Skip to main content

Full text of "Evangeliarium, epistolarium et lectionarium Aztecum sive Mexicanum ex antiquo codice Mexicano nuper reperto : depromptum cum praefatione interpretatione adnotationibus glossario"

See other formats


'f 



: l"ij 



t**Z£'-'p* '■:.. - ; i '"\ 










■&K '.JtmSimsM 



u 





,^A<- 




asSBaigaaj 



X 



EVANGELJAMUM 



EPISTOLARIUM ET LECTIONARIUM 



AZTECUM 



» 






-:sw*> 








c /p , 



J 




v/%&/ t "t^/(j/ c (Hvn 



EVANGELIARIUM 



EPISTOLARIUM ET LECTIONARIUM 



AZTECUM SIVE MEXICANUM 



EX ANTIOUO CODICE MEXICANO NUPER REPERTO 



DEPROMPTUM 



CUM PR^FATIONE INTERPRETATIONE ADNOTATIONIBUS GLOSSARIO 



EDIDIT 



BERNARDIMJS BIONDELLI 



MEMOLANI 



TYPIS JOS. BERNARDONI Q. M JOHANNIS 

MDCCCLVIII 




'tmriM'T' 







CLARISSIMO PRINCIPI 



LUDOVICO LUCIANO BONAPARTE 

ASSIDUO SCIENTIARUM CULTORI 

AC PRJISERTIM 

DE PHILOLOGIA COMPARATA OPTIME MERITO 

MONUMENTUM HOC 

VETERIS AZTECI IDIOMATIS NUPER REPERTUM 

DEVOTO LURENTIQUE ANIMO 



OFFERT 



B. B 



IONDELLI. 



"^i^^HB 







PR/EFATIO 



IlavTa xaA'j~T£i xat avay.aA>j7CT£i ypovoc. 

Mexici historiam nemo, etsi primoribus dumtaxat labiis, delibavil, quin 
gentem aztecam, pluribus seculis ante quam hispanicae ditioni armorum vi 
subderetur, regionem illam amplissimam incolentem miranda arte verba cha- 
racleribus phonelicis exprimendi caruisse perspexerit. Tot voluminum mil- 
lia, quibus Azteci lam longo temporum intervallo annales et res ad reli- 
gionem spectantes tradere consueverunt, ideographicis, symbolicisque signis 
exarabantur, quse veterum iEgyptiorum scriptura; hieroglyphicse speciem 
quodarnmodo referunt. 

Patet hinc Mexicanos, cum ideas, non vocabula ad eas significandas in- 
venta, scribendo, ut ita dicam, pingerent, nullum sermonis monumentum 
posteritati relinquere potuisse. Tum demum eorum lingua haud peritura 
monumentis credita fuit, quum Hispani victores ope latini alphabeti, ser- 
vata tamen lexigraphia apud ipsosmet Hispanos usu recepla, conati sunt 
sonos reddere exotici illius idiomatis, cui prsesertim Evangelii ministri ope- 
ram navaverunt, quippe qui eos populos ad vindictam lacessitos mansue- 
facere, exculloque orbi sub sacrosancto Christi vexillo consociare gestiebant. 

Inter eos qui sanctse, pacifica^que huic legalioni per totum vita? cursum 
se devoventes optime de soeietate meriti sunt, tum historia, tum publica 
fama, ut benefacti magniludo postulabat, debito laudum honore prosequitur 
P. Bernardinum Sahagun , indefessum divini verbi prseconem ex Minorum, 



- -- - - 



:**m 




VIII 




Observantium nuncupatorum, familia, qui una cum aliis cjusdem Orclinis 
sodalibus, statim ac Anahuaci regiones occupatse fuerunt, illuc advectus, sexa- 
ginta annis strenue insudavit christianam doctrinam propagando, non verbo 
et cxcmplo tantum, sed et pluribus libris hispanice ct aztece compositis , 
ulramque insuper linguam alternatim Mexicanos, Europa?osque docens. Infeli- 
ci tamen casu contigit, ut quic majoris molis et pretii elaboraverat vel omnino 
inlerciderint, vel hucusque in quarumdam bibliothecarum pluteis ignorata 
latucrint. Prailer institulionem grammaticam azteci sermonis, quemjamab 
ipsis hispanicsc in Mexico dominationis primordiis adamussim didicerat , 
ejusdem linguse lexicon universale duodecim voluminibus in folio paravit, 
quibus quidquid ad religionem, geographiam, politicen, naturalemque Me- 
xici historiam peitinet complexus est. Ingens, miraeque eruditionis opus 
Marcbio de Villamanrique apud Mexicanos vices regis gerens Madrilum ad 
regium Mexici chronographum miserat: de quo tamen Iexico nihil postea 
innotuit. Optamus sane hujusmodi thesaurum, ut ut in aliqua Hispaniee bi- 
bliotheca abditum, incolumem servari! 

Omnes nunc eruditi viri norunt eundem Sahagun, codicibus diagramma- 
ticis indigenarum exploratis, eorumque traditionibus diligenter undique con- 
quisitis, materna lingua librum elucubrasse, quem inscripsit Historia unwersal 
de las cosas cle i\'ueva Espana, maximi porro sestimandum, ad nostra usque 
tempora ineclitum neglectumque, donec illum exhumandum et in lucem in 
VII. munificentissimorum voluminum Jntiquitatum Americanarum solertia 
benemeriti Kina;sborou2;h edendum curavit. 

Eo ipso tempore, quo egregius ille vir res vetustatis hoiTunumque injuri?e 
collapsas reparare studens, mox memoratum plurima? scientia? monumentum 
luci rccldebal, doclus orbis peragrator Julius Ca?sar Beltraini bergomensis 
alium laudati P. Sahagunii operositatis testem immeritse oblivioni eripie- 
bat; codicem nempe ex foliis agaves constantem : quem inventum mox in ope- 
re, cui litulus Le Mexique^ per eundem J. C. Bellrami, Parisiis, anno 1830 
vulgato, philologia? studiosis lectabundus nunciabat. 

Cum autcm hoc maximi pretii monumentum idemmet sit, quod nobis 
sorte datum est ut publici juris faceremus, peropportunum videtur, ante- 
quam de eo parliculatim disseramus, ea prsemitlere quae benemeritus in- 
ventor hac de re tunc lemporis scribebat: fai une trouvaille a vous mon- 
trer, la plus interessanle, je crois, tle toutes celles que vous avez dcja vues. 













IX 



La partie malerielle seule vous offrirait une chose bien rare; la partie scien- 
tifique peut serieusement occuper les savans, les conduire meme vers Vorigine 
de ces peuples si souvent cUscutee, et toujours nebuleuse. Les dmes genereuses, 
toujours sensibles d ce qui a, en quelque sorte, rapport a la regeneration des 
peuples, s\nteresseront d'ailleurs d ce monument par le souvenir d\m de ces 
hommes que , comme les de Las Casas, des sentimens vrcdment chretiens ont 
distingues de la turpitude cis-atlantique qui est venue desoler ces malheureu- 
ses contrees: on y voit un beau reste de la plume de V illuslre philanthrope 
et moine , Bermrdino de Sahagun. On en a detruit ou cache les precieux ou- 
vrages, si dignes de la plus belle celebrite , parce que ses sentimens avaient 
plus servi V Evangile , et Vhumanite que la politique et favarice espagnoles. 
Cette trouvaille couronnera mes petites fatigues mexicaines. 

Je ne saurais vous repeter assez combien mon coeur se sent soulage\ au 
miiieu de ces souvenirs d'horreurs europeennes , lorsqu'il rencontre les traces 
d\in bon chretien. Jl faut le dire, parmi ces faux apotres qui sont venus ici 
echanger leur imposture et leurs miracles pour de Vor et de la domination, 
on a t>w, quoique malheureusemenl en tres-petit nombre, des hommes evan- 
geliques ct genereux. De lous ces champions de la vraie Religion, le Perc 
Sahagun est un de ceux dont la saintete a jete le plus pur eclat. 

Bernardino Ribeira, d\ine famille respectable d'Espagne, etudia a Sala- 
manca et prit Vhabit de Saint-Erancois , sous le nom de Bernardino de Saha- 
gun, sa ville natale, dans la province ou royavme de Leon. D\ine physio- 
nomie aussi belle que son dme, et avec des manieres aussi distinguecs que ses 
talens , c'etait un moine un peu dangereux en Espagne, oii le froc nest qu\i,n 
mantcau du vice et des passions: soit jcdousie qui le chassdt^ soit sa propre 
resolution qui le deciddt, il partit pour le Mexique, oii ilarriva, avec cVau- 
tres moines, en 1529. 

Son cceur s\nteressa de suite au sort des pauvres Indiens; et, instruit, il 
lui plut de s'occuper d les instruire. Pour mieux y parvenir , il s'adonna avec 
ardeur d Vetude de la langue mexicaine ; il y reussit si bien, qifen peu 
d'annees il devint, aux yeux memes des savans mexicains, le Dante, le Pa- 
sccd, le Gessner^ le Johnson, le moclele classique enfm de la langue dupays. 
Les deux rejetons des deux mcdheureuses dynasties de Mexico et de Tescuco, 
que nous avons vus embrasser la Religion catholique, furent, a la fois, ses 
amis, ses maitres et ses disciples. 



I 








D. Antonio de Mendoza, le premier et un des plus dignes vice-rois du 
Mexique, montrait une disposition d'dme egalement bienveillante ; le Pere 
Sahagun lui suggera Vidce de crecr un college pour Vinstruclion des jeunes 
Indiens , et ce fut pres du couvent de Tlallolco qiiil fut bdti. Plus de cent 
jeunes aborigenes y etaient instruits. En sortant de la, ils devaient etre in- 
stituteurs des differentes villes auxquelles ils appartenaient. Le Pere Sahaqun 
en etait le directeur le plus zele, le maitre le plvs habile. Que d'autres soins 
utiles aux pauvres aborigenes, honorables au nom espagnol, ne leur pro- 
digua pas son infatigable devoument? Mais, helasl sa conduite netait diri- 
gee que par des vues philanthropiques ; VFIumanite etait le heros de son cceur 
comme de sa plume; il nagissail et n'ecrivait que pour elle, et son systeme 
d'inslruction repandait dejd des flots de lumiere dans ces regions conquises. 
La Politique et V.Ivarice conjurerent donc contre lui: on le tracassa de mille 
manieres pendant sa vie, et, d sa mort, tous ses ecrits disparurent; le col- 
lege et tant cVaulres monumens de sa piete furent delruits comme impoliti- 
ques, imprudens, etc. Nouvelle preuve, que ces peuples aborigenes n'etaient 
pas aussi brutes qxiil a plu aux Espagnols de les appeler; on voit quils 
craignaient leur facile intelligence. Aussi, tous ceux qui echapperent a la 
decimation micidiale, que la politique y repeta si souvent, furent-ils inexo- 
rablement voues a une ignorance, d un abrutissement calcules pour en pa- 
ralyser le developpement ou les progres. 

La vie du Pere Sahagun fut toujours le plus aimable tableau parlant de 
la foi et de la sainte morale qu'il prechait; sa mort, une vraie calamile pu- 
blique pour ces pauvres Indiens, et un fleuron perdu pour la couronne de la 
Religion chretienne dans le Mexique. Son corps fut embaume par les larmes 
de ses pieux neophytes, et son cime vola au Ciel y eterniser sa purete. Cet 
ami de Vhumanite aurait ete canonise iil eut servi aux souverains de la 
terre; mais il etait Vapotre de la picte et de la morale du Ciel; il ne devint 
donc que Velu de Dieu el des hommes de bien. — Ses restes sont le depot le 
plus precieux de ce couvent de Saint-Francois ; ils sont Vobjet sublunaire le 
plus digne de veneration que faie rencontre dans mon pelerinage mexicain. 
Je crois qiion doit m'avoir pris aussi pour un Indien, car on m'a vu sou- 
vent et bien devot devant son tombeau.... Tel est Vempire qiia, sur les emo- 
tions de nolre dme, un digne ministre cVune pure Religion. 







XI 



Parmi les excellens ouvrages dont il aurait enrichi Vhistoire de la litte- 
ralure, se distinguait surtout la traduction (en langue mexicaine) des Epitres 
et Evangiles dominicaux, en forme de postilles et de sermons , destinee a 
repandre la lumiere chretienne sur un peuple dont il avait pris tant a cceur 
le sort et Vinstruction morale. On la dit d'un Azteque le plus pur et le plus 
elegant qu'on ait ecrit: on pretend qu'il a ete aide dans cette entreprise par 
les deux princes rejelons des dynasties de Mexico et dc Tescuco, qu 9 il avait 
deja bien formes a la langue castillane, comme pour se menager deux habiles 
et imposans auxiliaires vers le but religieux quil s'etait propose. Torque- 
mada, lui-meme, quoique d'une religion politique, tend a confirmer ces ob- 
servations, en disant: Llegado (Sahagun) a esta tierra , aprendio en breve 
la lengua mexicana, y supola tan bien, que ninguno otro, hasta lioy, se le 
ha igualado en alcancar los secretos de ella, y ninguno tanto se ha ocupado 
en escrivir en ella, como el, porque, demas las obras, etc, etc, el escribio 
una muy elegante Postila sobre las Epistolas y Evangelios dominicales, en la 
conversion de los Senores principales de esta tierra (du Mexiquc ). Torque- 
mada, vol. 11/, page 489. A lapage 587, il avait deja dit que, sobre todos 
mas inquirio la profundidad de la lengua mexicana. Mais il resulte mal- 
heureusement, dans la meme page, que fue esto padre en esto desgraciado, 
que de todo quanto escrivio, solo ha quedado un libro que intitulo : Psal- 
modias, el qual hico, para que los Indios cantasen en sus bailes cosa de edi- 
ficacion, elc. Heureusement un auire owrage a echappe a cette sauvage 
conspiration , c T est precisement la una muy elegante Postila de las Epistolas 
y Evangeles dominicales: » et voilci mci trouvaille. 

Cest un grand volume in-folio de deux cent cinquante pages, d/une belle 
ccdligraphie, sur papier de maguey ou agave, de la plus rare beaule, ega- 
lant le poli du parchemin, et surpassant bien la soupfesse du papyrus de 
notre antiquite. Q.ue ce soil /'elegante Postila, etc. , ci-dessus mentionnee , 
nul doute; temoin le papyrus, qu'on ne pouvait trouver qu'alors en si grande 
quantite et si parfait: la date qu'on y voit de 1532; une inscriplion qui , 
quoiqu'en grande partie dechiree, laisse encore apercevoir clairement le nom 
Bernardino Sahagun, sur le front du carton; une note dont il resulterait 
que le Pere Don Diego de Canizarez, un des compagnons et le grand ami de 
Sahagun, faisait aussi usage de cetle Postila, elc. Tous ces indices ajoute- 
raient d 1'evidence, si Pevidence avait besoin d'auxiliaires. 



rw7' tfv> 



\ii -o- 






A cette trouvaille, vous ai-je dil, se joint un episode interessant pour les 
cimes genereuses, toujours sensibles d ce qui se rapporte , en quelque sorte, aux 
regenerations des peuples: c'est une collection de feuilles de papyrus , qui of- 
frent des brouillons de lecons progresskcs, que le bon Pere Sahagun donnait 
d ses premiers neophites, dans le College de Saint-Jacques de TlatlolcoJ pour 
lcs instruire dans notre a b c, et les mettre ainsi en etat de rendre, en ca- 
racteres lalins , leur langue qui , avant, ne s exprimait par ecrit qu\m moyen 
dliieroglyphes. Ces feuilles, d\in papyrus plus commun , mais d'ttne analyse 
plus facile, au nombre de douze , collees ensemble, formaient le carton du vo- 
lume; elles en font encore partie integrante. Je me suis borne d tes separer 
les unes des autres, avec tout le soin possible, afin tfoffrir dans cet appren- 
tissage, vraiment important, un nouveau monument historique d\m pays dont 
les savans et les curieux n'ont que de bien imparfaites notions. 

Que les neophytes royaux ( le fils de Moctezuma et celui du roi de Tes- 
cuco) aient aide le Pere Sahagun d la formation du manuscrit, les probabi- 
htes qui s'en offrent spontanement montent presque d Vevidence. 

Ces deux princes elaient les seuls des deux grandes familles deV Anahuac 
qui sunivaient d cette funeste conquete. Les moines devaient voir en eux deux 
puissans instrumens, aptes d faire jouer utilement lesressorts du proselytisme; 
ressorts dont la traduction de leur Emngile tfelait pas le moins important. 
11 etait necessaire que cefte traduction fut prompte. Les belles maximes de 
ce livre sacre , se pretant d la bonne morale de tous les peuples, quand elles 
ne sont pas defigurees par la politique, pouvaient seules ramener paisiblement 
les Mexicains d une reconciliation sincere cwec leurs Conquistadores; sans ce 
secours, ceux-ci fiauraient jamais pu reussir d faire valoir notre Paradis 
comme un appdt de la foi qtiils leurs prechaient ; car ces bonnes gens disaient 
tout simplement, qu'ils ne voulaient pas aller dans un Paradis oit il y avait 
des Espagnols, croyant, par un raisonnement assez naturel , d'apres tout ce 
quSls cwaient souffert el souffraient encore, quHls ne pouvaient trouver que 
des tourmens partout oii ils rencontreraient leurs bourreaux. Dans cette logi- 
que est encore une pretwe que leur enlendement netait pas aussihrutd qu'on 
s'est plu d le debiter. 

Pour hdter cette traduction le plus possible , il fallait instruire cVabord dans 
la langue espagnole les Mexicains les plus verses dans la leur. ll est d pre- 
sumer que chcz ces peuples ignorans personne ne pouvait elre plus inslruit 



XIII 



que les deux princes; et, par ces auxiliaires , on menageait d la traduction 
meme plus de respect et d'autorite. Toutes ces considerations n'ont pas dil 
echapper a la sagacite, a la sagesse et au zele clu Pere Sahagun. Tout \me 
porte d conclure, que les deux princes furent ses collaborateurs dans cet ou- 
vrage regenerateur (*). 

A Vendroit oii je Vai decouvert moi meme, dans une bibliotheque oii presi- 
daient seuls la poussiere et les Bibliothecaires de 1'Abbate Casti, on tient pour 
constant, et on me Va confidentiellement assure\ tout cc que je viens de vous 
dire sur Vauteur du manuscrit et les collaborateurs de la traduction; mais 
fai voulu etayer la tradition par des argumens qui me sawassent du soup- 
con cfaveude credulite ( 2 ). 

Cum is talia de reperto codice prscdicasset, firmissima persuasione, stre- 
nuoque scientise augendse consilio impulsus, haud facile explicaverimus 
quare monumentum, cujus prpestantia per universam Europam portende- 
batur, eruditos viros semper latuerit; namque ab anno 1826 quando vo- 
lumen hoc inventum fuit ad annum 1854 quo Beltrami decessit, nihil huic 
cimelio forte obtigit prseter loci, ubi occuleretur, ex America in Europam 
permutationem. Quin imo ex supra memoratis consequitur, tam longo tem- 
poris intervallo Beltrami prorsus incuriosum fuisse codicem ab ipsomet re- 
demptum diligenter, ut par erat, inspiciendi: ajebat enim continere Postillas 
in epistolas et evangelia dominicalia , at revera Poslillce inter laboriosissimi 
Sahagun opera recensentur, quoc perpetuo amissa desiderabuntur ( 3 ). 

Postquam vero Iibrum ab haerede bene meriti inventoris nobis comparas- 
semus, agnovimus, neutiquam Poslillas in epistolas et evangelia dierum domi- 
nicarurn, sed fidelem de verbo ad verbum mterpretationem aztecam exhi- 
bere pericoparum Yeteris et Novi Testamenti, qua^ romana liturgia ante 



(1) J*ai deja parle de ce manuscrit dans une Iettre de New-York (31 aout 1826) au directeur de la Revue 
Encyclopedique, qui, de son propre mouvement, Fa imprimee, vol. 32, p. 611. 

(2) Vide: Le Mexique, par J. C. Beltrami, ctc. Paris, 1830. Vol. II, pag. 167 et seqq. 

(3) Neque Codicis ipsius defectum animadvertit, qui, ut in supra allata descriptione expressim declaratur, 
constat paginis 250, seu foliis 12S, cum tamen manifestum sit ex indice rerum ignota manu tempore nobis 
propiore supcr tegumento et primo folio codicis exarato, eumdem foliis 126 constasse, quorum postremum , 
nunc dcsidcratum, complectcbatur Epistolas ct Evangelia festis S. Martini episcopi , ct S. Andreae Apostoli as- 
signata, necnon Evangelium in festo Omnium Sanctorum. Verumtamen hcec lacuna reipsa levioris est momenti 
quam videatur, et forle in unius paginse absentia consistit , cum Epistola et Evangelium die festo Sancti Mar- 
tini legenda eadem sunt quoe superius in natali unius Confessoris Pontificis protulimus pag. 40 et seq., Epi- 
stola autem et Evangelium festi Sancti Andreae nonnisi duo brevia fragmenta , alterum ex capite X Epistola- 
S. Pauli ad Romanos, altcrum ex IV Evangelii secundum Matthaeum, quse alibi retulimus. Diffiteri nihilo mi- 
nus nemo potest codicem nostrum carere folio extrcmo, quod excidisse Beltrami non perspexit. 









XIV 



celebratum Tridenti concilium oecumenicurn singulis anni diebus tam feslis 
quam profeslis assignaverat; ea scilicet ratione, ut prophetiarum aliorumque 
Antiqui Fcederis librorum cum evangeliorum, epistolarum, et actuum apo- 
stolorum fragmentis alternentur , simulque disponantur ad normam veteris 
Missalis romani, nonnisi mutationibus admissis, quoe seraphicis sodalitatibus 
concessa3 fuerunt. 

Index in calce hujus voluminis seriem contentorum singillatim ostendet. 
Unum interea monitum volumus, nempe, hoc ipsum quod nuper generatim 
innuimus de partibus et ordine, queis manuscriptum constat, abunde suffice- 
re, cum ad evincendam ejus vetustatem, tum ad demonstrandum interpre- 
tationem de qua agimus antecessisse synodum tridenlinam anno 1545 cce- 
ptam; postea enim libri liturgici, in primis Missale romanum, recogniti, 
unaque non leviter innovati sunt. 

Huic ineluctabili argumento, pluribusque a Bellrami in jam laudata no- 
litia allatis, a quarum repelitione ut supervacanea abstinemus, ex quibus 
evidenler elicitur, codicem hunc anno circiter 1550 exaratum fuisse, ac- 
ccdit consonum, nec minoris vis lestimonium ex characteribus, siglis, mono- 
grammatibus, caiterisque scripturse compendiis, necnon, quod caput est, ex 
indole lexigraphia?, cum in latinis, quse frequenter occurrunt, allegationibus, 
tum in textu azteco, formas omnes et menda, quae scripla illius sevi produnt, 
adamussim referentis. Sic, exempli gralia, nomina propria litteris minu- 
sculis inchoantur, diphtongus ce perpetuo cum e simplici permutatur, alia3- 
que id genus anomaliac eliam in editis ea aetate libris obviae. Instabilis po- 
tissimum nutat orthographia interprelis eandem vocem diversimode expri- 
mentis, et elementum v linguae azteca? peregrinum, ad poteslalem vocalis u 
a pra?cedenti sejunctae reprsesentandam, usurpantis. Idque aliud indicium 
ad aetatem codicis detegendam perhibet; compertum eslenim, jam ab anno 
1540, postquam ortographise mcxicanoe leges constitutse fuissent, signum hu, 
ulpote congruentius, scriptorum consensu receptum fuisse; quod et nos, in 
codice transcribendo, in locum v substituimus. 

Cum itaque satis, superque authentia et antiquitas codicis ex nuper dictis 
in tuto sit, jam de amplissima utilitate ejusdem non est cur dubitemus , 
etiam si, nulla habita argumenti rationc, illum tamquam permagni prclii 
rcliquias sestimare vclimus nondum corrupti azteci sermonis, qualis tempore 
occupationis hispanicse vigebat, antequam tribus sequentibus seculis tot neo- 







XV -o- 



terismis, quos morum scientiarumque apud Occidentales conditio et poste- 
rius tam diversarum gentium commercium intulit, admisceretur et turba- 
retur. Quocirca el ipse Beltrami inventum suum nuntians jure asseruit, hoc 
fortasse eruditis adjumento futurum ad delegenda aliquando illarum natio- 
num tenebrosa incunabula, de quibus in hunc diem frustra disputatum est. 

ISeque vero inficias ibimus tunc temporis et ultra ejusdem seculi XVI 
quinquagcsimum annum alios eruditos elucubrationes plurimi habendas 
mexicana lingua peregisse, sive christiana dogmata propagare, sive regionis 
illius historiam posteris narrare adniterentur. Inter primos laudandi nobis 
occurrunt Franciscani sodales Toribius de Bonavente, Mololinia (id est^aw- 
per) ob evangelicam paupertatem cognominatus, Andreas de Olmos, Joannes 
de Torquemada, Alphonsus Molina, Joannes de Avora, Petrus de Gante, 
aliique plures, quorum apud scriptores fit mentio. Kx secundis vero: Ga- 
briel de Avala ex proceribus indis a Texcuco, qui commentarios historicos 
Mexicanorum ab anno 1243 ad 1562 continuatos absolvit; Joannes Ven- 
tura Zapata et Mendoza de Tlascalla auctor chronici tlascallensis ab immi- 
gratione Tlascallensium in regionem Anahuac usque ad annum 1589. Prseter 
hos, Dominicus de San-Anton Muiion Chimalpain indus exMexico, nobilis 
genere, materna lingua elaboravit : 1 .° chronicon mexicanum epocham inter 
annum 1068 et 1597 complectens; 2.° historiam Mexici ab Hispanis de- 
bellati; 3.° originales quasdam de regnis Acolhuacan, Mexici, aliarumque 
regionum notitias; 4.° commentarios aliquot historicos ab anno 1064 ad 
annum 1521 usque productos. Extiterunt et anonymi quos rerum mexica- 
narum illustratores recensent. Verumtamen tot et tanti pretii monumenta 
tempusedaxprorsusabsumpsit, vel pecunise cupidi crassaque Minerva ho- 
mines partim dissiparunt, partim pulvere obsita in reconditis tabulariis 
neglectave aliqua bibliotheca hucusque propemodum sepulta detinent. 

Constat enim ingentem mexicanorum veterum manuscriptorum multitu- 
dinem una cum insigni archivo Simanca? omnino periisse. Hujusmodi codicum 
ingens thesaurus quem clarissimus professor mexicanus Carolus a Siguenza 
et Gongora congregaverat , incuria hseredum cum pluribus possessoris 
scriptis dilapsus est. Aliam ejusmodi syllogen coemerat mediolanensis Lau- 
renlius Boturini Benaduci, vir doctrina pollens, qui Mexicum anno 1736 
profectus octo annis totus fuit in parandis materie et documentis pleniori 
illius regionis declarationi opem aliquando allaturis? sed cum in rei publicse 



■ PWT W - W»' 



XVI 



moderatorum suspicionem incidisset, literariis divitiis quas congesserat pri- 
vatus est, quae pariter huc illuc dilapsse fuerunt^). 

Talibus adversis casibus amissse vel studiosorum oculis sublatse fuere 
tot maximi valoris memorise uncle originibus et fortunae populorum mul- 
titudine innumerabilium nova lux emanatura sperabatur. Inter azleca ma- 
nuscripta a Boturini collecta heec Claviger enumerat( 2 ): 1.° Annales quos- 
clamToltecorum in charta depictos, lingua mexicana concinnatos, qui pere- 
grationem et bella Toltecorum, eorum regum gesta, quomodo metropolis 
Tollan statuta est, aliosque eventus usque ad annum post Christum natum 
1347 tradebant; 2.° commentarios historicos de fastis aztecis, idest mexi- 
canis, ab anno 1086 ad 1316, aliosque a 1367 ad 1309; 5.° historiam 
Mexicanarn anno 1406 desinentem qua Mexicanorum in urbem Tollan in- 
gressus anno christiano 1196 tribuitur ( 3 ). 

Nec ab ipso ditionis hispanica? inilio defuere qui acri scientise desiderio 
incensi organicas illius idiomatis leges grammaticalibus tractationibus expen- 
dere, et vocabula in lexica redigere instituerenl, ut ejus perscrutandi et adcli- 
scendi Europseis planior via slerneretur. Admirandum P. Sahagun opus jam 
meminimus; extetne adhuc, incertum. — iEqualis ejus F. Andreas de Olmos 
prseter traclatum de antiquitatibus mexicanis, orationes paraeneticas Mexi- 
canorum ad filios lingua azteca, grammaticam el lexicon ejusdem linguse, 
necnon totonacse et huazteca?, aztecam evangeliorum, epistolarumque ver- 
sionem absolvit. Grammaticam pariter et lexicon elaboravit Alphonsus Mo- 
lina. Sed quamvis et haec el Andreie de Olmos opera, si Vater vera perhi- 
bet, labente seculi XVI altera medielale, Mexici imprimerentur, non lamen 
praesto sunt studioso cuique, isque demum acquiescat necesse est scriptis, 
melioris, sequiorisve notse auctorum posterioris aetatis, nimirum Betancourt, 




(1) Ilas nostras animadvcrsiones jam jam praelo committebamus quum volumina priora operis inscripti : II i- 
stoire des nations cMlisees clu Mexique et de 1'Amerique cenlrale, etc, par M. l'abbe' Brasseur de Bour- 
bourg, quod Parisiis prodit, ad nos fuere delata. Quse dum evolvimus loetati admodum sumus ex Introductione 
(pag. LXXVI et scq. ) discentes , magnam thesaurorum litterariorum partem, quos Boturini collcgerat tum 
lingua aztcca cxaratorum, tum etiam dcpictorum , eruditum virum Aubin servasse , cumque post plurium an- 
norum studia illorum evulgationem parare , quam accurata illustratione scripturae iconographictc codicum me- 
xicanorum adornabit. 

(2) Storia antica del Messico, ec. dell'ab. d. Francesco Saverio Clavigero. Ccsena, 1780-81, vol. 4. 

(3) Ipscmet Boturini omncs mss. mcxicanos quos sibi comparavcrat, et quorum injustam jacturam passus 
est, percensuit ad calcem operis quod anno 1746 Madriti publici juris fecit hoc titulo: Idea de una nueva 
historia general de la America septentrional, fundada sobre material copioso de figuras, symboles, cara- 
cteres y geroglificos, por el cavallero L. Boturini Benaduci, senor de la Torre y de Horro. 




XVII -* 



Carochi, Tapiae Centeni, De Paredcs, cseterorumque recentiorum, inventu 
pariter difficilibus; quibus cvolutis, ubcriorem et ordine magis consentaneo 
digestam analysim Hngusc tanli momenti nihilo minus desiderabit. 

Ex haclenus narratis quantum studiosorum intcrsit monumcntum quod 
edendum instituimus satis apparet, cuin hoc inter vetustissima linguae aztecaj 
ex rarissimis sit quse universali dispersioni super advixerint; imo fortasse, 
si voluminis molem, et fontis e quo manavit puritatem spectes, maximi prse 
cseteris faciendum. Nemo sane perarduum opus in eam linguam conver- 
tendi Antiqui et Novi Teslamenti aggredi esset ausus, nisi qisi illam egregie 
calleret et tanta praestaret eruditione quanta ad lextus originalis significa- 
liones metaphysicis formulis, mysticisque allusionibus adumbratas assequen- 
das opus erat: idque confirmat opinionem traditione vulgatam, Patri Saha- 
gun, ut ut idiomatis peritissimo, huic labori subeunti sobolem ex infelici 
Montezuma et rege Tezcuci procreatam adjutrices manus porrexisse. Nimis 
enim mirari nequimus quanta facilitate, veritate, et perspicuitate elocutionis 
textus sacer in tam diversam linguam fuerit translatus. 

Neque tamen abnuerimus codicem hunc scatere locis ubi abnormes scri- 
bendi motli, vel errores deprehenduntur, quos notis infra paginam ad- 
jectis, ut editio utilior fieret, casligandos curavimus. Verum, tantum abest 
ut h«3C menda translatoris imperitiam arguant, ut e contrario rem scitu 
dignissimam patefaciant, nimirum; codicem ipsum ab homine, cui Imgiue 
structura non erat satis familiaris, alio dictante, fuisse perscripium. Porro 
vocabula occurrunt conlra regulas perperam divisa, quorum membra vel 
separatim ponuntur, vel cum proxime sequentibus coalescunt; interdum 
voces seorsim scribendse simul junguntur: quod procul dubio fien non po- 
terat si ipsemet interpres scripsisset, aut codex prodiisset ex alio. Multorum 
prseterea hujusmodi caussa fuit quod orthographico systemate ab usu com- 
muniter recepto tunc temporis lingua careret: necesse est enim ut quisquis 
primus linguam alphabeto et orthographia peregrina scribere experiatur 
titubet incertus, eadem vocabula diverso modo rcddens; quod frequenter in 
codice nostro offendit, ubi phrasis, et siepius sensus, vel absentis vel falsse 
interpunctionis vitio obscuratur. 

Sed ipsa errorum indoles clarius oslendit codicem ex dictantis voce 
fuisse exaratum. Sic, exempli gratia, chipahuac (purus) pro chicahuac (fortis) 
is solus scriberet qui male vocabulum aure perciperet, non vero qui tanto 






xviii -o- 



magisterio veste mexicana Biblia sacra adornavit. Sic tletl ( ignis ) pro tetl 
(lapis), leltiloca, nullius significationis, pro neltiloca (in fide), nenepil pro 
menepil (lingua), ceeteraque de genere hoc, quse passim ad calcem paginse 
animadvertimus. 

Quse omnia ideo consideranda proposuimus, ut antiquitas codicis eviden- 
tius innotescat, et clarius ratio eluceat methodi qua in co transcribendo usi 
sumus, aulographum scilicet adamussim secuti, orthographiam dumtaxat, 
necnon interpunctionem, prout perspicuitas in constructione phrasium et 
vocum singularum postulare visa est, idenlidern emendanles. Quin imo, ut 
periodorum series promptius discernatur, versionem aztecam juxta sticho- 
metriam Vulgatse, e qua translatio manifesle processit, distinximus. Qua3 
divisio commodiorem reddet azteci cum versione litterali latina, quam e re- 
gione in sejuncla columna addidimus, comparationem: adjecimusque eam ut 
studiosus habeat unde citius linguee mexicanse cognitionem haurire, et 
quatenus a latina discrepet, quatenus cum illa conveniat perspicere possit. 

Hoc autem consilium coofidimus veniam impetraturum fore nobis si for- 
mis et constructione a latini sermonis natura aliquantulum abhorrentibus 
subinde uti coacti fuimus; quam culpam, qualiscumque ea sit, sane vitare 
millo negotio potuissemus singulos, versiculos Vulgatse, cui interpres mexi- 
canus fidus semper inhsesit, exscribendo. Maluimus tamen una cum litterali 
versione eundem ordinem lenere quo in azteca versione orationis partes sese 
invicem conjungunt, quam elegantiam, imo usque dictionis proprietatem 
sectari, hac de causa ut affinitas vel discrepantia organisrni utriusque linguse 
evidentior ciaresccret. 

Denique ut hactenus dictis lucem , fidemque pleniorem conciliaremus, 
opportunum censuimus hoc opus aliquot ectypis quam accuratissime ex co- 
dicc ipso desumptis, et Glossario ipsi accommodato ad vcrsionem aztecam et 
latinam lilleralem declarandam instrucrc. 

Qua? cum ila sint, summopere nos recreat et reficit spes utilitatem reipu- 
bliceelitterariee, preesertim philologioe comparatse cultoribus, nos allaturos, mo- 
numentum hoc vulgantes et illustrantes, cujus permagnum est pretium ut- 
pole quod studiosis copiosam, eainque aulhenticam et puram, materiam prse- 
beat, cujus ope amplam et tutam cum antiqui et novi Orbis cseteris linguis 
comparalionem instituere valcant. Confidimus quoque rem gratam esse pra> 
stituros iisdem. eorum judicio multas easque novas et graves animadver- 







XIX -o- 



siones subjiciendo, prout nobis, dum editioni incumberemiis, obvise occtir- 
rcrunt, quse ad controversiam, adliuc sub judicc pendentem, de origine ali- 
quot ex plurimis americanarum gentium dirimendam viam fortasse aperient. 

Porro inter maximas qua^stiones quarum enodationi, diversa tamen via, 
scientiarum cultores semper insudarunt, recensenda est investigatio originum 
populorum; unde, ceu fonte perenni, systemata toto coelo differentia huc- 
usque emanarunt. Quamquam vero extilerint qui plerasque veteris orbis 
nationes in singulas familias recensere tentaverint, aliquarumque incunabula 
propemodum detexerint, multum abest quin elementa nobis prsesto sint am- 
pliorum comparationum, quarum ope ad plurimarum novi Orbis gentium 
indigenarum orlum conjectandum luto progredi liceat. 

Nihilo tamen minus haud defuere qui orbis utriusque gentes quoad cor- 
poris habitum, ad artes, mores, consuetudines, religionis et historiae traditio- 
nes, monumenta linguasque inter se conferentes, judicia, plus minusve 
argumentis innixa, utcumque discrepantia, protulerunt , diversaque sy- 
stemata astruere conati sunt: quam ob rem intricatius usque et obscurius 
factum est problema. Duae potissimum causse, nostra quidem sentenlia, in 
hisce tam arduis perplexisquc disquisitionibus eruditos a veritate amove- 
runt. In primis, quia ex pauculis observationibus, et adjunclis de quibus nec 
satis constabat, nec rite in ordinem digestis nimis properanter consectaria 
derivare gestierunt. Tum quia de pluribus populis ejusdem regionis incoSis, 
utcumque inter sese ionge discrepantibus , ea asseruerunt, qune aliquibus, 
imo et uni dumtaxat, erant tribuenda. Quod ut luce clarius appareat, safc 
erit mentis aciem convertere ad argumenta et circumstantias quibus inniti- 
tur eorum jam undique pervulgata, et centies recantata opinio, qui tataricam 
vel sinicam originem in populis anahuacensibus, id est mexicanis, depre- 
hendere autumant; hisce enim tantum terminis animadversiones nostras de- 

finire volumus. 

Hse autem circumstantia; nonnisi ad analogias aliquot reducuntur unius 
ex mexicanis cum tataricis linguis, aut japonica , aut sinica. Sic , exempli 
gralia, Duponceaux societatis philosophicse Philadelphiensis Prneses eru- 
dito Warden grandem dissertationem communicavit, qua affinitatem lin- 
guarum Mexici cum sinica, poslerioris cum otomitica, accurata compara- 
tione instituta, demonstrare sibi visus est. Reapse vero patet luculenter, 
quod, utriusque linguee asserta identitate vel affinitate etiam admissa, nun- 



m 



m 



TjBEl* 



XX 



quam hinc poterit Sinensium cum Mexicanis affinitas deduci, quum Me- 
xicani linguis inter sese , ideoque et ab otomitica discrcpantibus, loquan- 
tur: inimo, quoad Otomitas, sententia huic contraria erit jure merito am- 
plectenda. 

Comperlum enim est, solam anahuacensium regionem quinque triginta 
linguas inter se varias suppeditassc, quarum praecipuse et latius dorninantes, 
idest azleca, otomitica, tarazca^ maya et mizteca, adeo differunt, ut nullam, 
nec per accidens quidem vel levissimam affinitatis speciem prsescferant : 
absurdum itaquc foret iis gentibus eandem, prseterquam communis proto- 
parcntis Adami, originem adjudicare. Neque secus sub generica appellalione 
linguarum talaricarum plures linguse conlincntur, quarum saltem nobiliores, 
manciura, mongolica, uigura et tibetana, radicitus et inlima natura prorsus 
dissonant. 

Quod eliam tenendum est de consectariis, quse celeberrimi viri Vater et 
Barlon ex sludiis impenso animo susceptis accersivere, quando ocluaginla- 
tres americanas cum asialicis, europseisque linguis conferentes vix 157 ra- 
dices communes inter Manciurorum, Mongolorum, Ccltarum, Vasconum et 
Estoniorum idiomata dispertiendas se nactos confessi sunt. Ad quam tot lin- 
guarum comparationcm insliluendam quibus auxiliis instrucli slrenui illi viri 
accesserint porro nos latet: scimus enimvcro lunc tcmporis sludia circa lin- 
guas americanas haud longc processisse, earumque plurimas adhuc omnino, 
vcl quasi ignorari; nec hujusmodi molis laborem nonnisi post aliquot se- 
ciila', multorum collata diligcntia, feliciler perfici posse. 

Nihil est quod impediat quominus probemus cclcberrimi Alexandri ab 
Humboldt effatum in egregio opere cui titulus : Vue dcs Cordilleres et mo- 
numens des peuples indigenes de V Amerique, nimirum , ut ipsiusmct vcrba 
recilemus : « On ne saurait douter que la majeure partie des indigenes de 
rjmerique n appartienne a une race d'hommes qui, scparee des le herceau 
du monde, du reste de Vespece humaine, offre clans la nature et diversite 
des langues, comme dans ses traits et dans la conformation de son crdne , 
des preuves incontestablcs d\m long et parfail isolement. >> Verum, ctsi fa- 
temur rara et subobscura deprehcndi originum singularum cujusque nationis 
vestigia, non tamen hac de causa spem omnem abjiciendam putamus novas 
et magni momenli vcrilatcs circa easdem aliquando assequendi post ulle- 
riorcm et accuratam discussionem idiomalum qiue huc usque ca?teris su- 



\xi -c- 



pervixerunt. Tanla enim esl nationis cujusvis tenacitas pro intrinseco pri- 
migenioque propriac linguse organismo servando per longissima temporum 
intervalla, variamque rerum publicarum fortunam, ut, si forte olim aliqua 
affinitate lingua quselibet cum aliis devincta extiterit, vestigia saltem aliquot, 
etiam post diuturnam et longinquam separationem, inhareant. 

Spem potissimum in studio linguarum reponimus, cum traditionum , 
artium, cultusque sacri comparatio interdum sit fallax; ex historia enim 
compertum babemus quam multifariam, pluribusque de causis inter gen- 
tes, u t ut diversi slipilis , esedem traditiones communicentur. Hinc est 
quod tum demum sacrorum, consuetudinum et id genus rerum cseterarum 
sive communitas sive analogia in exquirendis originibus vim demonstrationis 
obtinebit, quum isti analogue vel communitati ineluclabile linguarum simi- 
litudinis testimonium acccdet. 

Hecc generatim ideo prselocuti sumus ut meditationum quae sequuntur 
in linguam azlecam, quantumlibet coclici edendo extranearum, ratio inno- 
lescat. Cum nobis persuasum sit maximi semper esse momenti quidquid 
abstrusse queestioni de originibus lucem affundere valeat, ex re nostra pu- 
tavimus quotiescumque in arduo, quod suscepimus, itinere emetiendo insi- 
gnes quoad formam vel radices aztecas cum aliis linguis analogise obvise 
occurrerunt, eas notare, easque legentibus ordinatim rite proponere, non 
sane quasi post rnaturum judicium nostras sententias proferendo , sed ut 
mera elementa cumulanda cum iis quec alii scientiarum studiosi sunt ali- 
quando allaturi, unde, quatenus boc fieri possit, ad perdifficilem de singu- 
lorum populorum ortu investigationem progrediantur etnograpbi. 






DE LINGUA AZTECA. 



Ex sententia generatim reeepla, mullisque observationibus rerumque ad- 
junctis confirmata, lingua azteca, nationi illi peculiaris quse, Montezuma II 
imperante, populos plurimos ingentem Mexici regionem incolentes sibi su- 
bjeclos vel tributo obnoxios tenebat, communis fuerat dudum cseteris quo- 
que tribubus Anahuatlacorum , necnon Cicimecorum et Toltecorum , qui 
pracedentibus seculis ejusdem regionis potiti ipsam propria sub auctoritate 
regebant. Cum igitur constet neque occupationem bellicam et excidium ab 



Tsmvrmsfgmsm 



Bfi 



XXII 



Hispanis ibi perpetratum, neque deinceps Europseorum civilis culturse pro- 
pagalionem, illam abolere potuisse, adhuc enim apud magnam fndorum 
multitudinem in interioribus Mexici partibus viget, evidenter patebit eam 
duodecim fere secula advixisse , temporis spatio prnetermisso , quod ad- 
ventum Toltechorum in Anahuac, nempe annum post Christum natum cir- 
citer 6o0 , praecessit. Neque vero linguae hujus nobilitas ex aetatc dumlaxat 
aestimanda est, imo etiam ex eo quod regioni cceteris novi Orbis ampliori 
speciatim pertineret, tum quia pluribus tribubus quae inter indicas civilitate 
praestabant esset communis; potissimum autem ex peculiari ejus evolutione 
inde usque a primo dominationis tempore, ita ut mox diviti litteraturae 
historicae, seque ac religiosae apta fieret, quemadmodum plura aztece scripla 
commentaria, quse nuper commernoravimus, testantur, et haec ipsa antiqui 
et novi Fcederis versio abunde ostendit. 

Enimvero haec lingua, si ejus organismum generatim spectemus, mirum 
multiplici linguarum calegoriae debet accenseri, quas inflexivas nunc appel- 
lant, earum nimirum qua3 modos, variasque rationes quibus oralionis 
partes invicem connectuntur, per characteristicas desinentias radicibus sui- 
fixas et constanter, cceteris paribus, applicatas innuunt. Unde manifestum 
fit, linguam azfecam nedum ab unica radice ope flexionum familiam vocum 
derivatarum accersere, sed et declinationes nominum et conjugationes ver- 
borum eflbrmare, quod cultiorum linguarum proprium est. 

Antequam praecipuas artificii hujuscemodi regulas exponamus, monere 
juvabit, hanc linguam, quod ex proemissa generali animadversione elucet, 
suapte natura discrepare ab affixivis, vel agglomerantibus (ut ajunt ), per- 
peram monosyllabicis nuncupatis, quse, loco flexionum aut particularum si- 
gnificatione carentium, utuntur vocibus modos vel relationes vocis praecipua? 
cui jungunlur siajnificantibus. Eae sunt sinensis, japonica, et omnes gene- 
ratim tataricse, quibus declinationes et conjugationes proprie dicta; absunt( J ): 
ab his ergo consequens est aztecam differre, qualiscumque radicum commu- 
nitas deprebendatur, quas vel remotum commercium, vel casus aliquis in 
eam invexerit. 



(1) Vidc: Abel-Remusat, Reclterches sur les langues tarlares, ctc. Paris, 1821. toin. 1, pag. 39o. 




XXIII 



Quibus enarratis sententia, quam tuemur, et pra?sertim textus evul- 
gandus, ex grammaticis mox afferendis canonibus majorem auctoritatis et 
perspicuitatis vim acquirent. 

GENERALES LINGILE AZTECJl PROPRIETATES. 



Radices, sive, ut nonnulli grarnmatici eas nuncupare solent, voces pri- 
mitivse azleca^, quae ad varias orationis partes spectant, nempe nomina 
rerum sensui subjectarum, vocabula ideas abstractas exprimentia, adjectiva, 
verba, etc. bissyllabre, utplurimum, vel polysyllabae sunt: e contra unica 
syllaba constant pronomina qusedam , tum prsepositiones, conjunctionesque 
aliquot, et qusedam adverbia , quas nominibus et verbis, quorum relatio- 
nes definiunt, plerumque necessario debent coha^rere. Ne autem super- 
vacuis exemplis breves hse animadversiones nimium exerescant, sat erit 
sequens glossarium inspicere, ex quo manifeste patebit quam exiguus sit 
monosyllaborum numerus. Quapropter haud minus evidenter elucet hoc 
idioma non posse consociari cum familia tam late dispertita eorum, qua? 
affixis gaudent, quseque ideo etiam appellatione linguarum monosyllabica- 
rum distincta? fuerunt, quia earum radices gcneratim monosyllabicse sunt. 

Yerumtamen mexicanai linguse indolem mirum in modum inflexivam 
clarius ostendemus, si universim contemplemur mutaiiones multiplices quas 
una eademque vox, pro ut res fert, patitur. Vox ichcatl, quse ovem signi- 
ficat, fit pluralis, mutata desinentia tl in me, ita ut prpferatur ichcame. Sed 
ha3c ipsa terminatio tl aliter permutari potest, ex. gr. in tzintli, vel tzin., 
tontli vel fo/i, pol, pil, unde etiam multifariam raclicis ichca significatio dif- 
ferens evadit. INam terminatio tzintli sensum reverentisc sive erga personam 
sive intuitu rei significatae vocabnlo adjungit: unde fit, ul exemplo nuper 
allato utamur, quod si de ove sacrificanda, de ove domini agatur, ca non 
ichcatl, sed ichcatzintli sit appellanda. Si vero affixum qualecumque prse- 
cedat radicem, tunc tzintli apocopen patitur et fit tzin. Itaque, exempli 
gratia, tatli, id est pater, cum reverenter quis loquatur, fiet tatzintli ; si 
autem pater meas is dicere velit, idea obsequii addita, oportet ut enunciet 
notatzin; qua3 vox conflatur exno(mews), pronomine possessivo constanter 
pra^mittendo, et nomini affigendo, ex ta radice quse nomen exprimit, et 
izin, compendio, ut dictum est, tzintli, casus reverentialis characteristica. 







XXIV 



Si vero pater meus dici debeat simpliciler, nulla distinctione adjecta, tum 
dicendum cst notd, suppressa flexione tli , ex vocabulo tatli qnod idem si- 
gnificat ac paler. Desinentia tontli , e contra, nomen efficit diminutivum , 
interdum ctiam sensum conlemptus innuens. Sic ichcatontli , capella, seu 
capra vilis pretii. Quum vero radix pr?cceditur pronomine affixo, tontli de- 
curtatur in lon; ita ut, ex. gr. , oriatur vox moichcaton, capella tua. 

INequc vero Azteci suffixa tantum tzintli et tontli propter pronomina no- 
minibus affixa mutant; soepe enim ct dcsinentias nominum variant: ut teotl, 
conetl, hoc est Deus, filius , quotiescumque ea pronomen affixum praeeat, 
flexionem tl in uh convertunt, utunturque compositis noteouh, noconeuh ad 
significandum Deum meum , fdiuni meum. Si autem bocc nomina in casu 
vocativo usurpentur, finalis c, vocativi cbaractcr, est subjungenda; unde 
vocabula noteouhe, noconeuhe conflanlur. 

Quod si tot et multiformes desinentias, quibus Azteci vel levissimas idea- 
rum differentias , et variarum oiationis partium nexus exprimere consueve- 
runt, sigillatim i'ecensere vellemus, integmm nobis grammaticae systema 
esset adornandum. Neque a ca^teris linguis inflexiones requirentibus discre- 
pabant quoad conjugationem verborum, quorum tempora, numeros, per- 
sonas ope terminationum et vocum affixarum definiebant. Sic llapohua , 
quod computare pariter ac narrare significat, ct in tcmporc proesenti in- 
dicativi modi pronomina affixa dumtaxat admittit, ad distinguendas per- 
sonas, in proximo seu imperfecto pi\Tterito syllabam quoque ya in fine re- 
cipit, et vocem tlapohuaya efformat; in prseterito perfecto desinentiai hua 
substituit uh, affixo o antc pronomen insuper assumpto; onitlapouh, scilicet 
computavi (italice contai , od ho contato)', in plusquam perfecto, pra^ter af- 
fixi o accessionem vertit hua in uhca; in futuro consonam z voci indefl- 
niti modi adjicit, ut tlapohuaz. Taliquc ratione, fiexionibus et affixis mutatis, 
in cseteris modis imperativo, conjunclivo, conditionali, tempora, numeros 
et personas discriminat. Brevitalis ergo paradigma sequens conjugalionis 
sufficiat. 

MODUS INDICATIVUS. 



TEMPl'S PRjESENS. 



cgo computo. 
tu computas. 
ille computat. 



titlapohud 

antlapohud 
tlapohud 



nos computamus. 
vos computatis. 
illi computanL 






XXV 



TEMPUS PR/ET. IMPERFECTUM. 



nitlapohuaya ego computabam. titlapohuayd 
titlapohuaya tu computabas. antlapohuayd 

tlapohuaya ille computabat. tlapohuayd 



nos computabamus. 
vos computabatis. 
illi computabant. 



Quotiescumque vero verbum in inodo infinitivo habet terminationem i, 
solent Azteci vocalem a lantum acldere ; e. g. , cochi , dormio, fit cochya , 

DORMIEBAM. 



TEMPUS PR/ET. PERFECTUM. 



onitlapbuh 
otitlapbuh 
otlapbuh 



ego computavi. 
tu computavisti. 
ille computavit. 



otitlapbuhque 

oantlapbuhque 

otlapbuhque 



nos computavimus. 
vos computavistis. 
illi computaverunt. 



Aliquando Azteci addunt etiam terminationem qui in singulari dicentes 
onitlapbuhqai , ego computavi; interdum vero omittunt affixum o. 



TEMPUS PR^T. PLUS QUAM PERFECTUM. 

onitlapbuhca ego computaveram. otitlapbuhed 
otitlapbuhca tu computaveras. oantlapbuhcd 

otlapbuhca ille computaverat. ollapbuhcd 



nos computaveramus. 
vos computaveratis. 
illi computaverant. 



Hinc liquet, prseteritum plus quam perfectum formari addendo perfecto 
terminationem ca. Sin aulem in eadem periodo consequitur praeteritum 
perfectum alterius verbi, loco plus quam perfecti ponitur perfectum, ad- 
verbio ye (id est jam), pra^misso. Ex. gr. : Qdum ipse venit, computaveram verti- 
tur aztece : ye onitlapbuh inoacico, quod verbo tenus valet: jam computavi 
quum ii'SE venit. Quod si arctissiina propinquitas inter perfectum et plus quam 
perfectum sit exprimenda, syllabae ye additur cuel, quse vox ilem signi- 
ficat jam, et dicitur: jccuel onitlapbuh , jam jam computavi , pro comPutaveram. 







TEMPUS 


FUTURUM. 




nitlapbhuaz 


computabo. 




iitlapbhuazque 


computabimus 


litlapbhuaz 


computabis. 




antldpbhuazque 


computabitis. 


tlapbhuaz 


computabit. 




llapbhuazque 


computabunl. 
d 



^mmmimium&mmm 



XXVI 



Hoc quoque tempus in personis singularis numeri desinentiam qui ad- 
mittit: id vero usu minus receptum est. Si verbi moclus indefinitus exit 
in ya, ut tlacelya, ilhuya et his similia, vocalem a desinentise communiter 
futurum amittit, z temporis characteristica semper adscita: nitlaceliz, ml- 
huiz , recipiam, dicam. Futurum compositiiDi linguis neo-latinis peculiare , 
(juod quidam grammatici prceteritum futuri nuncupant, flexione propria 
apud Aztecos caret: ii vcro ad illud significandum uluntur prseterito per- 
fecto, adverbium ye, vel ulrumque, ye et cuel, anteponcnles. Ex quo di- 
gnoscitur, Azlccos lioc tempus semper ut praeteritum quoad futurum, a quo 
numquam sejungitur, considerare; sicuti : quum venies, ego computavero, ini- 
quac tihuallaz yeonitlapbuh ; nimirum: jam computavi. 

MODUS IMPERATIVUS. 



ma nillapbhuacan 
ma xitlapbliuacan 
ma tlapbhuacan 



compulemus. 

computate. 

computent. 



ma nitlapbhua computem. 
ma xitlapbhua computa. 

ma llapbhua computet. 

Modus imperalivus per particulam affixam ma, quie illum determinat , 
distinguitur; haec vero plerumque excidit a secunda persona singulari et plu- 
rali, quibus ctiam affixum xi adhaeret. Cseteroquin, nullatenus necesse est 
ut ma immediate verbum antecedat, alias enim voces interponere iicet, ut, 
ex. c. : ma canniman xihuallauh, veni cito. Eadem characteristica aliis par- 
ticulis, pro ut sermonis raho poscit, socialur, ut: macamo tiquicaz , non 
egredieris; matel xiyolcuiti, attamen confitere; manen titlapbuh , ne computes. 

Brevitatis causa omitlimus multas tum affixorum, tum desinentiarum va- 
riationes, quas hoc tempus patitur, quum non jussionem, sed precem, vel 
desiderium innuit: namque si desiclcrium exprimitur, additur cuele , aut 
yecuele syllaba? ma, oriturque moclus, quem grammatici nonnulli vocant 
optativum: macuele nitlapbhua , utinam computem; mayecuele xitlapohuacan , 
utinam computetis, etc. 

MODUS CONJUNCTIVUS. 

Tempus praesens omnino idem est ac prsesens imperativi. 

PR/ETERITUM IMPERFECTUM. 




inlla nitlapbhuani si computarem. 
» titlapbhuani si computares. 
» tlapbhuani si compularet. 



intla tillapbhuani si computaremus. 
55 antlapbhuani si computaretis. 
» tiapbhuani si computarent. 



-o- XWII 



Praeteritum perfcctum fit per particulam ma prseterito perfecto indicativi 



antepositam. 



PRT/TERITUM PLUS QUAM PERFECTUM. 



intla anitlapbhuani si computavissem. intla otitlapbhuani si computavissemus. 
» otitlapbhuani si computavisses. » oanllapbhuani si computavissetis. 

» otlapbhuani si computavisset. » otlapbhuani si computavissent. 

Ex his jam arguitur prseteritorum voces in lingua azteca nequaquatn con- 
flari ex verbis auxiliariis et participiis, quemadmodum in universis neo- 
latinis, neo-germanicis , cseterisque linguis analyticis, sed simplices esse 
cunctas, ut in omnibus linguis indo-europscis syntheticis. 

MODUS CONDITIONALIS. 



TEMPUS PR^SENS. 



nitlapbhuazquia computarem. 
titlapbhuazquia computares. 
tlapbhuazquia computaret. 



titlapbhuazquia 

antlapbhuazquia 

tlapbhuazquia 



computaremus. 

computaretis. 

computarent. 



Aniinadvertendum est in hujus temporis efformatione quam recte Azteci 
utantur futuro indicativi, vocula quia subnexa, cum actio, quam significat 
tempus, ideam futuri semper includat. Pra3teritum quoque modi hujus, ajque 
ac conjunclivi, gignitur ex antecedente, afiixo o anteposito: onitlapbhuaz- 
quia, elc, computaverim , computaveris , etc. (italice, avrei contato , avresti conta- 
to, ec. ). Hic sane lingua nahuatl antecellit latinam , quse propria characte- 
ristica discriminis inter conditionalem modum et conjunclivum caret. 

Quod huc usque de activo disseruimus, de passivo quoque vcrbo dicen- 
dum est, cum lingua azteca , haud minus quam sanscrita, grseca et latina , 
regulas peculiares pro voce passiva, ejusque conjugatione possideat. Imo 
Azteci utuntur forma passiva sensu adamussim proprio, numquam vcro lunc, 
quum, persona agente significala, propositio active construi potest, ut : 
Deus diligitur a me, quod Aztecus modo rationi melius consono reddit : 
nicnotlacotilya inDios , scilicet: ego diligo Deum. Utitur vero voce passiva 
quando nedum significatur agens, sed et unum aut plures personarum or- 
dines per ipsum inlelligere licet, ut: si bene vives, amaberis. Qualenus pro- 
positio generica est, in activam constructionem converti nequit; tunc autem 






XXVIII 



Aztecus voccm passivam usurpat , dicendo: intla qualli ticnemiz , titlaco- 
tlaloz. 

Quibus priemissis, prodit vox passiva ex activa per annexionem syllabse 
/o: sic ex tlapbhua , cohputo, fit Mapbhualo, computor. Quum vero interdum 
vocalis postrema elidatur, regula generalis formandae vocis passiva^ est 
adjeclio particulse /o voci activse futuri, characleristica zprius rejecta. Itaque 
ex poloa, amitto, quod in fuluro abjicit a, fitque poloz, passivum efficitur sup- 
pressa z , ejusque in locum monosyllabo lo substituto ; dicemusque pololo, 

AMITTOR. 

Brevitatem sectantes, multos praeterimus casus, ubi haec regula exce- 
ptionibus laborat : ut verba desinentia in ca, qui, quorum vox passiva has 
terminaliones mutat in co, ex, c. maca et tequi, ex quibus fi t maco et teco; 
verba quae desinunt in na, ni, quorum passiva terminationem no suscipiunt; 
aliasque minutas exceptiones vel anomalias non curamus; sat enim erit ex 
supradictis ostendisse, prsecipuas hujus lingua? leges organicas in determina- 
tionc flexionum, vel rectius, desinentiarum characteristicarum, positas esse. 

Quodad conjugationem passivam atlinet, servantur canones conjugationis 
activ* nuper declarati: nempe^ voce infinili, quje cum voce praesentis in- 
dicativi congruit, constituta , efficitur prseteritum imperfectum, terminatione 
ya adjuncla, prseteritum perfectum adjungendo c; plus quam perfectum 
per appositionem vocalis « pra^terito perfecto; futurum, annectendo z lem- 
pori pra^senti; atque ita porro sicut de omnibus temporibus caeterorum mo- 
dorum nuper explicavimus. Sit, exempli causa, idem verbum radicale po- 
hua, computo, cujus forma passiva est pohualo , compltor. Habebimus hinc: 
niphhualo, computor, etc; nipohualoya, computabar, etc. ; onipbhualoc, ccmpu- 
tatus sum, etc; onipbhualoca, computatus eram, etc; nipbhualoz, computabor, etc. 

Ex hac ipsa sola comparatione evidenter apparet, linguam nahuatl arti- 
ficio dumtaxat flexionum voces efficere passivas omnium temporum , cum 
latina in proeteritis perfecti et plusquam perfecti in auxilium arcessit verbum 
esse quod participio adjungit. 

Aliud etiam discrimen hisce linguis inest. Latina enim nullo characlere 

itur pro discernendo verbo passivo a reflcxivo vel reciproco; azleca vero 
reciprocum notat, syllabam ne pronomini et verbo interponendo, ut in 
tinemictiloya, occideras te ipsum; onemictiloc, ipse se occidit, et pronominibus 
quamdam mutationem inducit. 







i 



XXIX 



Quae autem hactenus digcssimus generice sunt accipienda; plures quippe 
extant tiun regulse tum excepliones formationem temporum prseteritorum , 
et verborum impersonalium et irregularium, spectantes, ampla dumtaxat 
grarnmaticali tractatione enucleandae. Quod tamen clarius patebit ex clucu- 
bratissimi hujuscemodi operis inspectione mediolanensis P. Horalii Carochi. 

Nolumus tamen postremo prsetermittere quod lingua azteca , pariter ac 
cultiores continentis nostri, ope dumtaxat flexionum ab unica radice uberem 
derivationum sobolem procreat. Sic a tlacotla , diligo, a mati , scio, addito 
ni format tlacollani , amans; tlamalini, sapiens ; quse vox si passivo tlacotlalo 
adjiciatur, fit tlacotlaloni , amabilis. Item , flexionibus li et tli fiunt parti- 
cipia, eisque respondentia verbalia, uli ex inaya ;, abscondo, tlainayalli , 
absconditus; ex machtya, doceo, tlamachtilli , edoctos, seu discipulus; ex pepe- 
na, eligo, tlapepentli vel tlapepenalli , electus. Porro desinentia liztli efficit no- 
mina abstracta, ut tlacotlaliztU, amor, charitas; e nemi, vivo, nemiliztli, vita, 
ex paqui , gaudeo , paquiliztli , gaudium. Si vero nomen abstractum pronomine 
affixo prsecedalur, ultima syllaba tli supprimitur; ut not lacotlaliz, amor meus, 
motlaneltoquiliz, fides tua, totlapaquiliz, gaudium nostrum. 

Sed enim alio pcrquam ingenioso distinguendi artificio lingua nahuatl 
pra^stat cseteris inflexivis, sublimioremque perfectionis gradum ostendit, 
cum scilicet per variam inflexionem activa ne sit, an passiva significatio no- 
minis abslracti definit, desinentia liztli in loca, si dc passiva agatur, mu- 
tata. Quod ut melius clarescat, ponamus amorem erga alios nos vellc de- 
clarare, dicemus tlacollaliztli ; si vero loquendum sit de aliorum amore 
erga nos, dicendum est, tlacotlaloca: quae clistinctio , prseter quam quod 
suapte natura subtilissima est, rectissime quoque exprimitur characteristica 
passivi. Imo cum in linguis cultioribus hujusmodi characteristica nota desi- 
deretur, frequens amphibologia sermoni impedimento est: quomodo, revera, 
definiri polest utrum amor Dei amorem quo Deus prosequitur homines, an 



amorem hominum erga 



ium significet? Yel si timor vllpis timorem ho- 



minum prse vulpi, vel e converso innuat? Quibus adminiculis mirum quan- 
tum abundet lingua azteca, ita ut, multis de causis propter organismum et 
formarum simplicitatem poliliores quas novimus antecellat, et gentem prae- 
clara mentis vi pra^ditam indigitet, tantseque perfectionis et culturse capa- 
cem , cjuantam monumentorum reliquise testantur. Unde patebit quare sub 
ipsismet initiis stirps nahuatlacensis, ut ut numero longe minor, centum 





r 



, 



<v- 



XXX 



tribubus Anahuac prsevaluerit, leges, ritus, mores multigenis late populis per 
ssecula constituerit, et, quemadmodum in Oriente Roma, sic ipsa, ab oris 
fluminis Gilse ad isthmum Panamse usque, linguam suam propagaverit et im- 
posuerit. 

DE AFFINITATIBUS LIINGU^ NAHUATL CUM ALIIS. 

Postquam igitur linguaj nahuatl sive aztecse indoles singularem in modum 
inflexionibus gaudens, et synthetica omnino inventa sit et demonstrata, re- 
stat ut amplissimse familia3 ejusdem generis aduumeretur, quemadmodum 
philosophicus ejus organismus et copia complurium tum radicalium vocum, 
tum formarum grammaticalium miserandse genti , qure ea utebatur, sedem 
inter clariores, ob intellectus dotes, vindicat. Cum vero nunc arduam sane 
el obscuram originis hujus idiomatis inquisitionem, ope affinitatum quse forte 
illi insuntcum aliis, quasque accurata comparatio, amoto quovis prseconce- 
ptae opinionis studio , nobis deteclura sit, tentare pergamus , omnino ne- 
cesse est nonnullas genericas animadversiones prsemittere, unde regulam 
quam tule sequi possimus hac in re haurire valeamus. 

Ratum jam habeamus, quod vero est simillimum, imo fere certum, lin- 
guas nahuatl communem ab incunabulis cum aliis continentis orientalis ori- 
ginem obtigisse : nequaquam dubitare licebit, eam a remotissimis inde tem- 
poribus universas historicorum memorias prsecedentibus, reconditis fatis ab 
iisdem fuisse sejunctam. Hoc ex eo luculentissime probatur quod, tempore 
ditionis hispanicse, gentes Anahuac, ut ut praeclarum culturse statum essent 
assecut£e, prorsus analphabetse inventie sunt, et artis elaborandi ferrum 
expertes, cum tamen hsec, et scriptura alphabetica (etsi apud Asiaticos quo- 
que, etiEgyptios, ipsosque Romanos nonnisi sa^culis aliquot post societatis 
progressum innolucrint) earum primordia inter sseculorum tenebras con- 
dant. Artes istse vero, quando semel sint inventse, nequaquam in posterum 
excidunt: quod si ficri posse excogitemus, ut per vim eventuum vere singu- 
larium gens jam expolila et edocta in imam et prope ferinam conditionem 
relabatur, universam tamcn jacturam onmium monumentorum praeteritam 
culturam testantium admitlere absurdum foret, Idcirco cum lingua nahuatl 
plurium saeculorum intervallo ab affinibus abscissa viguerit, necessano di- 
cendum cst, ipsam, cseterasquc seorsim evolvi debuisse , diversis penitus 






XXXI 



sub conditionibus rcgionum, climatis, soli, ideoque inter res, necessitates, 
moresque qua magis, qua minus diversos. Ex quo evidenter consequitur, 
vesti^ia communis originis deprehendi non posse nisi in primacvisiis elemen- 
tis, quse supponerc licet eo in slatu, quo linguse ipsse tempore separationis 
vivebant. Hiec vero elementa, haud secus ac in cunctis vix efformalis lin- 
guis, constasse credendum est inodica vocabulorum supellectili res vel 
ideas cuipiam exorienti societati communes exprimenlium; ipsa aulemvo- 
cabula formis connexa esse debebant, quarum organismus et vis nisi per 
embryonem, ut ita dicamus, delineari polerant: obvium enim cuique est, im- 
manem congeriem vocum significantium nomina rerum trini naturse regni, tam 
differentium, prsesertim quoad animalia et vegetabilia, ab uno continenti ad 
alium, eoque magis vocum novas ideas ex subsequenti separato cultura? incre- 
mento exsurgentes exprimentium, a singulis gentibus, pro diversa percipiendi 
ratione, excogitatam fuisse; qusevis autem assonanlia vel affinitas nonnisi for- 
tuita esse potest. Eadem de causa innovationes quoque, quas radices pri- 
mitivEe seorsim in evolutione et incremento singularum linguarum passai 
sunt, ut mentis progressus in subtilioribus distinctionibus cogilationum pa- 
teret, eo ipso quia separatim admissa? sunt, prseter fundamentum organismi 
naturalis cujusvis linguse, nihil communis habere possunt, Qui vero orga- 
nismus idipse manet, etiamsi forma fSexionis, vel desinenlise genus, ca- 
sumve nominum, tempus vel personam verborum exprimentis, in se spe- 

ctata differat. 

Ut exemplo utamur, norunt omnes lalinse linguae, sicut et csetens eh- 

matioribus, eo magis augmenti et perfectionis accessisse in dies quo ulterius 

per cultura? viam progrediebatur ; ita ut sesquialtero vix ante Augustum 

sseculo careret flexionibus et ubere materise et formarum copia, quarum ad- 

jumento in Cicerone et Virgilio tam mirabiliter excelluit, Cujus rei testis 

irrefragabilis extat vulgala epigraphe monumento solemni romanse reipu- 

blicaB insculpta in honorem pra^clarse victorisc navalis quam consul Duilhus 

reportavit : luculentius autem hoc constat ex epilaphio Scipionis Barbati 

a quo omnes grammatica» flexiones absunt. Si vero ex antiquion a?vo de- 

promere velimus argumentum, idipsum perquam evidentissime ostendunt, 

versus saturnii, fragmenta legum Numa?, carmina SaSiaria. Fingamus nunc 

ab illa usque setatc, qualicumque causa, quamdam coloniam latinam, natah 

solo relicto, in longinquam regionem transmigrasse, sub diverso coeli aspe- 



wmwmMH 



-O" XXXII 



ctu, diversoqae naturse stalu. Numquid censendum est fieri potuisse, ut 
eorum linguse easdemmet varietates formarum indidissent coloni, quas lati- 
na propria in patria sub graecis Grammaticis, grsecisque Rhetorihus admisit ? 
Quanlo vero magis ah hac deflectere dehuisset si, quam supponimus , ab- 
scissio, socculis aliquot ante accidisset, siculi linguse nahuatl contigisse cre- 
dendum est ? 

Satis igitur constat quod, originis communione aztecam inter, cseterasque 
continentis orientalis linguas concessa, cum dubitandum non sit illam ab 
antiquissima usque oetate ab his prorsus fuisse divulsam, ipsa communio 
aliter oslendi ncquit , quam pauculis , iisque evanescentibus rudimenlis ; 
hsec autem haurienda sunt ex quopiam fonte identitatis systematis cujusque 
linguse quatenus ipsa a natura sit taliter effecta, necnon ex raris quihusdam 
radicibus ideas et res exordientis societatis proprias significantibus. 

Hisce prsemissis, quod naturalem organismum linguse nahuatl spectat, sat 
erit ejus grammaticalem texturam inspicerc, ut plena ipsius identitas cum 
linguis raultifariee indo-europsese familise nohis patescat, tum in formandis 
componendisque vocabulis, lum quoad arlificium declinationum et conju- 
gationum, et regimen syntaxis. Porro iis, quse generice nuper disseruimus, 
juvat in prsesentiarum parlicularia qusedam subjungere , ex quibus identitas 
vel analogia formarum manifestior emergit : non quod omnihus numeris 
absolutam demonstrationem affinitatis idiomatis nahuatl cum amplissimo 
indo-europseo stipite proferre speremus; sed ut eruditorum attentionem ad 
argumentum quod maxime refert provocemus, cujus demum non adeo im- 
plexa videtur resolulio. 

A compositione vocum initium sumentes , affirmamus linguam nahuatl 
eadem prorsus ratione uti qua grseca, lalina, germanica, iisque affines. Sic, 
ex.gr., quotiescumque nomen aliud postulat, ncmpe nomen, ut grammatici 
loquuntur, possesslvum, alterum hoc alteri, scilicct prsecipuo nomini , coa- 
lescit, eique postponitur, ut: domus Dei, teocalli; verbum Dei, teotlatolli, quae 
vocibus Teoll , Deus, calli et tlatolU , domus, verbum, constant. Quibus in 
compositis, creberrimis et necessario naturse hujus lingiur propriis , dum 
ejus vis synthetica emicat, radices quoque primitivse prodeunt. Omnis enim- 
vero vox quando alteri subnectitur missam facit terminationem, quam tunc 
solummodo relinet quum seorsim usurpatur ; tcrminatio quidem ipsa radi- 
cem non constituit, sed instar signi adhibetur variis sermonis partibus, vel 







-O- XXMII -o- 

rclationibus distinguendis uso admissi Sic in allalis exemplis teo est radix 
vocabuli Teotl, scclusa terminatione // plurimis nominibus mexicanis com- 
mimi. lNeque bujusmodi ellipsis tunc dumtaxat accidit quum nomen in com- 
positione pracedit, sed et ssepe quum postponitur; quemadmodum in nuper 
recitatis notci , momci , pater meus, manus tua, ubi nomina talli , maitl , pro- 
pter eorum conjunctionem cum possessivis, suam cujusque terminationem 
abjiciunt, radicali syllaba unice servata; vel in alio pariter allato exemplo 
noteouh, Deus meus, ubi terminationi t/ terminatio uh subrogatur. 

Hinc fundamentum ponemus comparandis veteribus idiomatibus aptum , 
ex quo ratio prodibit regulas quam secuti sumus in proxima recensione 
vocum aztecarum cum europseis iis respondenlibus comparatarum: nempe, 
quod in invcstiganda affinitate inter plures linguas necesse est radices dis- 
quirere quacumque grammaticali appendice nudas ; appendices quippe 
hujusmodi plerumque adventitise sunt et instabiles, et linguse seriorem pro- 
gressum, non originem indigitant. 

Ut autem has primigcnias radices assequamur, non terminatio sola , 
vel appendix suffixa, est rejicienda, sed affixa quoquc omittenda sunt no- 
mina el verba srepe comitantia. Jam monuimus, hanc linguam verba re- 
flexiva et reciproca syllaba ne radici vcrbali adjuncta dislinguere: activa et 
passiva pariler solent affixa te, vel tla, interdum utrumque simul, adscisce- 
re; quorum te pro personis , lla pro rebus ideam palientis includunt. Sic, 
era;o, cum sit significandum: patri meo abstulerunt, rem ablatam non indi- 
cando, monosyllabum tla verbo cui, aufero, apponemus, dicenles : oquitfa- 
cuilique innotatzin. K contra, si furtum ovis innuere volumus , personam 
cui ablata sit non nominantes, te affigemus, diceuiusque: otecuilique ce ich- 
cati. Denique si idea ereptionis sit enuncianda, sed neque rem ablatam, ne- 
que cui fuerit erepta oporteal declarare, utraque vocula affigencla est, ut 
componatur vox otellacuilique. Hinc patet, in radicis hujus verbi investiga- 
tione, praeter rejeclionem characteris pluralis prseteriti perfecti, lique, re- 
jicienda esse quoque affixa oquilla, ote , otetla , quje secus philologum in 
eruendis consectariis fallere possent. 

Hujusmodi particulis affixivis, maximam partem sensu proprio carenti- 
bus, perquam ingeniosum linguiie nahuatl systema scatet. Quocirca si quis 
ejus affinitates cum aliis, comparationi innixus, sectari cupiat, particulas 
hasce, adhibita accurata analysi grammaticali, omnino seponat necesse est: 









m 1*M 



XXXIV 



eoruui enimvero officium a radicibus primigeniis, quibuscum jungi eas con- 
tigerit, prorsus est extraneum. 

Nunc vero parlicularcs meditaliones in organismum linguse aztecse pro- 
sequentcs, notandum proponemus, ipsam in declinandis nominibus analo- 
gias quasdam servare cum aliis ejusdem slipitis linguis. Ac primo: nomina 
arie inflectuntur in plurali pro varia lerminatione singulari. Unde qualuor 
emergunt formge distinctse dcclinationis; prima, nominum desinentium in 
tl, utichcatl; secunda, desinentium in li, tli, in, ut tlamachtilli, oquichtli, 
tololin; tertia, eorum quse in hua, e , o, vel aliter exeunt; quarta, nomi- 
num, quorum tcrrninaliones sunt tzintli vel tzin, tontli vel ton , pol , pd. 
Neque vero aliler quam juxta terminationem numeri singularis grseca, latina, 
germanica, linguseque his affines, vel inde derivatse, varietatem declina- 
tionum admit'.unt. 

Etsi vero dissimulari nequeat declinationes aztecas aliquantisper esse im- 

perfectas, quippe qu?e characteres generibus et casibus dcsignandis accom- 

modatos non habent, hoc tamen incommodum pluribus quoque Europee 

linguis, prsesertim recentioribus, inhseret. Generis propria distinctione, prceter 

quam in vocibus ad animalia spectantibus, carcmus: sed et in linguis cul- 

tioribus, ut grgeca et latina, quamquam characterislicarum, regularumque 

prsediviti apparatu instructis, nihilominus signa desiderantur ut plurimum, 

quorum ope mas discriminetur a foemina. fulpis, anser, felis, ex. gr. , ma- 

sculum eeque ac fceminam denotant, perinde ac apud Grsecos ierds, /eXwwv, 

aXtor^. Eandem ob causam culpanlur generatim lingure hodierna?; quas 

inter anglicana auxilium arcessit pronominum personalium he , she ( ille , 

illa), quse nominibus prsemissa horum genus definiunt, ut he-goat, caper, 

she-goat, capra. klipsum in liogua azleca deprehendere est, quse sexum 

determinat voces oquick, cihua nomini prsefigendo; hae autem ortee sunt per 

syncopen ex oquichtli , mas, cihuatl , foemina. Sic , ut exemplum afferamus, 

miztli leonem et le/enam indiscriminatiin significal ; scd oquichmizth leonem 

proprie, cihuamiztli le^enam. 

Jam in adnotationc (1) pag. 18 subjecta, ubi algorithmum mexicanum 
systemate vicenario innixum generatim altigimus, hoc etiam animadvertimus 
aliquatenus receptum in lingua gallica, quse numcros 80, 90 pcr multipli- 
cationcm numeri vigcsimalis significat, dicendo quatre-vingt , quatre-vingt- 
dix. Nunc vcro id quoquc considcrandum occurrit, hanc linguce gallicrc 



~o- xxxv ^- 

anomaliam nonnisi vesligium esse veteris methodi computandi per vicenas 
apud Gallos olim usuvenientis, qua? usquedum viget in Armorica, seu Bri- 
tannia minori, cujus tamen lingua accensenda est stipiti ariano, ut ex recen- 
tium philologorum studiis indubitanter exploralum est. Hodieque Bretones , 
apud quos hugent valet 20, dicunt dauhugent, nempe bis viginti, numerum 
quadragenarium; dekadauhugent, scilicet decem et bis viginti, quinquagena- 
rium; trihugent , sive ter viginti, sexagenarium, atque ita porro usque ad 
centum, quod per monosyllabum cant exprimitur. Incompertum esl enim- 
vero quousque apud Celtas progrederetur ista numerandi ralio, quam partim 
romana supplanlavit, ut vocabula cdnt et mil, centenarium et millenarium 
numerum significantia, ostendunt: nobis tamen sufficiet ejusmodi algorilhmi 
antiquain consuetudinem demonstrasse penes Europee gentes, ut erant Celtse, 
indica de slirpe progenitas; namque et in cellicis insularum britannicarum dia- 
lectis numeri denarii vicenario majores per multiplices vicenarii exprimun- 
tur, addito, si oporlet, denario; ita ut 50 reddatur per decem et viginti, 
40 per bis viginti, et sic ulterius. 

Hic aulem silentio prreterire nolumus, eodem modo numeros efferre lin- 
guam escuaram sive bascuensem in Europa, georgianarn in Asia, mayam et 
coram in America, duasque posteriores, pariter ac aztecam, viccnarium sy- 
stema in universa numeralione servare. 

Quod etsi verissime generatim animadvertimus, notandum est nihilominus 
Aztecos a gentis initiis per quinarios in numeratione processisse; utpote 
qui post priores quinque unitates, quibus significandis vocibus propriis ce, 
ome, yei, nahui, macuilli usi sunt, pro secundis voces compositas ex pra?- 
cedentibus et chichu, nempe chicuace, chicome, chicueij, chiucnahui, usurpa- 
runt, id est quinque et unus, quinque et duo, quinque et tres, usque ad decem; 
huic enim numero vocabulum matlactili respondet. Hinc patet , Azlecos 
pro quinario vocem chicu adhibere, quse mirum quantum similis sit Iatinse 
quinque, eoque magis, si pronunciationem spectes, derivatis italicse, hispa- 
nicse, gallicse cinque, cinco, cinq. 

Post numerum denarium Aztecus computationem prosequitur per quina- 
rios, dicit enim decem et unus, decem et duo, eodemque modo usque 
ad 15, pro quo utitur vocabulo caxtolli. Ulterius autem progreditur per peri- 
phrases quindecim et unus, quindecim et duo, etc, usque ad 20; namque 
huic inservit vox poalli, contracta ex pohualli, quse oritur ex pohua, compu- 




Hr 



XXXVI 



tare ila u t vicenarius numeriis fere computatio dicalur: cui vocabulo prseit 
monosvllabum cem, scilicet umtas, filque compositum cempoalli, nempe se- 
niel vieinti. Neque spernenda est voculse cem singularis affinitas cum latina 
semel : eamdem vero affinitatem inter aztecam aliasque Jinguas ne frustra 

requiras. 

Analogisc passim inveniuntur pronominum inter aztecam, et linguas indo- 
europseas, ut in ti , no, scilicet tu, meus, et aquin, latine quis, quem, alise- 
que hujusccmodi. Verum cum eaedem reperiantur etiam in linguis prorsus 
heterogeneis, in his analogiis immorari nolumus. Dignum est tamen quod 
sciatur, Mexicanos opc flexionis secernere nominativum pronominum per- 
sonalium ab accusativo; nam, ex. c, ni , ego, mutanl in nech, me, ti, tu 
in mitz, te, et sic de casteris. Fatemur equidem nonnullarum vocum simi- 
litudinem inter helerogeneas linguas fortuito existere: hoc tamen etsi de 
vocibus, et formis, sive phrasibus subinde occurrcnlibus affirmare liceat, 
idipsum de organico systemale, vel de serie plurimarum vocum censeri non 
potesl. Nunc vero , quoad organismum sat erit perpendere versionem la- 
tinam litteralem quam e regione azteca? apposuimus, ut innotescat idcntitas 
aztecse cum latina syntaxi, a qua eatenus dumtaxat recedil quatenus agitur de 
sublilioribus metaphysicis distinctionibus mclius reddendis, quod nequidquam 
in cultioribus linguis posceremus. Quocirca abbati Brasseur de Bourbourg, 
qui veteribus adhuc extantibus monumentis adjutus huic linguse egregiam 
operam navavit, licuit afiirmare: Cequi, dcpuis 1'epoque cV /lexandre a fait 
la gloire de la lancjue cjrecque et lui donne encore tant d'illustration sur le 
continent europeen , ce quc la latine a obtenu par rextension des armes ro- 
maines, continue egalement , depuis des siecles, sur le continent americain a 
faire la gloire de la langue nahuatl ou mexicaine. Des hauteurs les plus su- 
blimes de la metaphysique , clle descend aux choses les plus vulgaires, avec 
une sonorite et une richesse cVexpressions qui n appartiennent qu'a elle ; elle 
embrasse toutes le sciences, a des mots pour toutes les branches, pour toutes 
les individualites, soit de la medecinc ou dc la musiquc, de la mineralogie, 
de rhistoire naturelle , des plantcs ou des cmimaux , et ces mots sont ceux 
dont on se sert dans toutcs fes langues de ces contrees, et dont les Europeens 
cux-memcs usent aujourcVhui a defaut d'autresW. 




(1) Histoire des Nalions civilisees du Mcxique, ctc. Paris, 1857, vol. I , pag. 103. 






-O" XXXVII 



Antequamvocummexicanaruin, quarum affinitas cum aliis indicse stirpis 
manifeste constat, syllabum recitemus, animadvertere placet, vocalem a seu 
nomini, seu alise orationis parti prsemissa vim negationis, vel privalionis 
haberein azteco perinde ac apud Gnecos. Sic, ex. gr. , tle vel tlein signi- 
ficant quid, aliquid, sed atlein est n.hil; ex ne/, dil.gens, sollicitus, fit anel quod 
conlrarium denotat; ex aca, aliqu.s, ayac, nullus ; ex qualli, bonus, qgtiattt, 
malus; exquallotl, bonitas, agna/fot/, malitia; atque ita porro. INotandum est 
tamen hoc a privativum aztecum nonnisi syncopen esse negativse parti- 

cula3 flfflo, non. 

Singularem analogiam cum quadam latina elegantia onlur ex hngua3 
nahuatl defectu Temporis pra^sentis verbi sum, es, est: hoc enim supplet 
per pronominis personalis repetitionem. itaque, utrem duobus exemphs ,llu- 
stremus, propositionem : ego sum dom.nus reddunt, nehuatl nitlatoam, idest, 
verbo lenus, ego ego dominus. Et hanc: Tu es pater meus, tehuatl tinotatzin, sci- 

Hcet TU TU MELS PATER. 

Nostra sane non refert singulas analogias percensere lingua3 nahuatl cum 
pluribus indo-curopa^ familia3, quod quidem nonnisi grandis volumm.s es- 
set; eas dumtaxat qua3 magis obvia3 occurrunt hic proferre maluimus, quo 
doctos provoceremus ad examen lingua tanti pro philologia adjumenti d.h- 
gentius, quam quod hucusque licuit inslituere cum vel nulla, vel perpauca 
auxilia pra3Sto essent. Haud secus, dum elenchum aliquarum vocum mexi- 
canarum subnectimus, univeisas congerere radices aztecas plus mmusve 
jam dicta3 familia3 radicibus propinquas nullatenus pergimus, sed ev.dent.ores 
analogias sub oculos ponere, quas , modo recte argumentari veht , nemo 
profecto casui tribueret, quasque, contrarium licet vulgo affirmetur, ongi- 
nem indicam gentium qua3 lingua nahuatl loquebantur suspican nos movent. 
Verumlamen, etsi , inspectis diligenter locupletibus thesauris hu.c hngua 
pertinenlibus, et ex latiori comparatione cum linguis famiha3 ananse, cata- 
logus iste longe amplior facili negotio proferri possct (id quod in Glossano 
azteco-latino ex eodem codice deprompto, et in fme hujus volumm.s appo- 
sito, inchoare curavimus), illum, qualiscumque sit, matunor.s jud.cn cen- 
sura3 subjicimus. 






! 



nm 



fT 



(l) a, particula negationis, vel privationis, 
verbis praemissa, sicuti: qualli, bonum; 
aqualli, malum. 

ac , aca , aliquis. 

acacacatl , arundo. Ex cacatl , palea, stra- 
mentum, et aca, quod necessario aqua 
significat, etsi Azteci aquam voce atl 
nuncupenl. Hoc evidentius elucescit ex 
compositis sequentibus: 

AQUAPANAHUAZTLI, pOUS HgneUS. Ex PANAHUAZ- 

tli , transitus , et aqua. 
aquaqualaquiztli , vesica aqud plena. 
acacuevatl , rana aquatica.Rx cueyatl, quod 

ranam terrestrem, vel ranam, generice si- 

gnificat, et aca, idest aqua. 
acoatl, colubcr aquaticus. Ex coatl, colu- 

ber, anguis, et aca, aqua; unde acacoatl, 

et, per syncopen, acoatl. 
acoatototl , passer aquaticus. Ex tototl , 

passer , et acoa; ita ut dubitandum non 

sit, Aztecos vocibus aqua, acoa, vel aca 

usos fuisse ad exprimendam aquam. 
acecec, acerbus. Ital. acido. 
anqui, latus, spaUosus. Hisp. ancha. 
aquin, qui , quis? 
auh, autem. Germ. auch. 
ca , quia. Gall. car. 
cacallo, stercus; cacare. 
cactli , calceus. 
cactya, calceo , as. 
calaquiliztli , introitus, callis. 
calli, domus. Ital. casa. 
can, locus. Ital. canto. Acan, nullibi. Ital. 
in niun canlo. 



semper, sempiterne. 




-<~ xxxvni -«- 

cem, vel cen, semel. 

cemana , permaneo. 

cemicac ) 

cemmanca ' 

cetya, unio, is. Vox latina ccetus, ital. vulg. 
ceto, significat quidem unionem, conven- 
tum , complexum classis unius. 

CHAYAHUA , Cado , is. 

chichi, sugo, is. In pluribus dialectis italicis: 
ciuccio, sciseio et similia, baud dubio ono- 
matopcejoe causa. 
chicu , quinque. Ital. cinque ; Hisp. cinco. 
Quod vero tantum in vocibus chicuace , 
chicome, chicuey, chiucnahui , invenitur , 
quinque et unum , quinque et duo , etc. 
exprimentibus, sicut supra admonuimus. 
citlalli, stella. 

cochi , dormio, discumbo. Gall. couche. 
cocotl , collum. 
comonya, commoveo. 
clitlahuya, curo , as. Hisp. cuilar. 
cuxiti, coquo, is. ltal. cuocere. 
ehua, eja. 

elehuya, eligo is. Ital. eleggere. 
hueca, longe, vetus. Ital. vecchia. 
huehue, senes. Ital. vecchio. 
huehueyotl , senectus. Ital. vecchiaja. 
iiUEiNTOL, vel huentli, votum. ltal. voto. 
huey, altus, magnus. Ang. high. 
ia, ibam, ivi. Ital. iva. 
iaz, ibo. 
icnyuh , amicus. 
ixua, exeo , is. 
ilama, anus. Hisp. ama. Ital. vul. mamma. 



(1) Praccipue inonciidum arbitramur, nos voces aztccas sempcr iideliter transcripsisse juxta hispanicain 01- 
thographiam, qua codicis auctor usus est, ne forte aliam locigrapliiam scquentcs, quamcumquc variationem 
in earum structuram induceremus. Quapropter ce, ci, pro se, si , scripsimus; cka , clii , pro cin , ci latine vel 
italice prolatos, et sic de aliis. 



XXXIX 



ma, particula characteristica modi imperati- 
vi, quse verbis affixa eodem officio fun- 
gitur quo auxiliare may in anglicis, vel 
mbgen in germanicis verbis. 

mam, maneo. 

mochi, mochintin, mulli, omnes. Hisp. mucho. 

metztli , mensis ; luna. 

micalini , dimicalor. 

pachiuqui, paslus, exsaturatus. It. pasciuto. 

pachihui , pasco , is. 

PALTI 



PALTVA 



mollio, madefacio. It. vulg. impallo. 



paltic, lulus Ital. pantano. Vulgo, palta. 
piciloa, imminuo. Ital. impicciolisco. 
patyotl, pactum, pretium. ltal. patto. 
patyotlali, paciscor , pactionem facio. Ital. 

pattuisco. 
quenin , quemadmodum , quomodo. 
ta, tatli, pater. Dac. late. 

TEONOCHILYA , UOCeO eS. 

teotl , Deus. Gr. Qtbq. 
ti, tu. 

tlantli, dens, dentis. 
tlalli , lellus , terra. 



DE TRADITIONIBUS , INSTITUTIONIBUS ET MONUMENTIS AZTECORUM. 

Nahuatlacenses ex India jam inde ab anliquissimis temporibns processisse, 
praster argumenta ex idiomate deprompta, perquam probabilem conje- 
cluram nobis persuadcnt omnes remotioris sevi traditiones incolarum Ana- 
huacensium et Ainerica? interioris, necnon civiles ac religiosse institutiones, 
quibus regebatur tate patens monarchia azteca, et quotquot adhuc super- 
sunt aborigenum Nahuatlacensium monumenta. Tradiliones de primis se- 
dibus populorum qui regionem mexicanam occupaverunt, concordiler eos 
ex longinquo Oriente arcessunt, a quo per vastissimos terrse, marisque tractus 
disjunguntur. Hsec autem fama apud cunctas tribus per amplissimas illas 
regiones dispersas communiter vigens plene confirmalur ex singulis ve- 
tustis codicibus huc pertinentibus , quorum ope abbas Brasseur supra 
laudatam historiam illarum gentium narrandam suscepil ; eamque Monte- 
zuma II solemni modo Cortezio asseveravit, quum, sceptrum Carolo Y tra- 
dens, eum confessus est progenitum ex celebri Quelzalcohuatl, qui primus 
una cum beneficiis ex morum cultu mananlibus monarchiam mexicanam sta- 
tuit. Imo, iidem codices iter describunt quod priores coloni emensi sunt, 
Joca ad qua3 cum navibus appulerunt juxta orientales oras Mexici, diutur- 
nas eorum cum indigenis tribubus dimicationes, casus varios, et discrimina, 
quibus tandem superatis, in interioribus illius latissimee regionis partibus con- 
sidere paullatim potuerunt. Hisce igitur unisonis traditionibus mente haud 










*. U^M 



XL 



praoccupata discussis, et mythologise specie quam eis temporis vetustas 
superinduxit remota, omni procul dubio videtur exiguam hominum albi 
coloris manum, prolixam barbam, longasque vestes ostentantium , ex 
Oriente in Anahuac linguam et institutiones attulisse, unde orta est ct mirum 
in rnodum exerevit monarchia mexicana, indigenis huc illuc vagantibus sub- 
jugatis,iisquesensim vinculo politic&e culturae sibi consocialis. Hanc autem 
Mexici educatricis colonia? cum aborigenis populis consummatam commixtio- 
nem testala est quoque oratio quam ipse Montezuma habuit ad proceres 
aztecos: asserebat enim, Quetzalcohuatl acl colonos Tamoanchan regressum 
eos in Orientem reducere tentasse, hos vero renuisse causantes, sese jam 
cum mulieribus indigenis esse matrimonio conjunctos, ex iisque plures fi- 

lios susccpisse. 

Cumvero, juxta codicum quichuorum narrationem, antiquissimam illam 
Nahuatlacensium immigrationem in Anahuac alia proximc consecuta fuerit 
longe plurium colonorum, qui, non secus ac priores, indigenis admixti sunt, 
patet quod inde a primordiis potentise suse natio, quae regionis Anahuac po- 
tita est, mixta (vel, ut ajunt, meticcia) sit censenda Hac autem ratione tot 
anomalL tum physic?e, tum morales commode videntur explicari , quibus 
persuasi tam inter se discrepantes sententias protulerunt eruditi. Nam tradi 
liones quas commemoravimus primam Nahuatlacensium tantummodo patriam 
spectant, nec tenebras ullalenus dispellunt ab origine indigenarum tribuum 
quibus potissimum gens illaconstabat, quseque forsan ab Occidente e diversis 
stirpibus emerserunt. Hinc fortassis repetenda est causa, cur sibi vicissim 
adversentur corporis habitus et animi iudoles, civilia et sacra instituta, cutis 
color et intellectus acumen. Hinc etiam haud Icvis dissonantia quoad sy- 
stema phoneticum inter nahuatlacensem et linguas indo-europseas, si tamen 
illa eadem ac istee sorlitaest incunabula; jam enim compertum est evidentis- 
simc, quoddudum editis elucubrationibus ostendimus, aliena? dominationis , 
vel educationis vim gentibus cultura minoribus linguam rcvera posse lmpo- 
nere, numquam pronunciandi rationcm. Cujus quidem sententia* luculentis- 
simum exemplum perhibet romana dominatio, qua? etsi proprium sermonem 
Celtis, Iberis, Teutonis, ct remotis usque Dacis indiderit , idem tamen 
sermo diversis usquequaque pronunciationibus ubique vitiatus est; ex quo 
fit ut hodiedum ipsiusmet Italiae incolse in tot tribus dividantur. Quoad 
vero linguam nahuatl et culluram mexicanam, extat testimonium traditionis, 
eas in Mexicum extraneos colonos ab Oriente migrantes invexisse. 



XLI 



Quod etsi certo constaret, nihilo tamen minus origini aricae audacis et 
armigerse illius colonioe testandse hoc nequaquam esset satis. Huc vero facit 
institutionum Nahuatlacorum discussio mullifarias cum brachmanicis analo- 
gias exhibentium, unde series argumentorum , eorumque gravium, depro- 
mitur. Analogias maxime generales spectanles, regiminis formam innuemus, 
quam theocraticam autocratiam licet appellare, ubi princeps divinitus pro- 
genitus summas potestates civiles, sacras, morales in se cumulabat. Uni- 
versus populus in ordines eodem fere modo ac apud Indos (castas nuncu- 
pant), distinguebatur. Sacerdotalis et nobilis, id est militaris, ordines 
negotiatorum, agricolarum, artificum vi opprimebant; in iisque patrum 
conditio continuabat in filios. Agri, Indorum more, ceu beneficia perennia, 
inter dynastam, lempla, proceres, municipia dividebantur. Interior rei pu- 
blicre gerendae, necnon juris dicendi ratio definiebalur legibus ex codice 
sacro desumptis, ita ut religio universo non secus ac peculiari rerum mo- 
deramini prseesset. 

Hoc autem, nequidquam refragantibus ssevis multiplicibusque superstitio- 
nibus, necnon polytheismo quem superpositio (si ita fas est loqui) sejun- 
ctorum cultuum tribuum variarum, quse in monarchiam coaluerant, sensim 
mvexerat, tribus prsecipuis dogmatibus innitebalur. Credebant nempe, su- 
premum esse auctorem, spiritualem, invisibilem, mundi creatorem ac re- 
ctorem, nemini subjeclum, quem teotl vocabant, ita ut nomine ac re ipsa 
idem esset ac ezoq Grsecorum, et Latinorum Deus. Qui cum esset invisibilis, 
nulla forma ex maleria conflata sub oculis sistebatur; sed appellabatur di- 
versimode prout varia ejus attributa erant designanda , ut : ipalnemoani , is 
per quem vivitur; tloque nahuaque, omnium dominus ac rector; ixquichihueli, 
omnipotcns. 

Asseverabant autem animarum immortalitatem, quse post corporis mor- 
tem Iongum iter obibant, alibi sive prsemium, sive poenam recte vel male 
gestorum recepturse. Hanc vero doctrinam lestabantur et memorabantur 
symbolice funebres Mexicanorum ritus, similitudines perquam mirandas 
cum lot asiaticarum veterum gentium, ideoque etiam cum antiquse iEgypti 
et Hetrurise rilibus communi ex principio manantibus, exhibentes. Namque 
ut vita functo longse periculosseque peregrinationi necessarium commeatum 

r 





pMmn 



XLTl 



! 



suppeterent, ejus cadaver, vel cineres, si corpus crematum fuerat, tumula- 
bantunacum vestibus, armis , supelleclili, vel instrumentis quibus demor- 
tuus dum viveret utebatur; cibaria et amuleta prtebebant, quorum ope 
multa longi itineris discrimina superare valeret. Discrimina autem hsec: tran- 
situs inler duos monles invicem colluclantes; via, quam immanis serpens 
custodiebat; locus quem cocodrilus Xochitonal incolebal ; vehemens, frigi- 
dusque ventus vallem Itzehccayan perflans; trajectusque profundi fluminis 
Chiuhnahuapan. Ita ut, mutalis locorum, rerumque nominibus , animarum 
Aztecorum vita functorum iter parum sane discrepet ab illo quod mytho- 
logi grseci de descensu Herculis et Orphei in mortuorum regna finxerunt. 
Neque vero una cum defuncto domesticum animal techichi, leviter a cane 
differens, sepelire omiltebant, quod illi arduum per iler comes esset, quem- 
admodum cynocephalus Thot apud veteres ^gyptios animas per ccelestia 
spatia ad regnum Amenti comitari dicebatur. 

Tertium dogma fuluram decessorum sorlem defmiebat. Tres hisce de- 
ccrnebat sedes theologia azteca, pro ut vitee peract* ratio postulabat. 
Heroes bene de patria meriti, milites in bello desiderati, captivi ab hoslibus 
inlerfecti, mulieres puerperio occumbentes «dessolis, dominatoris gloriae, 
ascendebanl vita beata fruituri. Innocentes puerorum animas, eorum qui 
vel in aquis submersi, vel morbo laborantes perierant, Tlalocan, suavibus 
auris temperata, et amoena regio manebat, ubi delicatis posculentis escu- 
lentisque diversimodas inter voluptates recreabantur. Mcf/cm vero, nempe 
locus mortis, nuncupabatur statio improborum animabus parata. Hanc in 
terr^ centro positam opinabantur Azteci, ubi animse sempiterna nocte pre- 
mebantur. Supervacaneum arbitramur de evidenti horum dogmatum cum 
vetustis Asise religionibus analogia disserere. 

Ad has vero mexicana religio proxime accedit nedum propter ipsius 
fundamenta, sed et quatenus cultus regula, ejusque exercendi ratio spe- 
ctetur. Porro fundamentorum doctrinse non deerant enarrationes creation.s 
mundi. universaliscalaclysmi, tum dispersionis gentium et confusionis lin- 
guarum. ubi, nominum et circumstantiarum differentiis minime obstantibus, 
manifesla mosayca^ traditionis vestigia apparent. INeque praBterea ablude- 
bant cardinalia pra^cepta qua3 unicuique religio indicebat. H«c autem con- 



-©- XLIII 



cinne in epilomen redacta sunt iri Exhortatione Mexicani ad filium, et Me- 
xicance ad filiam, quam benemeritorum Sahagun, Motolinia et Olmos, qui 
primi institutiones hasce sunt perscrutati, nobis diligenlia servavit. «Fili 
- mi, pater nato jam adulto ajebat, e ventre matris egressus , instar pulli 

* ex ovo, mox per mundum evolaturus, satage ut honcste vivas, Deum 
» indesinenter orando ut tibi opem praistet. Ipse te creavit, te possidet; 
» paler tuus is est, te majori quam ego amore prosequitur; cogitationes 
» tuas, suspiria cordis ad eum converte. 

» Honora majores; neminem contemnas. Erga pauperes afflictos noli ob- 

* mutescere, sed eos stude consolari. In primis venerare parentes, quibus 
» obedientiam, timorem, servitium debes. 

» Cave nefarium illorum exemplum, qui, ferarum more, parentesnon re- 
» verenlur, illorum vocem non audiunt; quisquis eorum vestigiis inhserebit 
» pessimo fine peribit. 

» Senes, et corporis vitio Iaborantes ne despicias. Neque illudas in cri- 
» men lapso; sed time ne id et tibi contingat. 

» Cum ditesces, noli prsepotens fieri et inopes irridere: Dii enim, qui di- 
» vitias aliis ncgatas largili sunt tibi, jactantia lua irritati eis te privabunt 

* aliis donaturi. 

» Numquam mentiaris, quippe mendacium gravis culpa est. Neminem 
» obtrectes; neve sis nugarum narrator, vel discordiarum auctor. 

» In nundinis diulius quam necessitas postulet ne immoreris; ibi enim 
» occasiones criminum perpetrandorum frequentes occurrunt. Ne dissolute 
» vivas; alioquin Dii contra le irascentur, et ignominia afficient. 

» Neque fur, neque ludi amator sis ; alioquin parentibus, quos honorare 
» debes, dedecori esses. Labore tuo vitse necessaria tibi compara; hac ra- 
» tione gralior fiet cibus. » 

Atque ita porro per prajcepta moralia prudenlibus intermixta consiliis 
de ratione vitse socialis instituenda? procedentes, venerationem erga divi- 
nitatem, reverentiam erga majores, vitiorum detestationem, studium phi- 
lanlhropise et laboris filiorum animis patres ingerebant. 

Haud hisce dissimilibus adhortationibus mater filiam ad virtutem exer- 
cendam prseparabat «Puella, ajebat, ex meo sanguine procreata, te partus 







XL1V 



- doloribus genui, uberibus meis enutrivi, et summa cura educavi; te 

- pater ut smaragdum perpolivit, ut coram hominibus quasi margarita vir- 
» tutis lucescas. Satage, ut bona sis, alioquin te respuent omnes. iErumnosa 
>> est vita, et totis conatibus nobis opera danda est ut bona quse nobis 
» Dii largiri dignantur consequamur. 

» Munda esto ; qmecumque sunt domus rile composita serva: aquam 
» marito porrige, panem pro familia para. Quocumque ieris, modeste gra- 
» viterque ineede; oculos in transeuntes ne attollas, neque illis adrideas, 
» ut fama tua intemerata persistat. 

». Lanificio, texlrina, pannos consuendo vel acu pingendo tempus oc- 
» cupa, ne tibi vacuum fugiat; nec somno, nec quieti indulgeas; umbram 
» et frigus opacum devita: mollilies enim gignit socordiam et ca?tera vitio- 
» rum monslra. 

» Cum te parentes vocaverint , ne expectes donec te iterum vocent. 
» Numquam piocaciter respondeas; neminem fallas, deorum enim in con- 
» speclu stas. Omnes honeste ama et vicissim ab omnibus amaberis. 

>■ Qure possides, noli avare parcere; ne temerc judices; si ab aliis offendi 
» non vis, alios non offendas. Cum hominibus familiaritatem indecoram non 
» seclare; pravas cupidines cohibe: alioquin parentibus dedecori eris, et 
» animum, ut ceenum aquam turbat, inquinabis. 

» Cave mulierculas dissolutas, mendaces, desidiosas; nam le earum 
» exemplo inficicnt. Perpende serio, vitium, instar venenosi graminis, mor- 

- tem afferre cum intus susceplum sit, et semel animum ingressum diffi- 
» ciliter evomi. 

» Postquam nupseris, conjugem honora, et iili sedulo obedi. Si forle tibi 
» fastidium movet, dolorem dissimula; dein illum amanter complectere, 
* tum arcana cordis secum mansuetis verbis effunde. ISe illum coram alns 
» despicias; hoc enim pacto tu quoque despectui eris. » 

Ex quibus, aliisque bcne multis morum documentis et monitis, qua? 
parentcs indesinenter filiis prsedicabant , cum haud liumilis culturae gra- 
dus perspicitur, quem populus assecutus erat, tum manifeste patet analo- 
gia religionis mexicana? cum anliquioribus Asia3 , imo analogia aliqua- 
lis cum ethica Evangelii: idque plures scriptores in opinionem induxit, 



XLV 



Evangelii lucem jam longo ante Hispanos tempore illuc pervenisse , adeo 
ut doctori Siguenzie singularem conjectiiram persuaserit , Quelzalcohuatl, 
quem Azteci ut primum legis latorem, morumque castigatorem in Ana- 
huac veneranlur, nonnisi apostolum Thomam fuisse. Nequc silenlio no- 
bis prselerire licet ccelibatum sacerdotibus jussum , adulterii abomina- 
lionem quod morte et sa?pe lapidatione plectebatur, vigilias , jejunia , 
corporis usque macerationem pcenilentibus imperatam , vel sponte a fide- 
libus susceplam , aliasque id genus praxes in antiquis Asiae cultibus reli- 
gionis obvias. 

Cultus aulem ceconomia commissa erat pluribus collegiis saccrdotum , 
qui juxla varia officia his demandata in ordines et gradus dislinguebantur, 
quiquc adjuvabantur a collegiis juvenum initiatorum et virginum in appo- 
sitis circa templa conclavibus degentium. Yirginum vero eral officium tem- 
plorum munditia, coram idolis thus adolere, sacrum ignem servare, 
quemadmodum olim apud priscas sacerdotes Asise ct veteris iEgypti , 
India? Devadasides, Yirginesve Yestales Romse. Quin imo, rigidum au- 
sterumque Vestalium vitse instilutum, caslitatis severam custodiam, et 
pcenas quibus puniebantur quae contra hanc virtutem peccassent, confe- 
rentes cum vivendi more et institulionibus sponsarum solis apud Mexica- 
nos, fieri non potest quin communis originis admodum probabilem senten- 
tiam sequamur. Neque deerant qui instar Fakirorum in indica regione et 
primsevorum anachorelarum apud Christianos se pcenitentise et contempla- 
tioni devoverent, quique perinde ac sancli haberentur, consulerentur a ma- 
gnatibus et populo, oracula, insidentes talis, oculisque humi defixis, more 
Orientalium, ederent. 

Similia prorsus officiis sacerdolum brachmanicorum, aliarumque vete- 
rum religionum Asiee erant officia sacerdotum Mexicanorum, qui velut in- 
lerpreles hominem inler et deitatem, recens natos utriusque sexus ritu 
peculiari in religiosam societatem cooptabant, eos educandos curabant, 
matrimonia sacrabant, infirmos solabantur, morienlibus auxilium prsesta- 
bant, humationem, funebria exequebantur. Quin etiam culparum confes- 
sionem audiebant, rati peccata sacerdoti patefacta et pcenis expiata omnino 
deleri , et hominum justitiee subtrahi. 

r 





XLVI 



Alias quoque analogias memoratu dignas ostendit comparalio tot mexi- 
canorum cum Indorum numinibus. Nam Indorum Trimurtis, idest Brama, 
Vichnu et Siva, re ipsa cum Mexicana Trimurti congruit, hsee aulem in 
Ho, Huitzilopochtli et Tlalok distinguitur. Crudelis Mictanihuatl Mexicano- 
rum quoad attributa cruentae Indorum Kali respondet, Teayamiqui vero 
respondet Bhavani, Dea Centeotl Graecorum Cereri, Mercurio Jacateuctli , 
Baccho Tezcalzoncall; aliique etiam, inter quos Tonatyuh et Metztli (Sol 
et Luna ) proprio ritu a Mexicanis et Peruvianis colebantur, iique cum 
Osiride veterum iEgyptiorum manifeste comparari possunt, necnon cum 
cultu Mithrse, qui lam late patet, et exhibetur diversimode in priscis Asise 
religionibus. 

Quod si abominandus ille mos humanas victimas immolandi qui tam pro- 
fundas radices jecerat, et usquequaque in religione mexicana inoleverat, exi- 
mise illius gentis cullurse repugnat, et mitioribus institutis et consuetudinibus 
antiquarum Asise religionum minus consenlire videtur, nobis dissimulandum 
non est, si remotissima lempora spectemus, quibus tantum prima consortia, 
hinc et subsequentem separationem populorum Anahuac ab asiaticis, tri- 
buere debemus , etiam apud populos veteris orbis barbariem hanc qua 
diutius , qua minus diu viguisse. Eam apud Semitas sa'.is testantur in- 
numerse humanee victimse quas Phcenices insatiabili Baal-Moloch immola- 
bant quotannis, et Chaldseorum Belus. Testantur cruenti humano sanguine 
rivi ex aris (dolrnen nuncupatis) manantes Druidarum, qui ex Asia allalum 
late per Europam ssevum eorum cultum propagaverunt. In multiplici huma- 
norum sacrificiorum serie haud immoranles quse grseci mythi memorantur, 
unde atrox hujusmodi ritus apud primajvos Grsecos satis constat, meminisse 
juvabit eum in variis Grsecise regionibus per hislorica ssecula perdurasse. 
Sic in sacris Jovis Lycsei apud Arcades sacrificia humana a Lycaone in- 
vecta usque ad Romanorum in ea regione triumphos extitere; sic Leucade 
semel in anno festo Apollinis die homo immolabatur; Plutarcho teste, The- 
mistocles ante bellum Salaminium tres Persas Dionysio sacrificavit. Plu- 
tarchus, Hesychius, aliique tradunt binas viclimas humanas Athenis ipsis, 
cum Thargelia celebrarentur, immolari consuevisse in honorem Apollinis 
et Artemidis. Aliaque id genus exempla ostendunt lot Numinum ritus quse 



XLVII 



mitissima et prse c?eteris antiquis exculta gens venerabatur. Quin etiatn 
plura inipiic hujus pietatis monstra comperta habemus penes priscas Italo- 
rum tribus, qualia sunt: Ver sacrum quod, sicuti ex Festo, Livio et Strabone 
discirnus, solemne erat prsesertim Sabinis, qui infanles marlio et aprili mense 
natos immolabant; Lemuria, quorum occasionc Vestales simulacra triginta 
Argeorum ex ponte Sublicio in Tibrim prsecipiles dejiciebant. Miltimus 
captivos in bello captos, qui in celebrioribus consulum, heroumque funebri- 
bus super ipsorum tumulo mactabantur ut horum manes propitiarentur. 
Neque ignotum est Romae pontifices et flaminem Marlialem immolasse Marti 
duos milites qui a Julio Csesare defecerant. Ideoque tantum abest quin opinio 
de mexicana religione orientis regionibus tribuenda oppugnari possit, ut 
vel ipse barbarus mos hostia humana sacrificandi ejus cognalionem cum 
vetustissimis Asise et Europse iide dignissimam reddat. 

Haud leve argumentum probabilis hujusce conjectune accedit demum 
ex accurato, omni prorsus partium studio amolo, superslitum hinc illinc 
monumentorum discussio. Hic vero illud nobis repetendum est quod ab 
initio monuimus, nempe, in comparandis institutionibus pariter ac monu- 
mentis potissimam, imo fere unicam rationem habendam esse characterum 
generalium et eorum organismi, in universum spectalis, non vero singula- 
rum quorumdam adminiculorum, et usuum quorumcumque. Neminem enim 
lalet artes dum seorsim per tot seculorum cursum colerentur specialibus 
locorum, climatum, naturse proventuum, nec non civilis societalis cir- 
cumstantiis necessario fuisse obnoxias. Rcce vero miram siinilitudinem 
quoad eorum indolem generalim sumptam exhibent nobis vetusta Mexici 
templa teoccdli, id est dei domus, vocala, quorum forma inslar pyramidis 
truncatse, interdum gradatim divisai, ul Xoehicalci, descriptionem Herodoti 
nobis in mentem revocat percelebris Beli leinpli Babylone aedificali ; sic im- 
manes Teotihuacan teocalli Tonatyuh et Metztli (id est Soli et Lunse) sacri, 
similes videantur mirum quantum pyramidibus Cheopis et Chephrenis in Ioco 
quem Gizeh vocant extantibus, quarum yemulanlur molem, pariterque ac ipsse 
pyramidibus humilioribus circumdantur. Pyrnmides iEgyptiai Pharaonum 
sepulchris inserviebant; sed et teocalli mexicani, prseter numinis simulacrum, 
exuvias Incarum balsamis illilas continebant. Mira in primis est analogia 



- v : 



1 



XLVin 






qua? universim deprehenditur tam in ornamcntoruni insueta forma, quam 
in delectu et distributione colorum super indicis et mexicanis ornalibus, 
adeo ut si quis haud satis hoc in genere sit versatus eas vicissim sa?pe 
judicio suo confundal necesse sit. 

Immo miranda? antiquse Miguitlan in Oaxacensi provincia reliquiae, prseter 
formas architectonicas parlim cum indicis consenlicntes, ostendunt etiam 
flexus seu sinus illos qui vasa italo-gra?ca exornant. 

Neque silenlio pra?tereunda est similitudo quam deleximus in formis va- 
sorum figulinorum Me\ici aliorumque vetustissimorum italo-gra^corum qua3 
in necropoli Tharosi in Sardinia repertasunl; ha?c enim fcre viam indigitat 
per quam antiquissima Asiaticorum cultura, Medilerraneum et Allanticum 
transfretans, Anahuac ingressa est, ibique cursum suum separatim peregit. 
Haud nostra interest longam , minutamque comparationem instiluere 
monumentorum mexicanorum cum monumenlis vetustarum Asise et iEgypti 
gentium. Sat erit monuisse hinc quoque depromi rationes cur prima?va ha- 
rum regionum cum mexicana cultura sit consocianda. 

Nunc vero qua? raptim innuimus breviter perstringamus. Siquidem slru- 

ctura et intrinseca lingu» nahuatlacensis indoles locum huic inter linguas 

ingentis ariani stipitis dubio procul vindicent; tum analogia formarum ali- 

quot et vocum nonnullarum illam familiae indo-europaiarum conjungant; 

et antiquissima? quge adhuc supcrsunt traditiones concorditer origines 

Anahuallacensium ex remoto oriente arcessant; mores insuper civiles et re- 

ligiosaj institutiones, quin etiam monumenta antiqua insignia afferant ar- 

<Tumenlahuicsententia3confirmanda3, seclusa immaturi et temerarii judicii 

nota nobis argui posse videtur, vero admodum simile esse tribus mexi- 

canas lingua nahuatlacensi loquentes ex amplissima indica peninsula de- 

scendisse. Cui illationi gravius auctoritatis robur addere juvat verbis duo- 

rum hac in re optimorum judicum, dominorum nempe Aubin et Brasseur 

de Bourbourg, qui nuper opinionem nostra? consonam protulere. Quorum se- 

cundus in epistola ad Clarissimum Danise archa-ologum C. C. Rafn, in Novis 

ilinerum annalibus (I) relata, post brevem, haud salis, re vera, fidem conci- 



i) Nouvelles Annalos clcs Vdyngcs, ctc. Paris, annee 18S8, vol. IV, pag. 290. 




-5- XLIX. -0- 

liantem collalionem vocum America? centralis cum aliis ex linguis borea- 
lis Europse desumptis, sic concludil: J 9 ai ete a meme de me convaincre quun 
travail du meme genre sur les radicales de la langue nahuatl, ou mexicaine, 
nous amenerait a des decouvertes non moins curieuses. M. Aubin, avec 
qui je m en suis souvent entretenu, est entierement de mon avis. Qui sait 
ce qu'une comparaison des langues civilisees de V Jmerique avec celles de 
1'Jsie ne ferait pas aussi decouvrir! 

Ante quam hsec, qua? generatim de linguarum studio alque ethno- 
graphia imprimis attigimus , absolvamus, nobis temperare nequimus quin 
animadvertamus , variis forte una conspirantibus causis linguam nahualla- 
censem pluiimis millenis passuum millibus a nobis reinotam, et tribus iere 
abhinc seculis magnam partem deperditam, diversis temporibus nullibi di- 
ligentiores quam in Longobardia cultores nactam fuisse. Mediolanensis enim, 
P. Horatius Carochi copiosissimam , elaboratissimamque ejus grammati- 
cam edidit (1), ex qua postmodum Vetancourt, Vasquez Gastelu, Tapias 
Centenus et P. Ignatius de Paredes materiam hausere; civis mediolanen- 
sis, quem supra memoravimus, eques Boturini Benaducci octo annorum 
laboribus plseraque mexicana monumenta scripta vel picta exhumavit et 
collegit in Mexico, ut ex eorum interpretatione, quantum fieri potuisset ac- 
curatissima, generalem historiam illius regionis ante Columbi adventum 
concinnaret. Demum cruditam Mexici illuslralionem in opere supra citato (2) 
oblulit ille idem Beltrami bergomensis , qui gravissimis molestiis , imo in- 
numeris discriminibus superatis, dum remotas fluviorum Mississipi et Cruenti 
fluminis (Riviere sanglante) scaturigines sectarelur, seculares anahuacenses 
nunquam ferro tactas silvas penetravit, anliqua antehac latentia monumenta 
reperivit , et blattarum injuriis illius lingute maximi momenti documentum 
eripuit , codicem nempe hunc ipsum quem illustralum una cum locuplete 
lexico lectoribus libenti Iaetoque animo exhibemus. 



b ■ 



«n k. 



(1) Horatii Cnrochi Ars copiosissima linguoe mexicanse ul sine magistro possis illam condiscere. Mexici , «6fc» p 

o 

(2) Le Mexique, par J. C. Beltrami, ctc. Paris, 1830, vol. 2. 




EVANGELIARIUM 



EPISTOLARIUM ET LECTIONARIUM 



AZTECUM 






I 



wnw 



»f 



i 







i' 



!i' 



pqunnfnr rdtminps fpifole & apoltolia. 
adromanofc. 

>Kf, Capitulu 

frS famm, afii Jtli^iiUiS ckn omnia cooftmiitr. ^. 

^T^+^X, oJrifruut*ic\>ct4iCTmai, CatnMiirriothicohha. 
r*k* cUos, ?&* tfUcXy ijaaiti \fcm aaitXn clyU&ita,: 2P*u2 
trn htonrofccz&cticn fantforrhL, ;>mittW *W*m/cUi 
3>4»tV«t m5>^oa*<p ou(»to trnrnrrrijUrna&lli, no <*<h ■ro * 
^tnofcfonitt, jmic <frrinlnc\>il$cp hdfH^hx jnri^ 
<vpiUpn nncjx>cx^rn trj^cofc*n£4 ^rn&c ^ trrv^ 
* C*«£ m*<jm<p *^*> ^rrnnrofcfcni 



#» ^ttt nmno&H'' <X«i> rn«f»f cftrni 







'mrrt<rnoc\tittj nojoe. 
i 



lcvu 






£<*? te<*r«ty ? 4*m x tuLct<tiil$ .< ^y>nf 1 > - ntcnto-mt <f 
j&«Z rncmojrall^nto nntnaj>croin%f<^nicon^ *» . 

M*i 9 noy>ciuUirn fofcm moftafvifioL. **«£ rrxvticcZ cKnut,*n**A~ 
tf\ rtntfA i9fiaif>«*. tntf 1 ■£■ nifoUniigtii.-' Ot4y.n0 tte+tama* 
fiiii fii / G-tiy. fctcft eatytlt f C**i* rn<vp<rn<ni^fU . Ccvi%.nc^x> 
fy\cHf>c*fa4>trn&rr*i? Cnixnoce rmc6\>i+*"A, J C+*ijLfePl$*rn*>C 
i.rtAttii* : nriujt i trrilinttficxL Conncparnfa^tnco tncanfCL 
htfaifayOudcL; jyxtCtani irric&cctnxc- micfifo**j ifa. ottrrtac£o<f. 
^y><$c rnifci i*-4ofx> f-ifci&wux+vi&r ipcnr*f<*Jjrnce rnett<$ mo 
ftaco hU . C ttuclrricmaix, ca <>rrncnanriAfU' f crtnc rte ncnri 
fyti* s amono cmeciomc-, trtnono fncr>mi>a.f^j *nnonc\nr 
tatU, *rntn<yy><L rnfixf <**<*,, armonoci tn<trnn mccftUtcg^ 
^rtonoc cfhcctuai&Uj atnon^ ^cUtjti^ «tnonoyx ~ 
y^ptUxn., «ntonocc-cdUrriZHitU&^lti V */#«^«m/##mi 
Hagftaio** '^. £<<*, ^\>*Utet%mtOca. ^m*?. t #. 



le Codicis Azteci Bernardini Saha£unii 



SEQllUNTUR 



COMMDNES EPISTOLE DE APOSTOLIS 




EPISTOLA BEATI PAULI AD ROMANOS 



VIII. 



Noteiccahuane, huelticmati, ca inquimotla- 
cotilia intecuyo dios, ixquich qualli ipan 
quitlachialtia : yehuantin inomotocayotique 
sanctome, inyuhca tlacemitolli. 

Yehica cainaquique achto quinmixima- 
chili, noachto oquinmopepenili, inic qui- 
nenehuilizque ixiptlatzin initlacopiltzin ; inic 
vehuatzin inyacapanyez intiyequintin teic- 
cahuan. 

Auh inaquique achto quinmopepenili, no- 
yehuantin quinmonochili ; Auh inaquique 
quinmonochili , noyehuantin quinmoqualti- 
lili; Auh inaquique quinmoqualtilili, noye- 
huantin quinmohueilili. 



28. Mei fratres , nos bene scimus, quod 
diligentibus dominum Deum omnia bona 
super eos operantur; ipsi vocati sunt sancli, 
juxta propositum suum. 

29. Quoniam quos prwscivit, eosdem prce- 
destinavit, ut crescerent ad imaginem fdiisui; 
ut ipse sit primogenitus in multis fratribus. 



30. Autem quos anlea elegit , eosdem 
vocavit ; quos autem vocavit, eosdem justifi- 
cavit; quos autem justificavit, eosdem magni- 
ficavit. 



RTH 




l! 



Auh inaxcan tlein tiquitozque itechpay? 
Intla yehuatzin dios techmopalehuilya, tech- 
momanahuilya , aquin techknamiquiz? 

Ca inychuatzin amo quitlaocolli inhueli- 
tlacopiltzin , eantimochintin topampa temac 
oquimotlaxili ; qucnin amo noyuantzinco 
ixquich otechmotlauhtili , otechmomaquili? 

Aquin quintlatolehuiz? aquin huelquinte- 
ixpanhuiz initlapepenalhuan totecuyo dios? 
Inquinmoqualtililya dios; 

Aquin huelquintlatzontequiliz? quimixna- 
huatiz? Intecuyo J. X. inomomiquili, yuan 
inomozcalitzino, inimayecampatzinco moye- 
tztica indios, noyehuatzin topan motlatoltya. 

Auh inaxcan actechcahualtiz initlacotla- 
loca intecuyo J. X? Netoliniliztli ? Cuixno 
nentlamatiliztli? Cuix tetotocaliztli? Cuix ma- 
yanaliztli ? Cuixnoce inictipetlauhtinemi ? 
Cuixnoce inicohuitihua? Cuixtcpuz macua- 
huitl ? 

Inyuh icuilyuhtica ; ca mopampatzinco 
mochipa titlaihiyohuya , yuhqui inichcame 
mictiloni ipan otimachoque. 

Yeze inipan ixquichy titepanahuya ipam- 
patzinco inotech motlacotili. 

Ca huelnicmali, ca amono miquiztli, amono 
nemiliztli , amono angelome, amono princi- 
patus, amono virtudes, amonoye intixpanca, 
amonoye inquinmochihuaz , amonoye chi- 
cahualiztli , 

Amonoye inhueiliztli , amonoye inhueca- 
tlan , amono occellamantli tlachihualli huel- 
techcahualtiz initlacotlaloca intecuyo dios, 
inhuelitetzincoca intotecuyo J. X. 




31. Nunc igilur quid dicemus ad ho3C? 
Si ipse Deus nos defendit, nos protegil, quis 
contra nos pugnabit? 

32. Quoniam qui non pepercil filio suo , 
sed pro nobis omnibus illum tradidit; quo- 
modo cum ipso non donavit nobis, non dedit 
nobis omnia? 

33. Quis accusabit? quis insurgct adversus 
electos domini noslri Dei? Qui justificat est 
Deus ; 

34. Quis judicabit? quis condemnabit? 
Dominus J. Ch. mortuus est, el resurrexit, 
ad dexteram est Dei, et ipse pro nobis in- 
tercedit. 

35. Nunc igitur quis separabit nos a dile- 
ctione domini J. Ch. ? Tribulatio ? Num an- 
gustia? Num persecutio? Num fames? Num 
nuditas ? Num pcriculum ? Num dcmum 
gladius? 

36. Sicut scriptum est; quia propter te 
semper nos mortificamur , sicut oves ma- 
ctandw wstimali sumus. 

37. Sed in omnibus his superamus propter 
eum qui nos dilexit. 

38. Quoniam bene scio, quia ncque mors, 
neque vita, nequc angeli, neque principatus, 
neque virtutes, neque instantia, neque fu- 
lura, neque fortitudo, 

39. Neque altitudo , neque profunditas , 
neque alia creatura poterit nos separare a 
dilectione doniini Dei, quce est in domino 
nostro J. Ch. 



i 



& 



EPISTOLA B. PAULI APOSTOLI AD EPHESIOS. 

Caput II. 



Noteiccahuane , aocmo cantepalancochi , 
aocmo canannenenque, can aminaltepepo- 
huan insanctome , yuan huelichantzini , an- 
tlaca indios; 

Amicnihuan ipan oanchicahuaque, ipan 
oanquetzaloque inintlatzintiliz apostolome 
yuan prophetame, ican hueymahuiztic tletK 1 ) 
tlaxomolco calnacazco inyehuatzin tecuyo 
J. X.; 

Inipantzinco inixquich calquetzaliztli ino- 
mochyuh hueya, inixquichcahuitl icaltzin dios 
cenquizcaqualtiaz ; 

Inipantzinco noamehuantin anquetzalo an- 
chihualo inicamicaltzitzihuan anmochihuaz- 
que indios in Spiritu Sancto. 



19. Mei fratres, jam non eslis hospites, 
jam non estis advenw, sed cives sanctorum 
et domestici Dei; 

20. Amici fortificati sapercedificati supcr 
fundamentum Apostolorum ct Prophctarum, 
summo lapide fundamentali angulari ipso 
domino J. Ch.; 

21. Super quem omnis cedificatio con- 
structa crescit, donec in domum Dei sancti- 
ficabitur; 

22. Super quem et vos cocedificamini in 
habitacula Dei in Spiritu Sancto. 




ALIA EPISTOLA B. PAULI APOSTOLI AD EPHESIOS. 

Caput IV. 



Noteiccahuane , inamehuantin ceceyaca 
oanmacoque gratia, inyuhca itamachyuhca 
itetlauhtiltzin tecuyo J. X. 

Ipamy mitohua: Ahco yemotlecahuya in- 
mamaltin oquinmomaltitya: netlauhtili oquin- 
momaquili tlalticpactlaca. 

Auh inomotlecahui tlein quitoznequi amo- 
can yehica ca achto motemohui intlani in- 
huellatzintla tlaticpac? 

Inmotemohui cayehuatzin inmotlecahui 
inipan ixquich ilhuicatl, inic ixquich quimo- 
hueltililiz. 



7. Mei fratres, vestrum^) unicuique data 
est gratia, juxta mensuram donationis do- 
mini J. Ch. 

8. Quapropter clicit: quum ascenderet ca- 
ptivitatem duxit captivam; dona dedit ho- 
minibus. 

9. Autem ipse ascendit quid significat , 
nonnisi quia antea descendit in partibus in- 
fimis terrce? 

10. Qui descendit ipse est qui ascendit 
super omnes ccelos , ut omnia impleret. 



1 



(i) SicscriptuminCodice; verum legcndum est tetl, quod significat lapis, vcl pefra, dum tletl significat ignis. 
(2) In Vulgata legimus: Unicuiqne nostrum. 






'I 



1 L l Ull.i.lLIUU lfWJi | Ufl| ^ 






Auh inyehuatzin cequintin oquinmixque- 
chili apostolome, cequintin prophetame tla- 
achtopa itohuani, auh cequinlin evangelistame, 
auh cequintin tepachohuani yuan temach- 

tiani, 

Ipampa incenquizcaqualtililoca sanctome, 
itechpa intepalehuiliz tequitl, inic itechtzinco 
quinpohuazquc intecuyo J. X.; 

Inixquichcahuitl timochintin tictonami- 
quilizque inipan cancetlamantli tlaneltoqui- 
liztli, yuan iniximachoca ipiltzin dios ino- 
hueltitacique inohueltixtlamatque inoticne- 
nehuilique ineomaliztzin tecuyo J. X. inye- 
tizquixiuhtia inmizquixiuhtili. 



11. Et ipse aliquos dedit Apostolos, ali- 
quos Prophetas prcedicentes , et quosdam 
Evangelistas , et quosdam pastores ac do- 
ctorcs, 

12. Propler consummationem sanctorum. 
in auxilium ministerii, ut inde enarraverint 
dominum J. Ch.; 

13. Donec nos omnes occurramus in uni- 
tatem fidei, et in agnitionem filii Dei in vi- 
rum perfectum, in ■mensuram plenitudinis 
cetatis domini J. Ch. 



EVANGELIA DE AP0ST0L1S 



EVANGEUUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XV. 



Iniquac tlalticpac moneinityaya intecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : Ye- 
huatly innolenahuatiltzin , inic amonepan- 
tlacotlazque, inyuh onamech notlacotili. 

Auh ayac imman occenca huey itctlaco- 
tlaliz, can yehuatl inic aca ipampamiquiz 
yicnihuan. 

[namehuantin caannocnihuan, intla an- 
quichihuazque intlein nehuatl icnamechna- 
huatia. 

Aocmo niquitoz inantlatlacotlin , yehica 
caintlacotli amo quimati intlein quichilma 
intecuyo. Auh oniquito inamehuantin ca an- 
nocnihuan, ychica ca intlein itechtzinco oni- 
cac innotlacotatzin, ixquich onamech iitili. 



12. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Hoc est meum 
prceceptum, ut invicem diligatis , sicut ego 
vos dilexi. 

13. Aulem nemo nune habet majorem hac 
dilectionem , talem, ut quis moriatur prosuis 
amicis. 

1 4. Vos eriiis mei amici, si feccritis quce- 
cumque ego vobis prcecrpio. 

15. Neque dicam vosservos, quiu servus 
nescit quid faciat dominus. Autem clixi vos 
esse meos amicos , quia qucecumquc ipse au- 
divi a meo patre , omnia vabis nota feei. 



Amo amehuantin oannechixquetzque, oan- 
nechpepenquc; cannehuatl onamechpepcni, 
onamechixquetz, yuan onamechtlali inica- 
mohuicazque, yuan inicamoxochiqualotiz- 
que; auhinamo xochiqualo onyez, inic amech- 
momaquiliz notlacotatzin incacotlein anqui- 
mitlahuililizque ipampa notocatzin. 




10. Non vos me quesivistis, me elegistis; 
sed ego clegi vos et vos quesivi, et vos posui, 
ut eatis, et ut fruelum afferatis; et vester 
fructus maneat, ut det vobis pater meus quod- 
cumquc petieritis in nomine meo. 



ALIUD EVANGELIUM DE APOSTOLIS SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan : Yc- 
huatly nicnamechnahuatia, inic amonepan- 
tla cotlazque. 

lntla amechcocolia, intla amechtlailitta 
cemanahuac, xicmatica , ca achto nehuatl 
onechcocoli, inayamo amechcocolia. 

Intla itechxipohuini incemanahuac, inye- 
huatl cemanahuac quitlacotlazquia inyaxca ; 
auh yehica caamo itechpohui inccmanahuac, 
cannehuatl itech onamechnopepenili incema- 
nahuac, ipampa inamechcocolia , amechtlai- 
lit.ta incemanahuac. 

Maxiquilnamiquican innotlatoltzin, inye- 
huatl namechmolluiili : Intlacotli amo quin- 
panahuya initecuyo. Intla onechtotocaque, 
amo amehuantin amechtotocazque. Intla 
quipiazque notlatoltzin, noquipiazque ina- 
motlatol. 

Yece inixquich inamopan quichihuazque 
ipampa inotocatzin; yehica caamo quimixi- 
machilia inyehuatzin innechhuelmihuali. 

Intlacamo nihuallani, intlacamo oniquin- 
nonotzani, atle intlatlacol yezquia ; auh in- 
axcan atle itechmotlamizque, atle icmotzin- 
quixtizque initechpa intlallacol. 



(]aput XV. 

17. Quum super tcrram viveret dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Hoc vobis pr.ce- 
cipio, ul invicem diligatis. 

4 8. Si vos odit , si vos spernit mundus, 
scitote, quod antea mc odio habuit, prius 
quam vos odisset. 

19. Si vos fuissetis de mundo , ipse mun- 
dus diligeret suum; vero quia non estis de 
mundo, sed ego vos elegi de mundo, pro- 
pterea vos odil, vos spernit mundus. 



20. Mementotc mei sermonis , quem vobis 
dixi: Servus non superat suum dominum. Si 
me persecuti sunt, et vos persequentur. Si 
servaverunt meum sermonem, scrvabunf ve- 
strum scrmonem. 

21. Sed omnia luec vobis facient propter 
meum nomen; quia non sciunt illum qui me 
misit. 

22. Si non venissem, si non cos vocavis- 
sem, nullum peccatum haberent; nunc igitur 
nullam excusationem , nullum prcetextum 
habent de pcccato suo. 



! 



»' 






I 






UBBmra 



mm 






o 



Inaquin nechcocolia, nechtlailitta, noqui- 
cocolia, noquitlailitta. 

Intlacamo inpam nicchihuani llamahui- 
colli inayac occe oquichyuh, antle intlatla- 
col yezquya ; auh inaxcan oquittaque , can 
onechcocolique innehuatl , yuan innotlaco- 
tatzin. 

Can inicneltiz intlatolli ininnahuatilpan 
ieuilyuhtica : cacannen huelinyollocopa ino- 
nechcocolique. 



23. Qui me odit, me spernit, (patrem) 
meum odit , meum spernit. 

24. Sinon fecissem in eisprodigia quce nemo 
alius fecit, nullum peccatum haberent; nunc 
ergo viderunt, sed odcrunt me , et patrem 
meum. 

25. Sed ut compleatur sermo quiin lcge 
eorum scriptus est: quia toto corde odcrunt 
me. 



ALIUD EVANGELIUM DE APOSTOLIS SECUNDUM MATTH^EUM. 



Iniquac octlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Izcat- 
qui innehuatl namechihua yuhquima amich- 
came innepantla incocoyo inmimiztin. Auh 
inaxcan huelximimatican inyuh mimatico- 
coyo; yuan machipahuac, mamclahuac ina- 
monemiliz inyuhque huihuilo. 

Auh ximimatican, ximopiecan inyuhuicpa 
tlalticpactlaca. Catemac amechtlacazque 
amechhuicazque teuctlatolloyan, nenonotza- 
loyan ; yuan amechmecahuitequizque inon- 
can innecentlalyayan. 

Yuan nopampa imixpan amechhuicazque 
inhuehueyntin tlatoque , yuan presidenteme, 
inic imixpan antlaneltilizque inyehuantin , 
yuan intlateotocanime. 

Auh iniquac temac amechtlacazque, ma- 
camo xiquilnamiquican inquenin, anoco tlein 
anquitozque; yehica cahueliquac anmacozque 
intlein anquitozque. 

Ca amo amehuantin inantlatohua ; canye- 
huatzin mycspiritu notatzin inamech tla- 
toltya. 

Auh inicteachcauh temac quitlacaz initeic- 
cauh inicmictiloz; auh inteta temac quitlacaz 



Caput X. 

16. Quum adltuc super tcrram viveret 
dominus J. Ch. , dixit suis discipulis: Eccc 
ego vos mitto sicut oves invicem in medio 
luporum. Nune ergo estote prudentes sicut 
serpentes; et pura et simplex sit vita veslra 
sicui columbarum. 

17. Autcm attendite, cavete ab homini- 
bus; etnim iradent et ferent vos in conciliis 
et concionibus stiis; et vos flagellabunt in 
synagogis suis. 

4 8. Et propter me tradent vos coram re- 
gibus et prcesidentibus, ul testimonium per- 
hibeatis coram ipsis et sacerdoiibus suis. 

19. Autem quum iradcni vos , nolite co- 
gitare quomodo, aut quid loquamini; quia 
iunc dabitur vobis quid loquamini. 

20. Einim non vos estis qui loquimini; 
sed ipse Spirilus patris mei in vobis loquitur. 

21. Auteni frater liadet fratrem ut occi- 
datur; et pater tradet filium; et filii insur- 








inipiltzin; yuan intepilhuan quinmixnamictiz- 
que imixcoyehuazque inintahuan, ininna- 
huan, yuan quinmictizque ; 

Auh ixquich tlacatl amechcocoliz, amech- 
tlailittaz inipampa notocatzin; auh inaquin 
tlacemanaz inixquichcahuitl nemiz, yehuatl 
inmomaquixtiz. 



gent in patres suos et in matres saas et oc- 
cident eos; 

22. Et omnis homo vos oderit, vos spernet 
propter nomen meum; autem qui persevera- 
verit donec vixerit, ipsc salvus erit. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: In- 
nehuatl nelli nixocomecayollotl ; auh inotatzin 
ca milchyuhqui. 

Ouimotequiliz, quimotlaxiliz inixquich ima 
xocomecatl inamonotech moxochiquallotya; 
auh inixquich inmoxochiquallotya quimoye- 
ctiliz , quimotlacuicuililiz, inicoccenca moxo- 
chiquallotiz. 

Inamehuantin yeanchipahuaque ipampa 
tlatolli inonamechilhui. 

Notlan xiyeca, noamotlan nyez. Inyuh xo- 
comecamaitl amo huelmoxochiquallotiz in- 
can yyoca , intlacamoyez xocomecayollotl , 
noyuhqui amehuantin amo huelmoxochi- 
quallotizque , intlacamo notlan anyezque. 

Innehuatl nixocomecayollotl , auh iname- 
huantin amimahuan inxocomecatl ; Inaquin 
notlantzincoca, noitlan nica ; inyehuatl cenca 
moxochiquallotya ; ca intlacanehuatl antle 
huelanquichihuazque. 

Intla aca amonotlanyez, yuhqui xocome- 
camaitl quiyahuac tlacalloz yuan huaquiz; 
auh quipepenazque, yuan tleco caquizque, 
yuan tlatlaz. 

Intla notlan anyezque, yuan intlan ami- 
ticyez notlatoltzin ; intlein anquinequizque 
anquitlahuizque, yuan amacozque. 



Caplt XV. 

1. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Ego sum vera 
vitis; autem pater meus est agricola. 

2. Ipse tollet, ipse amputabit omnem pal- 
mitem in me non ferentem fructum; autem 
omnem ferentem fructum ipse purgabit, ipse 
potabit, ut majorem fructum afferat. 

3. Vos jam mundi estis propter sermonem 
quem vobis feci. 

4. In me manete , et in vobis ego manebo. 
Sicut palmes non fruclificabit a semctipso, 
nisi manserit in vite, sic et vos non fruclifi- 
cabitis , nisi in me manseritis. 

5. Ipse ego sum vitis, autem vos estis pal- 
mites; Qui in me manet, et in eo ego sum; 
ipse valde fructificat; quia sine me nihil po- 
teritis facere. 

6. Si quis non erit in me, sicut palmes 
mittetur foras et arescet; et colligent eum , 
el in igneni conjicient, et ardet. 

7. Si in me manseritis, etin vobis man- 
seril meus sermo ; quicquid volueritis petetis, 
el dabitur vobis. 



nmmi 




ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Caput XIX. 



Iniquac tlalticpac monemityaya intecuyo 
,1. X. , inSimon Pedro quinmolhuili : Izcat- 
qui intehuatzin ixquich oticcauhque, yuan 
otimitzto tepuztoquilitiaque. Auh inaxcan 
tlein tollaxtlahuilyez? 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Tlelli 
namechilhuya , cainamehuantin inocmech 
tepuztocaque , iniquac occeppa nezcalilloz 
vollihuaz , iniquac ichpuchtli iconetzin ipam 
mohuctziliz itlatocaicpaltzin , noamehuantin 
ipam anmotlalizque inmatlactetl omome ic- 
palii , anquintlatzontequilizque inmatlactla- 
mantli omome itlacameca inlsrael. 

Auh inixquichtin inquicahuazque incal, 
inanoco quincahuazque ininteachcahuan , in- 
teiccahuan, anoco inhueltihuan, anoco in- 
tahuan, anoco innahuan, anoco incihuahuan, 
anoco inpilhuan , anoco inmil inipampa 
notocatzin, macuilpohualpa ixquich quicuiz, 
quicnopilhuiz, yuan quimaxcatiz cemicac 
yolliliztli, nemiliztli. 



27. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., Simon Petrus dixit: Ecce nos omnia 
reliquimus, et secuti sumus te. Nunc igitur 
quam mercedem habebimus ? 

28. Autcm dominusJ. Ch. inquit: Amen 
dico vobis, quod vos qui me secuti estis, quum 
in resurrectione vivetis, quum virginis Fiiius 
sedebit super thronum suum, et vos sedebitis 
super duodecim sedes, et judicabitis dvodecim 
tribus Israel. 



29 . Autem quicumque relinquerint domum, 
vel qui relinquerint suos duces, fratres, aut 
sorores, aut patres , aut matres, aut uxores, 
aut fdios, aut agros propter nomen meum, 
centuplum unusquisque accipiet, eonsequetur, 
et possidebit wternam beatitudinem , vitam. 



m NATALI EVANGELISTARUM. 

LECTIO EZECHIELIS PROPIIETtE. 



Caput I. (1) 



1N NATALI UNIUS MARTYRIS PONTIFICIS. 

LECTIO ECCLESIASTICI. 

Caput XXXIX. 



Inqualli iyollo oquicentlaz iniyollo inic- 
ocyohuatzinco icaz yhuicpatzinco intecuyo 
inquimochihuili, yuan ixpantzinco incenca- 
huey dios tlatlatlauhtiz. 



6. Justus cordis tradet cor suum ut dilu- 
culo vigilet ad Dominum qui fecit eum , et 
in eonspectu altissimi Dei deprecabitur. 



i) Hcec Lcctio dcest quumalibi invenicnda sit, sicut ct auclor ipsc docet his verbis: LECTIO EZECH. PROPH. 



Tlatlatlauhtilizpan quitlapuz initen, quicaz 
initlatol, yuan tlatlatlauhtiz ipampa initla- 
tlacol. 

Caintla quimonequiltiz hueitlatohuani, ic- 
quimotemitiliz intlacaquiliz espiritu. 

Auh inyehuatzin yuhquiman quiyahuitl 
icquihualmihuatiz itlainatiliz tlatoltzin ; auh 
inllatlatlauhtilizpan quimoyectenehuiliz in- 

tecuyo. 

Yuan yehuatzin quimotlamellahualtiliz 
initenonotzalyuan initemachtil; yuanitechpa 
quimononochiliz inohui inichtacaca; 

Yehuatzin ixpan quimonextiliz initema- 
chtil, yuan ipanpapaquiz initlaneltiliz tena- 
huatiltzin totecuyo. 

Miyequintin quiyectenehuazque initlama- 
tiliz , yuan mochipa cemicac aycpolihuiz , 
amocahuiz, amotlamiz inyilnamicoca ; auh 
initoca mochipa cemicac temolloz. 



7. In oratione aperiet os suum , exibit 
sermo, et perorabit pro peccatis suis. 

8. Quoniam si voluerit macjnus Dominus, 
illum replebit intelligentice spiritu. 

9. Et ipse tanquam pluvies mittet suce sa- 
pientice eloquia ; et in oratione laudabit 
Dominum. 

■10. Et ipse diriget suum consilium et suam 
sapientiam; atque incle consiliabilur in viis 
absconditis. 

1 1 . Ipsepalam declarabit sapicntiam suam, 
et gloriabitur propter suam ficlem in lege 
Domini. 

12-13. Multi collaudabunt sapienliam 
ejus, et semper in ceternum nunquam deftciet, 
non delebitur, non recedet memoria ejus; et 
suum nomen semper in ceternum enarrabitur. 






ITEM ALIA LECTIO ECCLESIASTICI. 

Caput XXXI. 



Ouemachhuel yehuatl inquimottilia iya- 
cauh inatle itechonezqui calzahuac, yuan ina- 
moquitemo, inamoquelehui cozticteocuitK 1 ), 
amono itechtlaquauhtlama inteocuitlall yuan 
innecuiltonolli. 

Aquin y ? Caticyectenehuaz. Cainicpan ine- 
miliz mahuicauhqui quichyuh. 

Ca inyehuatlipan oyeyecoloc inteocuitlall, 
yuan oytoc cacenquizcaqualli , yuan cemicac 
imahuicoyez. Inyehuatli huelquitlacozquia 



8. Beatus ille qui inventus est justus sine 
ullo crimine, et non quwsivit , neque optavit 
aurum , neque speravit in pecunia et thesau- 
ris. 

9. Quisesl hic? Quoniam laudabimuseum. 
Propterea quod in vita sua mirabilia fecit. 

10. Quoniam qui probatus est inpecunia, 
et inventus perfectus , et in perpetuum glori- 
/icabitur. Ille qui potuisset transgredi legem, 



Cap. I. Similitudo vultus quatuor animalium ; facies hominis, etc; Quam Lectionem qucerein festo sancti Marci 
Evangelistce. Evanyelium invenies in eodem feslo. 

(1) Hoc verbum compositum est ex duabus radicibus, ncmpe : coztic, vel cuzlic, quaj rubrum significat , 
et teocuitl vel teocuillatl, idest metallum. Simili modo a eolore distinguunt Azleci argcntum, quod iztac teo- 
cuitlall, idest album metallum, vocant. 










10 



intenahuatili, canamo oquitlaco, auh huel- 
quichihuazquia inanqualli , canamo oqui- 

chyuh. 

Ipampay ininecuiltonol ochicahuac ini- 
huicpatzinco tecuyo ; auh inixquich innecen- 
tlaliliz sanctome quitenehuaz initetlaocoliliz. 



sednon transgressus est, elfacere malum, sed 
non fecit. 

1 1 . Quamobrem bona illius stabiiita sunt 
coram Domino; et omnis cwtus sanctorum 
enarrabil misericordiarn suam. 



ALIA LECTIO PROVERBIORUM. 

Caput III. 






Ouemachhuel yehuatl inquimottilia teotla- 
matiliztli, yuan inaquin hueiquipia nemati- 
Iiztli. 

Ca initemolloca cacenca qualli amoma- 
chyuhqui initemolloca cuztic teocuitlatl yuan 
inizlac teocuitlatt; llacemicahua yuan cen- 
quizcaqualli inixochiquallo. 

Inicoccenca tlacotli quipanahuya ixquich 
necuiltonolli; yuan inixquich elehuilo amo 
quinenehuitia. 

Inhuecauh nemiliztli imayeccampaca ; 
auh iyopuchcopaca innecuiltonolli yuan in- 
mahuicotl. 

Iniyohui chipahuac , auh inixquich ini- 
yohui pitzaloton qualli matcaicac. 

Nemilizquahuitl intechpohui inaquique 
quicnopilhuizque teotlamatiliztli; auh inaquin 
ilechmopiloz tlacemicnopilhuiyani. 

lntecuyo teotlamatiliztica inquimotzintili 
inquiyocox tlalli ; nematiliztica quimochi- 
huili inilhuicatl. 

Inteotlamatiliztica mhomolon huehueyatl, 
anh inmixtli icuev inahuechtli. 



13. Beatus ille qui invenit sapientiam , 
et qui producit intelligentiam. 

14. Quoniam acquisitio ejus melior est 
quam acquisitio auri et argenti; diuturnus 
et melior est fructus ejus. 

1 5. Quare longe pretiosior superat cunctas 
opes; et omnia desiderabilia non cequantur 
ei. 

16. Longitudo vitce in dextera ejus; et in 
sinistra i/lius divitice et gloria, 

17. Vke cjus clarce, et omnes vice ejus 
sunt pacificce. 

18. Lignum vitce possidebunt illi qui coti- 
sequentur sapientiam; etqui custodiverit eam 
erit semper beatus. 

19. Dominus sapientid cepit fundare ter- 
ram; prudenlid fecit ccelum. 

20. Sapientid illius eruperunt abyssi, et 
nubes concrescunt rore. 



I 



II 



ITEM ALIA LECTIO ECCLESIASTICI, DE UNO MARTYRE. 

Caput XIV. 



Ouemachhuel yehuatl inipan nemi teo- 
tlamatiliztli, yuan inipan tlalnamiquiz in- 
qualli melahuac; auh inipan itlamatiliz quil- 
namiquiz inohuiyanpa itlachializ dios. 

Ouimoquiltiz innemiliztlaxcalli yuan in- 
tlacaquiliztlaxcalli , yuan quimitiz inteotla- 
matilizatl innemaquixtilloni; yuan itechmo- 
chihuaz, amoquitlalcahuiz in Justicia; 

Yuan quimotzitzquiliz, quimopyaliz; auh 
amo pinauhtiloz, yuan quihuecapanoz intla 
inihuanpohuan. 

Ouimaxcatiliz cemicac tocaytl intotecuyo 
Dios. 



22. Beatus ille qui vivit in sapientia, et 
inde meditabitur sancta; et in justitia sua 
cogitabit circumspectionem Dei. 

3. (t) Illum cibabit pane vitce etpane in- 
tellectus, et potabit illum aqud sapienlke 
salutaris; et firmabit eum, et non flectetur 
in Justitia; 

4. Et continebit et servabit illum; et non 
confundetur , et exaltabit illum apud pro- 
ximos suos. 

6. Hcereditabit illum ceterno nomine do- 
minus noster Deus. 



ALIA LECTIO LIBRl SAPIENM. 

Caput X. 




Intecuyo oquimohuiquili , oquimoyaca- 
huili inipan melahuac hotli, yuan oquittiti 
initlatocayotzin dios; yuan quimomaquili 
initlamatiliz sanctome ; oquimoqualnextili 
inipan itlatequipanoliz, yuan oquitzonquix- 
tili initlatequipanoliz. 

Itlan catca inipan intecahueca cayahualiz 
inquimopachihuyaya, inquiyayahuallohua- 
ya; yuan quimoqualnextili; 

Quimopiali inintechpa iyaohuan ; yuan 
quimopiali inintechpa teiztlacahuiyani; yuan 
cenca chicahuac necaliliztli quimomaquili 
inictepanahuiz, yuan inicquimatiz, cainic 
chicahuac teotlamatiliztli ixquich quipana- 
huya. 



10. Dominus deduxit illum (justum), 
direxit illum per rectas vias, et ostendit illi 
regnum Dei; et dedit illi scientiam sancto- 
rum; honestavit illum in laborilnis, et ipse 
complevit labores illius. 

11. Quum esset expositus insidiis circum- 
venientium, affuit illi; et honestcwit illum. 

12. Custodivit illum adversus inimicos 
suos ; et custodivit eum contra seductores; 
et fortissimum certamen cledit illi ut vince- 
ret, et ut sciret, quoniam fortis sapientia 
omnia vincit. 



I 



(1) Etsi Lectio heec incipiat a Capitc XIV, tanien sequentes versus perlinent Capiti XV ejusdeni Lcclesiastici. 






i2 



Inyehuatli inomacoc qualnernilice amo 
oquitlalcahui ; can oquimomaquktili inin- 
techpa llatlacolhuani; nehuan temoqui in- 
noncan tlacomolco tlatataco tlatecochco; 

Iniquac ilpiticatca amo oquitlalcahui; inix- 
quichcahuitl quihualcuiliz , quimacaz intla- 
tocatopilli, yuan chicahualiztli inhuicpa in- 
yehuantin quitolihuyaya ; yuan quinnextiz 
cacaniztlacatinin inyehuantin quicatzauhque, 
yuan quimomaquili cemicac tlanextli inte- 
cuyo dios. 



13. Ihec venditum justum non dereliquit; 
sed liberavit eum a peccatoribus ; ipsa de- 
scendit cum illo in foveam; 

14. Quum esset in vinculis non deseruit 
illum; donec afferrct, daret illi sceptrum 
regni, et fortitudinem adversus eos qui eum 
deprimebant; et ostenderet mendaces eos qui 
maculaverunt eum, et dedit illi cetemam 
lucem domini Dei. 




LECTIO EPISTOUE BEATI PAULl APOSTOLI AD C0R1NTHI0S II. 

Caput I. 



Noteiccahuanc, mayectenehualo 'mdios 
inhuelitatzin totecuyo J. X., tetlaocoliliz te- 
tatzin, yuan dios quimotemaquilyani inix- 
(juich neyollaliliztli ; 

Inyehuatzin techmoyollalilia inipan ix- 
quich lonctoliniliz, inic notehuantin huelli- 
quinyollalizque inychuantin inixquich ne- 
loliniliztli ipancate , yca intenonotzaliztli , 
inic notinonotzalo itechpatzinco tccuyo dios. 
Cainquenin topan miyequia initlaihiyohui- 
liztzin lecuyo J. X., cannoyuh ipaltzinco 
topan miyequia intoneyollaliliz. 

Inaco titolinillo ipampa inamononolza- 
loca yuan inamonemaquixtiliz; maco tito- 
yollalia ipampa inamoneyollaliliz yuan a- 
monemaquixtiliz; inaco tinonotzalo ipampa 
amononotzaloca yuan amonemaquixtihz , 
inicmihiyohuya incanyanoyehuatl tlaihiyo- 
huiliztli inotchuantin tiquiihiyohuya ; 

Inic chicahuac ycz tonetemachiliz amo- 
pampa. Xicmatica, cainquenin tehuan antla- 
ihiyohuya, canoyuh tchuan amoyollalizque. 



3. Mci fratres, sit benedictus Deus sum- 
mus pater domini nostri J. Ch., misericor- 
diarum pater, et Deus donator omnis con- 

solationis; 

4. Qui consolatur nos in omni nostra 
tribulatione, ut el nos .possimus consolari 
eos qui in omni tribulatione sunt, per exhor- 

1 tationem, sicut et nos exhortamur ab ipso 

domino Deo. 

5. Quoniam sicut in nobis abundanl pas- 
siones domini J. Ch,, ita propter eum in 
nobis abundat noslra consolatio. 

6. Sive tribulamur pro vestra exhorta- 
tione et vestra salute; sive consolamur pro- 
vestra consolatione et veslra salute ; sive 
cxhorlamur pro vestra exhortatione et ve- 
stra salule, ut sustineamus easdem passio- 
nes quas nos patimur; 

7. Ut firma sit nostra spes pro vobis. 
Scitote, quoniam sicut vos patimini, ita et 
vos consolabimini. 



-*- 13 ->- 

ALIA EPISTOLA Al) TIMOTHEUM SECUNDA. 

Caput II. 



Nonotlaco iccauhtzine, maxiquilnamiqui 
inquenin tecuyo J. X. omozcalitzino intlan 
mimiqui initechpaquiz itlacamecayo David, 
inyuhca notemachtil mEvangelio inipan ni- 

tequiti. 

Inhuelipampa huilpillo yuhquin matla- 
huelilucayotl nicchyuh; can initlatoltzin te- 
cuyo amoilpitica. 

lpampahH 1 ) inixquich tetolini niquihiyo- 
huya ipampa intlapepenalti, inic noyehuan- 
tin quicnopilhuizque nemaquixtiliztli inqui- 
motemaquilya tecuyo J. X. inipan ilhuicac 

mahuicotl. 

Auh intehuatl yaotictocac innotemachtil, 
innotenahuatil , innotlacemitol, innotlanel- 
toquiliz, innoneyollotechihualiz, notetlaco- 
tlaliz , notlapaccaihiyohuiliz , 

INototoca, notlaihiyohuiliz; inyuh nopan 
omochyuh inompa Antiochia, Iconito , yuan 
Listris; inyuhqui intetotoquiliztli oniquiihi- 
yohui; auh ixquich itechpa otechmomaquix- 
tili intecuyo; 

Yuan inixquichtin inihuiya yocoxca mo- 
nemitiznequi ipaltzinco tecuyo J. X. quini- 
hiyohuizque intetotoquiliztli. 



8. Mi carissime frater , recordare quo- 
modo dominus J. Ch. resurrexit a mortuis 
ex tribu David, sicut in doctrina mei Evan- 
gelii locutus sum. 

9. In quo usque ad vincula quasi faci- 
norosus laboravi; sed verbum Dei non esi, 
alligatum. 

10. Ideo omnes tribulationes patior pro- 
pter electos, ut ipsi mereantur salutem quam 
tribuit dominus J. Ch. cum ccelesti gloria. 



10. (Z)Autem tu assecutus es meamdoctri- 
nam, meam legem, meumpropositum, meam 
fidem, meam longanimitatem, meam dile- 
ctionem, meam patienliam, 

11. Meam persecutionem , meam passio- 
nem; sicut mihi factce sunt Antiochice, Ico- 
nis et Lyslris; quales persecutiones suslinui; 
et ex omnibus eripuit me Dominus; 

12. Et omnes qui pie volunt vivere in 
domino J. Ch. patientur persecutionem. 




(1) Alibi sempcr ipampay scriptum invcnimus. 

(2) Dccimum II Capitis versum, tres hi Capitis III ejustlcm Epistoke consequuntur. 







r**% 



14 



SEQUUNTUR 

EVANGELIA DE UNO MARTYRE. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput X. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Ma- 
camo ximomatica inaco iconihualla intlal- 
ticpac nictemacaz tlamatcayeliztli: Ca amo- 
nictemacaco intlamatcayeliztli ; canyehuatl 
intlapuz maquahuitl. 

Gaic onihualla inic niquinnemacahualtiz 
tepilhuan inhuicpa intahuan, yuan teichpo- 
chuan inhuicpa innahuan, auh incihuamon- 
tin inhuicpa ininmonahuan; 

Auh iniyaohuan intlacatl huelyehuan in- 
inchannemi. 

Inaquin occenca quitlacotla inita, anoco 
innahuan inamomachyuh nehuatl , amoniil- 
huil; auh inaquin quitlacotla ipiltzin, anoco 
ichpuch inamomachyuh nehuatl, amoniil- 
huil. 

Auh inaquin amo conana incruz, yuan 
inamonechhualtocatyuh , amoniilhuil. 

Inaquin quittaz inanima, quipoloz ; auh 
inaquin nopampa quipoloz inanima, quit- 
taz. 

Inaquin amechcelya, nehuatl nechcelya; 
auh inaquin nechcelya, quicelyainyehuatzin 
onechhualmihuali. 

Inaquin quicelya propheta icainitoca pro- 
pheta , quiceliz itetlaxtlahuil inpropheta ; 



34. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., dixil suis disciputis: Ne arbitremini 
quod venerim in terra ut afferrem paeem: 
nam nonattuli pacem; sed e contra gladium. 



35. Etnim veni ut separarem filios ad- 
versus patres, et filias adversus matres , et 
nurum adversus socrum suam; 

36. Et inimici hominis ipsius domestici. 

37. Qui magis diligit suum patrem , vel 
matrem quam me, non est me dignus; et qui 
diligit suum filium , vel filiam plus quam 
me, non est me dignus. 

38. Et qui non accipit suam crucem, et 
non sequitur me , non est me dignus. 

39. Qui invenerit animam suam, perdet 
eam; et qui propter me perdet animam, 
inveniet eam. 

40. Qui recipitvos, et me recipit; autem 
qui me recipit, recipit illum qui me misit. 

4 1 . Qui recipit prophetam in nomine pro- 
phetoe, accipiet mercedem propheta? ; autem 



15 



auh inaquin quicelya qualnemilice icaini- 
toca, anoco ipampa inqualnemilice, quiceliz 
itetlaxtlahuil inqualnemilice. 

Auh incaco aquin ce yehuantin incepito- 
ton incancen tecomatl itzticatl quinmacaz 
icainitoca , anoco ipampa tlamachtilli , ca- 
nelli namechilhui, amoquipolozinitlaxtlahuil. 



qui recipit justum in nomine , vel propter 
justum, accipiet mercedem justi. 

42. Et quicumque uni ex istis minimis 
solum poculum aquce frigidce dederit in no- 
mine, vel pro discipulo, amen dico vobis , 
non perdet suam mercedem. 



ALIUD EVANGELIUM DE UNO MARTYRE SECUNDUM MATTHMIM. 

Capcjt XVI. 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Intla 
aca nechhualteputztocaznequi , mamonoma 
telchihua, yuan maconana inieruz, yuan 
manechhualtocatyuh. 

Ca inaquin quimaquixtiznequi inianima, 
quipoloz; auh inaquin nopampa quipoloz, 
quittaz. 

Yehica tlecannen tleitech conittaz, qui- 
nicontlamatiz intlacatl , intlahuel ixquich ce- 
manahuac quimixnextiliz, auh inianima qui- 
ihiyohuiz inicleltilocal 1 ), itoliniloca, yixna- 
huatiloca? Auh cuix hueloquitla icquiquixtiz 
inianima ? 

Cainichpuchtli iconetzin hualmohuicaz i- 
paninimahuico itatzin, quinhualhuicaz inian- 
gelohuan; auh hueliquac ceceyaca quinmo- 
maquiliz initlachihual. 

Cannelli namechilhuya: cequintin yehuan- 
tin inizmahui, inaic quiyeyecozque miquiz- 
tli, ixquich ( 2 ) tlacatl quimotiliz inichpuchtli 
iconetzin huelmohuicaz ipan initlatocayotzin. 



24. Quum super terram viveret dominm 
J. Ch., dixit suis discipulis: Si quis me se- 
qui vult, semetipsum abneyet, et sumat suam 
crucem, et me sequatur. 

25. Quoniam qui salvam facere voluerit 
animam suam, perdet eam; et qui propter 
me perdiderit eam, inveniet. 

26. Nam quid accipiet, quid proderit ho- 
mini, etsi universum mundum lucratus fue- 
rit, vero animce suce passus fuerit detrimen- 
tum in ftde, tribulatione , condemnatione? 
Et quam pernwtationem dabit pro anirna 
sua? 

27. Etnim Viryinis Filius venturus est 
in gloria Patris sui, et venturus est cum 
angelis suis; et tunc unicuique tribuet pro 
operibus suis. 

28. Amen dico vobis: quidam ex illis 
qui hic sunt , nunquam gustabunt mortem , 
donec homines viderint Virginis Filium ve- 
nientem in suo regno. 



(1) Sic in codice; sed mendose negligcntia amanuensis, qui inicleltiloca scripsit pro inineltiloca. 

(2) Hic addendum est verbum cahuill haud dubio omissum , quod ct sensus requirit . quum ixquichcahicitl 
signilicct donec. 






ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Nelli, 
nelli namechilhuya, intlacamo miquiz in- 
tlaolli intlalpan huetzin ; 

Canicelca, caniyocanca; auh intla miquiz, 
huelitech tlamochihuaz. Inaquin quitlacotla 
inanima, quipoloz; auh inaquin quicocolia, 
quitlailitta inanima inicac tlalticpac, quipya 
iniccemicac nemiz. 

lntla aca nechtlaecoltya , manechhualto- 
catyuh; auh incanin nica, noompa notetlae- 
colticauh yez. Intla aca nechtlaecoltiz, qui- 
mahuiztiliz , quitenyotiz inotlacotatzin inil- 
huicac movetztica. 



24. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Amen , amen 
dicu vobis, nisi mortuum fuerit granum in 
lerram cadens ; 

25. Solum ipsum manet; verum si mor- 
tuum fuerit, multum fructum afferet. Qui 
diligit animam suam, perdet eam; autem 
qui odit, qui spernit animam suam in hoc 
mundo, custodit eam in (eternam vitam. 

26. Si quis mihi ministrat , me sequalur; 
et ubi ego sum, ibi meus minister erit. Si 
quis mihi ministraverit, honorabit eum, glo- 
rificabil eum Pater meus qui est in cceiis. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATIMUM. 

Caput X. 




Iniquac tlalticpac monemityaya intecuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan: Atlc 
tlapachyuhtica inmacamo neciz ; auh atle 
ichtaca motlatitica inmacamo machoz. 

ntlein cantlayohuayan namechilhuya , 
tlanezca inxiquitoca; auh intlein amonacaz- 
titlan anquicaqui, tlapanco xictemachtica. 

Yuan macamo xiquimimacacican inqui- 
mictia tenacayo, cainteanima amo huelqui- 
mictizque ; occencaye xiquimacacican inhuel 
quipoloz tcanima, yuan tenacayo iniccemi- 
cac tlatlaz. 

Inontcme totome cuixamo icpatiyohua 
intepiton tepuztli? Yuan amo ceyehuantin 
tlalpan huetziz intlacamo itencopatzinco 
amotatzin. 



26. Quum super terram viveret dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Nihil opertum 
est quod non revelabitur ; et nihil ocmltum 
quod non scietur. 

27. Quod in tenebris vobis dieo, in luce 
dicite; et quod vos in aure audilis, super 
tecta prcedicate. 

28. Et non timete eos qui occidunt cor- 
pus, quoniam animam non possunt occidere ; 
sed potius timete eum qui potest perdere 
animam, et corpus in aiternum ardet. 

29. Duo passeres nonne vwneunt minuto 
asse ? Et non unus ex illis in terram cadet 
nisi propter patrem vestrum. 



17 



Auh inamolzon inamolzontilechca ixquich 
oniopouh. 

Auh inaxcan macamo ximomauhtican ; 
camiyeque totome anquinpanahuya inic an- 
qualtin inic antlacotli. 

Auh inixquichtin nechmocuitizque inix- 
pan tlalticpactlaca, nonehuatl niquinnocui- 
tiz inixpan notatzin inilhuicac moyetztica. 



30. Autem capiUi vestri capitis omnes 
numerati sunt. 

31. Et igitur nolite timere; quoniam mul- 
tis passeribus valde preliosiores vos estis. 

32. Et omnes qui confitebuntur me coram 
hominibus terrce, et ego confttebor eos coram 
Patre meo qui est in ccelis. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XIV. 



lniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: In- 
tla aca nohuicpa hualitztyuh, yuan amo qui- 
cocolya initatzin, yuan inantzin, yuan icihu- 
auh, yuan ipilhuan, yuan iteiccahuan, yuan 
ihueltihuan, noyuan inanima, ahuelnotlama- 
chtilyez. 

Auh inaquin amo quimoquechpanoltya in- 
cruz , yuan amo nechhualtepuztocatyuh , 
amo huelnotlamachtilyez. 

Yehica cainamehuantin aquin quiquetzaz- 
nequi hueyhuecapan calli, inamo achto mo- 
tlalya quipohua, cececni quittalya intlein po- 
polihuiz inmonequiz, intlaonca inicquitzon- 
quixtiz, inicyecahuiz? 

Macannen amo huelquitzonquixti iniquac 
yeoquitetocac oquitepechti, inicamo ipan 
ahuiyazque camahualozque inixquichtin quit- 
tazque, 

Ouitozque: Cainin ocompehualti inmocal- 
tya, can amo hueloquitzonquixti , oquipan- 
tlaz. 

Cuixnoce aca tlatohuani inyeyaz quipe- 
huatyuh quicalityuh inoccetlacatl tlatohuani, 
amoachtopa motlalya mononotzainacohuel- 



26. Quum super terram viverct dominus 
J. Ch. , dixit suis discipulis: Si quis ad me 
venil, et non odil suumpatrem, etmatrem, 
et uxorem, et fdios, et fratres, et sorores, 
etiam suam aniniam, nou erit meus disci- 
pulus. 

c ll . Et qui non bajulat suam crucem, ct 
non sequitur mc, non erit meus discipulus. 

28. Quoniam quis ex vobis volens cedifi- 
care altam turrim, non prius sedens com- 
putat, sigillatim considerat sumptus neces- 
sarios, si habeat ad perficiendum? 

29. Ne, si nonpossit perficere quum jam 
posuerit fundamentum, increpent eum irri- 
dentes omnes qui videbunt, 

30. Dicentes: quia iste ccepit cedificare, 
sed non potuit perficere, consummare. 

3 1 . Num aliquis rex iturus committerc bel- 
lum adversus alium regem, non prius sedens 
considerat utrum possil cum octo et duobus 



I 








"l 



> 



^- 



->- 18 



quihuicaz cenxiquipilli ipan macuiltzontli 
inquinamiquityuh inychuitz inquinhuelhuica 
oxiquipilli ipan matlactzontli ? 



millibus oeeurrere ei qui ducit sedecim et 
quatuor millia?( l ) 



(1) Ut phrasim aziccam verbo tenus, quoad fieri potuit, redderem fidus interpres, malui octo et dtto 
millia, sedecim et qualuor millia poncre, quam decem millia, riginti millia , sicut revera lalini sermoms 
postulasset ratio: imo, fatcor, propius exoticam locutioncm attigisscm, si oclo millia proeler quinqwes quatuor- 
centum, sedecim millia praster decies quatuorcentum scribcre ausus fuissem. Hinc patct, apud Aztccos v.gu.s- 
se bodicque etiam vigerc peculiare numerandi systcma, quod uedum a systematc populorum Ashb, scd el 
Europse, ipsiusquc Amerieae partim diffcrt, Mexicanis ncquaquam cxccptis, quibus cum ob assidui commercn 
vinculum, aliisque de causis, immediata consuetudine utuntur. Cum autcm ad pleniorcm nonnullarum dictio- 
num in hoc voluminc passim obviarum intclligentiam hujusmodi systematis cognitione opus sit, istms autem 
cum cseteris comparatio ad invcstigandum quibusnam affinitatibus Antiqui ct Novi Contincntis incolae lntcr se 
connexi existant vel extitcrint, oplimc conferrc possit, haud abs re duxi si brcviter systcmatis hujus. ad 
eorum utilitatem qui argumenlum lioc cnueleatius cognoscere velint, principia esponerem. 

Azteca numcranch ratio per decades incipit: ca cnim, abunitate usquc ad denarium numerum, propriis his 
vocabulis utitur: 



ee. . . . 
omc . . 
yci . . . 
nahui. . 
macuilli 



chicuacc . 
chicome . 
chicuey . , 
chiucnahui 

mallactili 



6 

7 

8 

9 

10 



Dccadis sequentis numcros sic exprimit azteca, ut linguse a lalina prognatce; dieitenim unus el decem, duo 
et decem, etc. (scilieet undecim, duotlecim... ..) usquc ad viginti, cui vocabulum poalli respondet. Excipe ta- 
mcn quindecim, quem voee chaxtoUi significat. llinc Iiquet , nztccu.n numerandi systcma hucusque idcm csse 
ac illud quod plcrasque Europa? linguea tenent. 

Ultra viginti vcro computatio pcr vicenos proccdit, ita quod, singulos pracedentes nuincros usquc ad decem 
et novcm cum vicenario jungentes (diccndo nimirum unus el riginti, duo et viginti el sic porro usquc ad de- 
cemnoyem et viginti), 40 ompoalli nuncupant, id cst, voce ome eontracta, bis mginti. Eodem modo, voculis 
Ires, quatuor ctc. unitales designantihus varic decurlatis, ct voei pottlli pra.'fixis, caeteros numcros cx mulii- 
plicationc viccnarii orlos exprimunt hoc modo: 



ecmpoalli, quod valel 20 

ompoalli 40 

epoalli (30 

nauhpoalli 80 

macuilpoalli 100 



chicuacempoalli. ... 120 

ehicompoalli 140 

chicuepoalli 100 

chiucnauhpoalli . . . . 180 
matlacpoalli 200 



Ilujus quoquc supputationis per vicenarios evidcns exemplum pracbct gallica lingua dum 00. /0, 80 pen- 
phrasticc rcddit per trois vingt, trois vingt-dix, qualre ringi. Quam oh rem, azlecumnumerandiart.lic.umab 
europoeis prorsus absonum non cst judicandum; cum prcesertim ctiam vcro sit similc populos nunc galhce Io- 
qucntes hasec computandi formulas ad alios vicenarii mulliplices ullia 80, olim cxtendisse. 

Haud tamen prajtercundum est, Aztecos analogicc loqui usquc ad vicics viginli, nempc usque ad 400, pro 
(1 uo voce propria tzonlli utuntur. llic autem numerus naturam unitatis tcrtii ordiuis indu.t. Itaque, cum acl 
800 vcntum sit, voce onlzontU (his quatuorcentum) significant, ct sic ulterius usque ad vkies quatuorcentum 
(iil cst 8000), ubi peeuliaris appcllalio xiqiiipilli occurril. 

Hac vcro ut unitate quarti ordinis assumpta, patet Azlecos summas majorcs lacihtcr potu.sse reprcesen are. 
eum his ter, quatttor xiquipilli latinis sedecim millibus, viginliqtmtuor millibus , trigintaduobus milhbus 
respondeant. Et loco unitatum ordinis prioris unilates lcrtii pcr voee.n tzonlli designatas pra>m.uenles plnra 
dccies centcna millia valcbant cxprimere. Ut, exempli gratia: 

mallaetzontlixiquipilli, quod 10 x 400 x 8000 = 32000000 . 
ct calloltzontlixiquipiUi , quod 13 x 400 x 8000 = 48000000 significat. 

Ex supradietis plane cruilur, Aztecorum algorillimum , ctsi a decadihus ineipiat. universi.n spcctatum vice- 
narium csse, cundemquc, quamtnmvis, a ccntcnario supra. ah omnihus Europai algonthmis d.Iferai. gallico, 
quoad natura cjus vi.n. possc jurc a?quiparari. 



Ca ihtlacanio inoc noma huoca nemi, ont- 
laihua, tlatlatlauhtya, iniccanpaccayellohuaz. 

Canoyuhqui axcan inamixquichtin inaquin 
aino quicahuaz, quitelchihuaz inixquich qui- 
pva, amo huelnotlamachtilyez. 



32. Quoniam alioquin dum adhuc longc 
manet, mittit legatos, et rogat ea quw pacis 
sunt. 

33. Similiter ergo unusquisque vestrum qui 
non relinquet, non renuntiabit omnibus qum 
custodit, non erit meus discipulus. 



1N NATALl UNIUS MARTYRIS NON PONTIFICIS. 
Leguntur Epistolce et Evangelia de uno Martyre ponlifice (l). 

=XXO§§00« 

IN FESTO UNIUS MARTYRIS A PASCHA USQUE AD PENTECOSTEM. 

Lectio Libri Sapienti^. Cap. V. Stabunt justi in magna conslanlia, ete. Quam Lcctioncm invenies 
in Eeslo Apostolorum Philippi ct Jacobi. 

Evangelium SECUNDiiM Joiiannem. Cap. XV. Ego suiii vitis vcra, cl Palcr, elc. Quod Evangelium 
(jucere in Communi Aposlolorum. 




ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XV (2). 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : In- 
nehuall nixocomecayolutl ( 3 ), inamehuantin 
amimahuan inxocomecayolutl ( 4 ). Cainaquin 
notlanca, noitlan nica; inyehuatli cenca mo- 
xochiquallotya; yehica intlacamo nehuatl atle 
huelanquichihuazque. 

Intla aca amonotlanyez , yuhqui xoco- 
mecamaitl quiyahuac tlacaloz, yuan hua- 
quiz; yuan quipepenazque, yuan tleco ca- 
quizque, yuan tlatlaz. 

Intla notlan anyezque, yuan innotlatol- 



S. Quum supcr terram viverel dominus 
J. C/i., dix.it suis diseipulis: Ego sum vitis, 
vos autem estis palmites. Quare qui in rne 
manet, et in eo ego sum; ipse vahle fructifi- 
cat; quoniam sine me nihil potestis faeere. 



6. Si quis non erit in mc , sieut palmes 
miltetur foras , et arescet; et colligent eum, 
et in ignem eonjicient, et ardet. 

7. Si in me nianseritis, elmeus sermo in 



(i) Sic in Codicc scciplum cst. 

(2) Hoc Evangclium continct continuationcm prsecedentis ad pag. 7. 

(3) Alibi invcnimus scriptum xocomecayollotl ad significandam vitem. 

(4) Haud dubio exscriptor mendose transcripsit. xocomecayohttl quod significat vitis„ pro xocomccamaill 
idcst palmes. 



tzin intla amiticyez ; inc.acotlein anquine- 
quizque anquitlahuizque, yuan anmacozque. 

Caipampay inomalmiztililoc notlacotatzin, 
iniccenca amoxochiquallotizque, yuan inic 
annotlamachlilhuan anmochihuazque. 

Inyuh onechmotlaeotili notlaeotatzin , ono- 
yuh namechtlacotlac. Ipampay xiyeca yuan 
xinemica innotetlacotlaliz. 

Inlla anquipiazque notenahuatiltzin, hue- 
lipan anyezquc innotetlacotlaliz; inyuh onic- 
pix itenahuatiltzin notlacotatzin, auh ipan 
nica initetlacotlaliztzin. 

Inyuh onamechilhui; inicamotechyez inno- 
papaquiliz, yuan inamopapaquiliz cenquiz- 
(juiyez. 




20 ->■ 

vobis manserit; quicquid volueritis peletis , 
et dabitur vobis. 

8. Quoniam in hoc glorificatus est Pater 
meus, ut majorem fructum afferatis, et ut 
mei discipuli efficiamini. 

9. Sicut dilexit me Pater meus, ita ego 
vos dilexi. Quare manele et vivite in mea 
dilectione. 

1 0. Si servaueritis prwcepta mea , mane- 
bitis in dilectione mea; sicut ego servavi prce- 
cepta Patris mei, et maneo in ejus dilectione. 



11. Sic vobis locutus sum; ut in vobis sit 
gaudium meum , et gaudium veslrum com 
pleatur. 



L\ NATALl PLURIMORUM MARTYRUM A PASCIIA USQUE AD PENTECOSTEM. 

Epistolce et Evancjelia dicuntur, ut in NataM unius Marhjris, ut supra, 

m NATALI PLURIMORUM MARTYRUM. 



LECTIO LIBRI PROVERBIORUM. 

Caput XV. 



Ininnenepil ('), inintlatol teotlatolmatini- 
me quichichihua quiqualnextya intlamatiliz- 
lli; ininten inintlatol yollotlahueliloque itech- 
quica inllahuelilucayutl, innetlapololtiliztli. 

Intecuyo dios nohuyan quimitztimotlalya 
inqualtin yuan inamoqualtin. 

Inyamanqui inteyolcehui tlatolli ( 2 ); 

auh inamo ixyeyecauhqui tlatolli cenca qui- 
toliniz inteyollya. 



2. Lingua, elocutio sapientium decorat ju- 
stificat sapientiam; verum sermo stultorum 
ebullit stultitiam suam, suam conturbatio- 
nem. 

3. Dominus Deus in omni loco contem- 
platur bonos et malos. 

4. Sanus placabilis sermo . . .; autem im- 
moderatus sermo magis opprimit animam. 



(1) Sic iii codicc; videtur vcro potius inmenepil scribendum cssc , quum menepil signiiicct Kngua, sicui. 
scnsus requirit. 

(2) Hoc loco codcxexhibct lacunam; quoniam vero in Vcteri latina vcrsionc hujus vcrsus legimus: Lingua 
Vlacabilis lignum 9ilos, sic ct lacuna impleri potcst cum verbo nemUizquahuiH, quod vitceUgnum signihcat. 



-c- 2 



21 < 



Inical inqualnemilice cencahuey chicahua- 
liztli; auh iuipan itlachihual tlahucliloc huey- 
nctlapololtiliztli. 

Inintcn inintlatol inteotlatolmatinimemiec- 
pa quipiaxozque tlamatiliztli; auh ininyollo 
tlahueliloque amonenquiyez. 

Ininhuetol tlahueliloque quimotlatzilhui- 
tyaintecuyo; ininhuetol qualnemilicequc qui- 
moqualtililya. 

Inaquin quimonemiliztya inqualli mela- 
huac, quimotlacotilya intecuyo. 



6. (*) Domus justi plurima fortitudo; au- 
tem in operibus impii magna conturbatio. 

7. Porro elocutiones sapientium dissemi- 
nabunt scientiam ; autem cor impiorum dis- 
simile erit. 

8. Vota impiorum abhorrescit Dominus; 
vota justorum ipse sanetipZcat. 

9. ( 2 ) Qui vixerit justus ct purus , eum 
diligit Dominus. 




ALIA LECTIO SAPIENM. 



Inqualnemiliceque cemicac nemizque , 
yuan inintlaxtlahuil itlantzincoca intecuyo, 
yuan inintlanamiquiliz ihuictzinco tlachya 
incenca aco moyeztica. 

Ipampay quicuizquc inintlalnamiquiliz in- 
chipahualiz tlatocaotl(3), yuanimactzinco qui- 
cuizque chipahualiz corona; cainimayeccam- 
patzinco icquinmotlapachilhuiz, yuan ima- 
coltitlantzinco quinmomanahuiliz. 

Yuan quicuizque intetlacotlaliz noyaochi- 
hualiztli, yuan quiyaochihuazque intlachi- 
hualli, inic quincuepiliz quintlatzacuiltiz te- 
yaohuan. 

Conmaquizque inteyolpachihuiti tlatzon- 
tequiliztli, ipanpohuiz intepuz quacalalutli. 

Ouicuizque inqualli melahuac ipanpohui 
inchimali inahuelpeti; 



Caput V. 

16. Justi in ceternum vivent , et merces 
eorum est apud Dominum, et eorum cogita- 
tio suscepta apud Altissimum. 

17. Ideo accipient splendoris regnum , 
et de manu Domini accipient splendoris co- 
ronam; quoniam dexterd sud operict eos, et 
brachio suo proteget eos. 

18. Et accipiet zelus illius armaturam, 
et armabit creaturam, ut expugnaret el ul- 
cisceretur inimicos. 

19. Induetpro thoracc justitiam, et judi- 
cium certum pro galea. 

20. Sumet cequitatem pro scuto incxpu- 
gnabili; 



(1) QuinLus vcrsus hujus Capitis (nescimus qua de causa) omnino deest in versione azteca. 

(2) Pars anterior hujus vcrsus prsetermissa fuit in codice, quoe in Vetcri latina versionc sic legitur: Abomi- 
natio est Domino via impii. 

(3) Legatur rectius tlatocayotlj vox autem prsecedens inintlalnamiquiliz vidctur omnino supervacanea . ct 
inde erronee repetita. 



ii 



mamm 




--_ 9 9 



Huelhuallamelauhtyaz inic huallaz tlape- 
penaliztli; yuan huelceccan cana quihuicaz 
intecuvo dios. 



21. (*) //we diriget ut veniat electio; et de- 
solationem afferet Dominus Deus. 



ALTA LECTIO SAPIENTLE. 



Inimanima inyecnemiliceque imactzinco 
cate intecuyo, yuan amoitechaciz initetlai- 
hiyohuiltiliz inmiquiztli. 

Inic quimittaquc anquimamali yuhqui ye- 
niiqui; yuan inimiquiz yuhqui inintoliniloca 
ipanmachoc. 

Auh inolli temicti ipan ticmati ; inyehuan- 
tin canicpacticate. 

Macihuiz inmixpan tlalticpactlaca quihi- 
yohuique tlaihiyohuiliztli, ininnetemachiliz 
cemicac yolliliztli. 

Canquexquich inicotlaihiyohuique, miyec- 
tlamantli inic cenca huallozque; Caintccuyo 
dios oquinmoyeyecolti, yuan oquittac cai- 
milhuil iniquitetzinco pohuizque. 

Yuhquiman coztic teocuitlatl inoncan 
tletexcalco oquinmoyeyecolhui, auh inicquin- 
momahuili yuhquiman huetzintli; yuan iquac 
huellachiazque; 

Pepetlacazque inyecnemiliceque , yuan 
yuhqui tlemoyotl acatitlan motlatlalozque. 

Ouintlatzontequilizque incemanahuactla- 
ca ; yuan ipanitlatocatizque inmacehualtin; 
auh inintlatocauh cemicac tlatocatiz. 



Caput III. 

1. Animwjustorum in manu sunt Domini, 
et non tanrjet illos tormentum mortis. 

2. Porro visi sunt insipientibus quasi mori; 
et mors illorum sicut tribulatio mstimata est. 

3. Autem iter (discessus) eorum extermi- 
nium cestiniatum est; ipsi autem sunt inpaee. 

4. Quod si eoram hominibus passi sunl 
tormenla, spes corum est wlerna beatitudo. 

5. In paueis vexati, in multis bene dis- 
ponentur; quoniam dominus Deus eos pro- 
bavit, et invenil eos dignos se. 

6. Tanquam aurum in fornace probavit 
illos , el accepit illos tanquam vota; et in 
tempore emergent; 

7. Fulgebunt jusli, et tanquam seintilke 
in arundineto ardent. 

8. Judicabunt nationes; et dominabuntur 
populis; ct Dominus illorum in perpetuum 
regnabit. 



1) Deost hic vcrsus in Vcleri ac in Nova interpretatione Biblise; ncc sensum ejusdem proptcr scriptum incer- 
lum clarius interprctari potuimus. 



23 



ALIA LECTIO SAPIENTIvE^ 
Caput X. 



Ininnechixcayeliz inyecnemiliceque ca pa- 
paquiliztli; auh ininnetemachiliz anqualtin 
canpopolihuiz. 

Inichicahualiz anquintechihuani ( 2 ) iyo- 
huitzin intecuyo, yuan innemauhtiliz inye- 
huantin amoqualli quichua. 

Inyecnemilice aic moyolcuepaz; auh in- 
tlahueliloque amo tlalticpac nemizque. 

Inintlatol yecnemilice itechquicaz teotla- 
matiliztli; inintlatol anqualtin popolihuiz. 

Inintlalol yecnemilice quitzlimotlalya in- 
tepaquilti; auh inintlatol amoquallin can- 
tlaelli catzahuac. 

Ininyocoxcanemiliz yecnemiliceque quin- 
vacahuaz quintlamelahualtiz; auh ininteca- 
necacayahualiz tlahueliloqne cannoe quin- 
popoloz. 

Atle antequixliz innecuiltonolli iniquac 
tetlalzacuilliloz; auh inqualli melahuac ne- 
milizlli temaquixtiz itechpa inmiquiztli. 

lniqualnemiliz yocoxcanemiliceque tlame- 
iahualtiz inyohui; auh inllahueliloc ipan- 
huetziz initlahuelilocayo. 

Iniqualnemiliz tepachohua( 4 ) quinmaquix- 
tiz ; auh intlahueliloque ahualozque, tzitzqui- 
lozque inipan innetepachihuiliz. 

Invecnemilice omaquixtiloc initechpa in- 
intlamachiz; auh yeh ixiptla mochihuaz , 
yeh temac tlacalloz intlahueliloc. 



28. Expeetatio justorum cst Imtitia; au- 
tem spes improborum peribit. 

29. Fortitudo simplicis via Domini, et 
pavor il/is qui malum operantur. 

30. Jtistus nunquam commovebitur ; au- 
tem impii super terram non vivent. 

31. Sermo justi parturiet sapientiam; fiu- 
gua pravorum peribit. 

32. Lingua justi considerat placita; au- 
tem lingua impiorum solum respieit per- 
versa. 

3. ( 3 ) Simplicitasjustorum diriget eos, du- 
cet eos; autem supplantatio perversorum so- 
lum perdet eos. 

i. Nihil proderunt divitim quando ulci- 
scetur; autem rccla pura vila servabit a 
morle. 

5. Justitiasimplicium diriget viameorum; 
autem impius corruet in impietate sua. 

0. Justitia pastorum (rectorum) liberabit 
eos; autem improbi capientur , retinebuntur 
in insidiis suis. 

8. (S) Justus liberatus est de angustia; 
autem in loco ejus marcescet, et pro eo tro- 
detur impius. 



(1) Invenitui' lioec Lectio in capitc X Libri Proverbiorum. 

(2) Forsilan lcgendum est anquinlechipahuani, 

(3) Sequontcs versus invcnies in Capite XI ejusdem Libri Proverbiorum. 

(4) Carrige tepachohuan. 

(o) Septimus vcrsus bujus Capitis omissus fuit in vcrsione aztcca, qui in Veteri latina sic redditus fuit : Mor- 
tuo homine impio, nulla eril ullra spesj el cxpectatio solicilorum peribil. 



Il 



i >' 



« r 



24 



Initlatoltica tlaixpanya quiztlacahuya inic- 
nyuh; auh inyecnemiliceque tlamatiliztica 
maquixtilozque. 

Inipan innecuiltonol yecnemiliceque hue- 
capanoloz inaltepetl; auh inipan inpolihuiliz 
aquallin tlayectenehualoz. 

Inipan intlatlatlauhtiliz yecnemiliceque 
huecapanoloz inaltepetl. 



9. Sermone suo simulator decipit amicum 
suum; autem justi scientid liberabuntur . 

10. In opibus juslorum exultabit civilas: 
autem in perditione impiorum erit benedictio. 

1 1 . In orationejustorum exultabit civitas. 



LECTIO LIBRI SAPIENM. 
Caput X. 






Intecuyo dios quinmotlaxtlahuiliz inin- 
tequitiliz ininllatequipanoliz inisantohuan ; 
yuan quimoyacahuilityaz inipan hotli ma- 
huiztic; yuan quinmocehualcaltili intlahca, 
auh inyohualtica quinmotlanextilili intlanex- 
liliztiea incicitlaltin; 

Ouinmopanahuili inipan atl chichiltic , 
yuan huey-apan quinmoquixtili. 

Auh iniyaohuan oncan huey-apan quin- 
mopolactili, auh innoncan ccnca ahuecatlan 
quinhuelmoquixtili. Ipanpain l 1 ) inyehuantin 
yecnemiliceque quicuiqueinimaxca intlahue- 
liloque; 

Yuan, totecuyoe, quimocuica yectene- 
huilique inmotocatzin cenquizcaqualli; yuan 
quicenyecteneuhque intepanahuyani mo- 
matzin. 



17. Dominus Deus remunerabit ministe- 
rium laborum sanctorum ; et diriget illos in 
via mirabili; et velavit illos in die, autem 
noclu illuminavit illos luce stellarum; 



18. Transtulit illos super mare rubrum, 
et per aquam magnam servavit eos. 

19. Autem inimicos eorum in mare de- 
mersit, et a profunditate abyssi eduxit illos. 
Quapropter ipsi justi tulerunt spolia impio- 
rum; 

20. Et, Domine, ceperunt laudare nomen 
tuum magnopere ; et laudaverunt victricem 
manum tuam. 



ALIA LECTIO LIBRI SAPIENTI M W. 

Caput XLIV. 



Vehuanlin inlcacahuan tetlaocolyani ina- 
moicahualoc iqualnemiliz. 



1 0. Illi sunt viri misericordes quorum non 
dcfuit justitia. 



(1) Corrige, ut suprn, ipampay. 

(2) Vide lianc [,cclioncm in licclcsiaslico. 



25 



ln'mnecuiltonol rnochipa intlanca inipil- 
huan inintlacamecayohua. 

Ininmaxcatiliz imixhuihuan ; auh inin- 
pilhuan inipampa cemicac cate. Inintlaca- 
mecayo yuan inimahuico amo cahualloz. 

Ininnacayo tlamatcayelizpan innomotocac; 
auh inintoca cemicac yez. 

Ininteotlamatiliz mamochintin quitene- 
huacan; inmacehualtin auh ininyectene- 
hualloca manquitenehua inixquich innecen- 
tlaliliz sanctome. 



1 1 . Divitice eorum semper permanenl cum 
filiorum eorum semine. 

12. 13. Hereditas eorum nepolcs ; etfilii 
corum propter illos in ceternum manent. So- 
boles (semen) eorum et gloria eorum non 
derelinquetur. 

14. Corpus eorum in pace sepultus esl; 
et nomen eorum in ceternum vivet. 

•15. Sapientiam ipsorum populi enarrent; 
merita eorum et laudes celefo rat omnis cho- 
rus sanctorum. 




ALIA LECTIO LIBRI SAPIENM (*>, 



Inaquique quimimacaxilya tecuyo , amo 
macaquineltocazque initlatoltzin ; auh ina- 
quiqne quimotlacotilya, quimopyalizque ini- 
yohuitzin. 

Inaquique quimimacaxilya tecuyo, quite- 
mozque intlein quihuelamachtya; auh ina- 
quique quimotlacotilya, quipyazque initena- 
huatiltzin. 

Inaquique quimimacaxilya tecuyo, quicen- 
cahuazque quichichihuazque ininyollo; auh 
inixpantzinco quicenquizcaqualtilizque ini- 
anima. 

Inaquique quimimacaxilya tecuyo, qui- 
mopializque initenahuatiltzin; yuan tlapacai- 
hiyohuizque inixquichcahuitl quimottilizque 
totecuyo. 



Capct II. 

18. Illi qui timent Dominum non diffi- 
dent sermone ejus; et illi qui diligunt illum, 
conservabunt viam illius. 

19. Illi qui timent Dominum, inquirenf 
quidquid est illi bencplacitum ; et illi qui di- 
ligunt eum, servabunt legem suam. 

20. Illi qui timent Dominum, prcepara- 
bunt, ornabunt corda eorum; el in conspectu 
illius sanctificabunt animas corum. 

21. Illi qui timent Dominum, custodient 
mandata illius; et patientiam habebunt do- 
nec viderint Dominum noslrum. 



(1) Idcst Ecclcsiastii'i. 



'J'WllW 




26 



ALIA LECTIO LIBRI SAPIENTLE. 

Caput XXXIX. 



ntlamatini quilemoz inintlamatiliz ye- 
huecauh llaca , yuan canquixcahuiz inin- 
ilatol prophetame; 

Ouipiaz inintlatol incencateyohuaque ti- 
yacahuan; yuan tehuan huelquimatiz huel- 
quicaquiz inohui machyotlatolli. 

Huelquitcinoz iniyollo inicaquiztica intla- 
matiliztlatolli; auh ipannemiz inohui icaquiz- 
tica machyollatolli. 

ninnepantla huehueyntin tlatoque tepa- 
cliohuan tetlaeeoltiz,- auh ixpan neciz inte- 
pachohuan ; 

Nohuyan intlalpan quicaz inhuecaono- 
que tlateotocanimc ; ca inqualli yuan amo- 
qualli ixquich quiyeyecoz. 



1. Sapiens exquirel sapicnliam antiquo- 
rum hominum, et vacabil in sermonibus pro- 
phetarum ; 

2. Seruabit narrationem celebriorumviro- 
rum;etsimul peneirabit in versutias parabo- 
larum. 

3. Exquiret sensum occultum proverbio- 
rum; et versabitur in abscoiulitis parabola- 
rum. 

4. In medio magncctorum (*) minislrabit; 
atque in conspectu apparebit principum; 

5. Ubiquc per terras peragrabit extero- 
rumprincipumfi); quoniam bona et mala in 
omnibus lentabit. 



ALIA LECTIO EPISTOLE SECUNM3 PETRI. 

Caput X (3). 



Manycctenehuallo indios inhuelitatzin te- 

cuyo J. X. ipampa incencahuey itetlaocoli- 

itzin onoceppa techmotlatilili inic hueltito- 

temachicanemizque ipampa ininezcalilitzin 

tecuyo ,1. X. intlan mimiquc ; 

Inicticmaxcatizque inaic itlacahui huclchi- 
pahuac aic quinmochihua inillmicac ampie- 
ilo; 



3. Sit benedictus Deus pater doinini J. Cli. 
(qui) propter magnam misericordiam suain 
rursum genuit nos ut vivamus in spem pro- 
pter resurreclionem domini J. Ch. a inorluis; 

4. In hcereditatem incorruplibiJem, incon- 
taminatam immarcescibi/em in coslis scrva- 
tam ; 



(1) Huehueynlin tlatoqae tepaclwhmn littcralitei' significat: maximonon regum, pastontm stvc sacer- 

dotam. 

(2) Teotocanims proprie sigailicat sacerclotesj scd saccrdotcs apud Aztccos, prout apud \ctcrcs nationcs. 

crant simul et principcs ipsarnm. 

(3)Perperam, hanc Lcctioncm aSccunda Epistola dcpromptam cssc affirmatur inCodicc, quum contincat duo 
l'ragmenta EpistoUv Primae bcati Pctri Apostoli, quorum primum Capiti Primo, altcrum vcro CapitilV pertinct. 



27 -<- 



Inichicahualizlica tecuyo ampialo ica 
intlaneltoquiliztli ipampa intlaccncahualli 
nemaquixtiliztli , inhuelcatepan catlatzaccan 
neciz. 

Inipampay ampapaquizquc , macihuin- 
axcan achitonca antlaocoyazque ipampa 
inmiyectlamantli teneyeyecoltiliztli ; 

Inic ychuatl iyeyecolloca inamotlanelto- 
quihz occenca tlacotliyez amoyuhqui incoztic 
teocuitlatl intleco yeyecollo. 

Auh inaxcan mayuhqui icximoyaochi- 
chihuaca inilnamicoca , inic ( 2 ) motlaihiyo- 
huilti tecuyo J. X. inipan inacayotzin; ye- 
Iiica cainyehuatzin inipan omotlaihiyohuilli 
ininacayotzin, quicauh intlatlacolli ; 

Inic aocmo quichihuazque initlaelehuiliz 
intlalticpacllaca ; cayehuatl inillancquiliztzin 
dios inixquichcahuill nemizque ipan inna- 
cayo. 



5. In virlute Dci cuslodimini per ftdcrn 
ad in hoc paratam salutem, ut in novissimo 
temporc revelctur. 

G. Propter quod exultabilis, elsi nunc ad 
breve tenipus contristamini propter varias 
tentationcs; 

7. Ul ista probatio vcstrw fidci magis pre- 
tiosa sit quam aurum pcr igncm probatum. 

1 . (!) Nune igitur sic vos armamini cogita- 
tione, sicut passus est Dominus J. Ch. incar- 
ne; quoniam illc qui passus est in earne , 
reliquit peccalum; 

2. Ut non faciatis sccundum desiderium 
liominum ; sed juxta volunlatem Dei donec 
vivatis in carne. 




ALIA LECTIO EPISTOLE BEATI PAULI AD HEBMttS. 

Capdt X. 



Noteiccahuane xontlanamiquican innompa 
otihuallaque, iniquac oanquintlanextililoque 
huey rntlaihiyohuiliztli nehcaliliztli. 

Auh inic cenllamantli teixpan oantlalilo- 
que icantepinauhtiliztli yuan tetoliniliztli ; 
auh inoccentlamantli amicnihuan oanmo- 
chihuazque inyuh monemityaya; 

Auh yehica caonoipampa antlaocoxque 
inilpiticate ; yuan hueloanquipaccacelique 
inicoamechcuilique amaxca , cahuelanquitz- 
ticate, ca anquipya inoccencaqualli tlacotli, 
yuan inmochipa necuiltonolli. 



32. Mci fratres, remcmoramini illos dies, 
quum vos illuminati magnum passionum 
(sustinuistis) cerlamen. 

33. Et in altcro quideut expositi oppro- 
briis ct tribulationibus; autem in altero socii 
facti talium conversantium; 

Sh.Et quoniam propter me eontrislati fui- 
stis in vinculis; ct gaudentes ( suscepistis ) 
rapinam vestrorum bonorum , quia scitis , 
quia custodilis prctiosiorem et manenlem tlic- 
saurum. 



(1) Sicut supra admonuimus, hi vcrsiculi sunt cx Capitc IV cjusdcni Epistokc Prinuo. 

(2) Yidelur potius lcgcndum inyuh* 




mmmmmmmimmsmnm 
r feas 




Auh yehica inaxean macamo xiccahuaz- 
nequican inamotlaquauhtlamatiliz, cahuey 
inoncan itlaxtlahuil. 

Caintlapaccaihiyohuiliztli amotechmone- 
qui, inic anquicuizque tlacemitolli , iniquac 
anquichihuazque itlanequilitzin dios. 

Caoyeyuh aocmo huecauh inhualmohuicaz 
amo mohuecahuitiz inyehuatzin hualmo- 
huicaz. 

Inqualnemilice tlaneltoquiliztica ncmi. 



35. Nitnc igitur nolile amillere vestram 
spem, quoniam rnagnam habet remuneratio- 
nem. 

36. Etnim patientia vobis oportet, ut re- 
portetis promissionem, qitum feceritis valun- 
tatem Dei. 

37. Quoniam jam haud longe tempus 
venturum est in quo veniet ille qui ventu- 
rus est. 

38. Justus cx fidc vivil. 



ALIA LECTIO AD HEBIMEOS. 
Caput XI. 



Quam Leclionem vide in festo sanctorum Martyrwn Fabiani el Sebastiani {1] 



SEQUUxXTUR EVANGELIA DE PLURIBUS MARTYRIBUS. 

EYANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Caput V. 



Inlecuyo J. X. inoquinmoltili miyequintin 
macehualtin, motlecahui tepeticpac; auh 
inomohuetziti, itlantzinco onmiquanique ini- 
llamachtilhuan tzitzihuan ; 

Auh quimotlapolhui inicamatzin, quinmo- 
machtilyaya quimitolhui: 

Ouemachhuel yehuantin iniyollocopa mo- 
tolinva ; yehica caimaxca inilhuicac tlatoca- 

yutl. 

Oucmaclihuel yehuantin intlatlacotzitzin- 
lin; yehica cayehuantin quimaxcatizque 

intlalli. 

Ouemachhuel ychuantin inchoca; yehica 
cayehuanlin yollalilozque. 



1. Dominus J. C. quum vidisset multos 
homines, ascendit in montem ; et quum se- 
disset ij)se, accesserunt sui discipuliadiUum; 

2. Et quuni aperuisset os suum, docebat 
illos, dicens: 

3. Beati illi qui spiritu carent; quoniam 
possident ccelorum regnum. 

4. Beati illi qui sunt mites; quoniam ipsi 
possidebunt tcrram. 

5. Beati illi qui lugent ; quoniam ipsi 
consolabuntur. 



( 1) Sic in Codicc. 



:- 29 



Quemachhuel yehuantin inquiteocihui 
yuan camiqui inqualli melahuac ; yehica 
cayehuantin pachihuitilozque. 

Quemachhuel yehuantin intetlaocolyani ; 
yehica cainyehuantin tlaocolilozque. 

Ouemachhuel yehuantin inchipahuac in- 
yollo ; yehica cayehuantin quimottilizque 

indios. 

Ouemachhuel yehuantin inyocoxcanemi- 
ni; yehica axdios ipilhuan tocayotilozque. 

Ouemachhuel yehuantin inquihiyohuya 
tetotocaliztli inipampa qualli melahuac; ye- 
hica caimaxca inilhuicac tlatocayull. 

Ouemachhuel amehuantin iniquac amech- 
telchihuazque tlalticpactlaca, yuan amech- 
totocazque , yuan amohuicpa quitozque 
inixquich amoqualli , nopampa amechtentla- 
piquizque ; 

Xipapaquican , yuan xahahuiyacan; ye- 
hica cainamotlaxtlahuil cencahuey inompa 
ilhuicac. 



0. Beali qui esuriunt et sitiunt justitiam ; 
quoniam ipsi saturabuntur. 

7. Beali illi qui sunt misericordes ; quo- 
niam ipsi misericordiam consequentur . 

8. Beati illi qtii sunt mundi corde ; quo- 
niam ipsi videbunt Deum. 

9. Beati illi qui sunt pacifci; quoniam 
Dei filii vocabuntur. 

10. Beati illi qui patiuntur persecutio- 
nem propterjustitiani; quia possident ccelo- 
rum regnum. 

11. Beati vos quum vobis maledixerint 
hornines, et vos persecuti fuerint , et adver- 
sum vos dixerint omne malum, propter me 
vos calumnicwerint; 

12. Gaudete, etexultate; quoniam vestra 
remuneratio est copiosa in coelo. 




ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XXIV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totecuyo 
J. X., inomohuetziti tepeticpac Olivete; itlan- 
tzinco onmiquanique initlamachtilhuan ca- 
nichlaca inconmolhuilique: Maxitechmolhui- 
li, iquin mochihuaz y? Yuan tleinyezca inmo- 
huallaliztzin, yuan initlamiliz initzonquizca 
ccmanalmac? 

Auh intecuyo J. X. quinmonanquilitiquin- 
inolhuili: Ximimatinenca, maacan amechiz- 
tlacahuiti. 

Ca miyequintin inhuallazque inipan noto- 
catzin, quitozque: canehuatl ini%XWsto; yuan 
miyequintin quimiztlacahuizque. 



3. Quum super terram viveret dominus 
noster J. Ch., sedit super montcm Oliveti; ad 
eum accesserunt ejns discipuli seorsum di- 
centes:Dic nobis, quando ftent hcec? Et quod 
erit signum advenius tui, et consummatio- 
nis mundi? 

4. Autem dominus J. Ch. rcspondcns dixit 
cis: Cavete, ne quis vos seducat. 

5. Quia multi venient in nomine meo , 
dicentes: ego sum Christus; et multos se- 
ducent. 





30 



Ca anquicaquizque inyaoyutl, yuan inic- 
mitoz necaliliztli. Huelximimaliean rnaan- 
motlapolollili, eamonequi inmochihuaz y; 
yece apamo ilzonquizcan. 

Ga inmacehualtin quinmixnamictizque 
inoccequintin macehualtin , yuan intlatoca 
altepetl quimixnamictiz inocce tlatoca alte- 
petl; yuan momanaquyuh hueycocoliztli ini- 
cyuhca icmicohua, yuan mayanaliztli, yuan 
nohuyan tlalloliniz. 

Auh inixquiehy caipeuhcaitzin intecoeo- 
tetolini. 

Hueliquac amechtolinizque, yuan huela- 
mechmictizque; yuan ixquich llacatl ameeh- 
cocoliz ipampa nolocatzin. 

Auh iniquac miyequinlin motlapololtiz- 
que, nepanotl temac motlacazque, yuan 
nepanotl mococolizque. 

Miyequintin moquetzazque iztlaca pro- 
phetame , yuan miyequintin quintlapololtiz- 
que. 

Auh yehica cahueyyez intlahuelilocayutl, 
yuan miyequintin cehuiz, tlatzihuiz inintetla- 
eollaliz. 

Auh inaquin huelacemanaz tlatzonquix- 
tiz, yehuatl inmomaquixtiz. 



G. Quoniam audietis prcelia, el opiniones 
prceliorum. Cavete ne turbcmini, nam opor- 
tet fieri hcec; sed nondum est finis. 

7. Etnim gcntes consurgent in alias gen- 
tcs, et regnum consurgct adversum aliud re- 
gnum;clvenient pestilentke subitaneam mor- 
tem ferentes, etfames, el ubique lerrce motus. 



8. Autem omnia hcec suntinitia dolorum. 

9. Tunc vos tribulabunt, et vos occident; 
et omnis homo vos odio habebit proptcr uo- 
men meum. 

10. Et tunc mulli turbabuntur , inviccm 
tradcnt, cl ■invieem odio habebunt. 

i 1 . Multi surgcnt falsi prophctce, ei mul- 
tos seducenl. 

12. Et quoniam ahundabit iniquitas , et 
mullorum refrigescet, languescet charitas. 

13. Autcm qui perseveraverif usque in 
ftncm , hic salvus erit. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totecuyo 
.1. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Hucl- 
ximimatica initcchpa innetlapololtiliz phari- 
seome ; inyehuatl cate ixcuepaliztli tlaixpa- 
niliztli. 

Atle tlapachyuhtica inamoneciz: yuan in- 
tlein motlatitiea inamo machoz. 



1. Quum supcr terram viveret Dominas 
noster J. Ch., dixit suis discipulis : Attenditc 
adversum conturbationcm Phariscvorum: ipsa. 
est hxjpocrita simulatio. 

2. Nihil opertum est quod non revelctnr; 
et quidquid est absconditum non sciatur. 



:]| 



Yehica caintlein tlayolinayan oanquito- 
(jue, tlanezyan inmitoz; auh intlein tenacaz- 
tlan anquitoque tecochyan, tlapanco icte- 
machtiloz. 

Auh inaxcan inannocnihuan namechilhu- 
va; macamo xiquimacacican inhuelquimi- 
ctya tenacayo, auh inoconchyuhque y atle- 
huelquichihuazque. 

Auh namechittitiz inaquin aquimacacizque; 
yehuatl xiquimacacican iniquac oontemicti , 
inhuelimaccainmictlan tletitlan temayahuiz, 
Ipampay namechilhuya: yehuatli xiquima- 
cacican. 

Inmacuiltcme totome cuixamo huelicna- 
maco inontetlatepoztli , auh ince yehuantin 
amoicahuallo inixpantzinco dios? 

Cainamotzon initechca amotzontecon ix- 
quich tlapohuali. Auh inaxcan macamo xi- 
momauhtican, cainicoccenca antlacotin an- 
quinpanahuya inmiyequintin totome. 

Auh inaxcan namechilhuya: lnixquichtin 
incacoaquique nechmocuitizque inimixpan 
tlalticpactlaca , inichpuchtli iconctzin no- 
quinmocuitiz inimixpan gangelohuan Dios. 



3. Qaoniam qucecumque in tenebris dixi- 
slis, in luce dicentur; et qaidquid in aurem 
dixistis in cubiculis, in tectis prwdicabitur. 

4. Nunc ergo oobis aniicis meisdico; ne 
terreamini ab his qui occidunt corpus , et 
posl hcec nihil possunt facere. 

5. Autem vobis ostendam quem limebitis; 
illum timete qui quum oceiderit, potest 
alios in locum mortis et ignis conijcere. Pro- 
pterea quod vobis dico: hunc timete. 

0. Quinque passeres nonne oieneunt duo 
asses , et unus ex illis non ob/ioiscitur coram 
Deo? 

7. Etnim capUli vestri capitis omnes nu- 
merati sunt. Nunc igitur ne terreamini . 
quoniam valdc pretiosiores vos es/is multis 
passeribus. 

8. Quare dico vobis: omnes quicumque 
rne confessi fuerinl coram hominibus , et 

Virginis Fi/ins confitebitur eos coram Ange- 
lis Dei. 




ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totccuyo 
.). X., inohualmotemohui tcpcticpac cecni 
ixllahuacan moquitzino, yuan miyequintin 
itlamachtiltzitzihuan yuan cenca ixachintin 
macehualtin nohuyan hualehua Judea yuan 
Hyerusalem, yuan inompa huey altepetl ma- 
ritima intiron yuan sidon, 

Ichuallaque inicquimocaquitizque , yuan 



Caput VI. 

1 7. Quum super terram oioeret Dominus 
nosterJ. Ch., descendens de monte in loco so- 
lilario moralus cst, et multi discipuli ejus 
et eopiosa turba plebis ubique consurgens a 
Judeea, et Jerusalem, ct ab illis magnis civi- 
tatibus maritiniis Tyri et Sidonis, 

18. Venerunt ut audirent eum , el ul sa~ 





32 



inic patilozque itechpa incocoliz. Auh inye- 
huantin quintolinyayacatzahuaque tlatlacate 
phatya(l). 

Auh inixquichtin macehualtin quinequya 
initetzinco maxitizque; cahuey chicahualiztli 
itechtzinco quicaya , yuan ixquichtlacatl qui- 
mopatilyaya. 

Auh inyehuatzin inoquinmomottili initla- 
machtilhuan , quinmolhuilyaya : Ouemach- 
lmel amchuantin inamotolinya; yehica caa- 
maxca initlatocayotzin indios. 

OuemaeM 2 ) amehuanlin inaxcan anteo- 
cyuhtinemi ; yehica caanpachihuitilozque. 
Ouemach amehuantin inaxcan anchoca; ye- 
hica caanhuetzcazque. 

Amocnopiltiz, iniquac amechcocolizque 
llaticpactlaca, yuan amechicahuizque cecni 
amechquetzazque, yuan amechpinauhtizque, 
yuan quitlacazque inamotoca yuhquc ma- 
camoqualli ipampa inichpuchtli iconetzin. 

Iniquaco xipapaquican , yuan xahahuiya- 
can, caizcacenca miyec inamotlaxtlahuil in- 
nompa ilhuicac. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totecuyo 

X., quinmolhuilyaya inmacehualtin Judio- 

me yuan inhuehueyntin teopixque: Oamo- 

tlalmcliltic, inanquichihua ininnetocaya pro- 

phetame; Inamotahuan huelquinmictique. 

Canelli auiehuantin anquineltilya inic an- 

uinhuelitilya ininllachilmal amotahuan; ye- 




narentur a morbis suis. Et illos qui vexaban- 
tnr a malis spiritibus sanabat. 

19. Et omnis turba quwrebat eum lan- 
gere; quoniam marjna potentia de illo exi- 
bat, et omnes sanabat. 

20. Autem ille quum aspexerit suos di- 
scipulos, dicebat illis: Beali vos indirjentes; 
quoniam possidetis regnum Dei. 

21. Beati vos qui nunc esuritis; quoniam 
saturabimini. Beati vos qui nune lugetis; 
quoniam ridebitis. 

22. Vos merebimini , quum vos oderinl 
Jwmines, etvos separaverint, et exprobrave- 
rint, et ejecerint nomen vestrum tanquam 
malum propter Virginis Filium. 

23. Tunc gaudele, et exultale; quoniam 
est valde major remuneratio vestra illic in 
ccelo. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput II. 



47. Qttum super terram viveret Dominus 
noster J. Ch., diccbat lurbis Judworum et 
summis sacerdotibus: Vw vobis , qui cedifi- 
catis monumenta Prophctarum; patres vestri 
occiderunt illos. 

48. Profecto vos testificamini quod conscn- 
titis operibtts patrum vestrorum; qttoniam 



1) Corrigc patilymja, sicut in scqucnti vcrsu vitlciKlum cst, quum patilja vcrbo sanarc rcspondcat, 
(2) Corrigc quemaclthuel propter amanuensis incuriam derurtatum. 



33 



hica cainyehuantin quinmictique, auh ina- 
mehuantin anquinchihuilya ininnetocayan. 

Ipampay oquimitolhui initeotlamatiliztzin 
dios: Inhuic niquimomihuaz prophetame yuan 
apostolome; auh cequintin quinmictizque , 
yuan quintotocazque; 

Inictemoloz inimezco l 1 ) ixquichtin propha- 
lame, inonoquyuh ixquichcahuitl tzintic ce- 
manahuac yuan inixquichcahuitl peuhque 
nicantlaca, 

Itechhualpehuaz inyezo Abel itechtlami- 
tyuh inyezo Zacharias , inmictiloc itzalla al- 
tar yuan teopan. Ipampa namechilhuya , 
temolilozque inicantlaca. 

Oamotlahueliltic inanteotlatolmatini in- 
oanquicuique tlamatiliz tlatlapolohui ; ina- 
mehuantin amoancalaque , auh inyehuantin 
calaquya , anquintlacahualtique. 

Iniquac quinmolhuili ayay , niman icpeuh- 
que inyehuantin phariseome yuan inteotla- 
tolmatini incenca quinmixnamictya , yuan 
iquitentzaquaznequi miyectlamantli ; 

Icquimonepachihuyaya , yuan quitemo- 
huaya inmaitla icamacpa quica, inic quiteix- 
panhuizque. 



ipsi eos occiderunt, vos aulem ccdificatis eo- 
rum sepulchra. 

49. Propterea dixit sapienlia Dei: ad illos 
mittam Prophetas et Apostolos; autem ali- 
quos (ex illis) occident , et persequeniur ; 

50. Ut inquiratur sanguis omnium Pru- 
phelarum qui cffusus est ab initio mundi 
usque ad hanc generalioncm , 

51. Incipicndo a sanguine Abel usque ad 
sanguinem Zacharice, qui periit inler altare 
ct ccdem. Quare clico vobis, requirentur ab 
hac generatione. 

52. Vce vobis Legisperitis qui lulistis scien- 
tice clavem; vos ipsi non introistis, autem 
illos qui introibant impedivistis. 

53. Quum illis diceret hcec, statim ccepe- 
runt illi Phariscci et Legisperiti magnopere 
opprimere eum , et interrogare de mullis ; 

54. Insidiabant eum, et qucerebant de orc 
suo cxtrahere aliquid, ut accusarent cum. 



E 






ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Caput XXI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totecuyo 
J. X.,quinmolhuili initlamachtilhuan: Iniquac 
anquicaquizque yaoyotl yuan nechallaniliz- 
tli, macamo ximomauhtican; Ca monequi 
achto mochihuazy; yece ayamo itzonquizca. 



9. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., clixit suis discipulis : Quum audieritis 
prcelia et seditiones, non terreamini; nam i 
oportet primumfieri hcec ; sed nondum erit 
finis. • 



(1) Sic legimus in Codice; verum dubitamus imperitum amanuensem inimezco pro inyezo scripsisse, nt 
in sequenti versu videndum cst. 







"»rmiHWW-i 




Iniquac quinmolhuyaya : inmacehualtin 
quinmixnamiclizque inoccequinlin macehual- 
tin; auh intlatoca altepetl quinmixnamictiz 
inocce tlatoca altepell. 

Yuan nohuyan cenca tlalloliniz, yuan mo- 
manaquyuh hueycocoliztli inicmicohua, yuan 
mayanaliztli, yuan ilhuicacpa nemauhtilizlli, 
yuan huehuey machiole ncciz. 

Ycce inayamo mochihuay amechmictiz- 
que, yuan ameehtotocazquc, yuan innecen- 
tlalyaya amechhuicazque, amechpiazque; 
imixpan amechhuicazque intlatoquc yuan 
intepachohuan ipampa innotocatzin ; 

Auh ipampa tlaneltililiztli amopan mochi- 
huaz. 

Auh inaxcan huelamoyollo itlan xictlali- 
can, inicamo achto anquilnamiquizquc in- 
quinin antenanquilizque. 

Canehuall namechnomaquiliz intlatolli 
yuan teollamatiliztli, inamo huelquileltizque 
(juitopehuazque , yuan anhuclquitlahuelna- 
miquizquc inixquichtin amoyaohuan. 

Auh temac amechllacazque inamotahuan 
inamonahuan, yuan amoteachcahuan, yuan 
amohuanyolquc, yuan amocnihuan ; yuan an- 
cequintin amechmictizque ; 

xquichtin tlalticpacllaca amcchcocolizque 
ipampa notocatzin. 

Auh cenpolihuiz inamotzon inamocpac. 

Inipan amotlapaccaihiyohuiliz anquipiaz- 
que inamanima. 



10. Tunc dicebat illis: gentes insurgent 
contra alias gentes; ct regnum insurget ad- 
versus aiium regnum. 

\\ . Et ubique erunt magni terrie motus, 
et afferent pestilentice morliferce, et fames , 
et de ccelo terrores, et magna signa mani- 
fcstabuntur. 

12. Sed antcquam fiant luec vos oppri- 
menl [*), et vos persequcntur , el in syna- 
gogas vos tradent et custodient; in conspectu 
vos adducent rcgum et rectorum propter no- 
men meum; 

13. Et in teslimonium vobis continget. 

14. Nunc igitur in cordibus vestris po- 
nile, non prcemeditari quemadmodum re- 
spondcbilis. 

15. Ego enim vobis dabo os el supien- 
tiam, cui non poterunt resislere, contende- 
re, neque conlradicere omncs inimici veslri. 

16. Aulem trademini a patribus et ma- 
tribus vcslris, et a vestris fralribus, el co- 
gnatis, et amicis; ct quosdam cx vobis morte 
af/icient. 

17. Omnes homines odio habebunl vos 
propler nomen meum. 

18. Autem non peribit capillus de capite 
veslro. 

19. In veslra patientia servabitis animas 
vestras. 



i) Verbum wn'cft'valct occiderej vcrum Iioc looo significal opprimerej in Vulgala invenimns: injicient vo- 

bis manus suas. 



ALIUD EVANGELIUM 

Iniquac tlallicpac moncmityaya totccuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan: Ina- 
quin amechcaqui, nehuall nechcaqui; auh 
inaquin amechtclchihua, nehuatl nechtelchi- 
hua. Auh inaquin ncchtelchihua quitelchihua 
inonechhualmihualli. 

Auhhualmocuepque ctecpantin omallactin 
omome papactihuitze quimolhuilique : To- 
tecuye, inyehuantin tlatlacate notcchtlaca- 
mati ipampa motocatzin. 

Yuan quinmolhuili: Niquittaya intlacate 
yuhqui mantlapetlahuiliztli ilhuieac hualhuc- 
tzin. 

Auh izca caonamcchmacac inic huelan- 
quinquequecazque cocohua yuan colome , 
yuaninixquich ichicahualiz amoyaouh; yuan 
alle icquinamcchihuaz. 

Yeze macamo icxipapaquican inic amech- 
llacamati intlallacate; canye icxipapaquican, 
cainamotoca ilhuicac icuiliuhtica. 



SECUNDUM LUCAM. 

Caput X. 

16. Quum super lerram viveret Dominus 
noster J. Ch., dixit suis discipu/is: Qui vos 
audii, me audit; autem qui vos spernit , me 
spernit. Autem qui me spernit, il/um sper- 
nit qui me misit. 

17. Autem reversi sunt septuaginta duo 
cum gaudio qui dixerunt : Domine noster , 
ipsi diabuli nobis obediunt propter nomen 
tuum. 

18. Et ait iliis: Ego videbam satanam 
sicut fulgur cle ca?lo cadentcm. 

19. El ecce vobis dedi potestatem calcandi 
serpentes el seorpiones, et super omnem vir- 
tulem inimici vestri; ct nihil vobis nocebit. 

20. Verumtamen nolite gaudere quia vo- 
bis obediunt spiritus; sed potius gaudete , 
quia nomina vestra in coelo scripta sunt. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Caput XX. 

Respondens Jesus dixit: Confileor tibi, Pater el Domine, elc. Quod qiuere in festo s. Malhioe (f 

IN NATALIA UNIUS CONFESSORIS PONTIFICIS. 



^>OO^OOo- 



LECTIO LIBRI ECCLESIASTICL 

Caput XLV. 



Itlaco indios , yuan intlallicpactlaca inil- 
namicoca ipanca inixquich qualli. 



1. Dilectus Deo et hominibus cujus memo- 
ria est in benedictione ( 2 ). 



(1) Ila codex; sed perperam, eum hoc fragmentum legatur in Capitc XI Evangclii s. Mattlitei, nccnon in Ca- 
pite X Evangclii s. Lucoe. 

(2) In lioc Capitc celebrantur laudcs Moysis, Aaronis ct Pbinccs; vcrum in vcrsionc mexicana nomina corum 
supprimuntur. In Vulgata legitur: Dileclus Deo et hominibus Moyses, ctc. 










I 




36 



Canoyuhqui oquimochihuili inipan inma- 
huico sanctome, yuan oquimohueylili inipan 
inmauhtilloca iyaohuan; yuan itlatoltica o- 
quicecehui inteieahui tetzahuitl. 

Oquimahuicoti inixpan tlatoque, yuan 
quimonahuatili inixpan inmacehualtin, yuan 
quimonextilili inimahuicotzin. 

Iparnpa itlaneltoquiliz yuan iyocoxcane- 
miliz oquimocenquizcaquallilili, ixquich tla- 
catl itlan oquimopepenili. 

Yehica caintecuyo oquimocaquiti inintla- 
tol, yuan mixtitlan(l) inquimohuiquili. 

Yuan oquimomaquili yollotli inicquipiaz 
teonahuatilli, yuan inicquimonemilizliz yuan 
quimomachtiz initenahuatiltzin dios. 



2. Similem illum fecit in gloria sancto- 
rum, et magnificavit illum in timore inimi- 
corum; el in sermone suo placavit monstra. 

3. Glorificavit illum in conspectu regum, 
et jussit illi coram populo suo, et ostendit 
illi gloriam suam. 

4. Propter fidem et simplicitatem ejus 
sanctificavit eum, inter omnes homines ele* 
git illum. 

5. Quoniam Dominus audivil eum et vo- 
cem suam, et in nubem induxit illum. 

6. Et dedit illi cor ut servaret prwcepta, 
et ut viveret et doceret secundum legem Dei. 



ALIA EPIST0LA( 2 ) ECGLESIASTICI. 
Caput xlvii. 



Intecuyo dios quimomaquili inisancto in- 
yectenehualoca, auh incencahuey mahuiztic 
dios itlatoltica oquimomahuizlilili. 

Huelixquichica iyollo oquimoyectenehuili 
intecuyo, yuan oquimotlacolili indios inye- 
huatzin quimochihuili ; yuan oquimomaquili 
chicahualiztli ihuicpa iniyaohuan ; 

Yuan oquinmoquicuili incuicanime ihuic- 
pa inaltar; auh iniccaquiztic incuic ccnca 
tcpapaquilti quimochihuili ; 

Yuan quimomaquili mahuicotl inipan tla- 
matiliztli, yuan quimocencahuili inilhuiquix- 
tilizlli inixquichcahuitl nequi. 




9. Dominus Deus dedit sancto suo con- 
fessionem, et excetsum in verbo glorificavit. 

10. De omni corde suo laudavit Domi- 
num, et dilexit Deum qui fecit illum; et 
dedit illi potentiam contra inimicos suos; 

11. Et adduxit cantores contra altare ; 
et in sono eorum cantus suaviores fecit; 

12. Et dedit illi gloriam in sapientia, 
et disposuit celebrationem per omnia tem- 
pora ( 3 ). 



1) Oportet lcgcre: mixtlitlun, quum mixtli nubcs significct. 

(2) klcst Lectio. 

(3) Interpretatio hujus versus et scqucntis differt aliquantum aVulgata, ubi haec leguntur : 12. Etdeditin 
celebrationibus decus,et omavit tempora usque ad consummationem vilce,ut laudarent nomen sanctum Do- 
mini, et amplificarent mane Dei sauctitatem. il.Dominus purgavit peccata ipsitts, et exaltavit in a'ternum 
cornu ejusj et dedit illi testamentum regni, et sedem gloriw Israel. 



37 



Intecuyo J. X. quimopopolhuili initlatla- 
col, yuan cemicac oquimohuecapanilhui ini- 
mahuico, inichicahualiz. 

inteotlamatiliztli quiyectcneuh inianima, 
yuan mahuiztiloz itechpatzinco intecuyo; auh 
innepantla inimacehualhuan mocuiltonoz mo- 
tlamachtiz. 

Auh innohuyan itechpatzinco huey dios 
motlatolliz, auh inixpan ichicahualitzin pa- 
paquiz motlamachtiz. 

Innepantla inimacehualtzitzihuan hueca- 
panoloz, auh inintlan ixquichtin sanctome 
mahuicoloz. 

Auh inintlan cencamiyequintin itlapepe- 
nalhuan lecuyo onyez iniyectenehualoca , 
yuan inintlan tlateochihualtin teochihualoz. 



13. Dominus J. Ch. pcpercil ei peccata 
sua, et in wternnm exaltavit gloriam suam, 
potentiam suam (*). 

1. Sapientia laudabit animam suam, et 
gloriftcabitur in Domino; autem in medio 
populi sui gloriabitur. 

2. Autem in omnibus locis Altissimi ape- 
riet os suum, et in conspectu virtutis illius 
gaudebit, gloriabitur. 

3./n medio popolorum suorum exaltabi- 
tur, atque inter omnes sanctos glorificabitur. 

4. Et inter mullos electos Dei habebit 
laudem, et inter benedictos benedicetur. 



_ ^ 



Inyecnemilice intlamomiquiliz, cenca qual- 
can inmoyetztyez. 

Cainhuehuetiliztli mahuiztiloni , amoye- 
huatl inyehuecauh, inyemiyecxyuhtya ; cai- 
nintlamahliztlaca yehuecahua ; 

Auh inicyehuecahua huehuetiliztli ca chi- 
pahuac nemiliztli. 

Inquimopapaquiltili dios itlaco omochyuh, 
auh inoquintlan nemi tlatlacohuani, omomi- 
quili. 

Ycyuhca ohuicoc ocuitihuechoc, inicamo 
tlahuelilocayutl quicuepiliz illacaquiliz, anoco 
inicamo quintlacahuiliz inianima inteixcue- 
palizlli. 



ALIA EPISTOLA ( 2 ) SAPIENTLE. 

Caput IV. 

7. Justus simorietur, in refrigerio erit. 



8. Nam senectus venerabilis est, non 
diulurna, neque multorum annorum definita; 
quoniam sensus hominis sunt cani; 

9. Et cetas senectutis est immaculata 
vita. 

10. Qui placuit Deo ei charus factus esl, 
et vivens inter peccatores, translatus est. 

11. Tali ratione raptus est, ne malitia 
mutet ejus intellectum, aut ne decipiat ani- 
mam ejus simulatio. 



(1) Hucusquc interpres scquutus est fideliter Caput XLVII; dein regressus est ad initium Capitis XXIV ejus- 
dem Ecclcsiastici , cui sequcntcs versiculi pcrtinent. 

(2) Corrige Leclio , quum obvium sit talem crrorem lapsui calami tribucndum esse. 



! i i 



■ I 



Iniquac omomiquili amohuecauhtica, ino- 
quipanahui miyeexihuitl ; 

Cainiamma quimohuelamachtilya inte- 
cuyo. Ipampa inicomicihuili inic inncpanlla 
tlahuelilucayutl quimoquixtiliz ; 

Yehica axinlgratia tecuyo dios yuan ini- 
tetlaocolilitzin inllanca insanctohuan , ynan 
quinmottilya initlapepcnalhuan. 




38 



13. (0 Elsi transtatus non in seneclute , 
ipse explevit mullos annos; 

14. Quoniam anima i/lius placuit Deo. 
Ideo properavil ut de medio iniquitatum ser- 
varet illum (-); 

15. Quoniam gratia Domini et miseri- 
cordia est in sanctos, et respectus in electos 
illius. 



ALIA EPISTOLA AD EPHESIOS. 

Caput I. 

Fralres, benedictus Deus et Paler Domini nostri Jesu Cliristi, elc. Quam videas in fcslo s. Jacobi. 

»-^=^>=^ 

ALIA EPISTOLA AD IIEBR/EOS. 

Caplt XIII. 



Noteiccahuane, macamo icximotlapoltican 
inmiyectlamantli yuan inceccanquizquc te- 
machtilli. Caoccenca tlapanahuya iniqualli 
inigratia chicahualoz (3) teyollo, amo tlaquati- 
ca, inamotle itechconittaque innohma ipan- 
nemi. 

Caticpia allar inayac huelitechtlaqua in- 
quitlaecoltya teopancalli. 

Cainychuantin yolquc ininyczo quimana 
hueyteopixqui inoncan hueytcopan inipan 
tlatlacolli, ininnacayo altepequiyahuac tlatilo. 

Inipampay inyehuatzin tecuyo J. X. inic 
itlacoezotica quimoccnquizcaqualtililiz inyal- 
tepetzin , quiyahuac inomotlaihiyohuilti. 

Auh inaxcan matiquicacan allepequiya- 
huac , malictoquilican , matiquihiyohuican 
iniyohuixtiloca. 



9. Mei fratres , nolite abduci variis et 
peregrinis doctrinis. Etenim optimum est 
gratid puriftcari cor , non escis, quce ni/ii/ 
profucrunt viventibus in eis. 



10. Nam custodimus altare de quo nemo 
potest edere (ex illis) qui ministranl taber- 
naculum. 

1 1. Quoniam illorum animalium, quorum 
sanguinem infert pontifex in tabernaculum 
pro peccato, corpora cxtra caslra cremantur . 

12. Propterea ipse Dominus J. Cli. ut 
per suum prctiosum sanguinem sanctificaret 
suum popu/um, extra portam passus cst. 

13. Ideo exeamas extra castra , sequa- 
mur , patiamur ejus improperium. 



(1) Vcrsiculus 12 in Codicc desideratur. 

(2) Dccst pars altcra hujus vcrsns in Codicc, quam in Vulgata hoc modo translalam lcgimus: Popidi aulem 
videntes, el non intelligentes, nec vonentes in prcecordiis talia. 

(3) Corrigc ckipahualoz, quod purificabitwr significat; chicahualoz cnim voci forlificabitur rcspondct. 



39 



Yehica caamo nican ticpia inmochipaca 
allepcll, canyehuatl tictemohua iquinneciz. 

Auh inaxcan maipaltzinco mochipa ixpan- 
tzinco ticmanacan intlayectenehualiz huentli, 
q. n. iniquallachihual inquimoyectenehuilya 
itocatzin. 

Auh macamo xichuelcahuacan intetlaoco- 
liliztli yuan innecepanicueliliztli ; caicca in- 
yuhqui huentli icnopilhuilo intecuyo dios. 



14. Quia non hic habemus manenlem ci- 
vitatem, sed illam inquirimus fuluram. 
lo. Nunc ergo per ipsum semper offera- 

mus laudis hostiam, id est fruetum labio- 
rum confilentium nomini ejns. 

16. Aulem ne obliviscamini beneficentiw 
et communicationis ; quoniam talibus hosiiis 
promeretur Dominus Deus. 




ALIA EPISTOLA AD 1IEBR\E0S. 

Cap. VII. 



Noteiccahuane , miyequintin innoteopix- 
cahuan omochyuque inyuhca nahuatilli , 
ipampay camiquiztica tlacahuiltiloca inicamo 
mochipayezque; 

Auh inyehuatzin tecuyo J. X., yehica ca 
cemicac moyeztica , nocemicacca initeopix- 
cayotzin. 

Ipampay nohuelcemicac motemaquixtiliz 
huelinomatzinco itcttzinco pachihui indios; 
mochipa monemitya inic topan motlatoltya. 

Cayuhquiy inmonequya inic tohueyteo- 
pixcatzinyez, cenquizcaqualli , anquintechi- 
huani, huelchipahuac, quintlalcahuiyani in- 
tlatlacohuani, auh iniccencahuey mochyuh 
quipanahuya inilhuicatl. 

Inamotle momoztlae itechmonequya, in- 
yuhque teopixqui , achtopan huentzintli qui- 
manaya inipampa intlatlacol, catepan ini- 
pampa inmacehualtin; cainin canceppa in- 
quimochihuili inicinornamohuenchyulzino in- 
tecuyo J. X. 



23. Mei fralres, plures alii sacerdoles 
facti sunt secundum legem , idcirco quod 
niorte prohiberentur scmpcr manere; 

tk.Autem ipse J. Ch., eo quod in ceter- 
num maneat , sempiternum habet sacerdo- 
tium. 

25. Unde et polest semper salvare eos qui 
per semelipsum accedunt cal Deum; semper 
vivens ut pro nobis interpcllet. 

26. Taiis enim dcccbat ut nostcr ponti- 
fex esset, sanctus, innocens , purus, segre- 
gatus a peccatoribus, et cxcelsior factus ccelis. 



27. Qui non habet quotidie necessitatem, 
quemadmodum sacerdoles , prius hostias of- 
ferr.e pro suis peccalis, deinde pro populi; 
hoc enim semel fecit seipsum offerendo Do- 
minus J. Ch. 



■I 






-<- 40 -o- 

ALIA EPISTOLA SAPIENM. 

Caput XLIV(i). 



Izcatqui huey sacerdote inquimohueltla- 
machtili tecuyo clios iniquac ocnemi tlalticpac. 

Yuanhuelohuezcaqualnemilice; yuan ini- 
quac oncatca qualantli tetlayolcehuilyani mo- 
chyuh. 

Ayac oittoc inmanquinenehuilya, inichue- 
loquipix itenenahuatiltzin incencahuey dios. 

Ipampay intecuyo hueloquimomitlahuiica 
Juramento, inic quimohueyliliz intlan ima- 
cehualhuan. 

Oquinmomaquili ininteyectenehualiz inix- 
quichtin macehualtin inic quiyectenehuaz- 
que , yuan yicpac oquimochicahuili initesta- 
mento. 

Oquimiximachili inipan iteyectenehuali- 
tzin; 

Oquimopiali initetlaocolilitzin, auh inye- 
huatl oquimottili ingratia ixpantzinco inte- 
cuyo. 

Oquimohueylili inixpan tlatoque , yuan 
oquimomaquili inmahuiltic corona. 

Oquichicahuili incemicacca intestamento , 
yuan oquimomaquili huey teopixcayotl, yuan 
oquicentlamachlli inipan itecuiltonol. 

Itequyuh omochyuh inteopixcayotl inic 
quimoyectenehuiliz ipampa initocatzin ; 

Vuan inicquimomahuililiz inqualli copalli 
inixpantzinco ahuyayaz. 




16. Ecce magnus sacerdos qui placuit 
Domino Deo quum viveret in terra. 

\1 . Et inventus est justus; et in tempore 
iracundice reconciliatio factus est. 

20. Nemo inventus est similis illi , quia 
conservavit legem Excelsi. 

22. Ideo Dominus glorificavit illum ju- 
rejurando, ut magnificaret illum in plebem 
suam. 

25. Illidedit benedictionem omnium gen- 
tium ut benedicerent ei, et super illuni con- 
firmavit suum testamentum. 

26. Agnovit eum in benedictionibus suis; 

27. Conservavit illi misericordiam suam, 
et ipse invenit gratiam eoram Domino. 

Cap. XLV. 3. Exaliavit illum in con- 
spectu regum , et cledit illi glorice coronam. 

8. Statuit ei ceternum testamcntum , et 
cledit illi summum sacerdotium , et glorift- 
cavit illum cum thesauris. 

19. Factum est illi fungi sacerdotio et 
habere laudem in nomine ejus; 

20. Et offerre illi bonum incensum in 
oclorem suavitalis. 



(1) Iltcc Lcctio^Ecclcsiastici, sicut facile cx cnumcrationc vcrsuum palct, plurimis fragmcntis, non solum XLIV 
Capitis, scd ct XLV constat. Vidc in columna latinse intcrprctalionis. 



->- 41 



ALIA EPISTOLA AD CORINTHIOS V 



Noteiccahuane, yetitto yeixpantineci in- 
cemanahuac, yuan imixpanmcm^e/omeyuan 
tlalticpactlaca. 

Intehuantin amolicmimati inipaltzinco te- 
cuyo J. X., auh inamehuantin amimatini 
initechcopatzinco intecuyo J. X.; intehuantin 
ticocoxcatotontin , auh inamehuantin anchi- 
cahuaca; inamehuantin anpipiltin , auh in- 
tehuantin cantimacehualtin. 

Inye ixquichcahuitl titeocyuhtinemi yuan 
tamictinemiO), yuan tipetlauhtinemi , yuan 
titlatzihuilo yuan cantihuihuixca, yuan qui- 
tilinemi , 

Hueltomaica intitlatequipanohua ; titelchi- 
hualo intehuan titeyectenehua ; titotoco auh 
huelticpaccaihiyohuya ; 

Tichicoytollo yuan tepampa titlatlatlauh- 
tya; inye ixquichcahuitly yuhquimaitlacollo 
cemanahuac otitochyuhque , yuhquima ica- 
callo iyehueyo inqualloni inixquich tlacatl 
quiqua. 

Inicnamechicuilhuya y, amoipampa inic- 
namechpinauhtiz, canhuelyuhquima notlaco 
pilhuan icnamechnonotza initechcopatzinco 
tecuyo J. X. 



Caput IV. 

9. Mei fratres, speclaculum facti sumus 
corammundo, etcoram angelis et hominibus. 

1 0. Nos stulti propter Dominum J. Ch., 
et vos prudentes in Domino J. Ch.; nos in- 
firmi, autem vos fortes; vos nobiles, nos au- 
tem ignobiles. 



11. Ad hoc usque tempus csurimus et 
sitimus, et nudi sumus, et colaphis ccedimur 
et instabiles sumus, 

12. Nostris manibus laboramus; maledi- 
cimur et benedicimus ; perseculi sumus et 
sustinemus; 

iS.Blasphemamur et ideo obsecramus; ad 
hoc usque tempus tanquam purgamenta mundi 
facti sumus, tanquam sterquilinium omnium 
hominum. 

14. Vobis scribo hcec, nonut vos confun- 
dam, sed sicut meos charissimos fdios mo- 
neo in Domino J. Ch. 



ALIA EPISTOLA ECCLESIASTICI. 
Caput XXIV. 



Inteotlamatiliztli quiyectenehuaz iniani- 
ma, yuan mahuiztililoz itechcopatzinco inte- 
cuyo, yuan innepantlainimacehualtzitzihuan 
motlamachtiz , 



1. Sapientia laudabit animam suam, el 
honorabitur in Domino , et in medio populi 
sui gloriabitur , 



(1) Corrige camiclinemi. 






\\ 



r 




42 



Yuan innohuyan itechcopatzinco quicaz 
initlatol, yuan inixpan ichicahualiztzin pa- 
paquiz, motlamachtiz, 

Ininnepantla imacehualtzitzintinon hueca- 
panoloz, auh inintlan ixquichtin sanctome 
mahuicoloz, 

Auh inintlan cencamiyequintin itlapepe- 
nalhuan tecuyo onyez iniyectenehualloca, 
auh inintlan tlateochihualtin tcochihualiz , 
quitoz: 

Jnnehuatl icamacpatzinco oniquiz inhuey 
Dios huelachto nitlacat inayatle mochihua 
ixquich tlachihualli; 

Innchuatl yuhquima inquahuitl Libano 
inavamo nitlatectli onicahuiliinnonemya, auh 
inahuyaca yuh quincenquizqui balsamo ina- 
mollahueilo. 

Innehuatl yuhquima inquahuitl tercbinto 
ohuinomamati, auh innoma itechpohui in- 
mahuicotl yuan gratia. 



2. Et in omnibus ecclesiis Altissimi ape- 
rict os suum, et in conspectu virtutis illius 
cxultabit, gloriabitur , 

3. fn medio populi sui exallabitur , et 
inler omncs sanctos admirabitur, 

4. Et in mullitudine electorum Dei ha- 
bebit laudcm , et inter benediclos benedice- 
lur, diccns: 

5. Erjo ex ore prodivi Altissimi Dei an- 
tequam crearet omnes alias creaturas; 

21. Ejo quasi cedrus Libani nunquam 
incisus vaporavi habitationem mcam et odor 
meus quasi suave balsamum non mixtum. 

22. Ego quasi arbor terebinlhus extendi 
ramos meos, et rami mei honoris et gratice. 



ALIA EPISTOLA SAPIENTLL. 

Capct L(l). 



Izca( 2 ) inhuey iteyecteneuhcauh tecuyo 
iniquac ocnemitlalticpac quichyuh incalli, 
yuan inocnemi quichicauh inteopan. 

Auh iniccenca huecapan teopan yehuall 
quitzinti, ontlamantli inicquiquetz calli yuan 
cenca huecapan initepanyo teopan. 

Iniquac ocnemi iquacmemex inatlacomol- 
li , yuhqui hueyatl iniccencaotehten huel- 
pepexon. 

Yehuall inoquimocuitlahui inimacehual, 
yuan oquimaquixti inicamo polihuiz. 



1. Ecce magnus confessor Domini, qui 
dum viveret super terram sufjulsit domum, 
et in vita sua corroboravit templum. 

2. Et etiam altitudo templi ab ipso fun- 
data est, duptex wdificatio domus et excelsi 
parietes templi. 

3. Quum viveret emanaverunt aquarum 
putei, et quasi mare supra modum adim- 
pleli sunt. 

4. Ipse curavit gentem suam, et libera- 
vit eam ne perderetur. 



(1) Etsi Lcclio Ikcc a Capite L Ecclcsiastici incipiat, tamcn cx variorum Capitum fragmentis liinc ct iiuie col- 
latis componitur, cjuorum numcrum, quoticscumquc nobis innotuit, adnotarc curavimus. 

(2) Videtur potius izcatqui legcndum csse. 



■<- 43 

Inyehuatli tlapanalmya inicquihueyli al- 

tepetl,yuan oquicnopilhui inmahuicotl ipam- 

pa ininxenemiiiz cucpaliz macehualtin; inic 

oncalacohua calitic yuan ithualco oqnihueyli. 

Intecuyo oquinmonextilili iquinmochi- 
huaz , yuan inocmotlatitica iquinyeneciz ; 
yuan oquimonequilli inic yehuatl quitene- 
huaz inmahuiztic itlachihuallzin. 

Ca inyehuatl huelixquich oquima intlama- 
tiliztli, yuan huelcacicaittac inixquich teotla- 
matilizlli ; oquiteilhui intlein omochyuh , 
yuan inquinmochihuaz. 

Yuan innepantla tlayohualii yuhqui huey 
citlali , auh inicnemi inictlancxtya yuhqui 
meztli iniquac huelmaeitimani. 

Yuan yuhqui tonaliuh ictlanextya, inin 
canoyuh tlanexti initeopantzinco tecuyo dios. 

Yuhqui ayauhcocamaloll ictlanextia ma- 
huizcayauhtillan , yuhquima ixochiyo Rosa 
iniquac xopantla, yuhquiman xoehill lilia 
innoncan onoc iquieayan all, yuhquiman co- 
palli cenca ahuyaya tonalco. 

Yuhquiman tletl cenca xoxotla , yuhqui- 
man copalli tleco tlatla. 

Yuhquima teocuitlatecomatl chicahuac 
mochitlaco tetl inictlachyuhtli. 

Yuhquima oliva incenca miyec itzintlan 
popolzahui, yuhquima tlatzcan incenca haco- 
yauh, inmahuizco initeiccahuan , ocotl, tla- 
nextli yuan imahuico inixquich iniglesia dios. 

Intlanexpan nenemi intlalticpacllaca chi- 
eahualiztica inixquichica acityuh itepetitech 
tecuyo. 

Intccuyo oquimomaquili inisancto iniye- 
ctenehuallocainipan ixquich illachihual,yuan 
illatoltica oquimomahuiztilili inhuey dios; 



o. Ille prcevaluit amplificare civitatem, 
et adeplus est gloriam in conservalione gen- 
tis; et ingressum domus et atrii amplifieavit. 

0) Dominus ostendit ei futura, el abscon- 
dila revelavit ei; et voluit ut ille enarraret 
mirabilia ejus. 

Nam ille cognovit omnem scientkun, ct 
inspexit omnem sapientiam, annuncians quid- 
quid factum est, et futura. 

6. Et in medio noctis quasi magna sle/la, 
et in vila sua lucet quasi luna quum in ple- 
nilunio. 

7. Et quasi sol refulgens, sic ille effulsit 
in templo Domini Dei. 

8. Quasi arcus refulgens inler nebulas 
glorke , et quasi flos rosarum in diebus ver- 
nis, quasi flos lilii in transitu aqua>, quasi 
thus redolens in ceslate. 

9. Quasi ignis cffulgcns , quasi thus in 
igne ardens. 

10. Quasi vas auri solidum omni pre- 
lioso lapide ornatum. 

11. Quasi oliva undique pullulans, quasi 
cypressus in aliitudinem se exlollcns, gto- 
ria est fratrum , lumen, splendor ct deeus 
omnis eecleske Dei. 

In cujus luce ambulant homines in for- 
titudine usque ad montem Domini. 

Cap. XLYII. 9. Dominus dedit Sancto be- 
nedictionem suam super omncs genles, et 
orc suo giorificavit Allissimum; 



(1) Duos vcrsiculos sequcntes , qui alibi qucerendi sunt, inter quintum ct scxtuni hujus Capitis insertos in- 
venimus ctiam in antiquo Missali Romano Scraphico , cujus versioncm Codex nostcr exhibet. Yidc: Missale 
Romanum novissime ordine quodam miro impressum , etc. Yenetiis, apud liaredes Lucmantonii Junfw 
Florentini. Anno 1541. 















I 



44 



Ixquichica iyollo quimoyectenehuili te- 
cuyo, yuan quimotlacotili indios inyehua- 
tzin quimochihuili, yuan oquimomaquili in- 
huelitiliztli ininhuicpa iyaohuan. 

Yuan yuhquima atoyatl inicoten iteotla- 
matiliz, inianima oquiyacuili intlalli. 

Oquimohahuili inmimiztin yuhquima 
ichca (!) coconetotontin; canoyuhqui ipanqui- 
chyuh incuecuetlachtin inyuhqui ipanqui- 
chyuh inpilhuan ichcame. 

Inipan cuitatl, yuan inohuitlatolli, yuan in- 
tlanenehuililiztli, tlatolmelahualizlli otlama- 
huicoque inllalticpacllaca. 

Yuan inipan itocatzin dios inic otetlitoca 
inteouh Israel. 

Inipampay amatl oquicuilo teotlamatiliz- 
tlatolli yuan temachtiliztlatolli hueliitic ino- 
quiyancuili teotlamatiliztli. 

Quemachhuel yehuatl inaquin ipannemi 
inqualli; inaquin iyollo illanquitlalia , mo- 
chipa tlamatini yez. 

Caintla quichihuazy, huelmochiquichihuaz 
inixquich occequi; cainitlanextzin dios yuhqui 
iniyohui ipanpohui. 

Yuhquima yehuatl icmotoca cedro initech 
tepetl Libano, auh inyehuatl inquimomahuiz- 
tilili tecuyo. 

Amotle itlatoltitechnez iztlacatiliztli ; can 
ipampa initemachtil inicamacpaquiz omahuiz- 
tililoc. 

Initemachtil inquitenquixli aicpolihuiz , 
auh initlatol mochipa cemicacyez. 

Inipan inemiliz huey tetzahui inquichyuh, 
auh inipan imiquiz huey mahuiztic inqui- 
chyuh. 



P 




10. De omni corde suo laudavit Domi- 
num, et dilexit Deum qui fecit illum , el 
dedit illi potentiam conlra inimicos. 

1 6. Et quasi flumen implelus est sapien- 
tid, et anima sua retexit terram. 

3. Expugnavit leones quasi ovium agnos; 
simili modo vicit ursos sicut vicit filios 
ovium. 

18. In cantilenis, et proverbiis, et com- 
parationibus , et inlerpretationibus mirati 
suut homines. 

1 9. Et in nomine Domini Dei, cui est 
cognomen Deus Israel. 

Cap. L. 29. Quare manu sud scripsil do- 
ctrinam sapientiw et disciplince qui renovavit 
sapientiam. 

30. Beatus ille qui versatur in bonis; 
qui in corde suo ponit illa , semper sapiens 
erit. 

31. Si enim fccerit lacc , poterit facere 
omnia alia; quia lux Dei quasi vestigium 
ejus est. 

Sicut qui plantat cedrum in monte Li- 
bano, et ipse dedit gloriam Domino. 

(-) Nullum in sermone suo mendacium ; 
sed pcr doctrinam linguce suce glorificatus est. 

Doctrina oris sui minquam deficiet, et 
suus sermo semper permanebit. 

In vita sua monstra fecil, et in morte sua 
magna prodigia operatus est. 



(1) Lcgc potius ichcame, desincntiam pluralis nominis iclicall, quod latino wis rcspondet. 

(2) Versiculi scqucntes videnlur ex Capite XLVIII ejusdem Ecclcsiastici excerpti. 



45 -o- 



EVANGELIA DE UNO CONFESSORE PONTIFICE. 



:fl 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHiEUM. 

Caput XXIV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamactilhuan: xicto- 
coca , yehica caamo anquimati inquiman 
huelmohuicaz amotlatocauh. 

Auh yehuatl xicmatican, caintlaaca mo- 
cuiltonohua quimatiz inquiman huallaz ich- 
tequi, cannelli intocozquya, yuan amo qui- 
hiyohuizquya inquicoyohuizque ical. 

Ipampay noamehuantin ximocencauhtiye- 
can; yehicacaamo anquimali inquiman hual- 
mohuicaz ichpuchtli iconetzin. 

Aquin timomati , huelitech netlacaneconi 
mimatini tetlaecolt^ani, innoipan quimixqui- 
chili imacehualhuan, inicquimomaquiliz tla- 
qualtzintli inyeiman iquac monequi? 

Quemachhuel yehuatl intetlaecoltyani in- 
tlayuh quichyuhtinemizy, iniquac hualmo- 
huicaz intecuyo. 

Qannelli namechilhuya , caixquich ipan 
quinMxquechiliz initlatquitzin. 



42. Quum super terram viverel Domi- 
nus J. Ch. , dixil discipulis suis: Vigilale , 
quia nescitis qud liord venturus sit Domi- 
nus vester. 

43. Aulem illud scitote, quod si aliquis 
dives scirel qud hord venturus esset latro, 
profecto vigilaret, et non sineret perfodi do- 
mum suam. 

44. Ideo et vos eslote parati; quia ne- 
scitis qud hord venturus sil Virginis Filius. 

43. Quis putas, est fidelis prudens ser- 
vus, quem constituit (dominus) super fa- 
miliam suam, ut det illis cibum quotiescum- 
que petant? 

46. Beatus ille servus, si sic facicntem in- 
vencrit, quum vencrit dominus. 

47. Amen dico vobis, quoniam super omnia 
bona sua constituet eum. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XXV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ininmachyotlatolli quinmolhuili ini- 
tlamachtilhuan. Cetlacatl iniquac yehueca 
ompohua, quimonotz initetlaecolticahuan , 
intechquicauhtya initlatqui. 

Auh incetlacatl quimacac macuili marco 
huehuey teocuitlatl tlatemantli; auh incetla- 



14. Quum super terram viveret Domi- 
nus J. Ch., hanc parabolam dixit discipulis 
suis: Homo quidam quum peregre proficisce- 
retur, vocavit servos suos, et illis tradidit 
bona sua. 

I S.Autem uni dedil quinque talenta; autem 
alteri solum duo; etalteri solum unum; uni- 






i 






Wi f 




wm 




->- 46 
catl caontlatemantli ; inoccetlacatl eancen- 
tlatemantli; ceceyaca quinmacac inyuhqui 
cainchicalmaliz; auh niman ompeuh. 

Niman yaqui inquicuica macuiltlatemanlli 
marco, ocnomacuiltlalemanlli inicquixnexti. 

Canoyuhqui incan ontlatemantli quicuica 
tnarco, ocnoontlatemantli icquixnexli. 

Auh inean cenllalcmantli quicuic; canqui- 
tlaltocato, yuan quitlalqui initcocuill intc- 

cuyo. 

Auh inyehuccauh nimanhuallainintecuyo, 

yuan quinllatemolli. 

Auh inohualla macuilllatemantli quicuica 
marco, ocnomacuiltlatemantli inconmacac, 
quilhui: Tlatohuanye , camacuiltlatemantli 
marco inlinechmomaquilitya, izcatqui ocno- 
macuiltlatemanlli marco oniquixnexli. 

Auh initecuyoquilhui: Iyo, caliqualli huel- 
motech netlacaneconi, yehica canquexquich 
inolilcquitiloc huclolicchyuh, inaxcan occen- 
ca miyec inipan nimitzixquctzaz ; xicallaqui 
inipapaquilizpan motecuyo. 

Auh inohualla inontlatemantli marco qui- 
cuica, quilhui: Tlatohuanye, ontlatemantli 
marco intinechmomaquilitya, izcatqui ocno- 
ontlatemantli marco oniquixnexli. 

Ouilhui initecuyo: lyo, ccncaliqualli huel- 
motech netlacaneconi, canquexquich inolite- 
quitiloc hucloticchyuh, inipampay inaxcan 
oecenca miyectlamantli inipan nimilzixquc- 
tzaz; xicallaqui inipapaquilizpan motecuyo. 
Inohualla eancentlatemantli quicuica, quil- 
hui: Tlatohuanye, huelnicmati catitlahuelle 
innoncan amotitocac yeoncan tipixca, innon- 
can atle ticpixo yeoncan titlanechicohua ; 

Iccan, ninomauhti tlallan nictlatito; caiz- 
catqui inmaxcatzin. 

Auh niman quinanquiliinilccuyo, quilhui: 
llahucliloque, tlatziuhqui, ticmatya inoncan 



cuique dcdit secundum propriam virlutem; 
ct sfatim profcctus cst. 

16. Statim abiit qui acceperat quinque 
talenta , et alia quinque lucratus est. 

17. Simidter abiit qui duo acceperat, alia 
duo lucratus esl. 

18. Aulem abiit el qui unum acceperat; 
sed fodit in terram , et abscondit pccuniam 
domini sui. 

19. Autcm post multum lemporis venil 
dominus eorum, et posuit rationem cum eis. 

20. Et accessit qui quinque acceperat ta- 
lenta, alia quinque obtulit, dicens: Domi- 
ne, quoniam quinque lalenta tradidisti niihi, 
cccc aiia quinque lucratus sum. 

21. Et dominus ait illi: Euge, serve bone 
et fideiis , quia super pauca fideiiter opera- 
lus es, super alia muUa le constiluam; in- 
tra in gaudium Domini tui. 

22. Autem vcnit qui duo talenta accepe- 
rat, diccns: Domine, duo talcnta tradidisti 
mifti, ccce aiia duo lucratus sum. 

23. Ait illi dominus: Euge, serve bone 
et fidelis, quoniam super pauca fidcliter ope- 
ratus es, propterca super atia niulla te con- 
stituam; inlra in gaudium Domini tui. 

2 4. Venit et qui unum talcntum acee- 
perat, dicens; Domine, scio quia (u homo 
durus ubi non seminasti ibi metis, ct ubi 
nihil sparsisti ibi congregas; 

25. Abii, et limens in terram abscondi 
(talentum); quare ecce quod tuum est. 

26. Slatini autem respondit dominus,dt- 
cens ei: improbe, pigcr, sciebas quia ubi non 






amonitocac oncan nipixcaz, yuan inoncan 
atlc njxpixo oncan nitlanechicoz ; 

lpampa occcnca notechmoncquya intco- 
cuitlanecuiloque intech liccahuazquya ino- 
teocuitl, auh innehuatl niqualcuitacizquya 
intlein naxca inomixtlapan. 

Auh inaxcan xicuilican incenllatcmantli , 
auh yexicmacaca inmatlactlatemanlli. 

Cainaquin yconca iyaxca caoccequi macoz, 
iccenca mocuiltonoz; auh inaquin atle onca 
iyaxca, macihui inoquilla quipia , cuihloz. 

Auh intlacotli inatle inccoca quiyahuac 
tlayohuayan xicmayahuiti; ompachocaz, yuan 
netlantzitzilitzaloz. 



47 -c- 

seminavi ibi melam, ct ubi nihil sparsi ibi 
congregabo; 

27. Ergo magis oportuit numutariis lc 
commitlere meam pecuniam , cl ego veniens 
recepissem quod meum csl cum usura. 



28. Nunc igitur tollile ab co talentum, 
el dale ci qui habet dccem talenta. 

29. Etenim ei qui habet ctiam dabitur, 
et abundabit; autem ei qui nihil habct, ncc 
quod videtur servare , aufereiur. 

30. Et servum inutilcm in exteriores tc- 
nebrasejicitc; illie crit fletus et stridor den- 
tium. 



ALIUD EVANGELIIIM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlallicpac rnonemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : ximo- 
cuicuitlalpilinenca; maamomactlatlalica mo- 

cotl. 

Auh xiquinenehuilican intlalticpacllaca in- 
quichixtinemi intecuyo , inquiman huallaz 
inquiman huelmocuepaz onpa nenamictilo- 
yan ; inic niman icyuhca quitlapolhuizque 
iniquac ohualla inyaquitzotzona. 

Ouemachhucl yehuantin intetlaecoltyani 
inipan aciquyuh intccuyo ihitzticate ixtoco- 
ticate; cannelli namechilhuya, caniman ina- 
panaz, yuan mesapan quintlatlaliz, inpan 
quiztincmiz quintlatlamacaz. 

Auh inlla iquac huallaz inonetetecoc in- 
yecocochihua, auh intlanocc iquac huallaz 
inyehueltlaquauh yohua, intla canoyuh ini- 
pan aciquyuh, quemachhuel yehuantin in- 
tetlaecoltyani. 



Caput XII. 

35. Quum super terram viveret Domi- 
nus J. Ch., dixit discipulis suis: Lumbi ve- 
slri sint prcecincti; ct in manibus vestris ar- 
dentes lucernce. 

30. El eslote similes hominibus expeclan- 
libus dominum, quando vcniet, quando re- 
vertatur a nuptiis; ut confestim aperiant ei 
quum vcncril et pulsaverit. 

37. Beati illi servi quos inveneril dominus 
vigilantes; amen dico vobis, quod statimprce- 
cingct se, et discumbere faciet illos, cl trans- 
icns ministrabit illis. 

38. Et si quum vencrit in secunda vigi- 
tia, et si quum venerit in tertia vigilia , si 
ita invenerit, beati illi scrvi. 









saoBasmmm 




48 



Auh izcatqui xicmatica, ca intlaaca mo- 
cuiltonohua quimatiz inquiman huallaz ich- 
tequi, oannelli ixtocozquya, amo quihiyohuiz- 
quya inquicoyohuizquya ical. 

Auh inaxcan ximocencauhtican , caamo 
amonemachpan inhual mohuicaz ichpuchlli 
iconetzin. 



39. Autem hoc scitole, quod si aliquis 
dives sciret qud hord venlurus est fur, uti- 
que vigilaret, et non sineret perfodi domum 
suam. 

40, Nunc igitur estote parati , quoniam 
non putatis quando veniet Virginis Filius. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan. Ayac 
quitlatya iniyocouh, yuan canquinaya, amo- 
noman contitlan quitlatya, canllahuiltetl inic- 
pac quiquetza, inictlachiazque inaquique cal- 
laque. 

Iniyocouh monacayo cayehuall inmixte- 
lolo( 2 ). Intla qualli chipahuac mixtelolo, mo- 
chitlanextiz inmonacayo; auh intlacamo chi- 
pahuacyez, amotlanextiz tlayohualloyez. 

Auh inaxcan huelxiquitta , intlanextli mo- 
techca matlayohualli mocuepti. 

Yehica intla ixquich chipahuacyez mona- 
cayo , incaniman atleitechyez catzahuac , 
huelmochitlanextiz, yuhquiman cecatlanex- 
tya ocotl icmitztlanextiliz. 



Iniquac tlalticpac monemityaya totecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : Xi- 
mimatica, xixtoooca , yuan xitlatlatlauhtica, 
caamo anquimati iquin tlaimantyez. 




Caput II (i). 

33. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Nemo accendit 
lucernam suam, et abscondit, neque sub mo- 
dio accendit, sed super candelabrum ponit , 
ut vidcant qui ingrediunlur. 

34. Lucerna corporis tui est ipse oculus 
tuus. Si ' simplex (fuerit) oculus tuus, totum 
lucidum erit corpus tuum; si autem non fue- 
rit simplex, obscurum tenebrosum erit. 

35. Ergo vide, ne lumen quod in te est 
in tenebras revertatur. 

36. Quoniam si totum clarum fuerit cor- 
pus tuum, non habens aliquam partcm ma- 
culatam, totum splendebit, et sicut fulgoris 
lucerna illuminabit te. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MARCUM. 

Caput XIII. 



33. Quum super terram vicerct Dominus 
noster J. Ch., dixit discipulis suis: Videte, 
vigilate, et orate, quia nescilis quod tempus 
erit. 



1) Corrigc: Caput XI. 

2) Corrige: inmixtdolotl: hoc cst vcrbum conipositum cx particula in, pronomine mo (tuus) dccurtato cli- 
sionis caussa, ct nomine ixtdololl, cui latina vox oculus rcspondet. 






-o- 49 

Inyuhqui cetlacatl huecaya quicauhtya 
inical, yuan quinnahuatitya initetlaecoltica- 
huan iniquitla quichihuazque , yuan quina- 
huati intlatlapo inic ixto^oz. 

Auh inaxcan maxixtococan , caamo an- 
quimati iniquin huallaz chane, aco quinon- 
tlapoyahua^Kanoco yohualnepantla, anoco 
yohuatzinco ; 

Inicamo iquac ancocochi amopan quizti- 
huetziquyuh. 

Auh intlein axcan namechilhuya, ixquich- 
tlacatl niquilhuya: xixtococan. 



34. Sicut homo profciscens reliquit do- 
mum suam, ct dedit poteslatem servis suis 
cajusque operis, autem prcecepit janitori ut 
vigilet. 

35. Ergovigilale, quoniam nescitis quando 
ille (dominus) venturus sit domum, ansero, 
an media nocle, an mane; 

36. Ne quum venerit dormientes vos in- 
veniat. 

37. Quodcumque autem nunc dico vobis, 
omnibus dico: vigilate. 




ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Caput XII. 






Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : Ma- 
camo ximomauhtican inca anquezquintin 
anannemi, yehica caoquimonequilti oquimo- 
quallitili inamotatzin inamech momaquiliz 
ilhuicac tlatocayutl. 

Xicmacacan intlein anquipia amaxca, yuan 
xitetlaocolican. Xicmochichihuilican xiquipil- 
li( 2 )inamoicolihuini, yuan necuiltonolli inaic- 
tlami ompa ilhuicac, inamo ompa aci ich- 
tequi, amo ocuilin quitlacohua. 

Caincanican monecuiltonol , noompa ca 
inmoyollo. 



32. Quum super terram viveret Dominus 
J. C%, dixit discipulis suis: Nolite timere 
grex pusillus, quoniam voluit et elegit pater 
vester vobis dare ccelorum regnum. 



33. Vendite quwcumque possidetis bona, 
et date eleemosynam. Facite vobis sacculos 
qui non veterascunt, et thesaurum nunquam 
deficientem in cwlo , quo non appropriat fur, 
ncque tinea corrumpit. 

34. Ubi enim est thesaurus vester , ibi est 
cor vestrum. 






(1) Vidctur potius Uacoyohuac lcgendum esse , quod meclia nocfc signiflcat, cum tlapoyahua nullum sensum 
exhibeat. 

(2) Vox xiquipilli, prout supra monuimus, numero oclo inillia proprie rcspondet; quoniam vero Azteci , in 
eorum commcrcio cum nationibus finitimis, fructum caccao nuncupatum, quem prtecipuc colcbant, juxta mensu- 
ram definitam vendere solebant, quam ter octo millia semina, vel circitcr, ejusdcm fructus contincre arbitraban- 
tur, propterea xiquipilli etiam sacculum Sequalis mensurte appellabant. 

7 




50 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XIX. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmollmili initlamachtilhuan inin- 
machyotlatolli: Cetlacatl pilli hueca altepetli- 
pan ompeuh, icya inquimocuilito itlatocayo, 
yuan inic hualmocuepaz. 

Auh quimonoz matlactin itetlaecolticahuan, 
quinmac matlactetl teocuitlatl, quimilhui: in- 
ixquichcahuill nihuallaz, icxitlaecocan. 

Auh inialtepepohuan quicocolique , yuan 
icampa otlaihuaque , quitoque: amoticnequi 
inic topan tlatocatiz y. 

Auh inyeyuhqui inoconcuic tlatocayutl 
hualmocuep ; niman tlanahuati inicnotzalloz- 
que itetlaecolticahuan , inquinmacac teocui- 
tlatl, inic quimatiz inquexquich ceceyaca 
oquixnexti inicotlanecuillo. 

Auh inachto hualla, quito: tlatohuanie, 
incentetl moteocuitl matlactetl teocuitlatl 
icoixnez. 

Auh intlatohuani quilhui: iyoca, tiqualli 
titetlaecoltyani , yehica cacanachitoni inoni- 
mitznahuati hueloticchyuh, matlac altepetl 
inlicpachoz, intictlatolhuiz. 

Auh inocce hualla, quito: tlatohuanie, in- 
moteocuitl macuiltetl teocuitlatl icoixnez. 

Auh inin quilhui: notehuatl macuili altc- 
petl ticpachoz, tictlatolhuiz. 

Auh inocce hnalla, quilhui: tlatohuanie, 
izcatqui inonicpiaya tcocuitlatl moneixpopo- 
huayatzin iconiquimillo ; 

Caonimilzimacaz, yehica catitlahuelle ticui 
intlein amo tictlali, auh ticpixca intlein amo 
tictocac. 



12. Quum super terrani viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis parabolam hanc: 
Honio quidani nobilis in longinquam regio- 
nem abiit, ut acciperet sibi regnuni, et rever- 
teretur. 

1 3. Vocatis autem decem servis suis, de- 
dit eis decem minas, et ait ad illos: donec 
veniam, negotiamini. 

14. Autem cives ejus oderant eum, et 
post illum miserunt, dicentes: nolumus quod 
super nos regnaret hic. 

15. Et tamen accepto regno rediit; con- 
feslim jussit vocari sei^vos suos, quibus de- 
derat pecuniam, ut sciret quantum unusquis- 
que lucralus esset sud pecunid. 

16. Autem primus venit, dicens: Domine, 
singula mina tua decem minas acquisivit. 

ll.Et dominus ait illi: Euge, bone serve, 
quoniamin niodico quod tibi prcecepi fideliter 
operatus es, decem civitates dominabis, gu- 
bernabis. 

18. Et alter venit, dicens: Domine, mina 
taa quinque minas acquisivit. 

19. Et huic ait: Et tu quinque civitates 
doniinabis, gubcrnabis. 

20. Et alter venit, dicens: Domine, ecce 
servavi minam in tuo sudario repositam ; 

21. Nam timebam, quoniam tu austerus 
tollis quod non posuisti, et metis quod non 
seminasti. 



51 



Ouilhui intlatohuani: tlahuelilocquc tla- 
copole, motlatoltica nimitztlatzontcquilya ; 
huelticmatya canitlahuelle, nicui inamo onic- 
tlali, auh inicpixca intlein amo nictocac; 

Auh tleica noteocuitl amo teocuitlanecui- 
loloyan ticcahuato, inic iquac onihualla nic- 
temozquya noteocuitl yuan inicomixtlapan? 

Auh inoncan manca quimonilhui: xicui- 
lican inteocuitlatl , yuan xicmacacan inma- 
tlactetl teocuitlatl quipia. 

Auh quilhuique : tlatohuanie , camatlactetl 
inquipia. 

JNiman quimitolhui : namechilhuya: ca- 
inaquin yeonca inaxca caoccequi macoz , 
yuan mocuiltonoz; auh inaquin antle yaxca, 
intlaoquitla quipia, cuililoz. 



22. Ait illi dominus: Sceleste serve , de 
ore tuo te judico; tu sciebas quod ego au- 
sterus sum, tollo quod non posui, et melo 
quod non seminavi; 

23. Et quare pecuniam meam numulariis 
non dedisti, ut quum venissem exegissem pe- 
cuniam meam cum usura? 

24. Et astantibus dixit: Auferte minam, 
et date illi qui decem minas habet. 

25. Et clixerunt ei: Domine, decem minas 
liabet. 

26. Statim respondit eis: Dico vobis: quod 
omni possidenti etiam dabitur , et abunda- 
bit; aulem (ab eo) qui nihil habet, si aliquid 
cuslodit, auferetur. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Caput XIX. 
In illo tempore dixit Simon Petrus ad Jesum: Ecce nos relirjuimus, etc. Quod Evangelium qucsre 
in Communi Aposlolorum. 

IN NATALI UNIUS DOCTORIS. 

EPISTOLA IV BEATI PAULI AD TIMOTIIEUM. 

Caput IV. 



Notlacoteiccauhtzine , huelnelli nimitzil- 
huya, yuan nimitztlaquauh nahuatya ixpan- 
tzinco intecuyo dios , yuan intecuyo J. X., 
inquinmotlatzontequiliz inyolque yuan ino- 
micque, yuan ipampa inihuallaliz yuan ini- 
tlatocayotzin ; 

Maxictemachti inteotlatolli, xiquicihuiti, 
icyuhca, xicteilhuiiniquac monequi, xictetla- 
quauh maca, xictecuitlahuilti, xiteahua, xi- 
tetlatlauhti inipan ixquich tlapaccaihiyohui- 
liztli, yuan temachtilli. 



1 . Mi charissime fraler , in veritate dico 
libi , et testificor coram Deo , et Domino 
J. Ch. , qui judicaturus est vivos et mor- 
tuos, ct per adventum illius ct rcgnum ejus ; 



2. Prcedica verbum, perseoera, insta, ob- 
secra quum oportet , promitte , require, in- 
crepa, perora in omni patientia et arte. 




I ' 

; ! 'n' 




-o- 



52 



Camocihuatyuh inaocmo quicelizquc , 
amoquihiyohuizque inmelahuac temachtilli; 
canquinmonechicalhuizque inintemachtica- 
huan incanacazpanque inyuhqui nacazyoyo- 
moca, inyuhca intlaelehuiliz, 

Aocino quicaquiznequizque inneltiliztli , 
cayehuatl quitocatyazquc intlatlaquetzalli in- 
cacanilli. 

Auh intehuatl xictoco, huelixquich ipan 
xitequiti , yehuall xicchihua initequyuh ini- 
tlachihual Evangelista quitemachtya; xicnel- 
tili maonaci inmotequyuh. Xitlaixyeyeco. 

Cainnehuatl yuhqui yeninohuenchihua , 
yeicihui innomiquiz. 

Qualli yaoyotl iniconinical, onictzonquixti 
innonetlaloliz, inotemachtil, onicpix intlanel- 
toquiliztli. 

Inipan occequi onitlalililoc inyecnemiliz 
mahuicotl corona, innech momaquiliztecuyo 
melahuac tetlatzontequilyani iniquac mote- 
tlatzontequililiquyuh. Auh amocan nocel, 
noyehuantin inquitlacotla ihuallaliztzin. 



3. Nam erit tempus quum non recipient, 
non sustinebunt sanam doctrinam; sed coa- 
cervabunt sibi magistros prurientes auribus 
sicut desiderabunt, 

4. Neque volent audire veritatem , sed 
sequentur fabulas, mendacia. 

5. Tu vero vigila , in omnibus labora , 
illud fac munus, illucl opus quod Evangelista 
te docet; imple tuum ministerium. Sobiius 
esto. 

6. Nam ipse jam immolor, jam tempus 
venit mortis mece. 

7. Bonum certamen ego certavi, ego con- 
summavi meum cursum, meam doctrinam, 
servavi fidem. 

8. In reliquo reposita est mihi justitke 
glorke corona, quam dabit mihi Dominus 
justus judex quum judicaturus veniet. Autem 
non solum mihi, sed et iis qui diligunt ad- 
ventum ejus. 



ALIA EPISTOLA SAPIENTI^. 

Caput VII. 



Oniquelehui, auh onimacoc intlamatiliztli, 
yuan onicnonochili, onopan hualla inteotla- 
rnatiliz espiritu; 

Occenca yeonichueyma onnomachihui in- 
tlatocayutl yuan intlatocaicpalli , yuan oni- 
(juito cainnecuiltonolli yuhqui atley inicitech- 
monenehuilya inteotlamatiliztli ; 

Amo nohuel icnicnenehuili intlacotli tetl; 
yehica cainixquich coztic teocuitlatl inicitech- 
monenehuilya yuhquima pilzahuac xalli , 
auh inixpan yuhqui coquitl ipanmachoz iniz- 
tac teocuitlall. 



7. Optavi, et data est mihi scientia; et 
invocavi , in me venit sapientke spiritus; 

8. Magnoperc prceposui illam regno et 
sedibus, et existimavi divitias tanquam ni- 
hil in comparatione sapientice; 

9. Nec comparavi illi pretiosum lapidem; 
quoniam omne aurum in comparatione illius 
est tanquam exigua arena, et in conspectu 
illius tanquamlutum cestimabitur argentum. 



33 -»- 



Auh occenca onictlacotlac amomachyuhqui 
inpalihuani inchicahualiztli yuan chipahua- 
liztli, yuan oniccemito inyuhqui notlanex 
ipan nicmatiz; yehica caaichuelahui initlanex. 

Auh inixquich necuiltonolli onimacoc oqui- 
hualhuicatya, auh cencahuey innematiliztli 
onimacoc inimacpatzinco huitz. 

Yuan ixquichiconipac, yehica caininteo- 
tlamatiliztli nechyacantihuya , yuan amonic- 
matya cayuhquiman ipeuhca inixquich qualli. 

Inamocan tlaixpanhuiliztica onicnomachti, 
amo nexicoliztica innictemaca, ininematiliz 
amocanictlatya. 

Caamo canquexquich cencahuey ininne- 
cuiltonol tlalticpactlaca ; inaquique itechomo- 
matque , notehuan oquicnopilhuique ini- 
icnyuhyotzin dios , oyectenehualloque ini- 
pampa intellauhtilnahuatilli. 

Auh nechmomaquili indios iniquitoz ipam- 
pa iniyectenehualoca, yuan inicninotlapoloz 
nicuiz initetlauhtiltzin inixquich nimaco: ye- 
hica cayehuatl iteyacancauh inteotlamatiliz- 
tli , yuan intetlapatilicauh inteotlatolmati- 



nime. 



10. Et dilexi illam plus quam salutem 
etspeciem, et proposui tanquam meam lucem 
wstimare eam; quoniam nunquam cessabit 
lumen illius. 

1 1 . Autem omnes thesauri dati faerunt mihi 
cumilla, et maxima honestas data est mihi 
per manus illius. 

12. Et in omnibus lcetatus sum, quoniam 
ista sapientia antecedebat me , et ignorabam 
quoniam ex illa veniebant omnia bona. 

13. Quam sine fictione didici, sine invidia 
communico, et honestatem illius non ab- 
scondo. 

14. Etenim omnium niaximus est thesau- 
rus hominibus; illi qui ex eo utuntur, ipsi 
consequuntur amicitiam Dei , commendati 
propter dona disciplince. 

15. Autem mihi deditDeus diccre ex sen- 
tentia, et digna prwsumere dona omnia quce 
niihi danlur : quoniam ipse est dux sapien- 
tio3, et emendator sapientium. 




I 



EVANGELIA 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHMM. 

Caput VI (1). 



Iniquac tlallicpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : Ina- 
mehuantin yuhqui tlalticpac iztatl ipanam- 
pohui. Auh iniztatl intlapolihuiz, intlaitla- 
cahuiz, tleinictlaztahuilloz? Caaoctle icmo- 



13. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Vos estis tan- 
quam super terram sal. Autem sal si eva- 
nuerit, si insipidus factus fuerit, in quo sa- 
lietur? Nam ad nihilum proderit, ad nihi- 



(1) Corrige: Capnt V. 




54 



nequiz, aoctle ipanpohuiz, cahuixquich qui- 
yahuac tlacalloz, yuan quiquequecazquc 
tlalticpactlaca. 

Inamehuantin ca tlalticpac tlanexlli ipa- 
nampohui. Inaltepetl anhuelmotlatya intepe- 
ticpacca, 

Auh iniquac quitlatla ocotl amocontitlan 
quiquetza, cantlahuiltetl icpac quiquetza, 
inic quintlanextiliz inixquich caliticcatc. 

Inamo tlanex mayuhtlanexti inimixpan 
tlallicpactlaca; inicquittazque amoquallachi- 
hual, yuan quimomahuiztilizque inamota- 
tzin inilhuicac moyeztica. 

Macamo xirnomatican canicpopoloco in- 
nahuatilli , yuan inintlatol prophelame: ca- 
nelli amonicpopoloco innahuatilli ; cannic- 
tzonquixti, nicncltilico. 

Canelli namechilhuya: inixquichcahuitl 
quicaz ilhuicatl yuan tlalticpac , immanel 
cance letra , anoco cancentetl tilde amotle 
cannenpolihuiz inipan nahuatilli, inixquich- 
cahuitl mochi mochihuaz. 

Auh inaxcan inaquin centetl quitlacoz 
ininahuatillitepitoton, yuan inyuhquinmach- 
tiz tlalticpactlaca , cantepiton tocayoliloz 
inilhuicac llatocayopan ; auh inaquin quichi- 
liuaz, yuan quitemachtiz, inyehuatly huey 
motocayotiz inilhuicac tlatocayopan. 




lum valebit, nisi ut omne ejiciatur foras, 
et conculcentur illiid homines. 

14. Vos cstis mundi lux. Civitas non po- 
test abscondi super montem posita, 

13. Et quum accendunt lucernam non 
ponunt eam sub modio, sed super candela- 
brum ponunt, ut luceat omnibus qui in domo 
sunt. 

16. Vestra lux sic luceat coram homini- 
bus; ut videant opera vestra bona, et glori- 
ficent Palrem veslrum qui est in ccelis. 

17. Nolile pulare quoniam veni solvere 
legem, et sermonem Prophetarum; profecto 
non veni solvere legem; sed adimplerer, te- 
stificari. 

18. Amen dico vobis: donec transeat cce- 
lum et terra, una litlera, aut unus apex non 
prceteribit a lege, donec omnia fant. 



19. Igitur qui unum solverit de istis man- 
datis minimis, et sic docuerit homines, mini- 
musvocabitur inregno ccelorum; autem qui 
fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in 
regno ccelorum. 







oo 



IN FESTO UNIUS ABBATIS. 

LECTIO LIBRI SAPIENTI^E. 

Caput XXXIX. 
Justus cor suum tradidit, etc. Quam quoere in Communi unius Martyris. 

ALIAEPISTOLAW. 

Dilectus Deo et hominibus, etc. Quam qucere in Communi unius Confessoris pont'ftcis. 

EVANGELIUM SECUNDUM MATTHMM. 

Caput XIX. 

In illo tempore dixit Simon Petrus ad Jesum: Eccc nos reliquimus, etc. 
Quod qucere in Communi Jpostolorum. 

IN NATALI UNIUS CONFESSOBIS NON PONTIFICIS. 

LECTIO LIBRI SAPIENTIiE. 

Caput XLVH. 
Dedit Dominus confessionem sancto suo, etc. Quam qucere in Communiunius Confessorispontiftcis. 

ALIA LECTIO LIBBI SAPIENTLE. 

Caput IV. 
Justus si morte preeoccupatus fuerit, etc. Quam qucere ibidem. 






EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XI. 
In illo tempore dixit Jesus discipulis suis: Nemo accendit lucernam, etc. 
Quod qucere in Communi unius Confessoris pontificis. 



V 



(1) Corrige: Lectio Libri Ecclesiastici. Caput XLV. 





56 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM MATTELEUM. 

Caput XII. 
In illo tcmporc dixit Jesus discipulis suis: Videte, vigilate et orate, etc. 
Quod invenies in Nalali unias Confessoris non pontificis. 

ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XII. 
In illo tempore dixit Jesus discipulis suis: Nolile timere pusillus grex, etc. Quod qucere ibidem. 
Alia Evangelia; ut supra in Communi Confessoris ponlificis. 



IN FESTO, SEU NATALI VIRGINUM ET MARTYRUM. 

LECTIO ECCLESIASTICL 

Caput LI. 



Totecuye diose, tlalticpacoticmohuccapan- 
ilhui innonemiliz , yuan onitlatlatlauhti 
ipampa inmiquiztli incanquiztiquica. 

Onicnonochili intlatohuani initatzin note- 
cuyo , inic amo nechmocahuiliz innonetoli- 
niliz ilhuipan, yuan inic nechmopalehuiliz 
iniquac tetolinizque mopohuani inaoctle te- 
palehuiliztli onyez. 

Miyecpa nicyectenehuaz inrnotocatzin , 
yuan notehuan nicnoyectenehuiliz inipan 
iyectenehualloca, yuan ocaco innotlatlatlauh- 
tiliz. 

Otinechmomaquixtili initechpa polihuiliz- 
tli, yuan otinechmomaquixlili iniquac amo- 
qualcan. 

Ipampay nimitzmoyectenehuiliz , yuan 
nicyectenehuaz inmotocatzin, totecuye diose. 



13. Doinine nosler Deus, super terram 
exaltasli habilationem meam , et deprecatus 
sum pro morte defluente. 

14. Deprecavi Dominum patrem Domini 
nostri , ut non derelinquat me in die tribu- 
lationis mece , et ut auxilietur me in tem- 
pore afflietionis quum sineullo adjutorio ero. 

15. Assidue laudabo nomen tuum, et col- 
laudabo illud in confessione , et exaudila est 
oratio mea. 

16. Tu liberasti me de perditione , et eri- 
puisti me de tempore iniquo. 

17. Propterea confitebor le , et laudabo 
nomen tuum, Domine noster Deus. 



-*- 57 -o~ 
ALIA EPISTOLA AD CORINTHIOS SECUNDA. 

Caput X (1). 



Noteiccahuane, inaquin momahuicotya , 
moyectenehua, maitechpatzinco intecuyo ma- 
mahuicoti. 

Yehica cainaquin inoma moyectenehua , 
amoyehuatl oyeyecoloc; canyehuatl inaquin 
yectenehualo initechpatzinco tecuyo clios. 

Iyo matel achito xicpaccaihiyohuiyani in- 
tlein innonezcaliliz; macan xinechpaccaihi- 
yohuican ; 

Yehica canamechtlacotla icca initlacotla- 
loca tecuyo clios. Yehica cainamehuantin oi- 
technamechpouh , oitechnamechito cetlacatl 
oquichtli inic anquimomacazque tecuyoJ. X. 
yuhquiman chipahuac mopiani ichpuchtli. 



17. Mei fralres, qui gloriatur, faudatur, 
in Domino glorietur. 

18. Quoniam qui seipsum commendat , 
non ille probatus cst; sed ille qui commen- 
datur a Domino Deo. 

Cap. XI. 1. Utinam paullisper sustineretis 
quid insipientice mece; sed supportate me; 

2. Diligo enim vos dilectione Domini Dei. 
Quoniam vos despondi, vos promisi uni viro 
exhibere Domino J. Ch. puram castam vir- 
ginem. 



ALIA EPISTOLA AD CORINTHIOS PRIMA. 



Noteiccahuane, inintechpa ichpupuchtin 
antle nicpia itenahuatiltzin intecuyo ; auh 
namechnonotza , yuhquima oniquicnopilhui 
itetlaocoliliztzin dios, inicnotech netlacane- 
coz. 

Yehica ninomati caqualli y ipampa in- 
momoztlae tetechmonequi, caintechmonequi 
intlalticpactlaca inicyuhnemizque. 

Otimonamicti ? Macamo ximomatoma- 
huez(2) nequi. Oticauh inmonamic? Macamo 
occe cihuatl xictemo. 

Auh intlatimonamictiz , amotlatlacohua. 
Auh inichpuchlli inllamonamictiz, amotlatla- 



Caput VII. 

25. Mei fratres , de virginibus nulluin 
servo prceceptum Domini; autem vobis con- 
silium clo, tanquam consecutus misericordiam 
a Deo, ut sim fidelis. 

26. Etenim existimo esse bonum hoc pro- 
pter quotidianam nccessilatem, quoniam de- 
cet homini sic vivere. 

27. Alligalus es uxori? Noli solulionem 
qucerere. Solutus es ab uxore? Noli aliam 
uxorem qucerere. 

28. Si autem acceperis uxorem, uon pcc- 
casti. Et virgo si nupserit, non peccavil; ta- 



(1) Hoc fragmentum incipit ab ullimis versiculis CapiUs X, quos primi XI Capitis consequuntur. 

(2) Arbitror potius ximomatemohuaz lcgendum cssc; nam temohua lalince voci requirere responde! 

8 




mmumm 




08 



cohua; yece inyehuanliny oniycz ininetoli- 
niliz innacayo. Auh innehuatl namechtlapo- 
polhuya. 

Auh inaxcan, noteiccahuane, cayehuatl 
namcchilhuyay: caamoyecauhtica innemo- 
huaz; noyuan inaquique oncate innamicuan, 
mayuhqui ayaqui innamicuan icnemican; 

Auh inaquique choca, mayuhqui amo- 
choca icncmican; auh inaquique papaqui , 
mavuhqui amopapaqui icnemican; auh ina- 
quique motlacohuya, mayuhqui antleimaxca 
icnecican ; 

Auh inaquique itechmomati inincemana- 
huac, mayuhqui ainoitechmomati icnecican; 
caininezca inincemanahuac canonquiztiquica. 

Auh cenca nicnequi inantle icamolequi- 
pachotinemizque anrnomocihuizque. Inaquin 
ayac inamic, icmotequipachoh.ua intlein itech- 
tzinco pohui tecuyo, inquiman quimohuel- 
tlamachtiliz tccuyo dios. 

Auh inaquin onca inamic , icmotequipa- 
chohua intlein itechpohui cemanahuac , in- 
quiman quipaquiltiz inamic, yuan yuhqui- 
man occan xelyuhtinemi iyollo. 

Incihuatzintli inayamo monamictya, inoc- 
huelichpuchtli yehuatl quilnamiqui intlein 
itechtzinco pohui tecuyo dios, inic cenquiz- 
caqualli yez ininacayo yuan inianima ipal- 
izinco intecuvo J. X. 



men hujusmodi habebunt tribulalionem car- 
nis. Autem ego vobis parco. 

29. Nunc itaque , niei fratres, hoc vobis 
dico: quod breve est tempus; et qui habent 
uxores, lanquam nullam uxorem habentes 
vivant ; 

30. Autem qui flent, tanquam non flentes 
se habeant; et qui gaudent , tanquam non 
gaudentes sint; etquiemunt, fanquam nihil 
possidentes se habeant; 

31. Et qui utuntur hoc mundo, tanquam 
non utantur; quoniam figura hujus mundi 
prwterit. 

32. Autemvolo vos nullam soliciludinem 
habere. Qui neminem uxorem habet, curat ea 
quce sunt Domini , quomodo placilurus sit 
Domino Deo. 

33. Qui autem habet uxorem , curat ea 
quce sunt mundi, quomodo placeat uxori, et 
quomodo complaceat cordi suo. 

34. Mulier quce nondum nupserit, etvirgo 
ea cogitat quce sunt Domini Dei, ut sancta 
sit corpore et spiritu coram Domino J. Ch. 



ALIA EPISTOLA SAPIENTI^. 
Caput XII. 



Dominus possedit mc in inilio viarum suarum, etc. Quam videas in Nalivilate beatce Marioe, 



LECTIO ECCLESIASTICI. 

Caput LI. 



Totecuyoe tlatohuanie , nimitznoyectene- 
huiliz yuan tehuan nimitznoyectenehuiliz in- 
tinoteouh inlinotemaquixticatzin. 



1. Domine rex, confitebor tibi et collau- 
dabo te Deum meum salvatorcm meum. 



59 -*~ 



Nicyectenehuaz inmotocatzin, yehica ca- 
tinopalehuicauh yuan tinomanahuicauh oti- 
mochyuh , 

Yuan oticmomaquixtili innonacayo itechpa 
innepololiztli, itechpa intzonhuaz aqualli tla- 
tolli, yuan itechpa inintlatol inquitohua iztla- 
catilizlli, yuan inimixpan innech yahuallo- 
timani linotepalehuicauh timochyutzino. 

Yuan otinechmomaquixtili, inyuhca cenca- 
huey itetlaocoliliztzin motocatzin , intechpa 
intecoyohua inyuhqui tequatihuctziznequi ; 

Ininmacpa inquitemohua nanima, yuan 
itechpa incencamiyec tetoliniliztli inanech- 
yayahualo; 

Itechpa initetoliniliz tlemiyahuatl inonech- 
yahualo : auh ininnepantla tletl amonitla- 
tlac; 

Itechpa incencahuecatlan yitic mictlan , 
yuan itechpa incatzahuac tlatolli, yuan itech- 
pa iztlaca tlatolli, yuan itechpa tlahueli- 
loc tlatohuani , yuan itechpa amomelahuac 
tlatolli otinechmomaquixtili. 

Inmnima ixquichcahuitl innimiquiz qui- 
moyectenehuiliz intecuyo; 

Yehica catiquinmomaquixtilya inmitzmo- 
paccaihiyohuilya, yuan tiquinmomaquixtilya 
itechpa innentlamatiliztli, intehuatzin tino- 
teouh, tinotlatocauh. 



2. Laudabo nomen tuum, quoniam adjuior 
meus et meus prolector factus es, 

3. Et liberasti corpus meum a perditione, 
a laqueo malce linguce , et a sermone illo- 
rum qui operantur mendacium, et in con- 
spectu astantium mihi adjutor factus cs. 

4. Et liberasti me , secundum multitudinem 
misericordiw nominis tui, a rugientibus ve- 
luti ad devorandum paratis; 

5. De manibus corum qui qucerebant ani- 
mam meam , et a plurimis trihulationibus a 
quibus circumdatus sum; 

6. A pressura flammce quce circumdedit 
me: autem in medio ignis non arsi; 

7. De altitudine ventris inferi , et ab im- 
pura lingua, et a mendaci sermone , et ab 
iuiquo rege, et ab injusta lingua liberasti me. 



8. Anima mea usque ad morlem /audabit 
Dominum; 

(!) Quoniam tu eruis illos qui sustinent 
te, et liberas eos ab angustia, tu Deus meus, 
tu meus Rex. 




(1) Versiculus hic desideratur in Vulgata; legitur vcro in Missali supra enuntiato. 



m 



-o<rog§-C 






mm 




GO 



SEQUUNTUR EVANGELIA DE VIRGINIRLS. 



-OOO^C 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XII (i). 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., izcatqui machiotlatolli quinmolhuili 
initlamachtilhuan: Inilhuicac tlatocayotl itech- 
monenehuilya teocuitlatl innecuiltonolli in- 
milpan tlatlatili; auh inoccetlacatl quimot- 
tili, cancotlali, auh iniccenca papac niman 
quinamacato inixquich quipia, yuan quicouh 
inmilli. 

Izcatqui occentlamantli: Inilhuicac tlatoca- 
yutl itechmonenehuilya cetlacatl motlaecol- 
tyani pochtecatl quitemotinenca incenca- 
qualli epyollotli. 

Auh iniquac centetl oquittac cencatlacotli 
epyollotli, nimaya, quinamacato inixquich 
quipiaya, yuan quimocohui. 

Izcatqui occentlamantli: Inilhuicac tlato- 
cayutl itechmonenehuilya matlatl inhueya- 
pan mocouh, yuan icmacique icmonechico- 
que innepapah mimichtin. 

Iniquac oten inoquihuelquixtique atenco, 
motlatlalique, inqualtin quinpepenquc inco- 
mich inchiquyuhco quimontenque , auh ina- 
moqualtin canquintcpeuhque. 

Canoyuhqui yez iniquac tlamiz cemana- 
huac; hualquicazque inangeloiue, yuanquin- 
xelozque inaqualtin ininnepantla yecnemili- 
cequc, 

Yuan ompa quimihuazque intletcxcalco ; 
inipan chocazque yuan nctlantzilitzalloz. 



1) Corrige: Caput XIII. 



44. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., hanc parabolam dixit discipulis suis: 
Ccelorum regnum simile est thesauro in agro 
abscondito; quem qui homo invenit, abscon- 
dit, et exultans statim vendit universa qiue 
habet, et emit agrum illum. 



H5.Eccea!ia (similitudo): Ccelorum re- 
gnum simile est homini negotiatori qucerenti 
pretiosas margaritas. 

4G. Autem quum invenerit unam pretiosam 
margaritam, statim abiit , vendidit omnia 
quce habebat, et emit ecnn. 

47. Ecce alia: Ccelorum regnum simile 
est sagence in mare missce, et congreganti ex 
omni genere piscium. 

48. Quum impletam eduxerint in littus, 
sedentes, bonos elegerunt in vasa collectos , 
autem malos foras miserunt. 

49. Sic erit quando finiet niundus ; exi- 
bunt angeli, et separabunt malos de medio 
justorum , 

50. Et mittcnt eos in caminum ignis; ibi 
flebunt ct frendent. 






Cuix mochi oanquicaque y? Conmolhui- 
lique: quemaca. 

Ouinmolhuili: Ipampay inixquichtin tla- 
cuilloque tlamatini inilhuieall tlatocayupan 
iteehmonenehuilya cetlacatl mollacamatini 
inquihuclquixtya yancuic yuan ychuecahua 
inoncan mopia illatqui. 



61 -*~ 

51. Num intellexistis hcec omnia? Dixe- 
runt ei: etiam. 

52. Ait iliis: Ideo omnis seriba doctus in 
coelorum regno similis est homini palrifami- 
lias qui proferl nova et vetera de suo the- 
sauro. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
,1. X., initlamachtilhuan quinmolhuili inin- 
tlatolmachvotl: Inilhuicac tlatocayull intcch- 
monenehuilya matlaclin ichpupuehtin, ino- 
concuique inintlahuyaya lambaras quinami- 
quito inoquichtli tenamic yuan incihuatl. 

Auh inyehuantin macuiltin yollopolyuh- 
que catca, auh nomacuiltin mimatini, moz- 
calyani. 

Auh inmacuiltin yollopolyuhque inocon- 
cuicuique intlahuyaya lambaras amotle qui- 
cuique inazeite H) ; 

Auh inmimatini contica quihuihuicaque 
inimazeite, yuan inintlahuyaya. 

Auh inyehuecahua inoquichtli tenamic, mo- 
chintin cocochti catca, yuan huelcocoehque. 

Auh inyayohualnepantla tzatzihuac, mito : 
Izcatqui yehualmohuica inoquichtli tenamic, 
maxicmonamiquiliti. 

Auh inyehuantin ichpopochtin niman imix- 
quichtin mouhque moquetzque, yuan qui- 
chichyuque inintlahuyaya. 

Auh inyehuantin yollopolyuhque quimil- 
huique inmozcalyani imimatini: Macequi xi- 
techmomaquilican inamazeite , cayececehui 
intotlahuyaya. 



(1) Vox hispanica, quoe lalinte oleum rcspondct. 



Caput XXV. 

1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., suis discipulis dixit hanc parabolam: 
Coclorum regnum similis est decem vircjini- 
bus, quoi sumptis suis lampadibus exierunt 
obviam sponso et sponsw. 

2. Autem ex illis quinque fatuce erant, et 
atice quinque prudentes, sagaces. 

3. Autem quinque fatuce acceplis suis lam- 
padibus, non sumpserunt oleum suum; 

4. Vero prudentes in vasis tulerunt oleum 
suum, et lampades. 

5. Autem moram faciente sponso, omnes 
dormilabant, et clormiverunt. 

6. Autem media nocte clamor factus est, 
dicens: Ecce jam venit sponsus , exite ob- 
viam ei. 

7. Autem illce virgines confcslim ornnes 
surrexerunt, et ornaverunt hunpades suas. 

8. Vero illce fatuce dixerunt sagacibus 
prudentibus : Date nobis aiiquid de oleo ve- 
stro, nam extinguntur lampades nostrce. 




mm 




G2 -o 



Auh inmozcalyani quinnanquiliquc, qui- 
milhuique: Atacomo tonehuazque, atacomo 
topanyaz intehuantin yuan amehuantin , xi- 
quintocacan inquinamaca, yuan xicmocohui- 



can. 



Auhiniquacyeyahui quicohuazque, hualla 
quiztihuetzico inoquichtli tenamic; auh in- 
yehuantin moccncauhticatca yuan callaque 
innenamictilloyan , yuan hualmotzauc intla- 
tzacuilotl. 

Cenca catlatzacca inyehuitze inoccequin- 
tin iehpopochtin, quitoque: Tolecuyoc, tote- 
cuyoe , maxitechmotlapolhuili. 

Auh inychuatl quimonanquili, quimolhui : 
Canelli namechilhuya: caamo namechiximali. 

Auh inaxcan xictococan, caamo anqui- 
matiiniquin, inquinman hualmohuicaz inich- 
puehtli iconelzin. 



9. Autem sagaces responderunt, dicentes: 
Ne forle tribulemus,ne forte deficiat nobis et 
vobis, qucerite vendentes, et emite vobis. 



10. Autem quum ibant emere , venit re- 
pente sponsus; et illce quce paratce erantin- 
traverunt ad nuptias, et clausa est janua. 



11. Novissime veniunt reliquce virgines , 
dicentes: Domine noster , domine noster , 
aperi nobis. 

12. At ille respondens, ait: Amen dico 
vobis; quoniam nescio vos. 

13. Itaque vigilate, quia nescitis quando 
veniet Virginis Fiiius. 




IN AMIVERSARIO DEDICATIONIS EGCLESI^. 



LECTIO LIBRI APOCALYPSIS. 
Caput XXI. 



Oniquittac incenquizcaqualli altepetl yan- 
cuic Hjerusalem ilhuicacpa hualtemohua , 
oquimocencahuili mdios, yuhqui cihuatl te- 
namic inomocencauh inomochichyuh ipampa 
iyoquichtli. 

Yuan onicac huey tzatziliztli tlatocaicpal- 
tihtlan hualcaquixtia, quitohuaya: Izcatqui 
inicaltzin dios intlanycz intlallicpactlaca , 
yuan intlanmoncmiliz. Auh inyehuantin ima- 
cehualhuan yezque; auh inyehualzin dios 
intlan moyetztyez inteouhyez. 



2. Ego vidi sanctam civitatem novam Je- 
rusalem de ccelo descendere, quam paravit 
Deus, sicut sponsam paratam et ornatam 
propter virum suum. 

3. Et audivi magnam vocem de throno 
emissam, dicentem: Ecce tabernaculum Dei 
erit cum hominibus , et habitabit cum eis. 
Et ipsi populus ejus erunt; et ipse Deus cum 
cis semper eorum Dcus erit. 



-o- G3 
Auh indios quinmopopohuililiz inixquich 
imixavo, yuan aoquic yez inmiquiztli, noyc- 
huatl inchoquiztli, yuan intzatziliztli, amono 
yehuatl innecocolizlli, yehica cayeopolyuhy 
yeoquiz. 

Yuan quimitalhui inmehuiltiticatca tlato- 
caicpalpan: Izcatqui caixquich nicyancuilya. 



4. Et Deus abstergct omnem lacrymam, 
et non erit amplius mors, neque luctus, ne- 
que clamor , neque dolor , quia evanuerunt 
quce antea erant. 

5. Et dixit qui sedebat in throno: Ecce 
omnia renovo. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Capcjt XIX. 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , inohualmoquixti itlanmoquixtitihuya 
inhierico. 

Auh izcatqui cetlacall toquichtin itoca Za- 
cheo ; auh inyehuatly inteyacacauh catca in- 
tequitlatoque, mocuiltonohuaya. 

Yuan cenca quimottiliznequya intecuyo 
J. X. inacyehuatzin, yuan amohuelitya ipam- 
pa miyectlacatl, ca cantetepiton catca. 

Yuan achto motlallo, quitlecahui inqua- 
huitl ama Capolin, inicquimottiliz, yehica 
caoncan moquixtiz. 

Auh innonca oomaxitito tecuyo J. X., com- 
macopaittili yuan conmolhuili : Zacheoe , 
icyuhca xihualtemo, cainaxcan notechmone- 
qui mochan niyaz. 

Auhicyuhca hualtemoc, yuan quimopacca 
celili. 

Auh iuiquac ixquich llacatl quimottilya- 
ya, quimochicoitalhuyaya, quitohuaya: ca- 
tlahueliloc tlatlacohuani inipan ocallac. 

Moquetzticaca inZacheo quimolhuili inte- 
cuyo J. X.: Izcatqui, totecuyoe, inmotlat- 
qui niquintlacoxelhuya inmotolinya; auh in- 
tlaaca itlaonicxicuilli , nappa ixquich icnic- 
cuepilya. 

Intecuyo J. X. quinmolhuili: Caaxcan im- 
pan omochyuh inican chaneque nemaquixti- 
liztli: ipampa cainchane ipiltzin y Abraham. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., ingressus perambulabat Jericho. 

2. Et ecce vir nomine Zachceus; et iste 
princeps erat publicanorum, dives. 

3. Et qucerebat videre Dominum J. Ch. 
ipsum, etnon poterat prce turba, quia (sta- 
tura) pusillus erat. 

4. Et prcecursus, ascendit in arborem sy- 
comorum , ut videret eum , quoniam inde 
transiturus erat. 

5. Et illic suspiciens Dominus J. Ch., iU 
lum vidit, ct dixit ad eum: Zac/uee, festi- 
nans descende , quia nunc me oportet indo- 
mum tuam ire. 

6. Et feslinans descendit, et illum gau- 
dens excepit. 

7. Et quum omnes viderent, murmura- 
bant, dicentes: quod ad perversum peccato- 
rem clivertisset. 

8. Stans Zachceus dixit ad Dominum 
J. Ch.: Ecce, Domine noster, bona meaego 
divido cum pauperibus; et si quid aliquem 
defraudavi, quadruplum reddo. 

9. Dominus J. Ch. ait ad eum: Quia 
hodie facta cst huic domui salus: co quod 
et ip*c filius sit Abrahce. 




-<~ 64 
Gaic ohualmohuicac inichpochtli iconetzin 
inquimotemolliz yuan inquinmomaquixtiliz 
inopolyuhca. 



10. Elenim venit Virginis Filius quwrere 
el salvum facere quod perierat. 



EVANGELIUM 

quod lcgitur in quolibct sabbatopro commemoratione divce Virginis 
a Pascha usque ad Penteeoslem (1). 



Iniquac yemotlaihiyohuiltya intecuyo J. X., 
icruz litlantzinco momanityaya ininantzin , 
yuan inipitzin inantzin Cleophe, yuan in- 
Maria Magdalena. 

Auh intecuyo moquimottili ininantzin 
yuan initlamachtiltzin innoncan moquetztica 
ca, inquimotlacotillyaya, ininantzin conmol- 
huili: Cihuatzintle izca inmoconetzin. 

Catepan conmolhuili initlamachtiltzin: Iz- 
catqui inmonantzin. Auh initlamachtiltzin 
hueliquac compehualti inquimonantitzino. 



25. Quum passus esset Dominus J. Ck., 
juxta crucem suam stabant mater ejus, et 
soror matris ejus Cleophw, et Maria Mag- 
dalene. 

26. Auiem Dominus quum vidisset ma- 
trem suam et discipulum suum ibi stantem, 
quem diligebat, matri suai dixit: Mulier , 
ecce filius tuus. 

27 . Deinde dixit discipulo suo:Ecce mater 
tua. Et discipulus ex illa hora accepit eam 
in matre sua. 



IN COMMEMORATIONE DEFUNCTORUM. 



EPISTOLA PRIMA AD C0RINTH10S. 



Noteiccahuane , izcatqui ohuihuecapan- 
tlatolli namechilhuya ; catimochintin titozca- 
lizque , canamo timochintin occentlamantli 
ictilocucpazque. 

Cenca canicyuhca , canceneixcucyoniliz- 
tica, ica incatlatzacca tlapitzalli: camopitzaz, 
caquiztiz intlapitzalli, auh inmimique moz- 
calizque aocmo quinmochihuazquc; yuan 
inlehuantin occentlamantli ictitocuepazque. 



Caput XV. 

51. Mei fratres , ecce mysterium vobis 
dico; quod nos omnes resurgemus , sed non 
omnes immutabimur. 

52. In momento, in icluoculi, in novis- 
sima tuba: quoniam canet, resonabit tuba. 
et mortui resurgent incorrupti; et nos immu- 
labimur. 



(1) Evangcliuni s. Joliannis. Canut XIX. 



-^- 65 

Inyehuatli itlacahuini monequi conmaquiz 
inamoitlacahuini; auh inyehuatli miquini 
conmaquiz inamomiquini. 

Auh inyehuatli miquini iniquac oconma- 
quiz inamomiquini, iquac neltiz intlatolli ini- 
cuilyuhtica. Inmiquiztli opolyuh tepanahuiliz- 
tica. 

Intehuatl timiquiztli , catli inmotepana- 
huiliz? Intimiquiztli, catliya inmotetoliniliz? 

Auh initetoliniliz miquiztli cayehuatl in- 
tlatlacolli; auh inichicahualiz tlatlacolli caye- 
huatl inahuatilli. 

Auh rnatictocnelilmachitican intecuyo dios, 
inotechmomaquili tepanahuiliztli ipaltzinco 
intecuyo J. X. 



53. Hoc corruptibile oportet induere in- 
corruptionem; el hoc mortale induere im- 
mortalitatem. 

54. Autem hoc morlale quum induerit 
immortalitatem, tunc adimplebitur sermo qui 
scriptus est. Mors evanuit in vieloria. 

55. Tu mors , ubi est victoria tua? Tu 
mors, ubi est stimulus tuus? 

56. Stimulus autem mortis est ipsum pec- 
catum; autem virtus peccali est ipsa lex. 

57. Autem agamus gratias Domino Deo, 
qui nobis dedit victoriam per Dominum J. Ch. 



ALIA EPISTOLA BEATI PAULI AD THESSALONICENSES. 



Noteiccahuane , amoticnequi inamotzo- 
tzontinemizque intechpa mimicque, inicamo 
antlaocoyazque inyuhqui cequintin inatle 
icmotemachya. 

Yehica intlaticneltoca caintecuyo J. X. 
omomiquili yuan omozcalitzin, canayuhqui 
intecuyo dios inyehuantin omomiquilique 
ipaltzinco intecuyo J. X. noihuantzinco quin- 
huelmohuiquiliz. 

Cainin tamechilhuya huelitlatoltzin inte- 
cuyo:yehica caintehuantin inoctinemi, notito- 
cauhque, iniquachualmohuicaz tecuyo, amo- 
yehuantin tiquinyacanazque, amoyehuantin 
inyacac ticatyazque inomomiquilique. 

Gainyehuatzin tecuyo tenahuatilca, yuan 
itlatoltica archangel, yuan itlapitzaltzinica 
indios hualmotemohuiz inompa ilhuicac ; 
auh inmimicque, inipaltzinco tecuyo J. X. 
momimiquilique, achto mozcalizque. 



Caput IV. 

12. Mei fratres, nolumus vos ignorare de 
dormientibus, ut non contristemini sicut et 
ceteri qui nihil sperant. 

13. Quoniam si credimus quod Dominus 
J. Ch. mortuus est et resurrcxit, ita et Do- 
minus Deus eos qui dormierunl per Domi- 
num J. Ch. cum eo adducet. 

1 4. Hoc enim vobis dicimus iu verbo Do- 
mini: quia nosquivivimus, qui relinquimur, 
quum veniet Dominus, non prwvenicmus eos, 
non antecedemus eos qui dormierunt. 

15. Quoniam ipse Dominus in jussu , et 
in verbo Archangeli, et in tubaDei descen- 
det de coelo; et mortui, qui inDomino J. Ch. 
mortui sunt, primi resurgent. 



■ . 











r 






16. Deinde nos qui vivimus, qui relin- 
quimur , et adducemur in nubibus obviam 
Domino J. Ch. in aera, et semper erimus 
cum Domino. 

17. Itaque invicem consolamini in istis 
verbis. 



ALIA EPISTOLA II. a MACHAB^ORUftK 1 ). 



Yehuelhuecauh mochyuh: Cetlacatl tiya- 
cauh cenca chicahuac itoca Judas, inotecen- 
tlalli inotenonotz, quiteitquiti ompa Hierusa- 
lem cenxiquipilli ipan matlactzontli tonines 
inicompa manaloz inipampa intlatlacol mi- 
micque, huelmelahuac, huelqualli iniquilna- 
miquya inicocceppa nezcaliloz. 

Caintlacamo yuhyeni iyollo cainyehuan- 
tin otlaneltocaque occeppa mozcalizque, atle- 
ipan itozquya, cannenquizquiyezquya inic- 
inpampa tlatlatlauhtilo mimicque. 

Auh yehica caquilnamictinemya, cainye- 
huantin inihuiyan yocoxca momiquilique , 
cacencaqualli inocencahuililoque inpialilo in- 
intlaxtlahuil ingratia. 

Icneci cacencaqualli , yuan nemaquixtil- 
loni iniquilnamico iniquinpampa tlatlatlauh- 
tiloz mimicque, inic popolhuililozque intla- 
tlacol. 




Caput XII. 

43. In diebus illis factum est: Vir stre- 
nuus fortissimus nomine Judas, collatione 
facta, misit Jerusalem octo millia prceter 
quatuor millia drachmas ut sacrificium fieret 
pro peccatis mortuorum , recte , sancte co- 
gitans de rcsurrectione. 

44. Quoniam nisi toto corde illos speraret 
resurrecturos, superfluum videretur , et va- 
num esset orare pro mortuis. 

43. Et quia considerabat , quod illi qui 
cumpietate dormiverant, optimam repositam 
habebant remunerationem gratice. 

46. Ergo sancta, et salutaris cogitatio cst 
orare pro mortuis, ut solvantur a peccatis. 



LECTIO LIBRI APOCALYPSIS. 
Caput XIV. 



Iniquac ompa nicatca pathmos, ilhuicacpa 
nicac tlatolli nechhualilhui: Xiquicuillo: que- 



13. Quum essem Pathmos , de ccelo au~ 
divi vocem mihi dicentem : Scribe : Beati illi 



1) ldcst: Lectio cx Libro II Machabseoruni. 



67 



machhuel yehuantin inipaltzinco tecuyo dios 
momiquilya. Cainyeompatitztihui quimital- 
huya iaespiritu sancto, mamocehuican itech- 
pa inintlatequipanoliz , cainitlachihual quin- 
tocatyuh. 



qui in Domino Deo moriuntur. Amodo jam 
dicit Spiritus Sanctus, ut requiescant a la- 
boribus suis, etenim opera illorum sequuntur 
illos. 



SEQUUNTUR EVANGELIA. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., insancta Martha quinmolhuili: Note- 
cuyoe, intlanican ximoyetztyani, inyehuatl 
noquichtyuh amo mimizquya; 

Yece inaxcan huelnicmati, caincacotlein 
ticmitlahuililiz tecuyo dios, mitzmomaquiliz. 

Intecuyo J. X. quinmolhuili: Occeppa 
mozcaliz, yolliz inmoquichtyuh. 

InMartha quinmolhuili : Huelnicmati huel- 
mozcaliz iniquac occeppa nezcaliloz, iniquac 
otlamiz cemanahuac. 

Intecuyo J. X. quinmolhuili : Innehuatl 
caocceppa niteizcalya yuan nitenemitya ; 
inaquin nechneltoca, intlahuelmiquiz, cane- 
miz. 

Auh inixquichtin nemi yuan nechneltoca, 
aicmiquizque. Cuix ticneltoca y? 

Conmolhuili: Notecuyoe, cacanelli, caonic- 
neltocac, catehuatzin inti Christo, tipiltzin 
dios incemicac monemitya, innican tlaltic- 
pac otihualmohuicac. 



Caput XI. 

21. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., sancta Martha dixit ad eum: Do- 
mine mi, si hic fuisses, iste frater meus non 
fuisset mortuus ; 

22. Sed nunc scio , quia qucecumque po- 
posceris a Domino Deo , tibi dabit. 

23. Dominus J. Ch. dixit ei: Resurget, 
vivet frater tuus. 

24. Martha dixit ei: Scio quia resurget 
quum resurgetur, quuni finiet mundus. 

25. Dominus J. Ch. ait illi: Ego sumre- 
surrectio et vila; qui in me credit, etiamsi 
niortuus fuerit, vivet. 

26. Et omnes qui vivunt et in me credunt, 
nunquam morientur. An credis hoc? 

27. Aitilli: Domine mi, utique, quoniam 
credidi, quod tu es Christus , filius Dei qui 
in ceternum vivit, qui in hunc mundum ve~ 
nisli. 



E 




, m 



68 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput VI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan, yuan 
inmacehualtin Judiome: Inixquich nechmo- 
maquilya notlacotatzin, nohuicpa huallaz ; 
yuan inaquin nohuicpa huallauh amo qui- 
yahuac nictlaeaz ; 

Yehica cailhuicac nihualtemohui , amo 
ipampa inicnicchihuaz innotlanequiliz, can- 
yehuatl initlanequiliz inonechhualmihuali. 

Auh cayehuatli initlanequiliz inonechhual- 
mihuali notlacotatzin: inic arnotle nicpoloz 
inixquich inonechmomaquili, can occeppa 
niquizcaliz iniquac ontlamiz cemanahuac. 

Cayehuatli initlanequiliz notlacotatzin ino- 
nechhualmihuali: inic mochintin inquimotti- 
lizque tepiltzin, yuan quimoneltoquilizque, 
cemicac nemizque, yuan innehuatl occeppa 
niquimizcaliz iniquac ontlamiz cemanahuac. 



37. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch. , dixit discipulis suis et iurbis Ju- 
dceorum: Omne quod milii dat dilectus Pater 
meus, ad me veniet; et qui ad me venit, non 
ejiciam foras; 

38. Quia de ccelo descendi , non ut fa- 
ciam voluntatem meam , sed illius volunta- 
tem qui me misit. 

SS.Autem hcec est voluntas illius qui misil 
me, Patris mei : ut non perdam omne quod 
mihi dedit, sed resuscilem illud quum fmiet 
mundus. 

40. Hcee est voluntas mei dilecti Patris 
qui me misit: ut omnes qui vidcbunt Filium, 
et credent in eum, in ceternum vivant , et 
ego resuscitabo eos quum finiet mundus. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



lniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan yuan 
inmacehualtin Judiome: Nelli, huelnelli na- 
mechilhuya, cayeiman otlaimantic, yuan 
yeaxcan inmimicque quicaquizque itlatol 
ipiltzin dios; auh inaquique quicaquizque, 
nemizque. 

Cainquenin tetatzin huelyehuatzin inoma 
monemilya, canoyuh quimomaquili inipil- 
tzin inic huelnoinoma monemitiz; 

Yuan oimactzinco quimocahuili inic te- 
latzontequiliz, yehica caichpuchtli iconelzin. 



Caput V. 

25. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch. , dixit discipulis suis et turbis Ju- 
dceorum: Amen, amen dico vobis, quia venit 
hora, ct jam nunc morlui audient vocem Filii 
Dei; et illi qui audierint, vivent. 



26. Sicut enim Pater ipse in se vivit, sic 
dedit Filio ut in semetipso vivat; 

27. Et dedit illi potestatem facere judi- 
cium, quia est Virginis Filius. 



6** 



69 



Macamo icximicahuicani , yehica caotlai- 
mantic yeiman inoncan quicaquizque itla- 
loltzin dios ipiltzin inixquichtin tlatateco 
onoque intoctitoque. 

Yuan inyehuantin qualli oquichyuhque 
hualquicazque, occeppa mozcalizque, inicne- 
mizque ; auh inaquique amoqualli oqui- 
chyuhque , mozcalizque , inictlatzontequili- 
lozque. 



28. Nolile mirari hoc, quia venit hora in 
qua audienl vocem Filii Dei omnes qui in 
sepulchris sunt. 

29. Et illi qui bona fecerunt exibunt, re- 
surgent, ut vivant: aulem qui mula egerunt, 
resurgent, ut judicentur. 



ALIUD EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan, yuan 
inmacehualtin Judiome: Innehuatl caniteyo- 
lityani tlaxcalli inilhuicac onihualtemoc. 

Intlaaca cequi quiquaz y tlaxcaltzintli, ce- 
micac nemiz: auh intlaxcaltzintli innehuatl 
nictemacaz canonacayotzin icnemizque in- 
tlalticpactlaca. 

x\uh inyehuantin Judiome innepanotl mo- 
chachalatzaya, quitohuaya: Inyehuatli que- 
nin techmacaz ininacayo inictiquazque? 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Nelli , 
huelnelli namechilhuya , intlacamo anqui- 
quazque inacayotzin inichpuchtli iconetzin . 
yuan intlacamo anquizque iniyezcotzin, amo- 
huelanyoltinemizque. 

Inaquin quiqua nonacayotzin , yuan in- 
quimityanotlacoezeotzin, cemicac yolliz; auh 
innehuatl occeppa niquizcaliz iniquac ontla- 
miz cemanahuac. 



Caput VI. 

51. Quum super terram viverel Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis et turbis Judwo- 
rum: Ego sum vivus panis qui de ccelo de- 
scendi. 

52. Si quis manducaverit de hoc pane, in 
wternum vivet; et panis quem ego dabo est 
mea caro ut vivant homines. 

53. Autem illi Judwi ad invicem litiga- 
bant, dicebant: Iste quomodo dabit nobis 
carnem suam acl manducandum? 

54. Et Dominus J. Ch. ait illis: Amen, 
amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem 
Virginis Filii, et nisi biberitis sanguinem 
suum, non habebiiis vitam in vobis. 

55. Qui manducat carnem meam, et bibit 
meum pretiosum sanguinem, in ceternum vi- 
vet; et ego resuscitabo eum in novissimo die. 




^ 








*m 



70 



IN DIE NUPTIARUM. 



EPISTOLA I." AD CORINTHIOS. 

Caput VI. 






Niccahuane, amo anquimati cainamona- 
cayo itechpohui intecuyo J. X.? Niccuiz ini- 
techpohui tecuyo J. X., yeh itechnicpohuaz 
inahuiyani , 

Canyuh ce mochihua innacayo. Camito- 
hua: inomentin cancetizque initechpa tena- 
cayo. 

Auh inaquin itechpa chihui tecuyo, ine- 
spiritu indios yuan inleanima cancetya. 

Ixpampa xehuaca inahuilnemiliztli. Inix- 
quich cacotlein tlatlacolli quichihuazque tlal- 
ticpactlaca amo itechpohui intenacayo; auh 
inaquin ahuilnemi tetlaxima, huelilech ini- 
nacayo tlatlacohua. 

Cuix amoanquimati , cainixquich amo- 
techca icaltzin inespiritu sancto , inamitic 
moyetztica, inoamechmomaquili indios , ca- 
tetech ampohui atle amoneyocol? 

Cacenca huey patiuhtli inicantlacohualtin. 
Xicmahuiztilican , yuan yitic inamonacayo 
xicnemitican intecuyo. 




15. Mei fratres, nescitis quoniam corpora 
vestra membra sunt Domini J. Ch.f Tollens 
menibra Domini J. Ch., faciam meretricis, 

16. Quoniam unum efficitur corpus. Quia 
inquit: duo unificabuntur in carne una. 

17. Qui autem adhwret Domino, spiritus 
Dei et anima sua unificantur. 

18. Propterea fugite fornicalionem. Omne 
quodcumque peccatum fecerint homines non 
est corporis; qui autem fornicalur, in corpits 
suum peccat. 

19. An nescitis, quoniam omnia membra 
vestra sunt lemplum Spiritus Sancli, qui in 
vobis est , quem vobis dedit Deus, et non estis 
vestri? 

20. Quoniam maximo prelio empti fuistis. 
Glorificate, etin corpore vestro portale Do- 
minum. 



EVANGEUUM SECUNDUM MATTILMM. 

Caput XIX. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , inyehuantin Phariseome itlantzinco 
onmiquanique, quimoyeyecoltique, quilhui- 
quc : Cuix monequi inaca quicahuaz icihuauh 
incacotlein ipampa? 



3. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch. , illi Phariswi ad eum accesserunt , 
tentaverunt eum , dicentes: An licet a/icui 
dimittere uxorem suam quaeumque ex causa? 






71 



Auh inyehuatzin quinmonanquilili, quin- 
molhuili : Cuix amo anquipouhque , cainye- 
huatzin inyancuican quimochihuili tlacatl , 
oquichtli y uan cihuatl inquimochihuili ? Yuan 
quimitalhui: 

Inipampay intlacatl quicahuaz inita, ini- 
nan , yuan itechpachihuiz ininamic, auh ino- 
mentin cancetizque initechpa tenacayo. 

Ipampay aocmo omentin , cance intena- 
cayo. Auh intlein tecuyo clios oquimocalhui, 
quimocetili , intlacatl amo quitomaz , amo 
quimotzayanaz. 



4. Et ilte respondens ait itlis: Num non 
legistis, quia ille qui ab initio fecit hominem, 
masculum et fceminam fecit? Et dixit: 



5. Propter hoc homo dimitlet pairem suum, 
matrem suam , et adhcerebit uxori suw , et 
illi duo erunt in came una. 

6. Igiturjam non sunt duo, sed una caro. 
Et quidquid Dominus Deus conjunxit , uni- 
vit, homo non separabit, non dividet. 



PRO VITANDA MORTALITATE. 

LECTIO REGUM LIB. II. 



Intecuyo dios huey cocoliztli quimomanili 
inoncan Israel , yohuatzinco peuh ixquich- 
cahuitl mania inquexquichcahuitl motlatlatili 
tecuyo , auh inmicque macehualtin chicuexi- 
quipilli ipan matlactzontli ipan ontzontli(l), 
itechpeuh inadan itechtlamito inbersabee. 

Auh miangel tecuyo iniquac oipanmocouh 
Hierusalem inicquipopoloz, intecuyo dios 
omotetlaocolili ipampa inintoliniloca ipampa 
imacehualtzitzihuan , yuan quimolhuili in- 
angel intemictyaya: Inaxcan yeixquich: xic- 
tlacahualti inmoma. Auh iniangel tecuyo 
imiltenco catca inJebuseo. 

Auh inDavid quimolhuili intecuyo iniquac 
oquittac angel inquinmictya macehualtin : 



Caput XXIV. 

15. Dominus Deus pestilcntiam immisit 
in Israel, de mane usque ad tempus consti- 
tutum a Domino, et mortui sunt ex populo 
sexagintaquatuor millia prceter quatuormil- 
lia prwter octingenta virorum, incipiendo a 
Dan usque ad Bersabee. 

16. Autem Angelus Domini qutmi perve- 
nisset super Jerusalem ut disperderet eam , 
Dominus Deus misertus est super afflictione 
illius populi, et clixit Angelo percutienti : 
Nunc sufficit : contine manum tuam. Aulem 
Angelus Domini juxta aream erat Jebuscei. 

17. Autem Davicl dixit acl Dominum quum 
vidisset Angelum ccedenlem populum: Do- 



(1) Arbitror potius macuiltzontli scribendum esse, idest: quinquies quatuorcentum, idest: duo millia ; in 
Vulgata enim numerantur septuaginla millia virorum. 



-^- 72 
Totecuyoe, canehuatl inonitlatlaco , cane- 
huatl inamoqualli onicchyuh : inyehuantini 
inyuhqui ichcatzitzintin ipampohui, tleoqui- 
chyuhque? Totecuyoe, nimitznotlatlauhtilya, 
manehuatl nohuicpa ximoquillaniti, yuan in- 
huicpa ininchantlaca notatzin. 

Auh in Gad propheta nimaniquac ipanca- 
lac inDavid, yuan quilhui: Xitleco , yuan 
xicquechili yaltar intecuyo inoncan imilpan 
Jebuse. 

Auh inDavid niman tlecoc, quichyuh ini- 
tlatol Gad, inicquimonahuatili tecuyo. 

Auh inyehuatzin tecuyo quimocnoittili 
inaltepetl, auh inoncan Israel quipopolyuh j 
incocoliztli. 




mine noster, ego sum qui peccavi, quoniam 
ego inique egi: isti qui tanquam oves sunt , 
quid feccrunt? Domine noster , obsecro te , 
conlra me vertatur manus tua, et contra 
domum patris mei. 

18. Aulem Gad propheta in die illa venit 
ad David, et dixit ei: Ascende, et constitue 
altare Domino in area Jebuscei. 

19. Et David statim ascendit, fecit juxta 
sermonem Gad, quem prwceperat eiDominus. 

25. Et ipse Dominus propitiatus est civi- 
tati, et ab Israel cohibita est plaga. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput IV. 

n illo tempore, surgens Jesus de synagoga, introivit in domum, etc. 
Quod qucere in feria quinta tertios Dominim Quadragesimce. 



-°-^<m&^r°- 



m SOLEMNITATE ICONLE DOMINI SALVATORIS. 



EPISTOLA AD ROMANOS. 

Cap. XI. 



Noteiccahuane, iyo quenin cencahuey ine- 
cuiltonollzin iteotlamatiliztzin dios! quenin 
amo huelacicacaconi initlatlalilitzin , initla- 
tecpanalitzin , yuan quenin ahueliximachoni 
inyohuitzin ! 

Cuix maaca hueloquixima intlachilitzin 
tecuyo , icaniceltzin , icmoyolnonotzinohua ? 
Auh cuixnoce aca itenonotzcauh omochyuh? 

Cuixnoce aca achto itlaoquimomaquili, 
icatepan ictlaxllahuiloz ? 



33. Mei fratres, o allitudo divitiarum sa- 
pientice Deil quam incomprehensibilia sunt 
judicia sua, decreta sua, et qumn investiga- 
biles vice ejus! 

34. Num aliquis divinavit nientem Do- 
mini, sensum , cogitationeni suam? Et quis 
suns consiliarius fuit? 

35. Quis prior dedit illi, et deinde retri- 
buetur ci? 



-o- 73 ->- 



Yehica itechpatzinco, yuan icatzinco, yu- 
an itechtzinco ixquich mopia: mayehuatzin 
mochi cemicac yectenehuallo. Mayuh mo- 
chihua. 



36. Quoniam ex ipso , et per ipsum, et 
in ipso omnia sunt: ipse in scecula laudetur. 
Amen. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XII. 

In illo tempore dixit Jesus turbis Judseorum: Nunc judicium est, etc. 
Quod qucere in festo exaltationis sanctoe Crucis. 

FINIS. 



INCIPIUNT EVANGELIA FERIALIA CUM EPISTOLIS, 



FERIA QUARTA CINERUM. 



LECTIO JOHELIS PUOPHET^. 

Caput II. 



lzcatqui quimitalhuya totecuyo, amocen- 
yollocopa nohuicpa ximocuepacan, necahua- 
liztica, choquiztica, ixayotica; 

Auh xictequican inamoyollo, amoyehuatl 
inamotilma; yuan ximocuepacan ihuitzinco 
amoteouh amotlatocauh , yehica cacenca mo- 
teicnoittilyani, cenca motetlaocolilyani, cen- 
ca motlapaccaihiyohuilyani, auh cencahuey 
initetlaocolilitzin, yuan amoicyuhca mote- 
tlatzacuiltily» ipampa intlatlacolli. 



12.£"cee dicit Dominus, in toto corde ve- 
stro ad me convertimini, in jejunio, in fletu, 
in planctu; 

13. Et scindite corda vestra , el non ve- 
stimentavestra; et convertimini ad Dominum 
Deum vestrum , quoniam magnopere beni- 
gnus, valde misericors est, patiens, et ma- 
gnce misericordice , et etiam prcestabilis super 
peccatum. 



10 






i 



I 





74 



Aquin huelquimati inaco hualmocueptzi- 
noz totecuyo yuan moletlapopolhuiliz; yuan 
quimocahuilityaz initeteochihualitzin? Maa- 
huyac ixpantzinco ticmanacan intoteouh, 
intotlatocauh. 

Xicpitzacan intlapitzalli inoncan Syon, 
xiqualtilican inamonccahualiz, ixquich tla- 
catl xicnotzacan, 

Xiquincentlalican inmacehualtin, xiccen- 
quizcaqualtilican miglesia, xiquinnechicocan 
inhuehuetque , xiquincentlalican inpipilto- 
tontin yuan inocchichi; inomonamicti oqui- 
chtli manhualquiea inicochyan, yuan inci- 
huatl namique inoncan ineyan. 

Insacerdotes initetlaecolticahuan dios cho- 
cazque icalixaya inteopan yuan ixpan altar, 
quitozque: Totecuyoe, maxitechmotlaocolili, 
maxicmotlaocolili inmomacehualtzin ; auh 
lnacamo xicmocahuili inmaxcatzin inicpi- 
nauhtiloz, inic ipantlatocatizque inoccequin- 
tin altepetl ipantlaca, tlcica inaltepetl ipan 
tohuicpa itto: catli campaca ininteouh? 

Intecuyo dios oquimollacotili inyaltepetzin, 
yuan oquinmollapopolhuili inimacehualhuan. 

Inicocceppa huellamochihuaz inintlalpan, 
intotecuyo omotlatoltin, yuan oquinmolhuili 
inimacehualhuan: Izcatqui nehuatl namech- 
macaz tlaolli, yuan vino, yuan azeite, yuan 
icamoyollo pachihuiz; aocmonamechpinauh- 
tiz inimixpan tlateotocanime. 

Yehuatli inquimitalhuya dios ixquichi- 
huelly. 




14. Quis scit an convertalur Dominus et 
ignoscat; et relinquat post se suam benedi- 
ctionem ? Incensum offeramus coram Deo 
Domino nostro. 

15. Canite tubd in Sion, sanctificate je- 
junium vestrum , omnes homines vocate, 

1 G. Comjregate populum , sanctificale ec- 
clesiam, coadunate senes, congregate parvu- 
los et adhuc sugentes; vir qui nupserit exeal 
de cubili suo, ct sponsa de thalamo suo. 



17. Sacerdotes ministri Domini plorabunt 
in vestibulo lempli et coram altare , et di- 
cent: Domine noster, miserere nostrum, mi- 
serere populi tui; et ne tradas hwreditatcm 
tuam in opprobrium , ut dominentur alice 
nationes eis , quare populi dicunt videntes: 
Ubi est eorum Deus ? 

18. Dominus Dcus dilexit civitatem suam, 
et pepercit populo suo. 

19. Ut hoc repetatur in terra sua, Do- 
minus noster respondit et dixit populo suo : 
Ecce ego miitam vobis frumenlum, et vinum, 
et oleum , et cor vestrum saturabitis; nec 
amplius vos vituperabo coram gentibus. 

Hcec dicit illis Deus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTB^UM. 



Capit VI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachlilhuan: lni- 



16. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit suis discipulis: Quum jejunatis 



75 



quac amocahua macamoyuhxicchihuacan in- 
yuh quichihua teixcuepanime intlaocoxtine- 
mi ; caquicocoxcatilya ininxayac inicquimix- 
pannecizque tlalticpactlaca camocahuani. 
Nclli namechilhuya, inyehuantini yeoqui- 
cuique inintlaxtlahuil. 

Auh intehuatl iniquac timocahua, xicpa- 
hahui inmotzontecon, yuan ximixami, 

Inicamo imixpantineciz intlalticpactlaca 
catimocahuani; canixpan inmotatzin inmo- 
tlatitzinotica ; auh inmotatzin inmotlatitzino- 
tica mitztlaxtlahuiz. 

Inican tlalticpac macamo xicmonechica- 
huilican miyec amotlatqui, initlacahui yuan 
inocuil quallo, yuan inoncan ichtecqui qui- 
tataca yuan quichtequi. 

Can ompa ilhuicac xicnechicocan miyec 
amotlatqui, inompa amohuel ocuil quallo, yu- 
an inompa ichtequi amoquitataca, amono- 
quichtequi. 

Caincampaca monecuiltonol , noompaca 
inmoyollo. 



nolite fieri sicui hgpocritce tristes ; macerant 
enim facies suas, ut appareant hominibus je- 
junantes. Amen dico vobis, ipsi jam recepe- 
runt mercedcm suam. 



17. Tu autem quum jejunas, unge caput 
tuum, et lava faciem tuam, 

18. Ne videaris hominibus jejunans ; sed 
coram Patri tuo qui est in abscondito; et 
Pater tuus qui est in abscondito remunera- 
bit te. 

19. In terra nofite thesaurizare vobis 
multa bona, quce cerugo et tinea destruit, ct 
ubi latro cffodit et furatur. 

20. Sed in ceelo tliesaurizate vobis multa 
bona, ubi neque tinea destruit, ct ubi fur 
non effodit, neque furatm\ 

21. Ubi enim est thesaurus tuus , ibi cst 
el cor tuum. 







* 






FERIA QUINTA. 

LECTIO ISAIiE PROPHET^. 

C4PUT XXXVIII. 



Intlatohuani Ezechias mococo cencatla- 
nauh huelmiquizquya ; auh inEsayas ini- 
piltzin amos propheta ipan ocalac, quilhui: 
Xicchihua testamento , huelxitlatlatlalityuh 
inmochan, cayetimomiquiliz, yuan aocmo 
tinemiz. 

Auh inEzechias niman caltechpa omo- 
cuep, quimotlatlauhtili intecuyo; 



1 . Rex Ezechias cegrotavit usque ad mor- 
tem; et Isaias filius Amos prophela in- 
troivit ad eum, dixitque: Fac testamentum, 
dispune domui tuce, quia tu morieris, et non 
amplius vives. 

2. Autem Ezcchias statim ad parietem 
convertit se, et oravit ad Dominum; 










Ouimolhuili: Totecuyoe, nimitznotlatlauh- 
tilya, maxicmolnamiquili inquenin inixpan- 
tzinco oninen inipan neltiliztli, yuan inme- 
lahuaca nemiliztli, yuan onicchyuh intlein 
mohuelitta inqualneci mixpantzinco. Auh in- 
yehuatl Ezechias cenca mochoquili. 

Auh intecuyo occeppa quinmolhuili in- 
Esayas : 

Xiauh: auh xiquilhui inEzechias: Izcatqui 
inquimitalhuya initeouh initlatocauh David 
inmotatzin: onicac inmotlatlatlauhtiliz, juan 
oniquittac inmochoquiz, inmixayo; izcatqui 
ocnicaxiltiz inmonemiliz caxtolxihuitl (l); 

Yuan imacpa nimitzmaquixtiz inSiria tla- 
tohuani, yuan ininaltepetl nicmanahuiz. Oui- 
mitalhuya intecuyo ixquichihuelli. 



76 -<- 

3. Dixit: Domine nosler, obsecro te, me- 
mento quceso quomodo coram te ambulave- 
rim in veritate, et in perfecta vita, et fecerim 
quidquid in oculis tuis bonum videtur. Et 
ipse Ezechias magnopere flevit. 

4. Autem Dominus rursus dixit Isaiw: 

5. Vade: et dic Ezechke : Ecce quod dicit 
Deus Dominus David patris tui: audivi ora- 
tionem tuam , ct vidi fletum et lacrymas 
tuas; ecce ego adjiciam vitw tuce quindecim 
annos; 

6. Et de manu eruam te Assyrke regis , 
et istam civitatem protegam. Dicit Dominus 
omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Capu VIII. 

In illo tempore, cum introissel Jesus Capharnaum, accessit, elc. 
Quod vide in Dominica secunda post Epiphaniam ; invenies in meclio Evangelii illius. 



FERIA SEXTA. 




LECTIO ISAI/E PROPIIELE. 



Izcatqui quimitalhuya intecuy o dios: Xi- 
tzatzi, macamo ximocahua, imacacan titla- 
pitzalli, cenca xitzatzi xicaquizti; auh xiquin- 
caquiti ininllatlacol momacehualhuan, yuan 
inintlatlacol ichantlaca Jacob. 



Caput LVIII. 

1. Hwc dicit Dominus Deus: Clama, nc 
cesses , quasi tuba exclama, exalta vocem 
tuam; et annuntia scelera eorum populo tuo, 
et peccata eorum domui Jacob. 



(1) Ita codex; vidctur vcro potius chaxtolxihuiil scribeiidum csse, nam chaxlolli significat qaindecim. 



Caamo momoztlae nechtemohua , yuan 
quimatiznequi innohui, yuhquima yeoqui- 
monemiliztique melahuaca nemiliztli, yuan 
yuhqui macaic oquicauhque initenahuatiltzin 
ininteouh inintlatocauh ; occenca ipampa 
nechtlatlauhtya innotlatzontequiliz; yuan no- 
tech pachihuiznequi. 

Tleica otitocauhque , auh amo otitech- 
hualmottili; tocenyollocopa otitocnomatque, 
canamo oticmomachiti ? Izcatqui cainiquac 
amocahua, intlein amoyollotlama anquichi- 
hua, yuan inixquichtin amopal motlacuique 
anquintequi itlanilya ininnetlacuil. 

Izcatqui iniquac amocahua, amochicoito- 
hua, amonetechchalanya, yuan yuhquiman 
antlaoculeque inic antehuitequi antemictya. 
Auh inaxcan macaocmo yuhximocahuacan, 
inyuh ompa otihuallaque, inic ilhuicac caquiz 
amotzatziliz. 

Cuix yeyuhqui innecahualiztli onicqual- 
littac, iniccemilhuitl quitlaihiyohuiltiz iriani- 
ma intlacatl? Cuixnoce yehuatl inictolloti- 
nemiz, cuixnoce inicticmopepechtiz intequa- 
quatilmatli, yuan innextli? Cuix yehuatli 
inicteneuh necahualiztli inniquallittac, yuan 
cuixno yehuatli inilhuitl inquimoquallitilya 
tlatohuani ? 

Cuixamo occenca yehuatli tlamacahuiliztli 
inonicpepen? Xictoma inilpitica motlahueli- 
locayo, xictoma inetictlatlalpili inteeticihuiti, 
xiquincahua inomotolinique, xictoma inix- 
quich tlamamalli. 

Inmotlaxcal xictlapani inmoteocihuitya in- 
momayanaltya, auh inmotolinya innenen- 
catzitzintin xiquincalaque inmochan: iniquac 
aca tiquittaz petlauhtinemi, xitlaquenti, yuan 
macamo xictelchihua inmonacayo. 

Hueliquac yuhqui tlahuizcalli icmoque- 



77 -^- 

2. Etenim me quotidie qucerunt, et scire 
volunt vias meas, quasi gens quce vixerit in 
justitia, et quasi nunquam dereliquerit prce- 
cepta Dei Domini sui; magis ergo rogant 
me judicia mea; et mihi accedere volunt. 



3. Quare jejunavimus, et non aspexisti; 
animas nostras humiliavimus , sed nescisti? 
Ecce quia quum jejunatis , quidquid deside- 
ratis fit, et omncs debitores vestros repelitis. 



4. Ecce quum jejunatis, litigatis, et con- 
tenditis, et tanquam impii usque ad percu- 
tiendum pugnatis. Nunc igitur nolite ita 
jejunare sicul ad hanc cliem, ut ccelum au- 
cliat clamorem vestrum. 

5. Nunquid tale est jejunium quod elegi , 
ut per cliem affligat animam suam homo? 
Nunquid tale ut deprimas te, an ut sternas 
saccum et cinerem? Nunquid istud vocabis 
jejunium qtiod elegi, et nunquid istam cliem 
acceplabilem Domino ? 



6. Nonne magis est hoc jejunium quod 
elegi? Dissolve colligationes impielatis, solve 
fasciculos deprimentes, dimitte confractos, 
et erumpe omne onus. 

7. Panem tuum frange esurienli famelico, 
et egenos et vagos introduc in domum tuam; 
quum aliquem videris nudum, operi eum, 
et ne despexeris carnem tuam. 

8. Tunc quasi mane erumpel lumen tuum, 















• II 







tzaz motlanex, yuan cenca icyuhea huallaz 
inmopalica, auh mixpanyez inmomelahuaca 
nemiliz, yuan mitzmocetiliz inimahuicotzin 
tecuyo. 

Iniquac ticmonochiliz intecuyo, yuan mitz- 
mocaquiliz ; ticmotzatzililiz, auh inyehua- 
tzin quimitalhuiz: Izcatqui caiznica, yehica 
eanitetlaocolyani innimoteouh, innimotlato- 
eauh. 



et citius veniet sanitas tua, el coram te erit 
justitia tua, et colliget te gloria Domini. 



9. Tunc invocabis Dominum, et exaudiet 
te; clamabis, et ipse dicet: Ecce adsum, 
quia misericors sum Dominus Deus tuus. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 



Iniquac tlaltiepac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Oan- 
quicacqui cailhuiloque inamotahuan: tictla- 
collaz inmohuampo, auh ticocoliz, tictlac- 
littaz inmoyaoub. 

Auh innehuatl namcchilhuya: Maxiquintla- 
eotlaca inamoyaohuan, xiquinmicnelican in- 
yehuantin amechcocolya , yuan impampa 
xitlatlatlauhtican inamechtotoca yuan ina- 
mocaeayahua ; 

Inic huelamipilhuan anyezque amotla- 
eotatzin inilhuicac moyetztica; cayehuatzin 
itcncopa inipan hualquica tonatyuh inqual- 
tinyuan inamoqualtin; noyehuatzin itencopa 
inipan quiyahui qualnemilizeque yuan inan- 
qualtin. 

Caintlacan yehuantin anquintlacotla ina- 
mechtlacotla, tlein amotlaxtlahuil yez? Cui- 
xamo noquichihua inoccequintin tlatlaco- 
huani ? 

lntlacan yeyoqui amoteachcahuan, arno- 
huanyolque anquintlapalozque, cuix cenca 
itlaipan mottay"? Cuixamo noyuh quichihua 
inllalcotocanime? 




Caput V. 

43. Quum super terram viverct Dominus 
J. Ch., dixil discipulis suis: Audistis quia 
dictum est patribus vestris: diliges proxi- 
mum luum, et odio habebis, spernes inimicum 
tuum. 

44. Ego autcm dico vobis: Diligite ini- 
micos vestros , benefacitc his qui oderunt 
vos, et orate pro perscquentibus et calu- 
mniantibus vos; 

45. Ut filii sitis Patris vestri dilecti qui 
in coelis est; quia ipse pariter facit oriri 
solem super bonos et malos; et ipse pariter 
pluit supcr justos et injustos. 



46. Si enim solum illos diligitis qui vos 
diligunt, qualis remuneratio vestra erit? 
Nonne et idem faciunt alii peccatores? 

47. Si tantum fratres vestros, familiares 
vestros salutaveritis, qukl ultra facitis? Nonne 
et ita faciunt Pubticani? 



79 



Auh inaxcan maxicenquizcaqualtican, in- 
yuh amotlacotatzin ilhuicac moyetztica in- 
cenquizcaqualli. 

Huelximimatican inamoqualnemiliz mai- 
mixpan anquichyuti intlalticpactlaca, inica- 
mechittazque; caintlacamo amo amechmo- 
tlaxtlahuiliz inamotlacotatzin inilhuicac mo- 
yetztica. 

Auh inaxcan iniquac titetlaocolya, maca- 
mo mixpan tlapitzalo, inyuh quichihua teix- 
cuepanime inoncan necentlaliloyan , yuan 
tlaxillacalpan, inicquinmahuiztilizque tlatic- 
pactlaca; Nelli namechilhuya, inyehuantini 
yeoquicuique inintlaxtlahuil. 

Auh intehuatl iniquac titetlaocolya, ma- 
camo quimati inmopuh intlein quichihua 
momayeccan ; 

Iniccanichtaca titetlaocoliz, auh inmota- 
tzin inichtaca quimottilya , mitzmotlaxtla- 
huiliz. 



48. Nunc crgo cstolc perfecti, sicut di- 
lectus Pater vester qui in ccelis esl perfcctus 
cst. 

Cap. VI. 1 . Attendite ne justitiam vestram 
faciatis coram hominibus , ut vos videant; 
quoniam alioquin non remunerabit vos Pa- 
ter vester dileclus qui in coelis esl. 

2. Ilaque quum facis eleemosynam, noli 
ante tc tubd cancre, sicut faciunt hypocrikc 
in synagogis et vicis , ut honorificent eos 
homines; Amen dico vobis, illi jam recepc- 
runt mercedem suam. 

3. Tu autem quum facis cleemosynam, 
nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua; 

4. Ut in abscondito facias eleemosynam , 
et Pater tuus qui in abscondito videt, re- 
tribuet tibi. 





-<i_<r=8Hg5=EB=*- 



SABBATO POST MEM CINERUM. 

LECTIO ISAItE PROPHETtE (0. 
Caput LVIII. 



Izcatqui quimitalhuya intecuyo dios: In- 
tlatiquicahuiz , intlaticahuaz monepantla te- 
pozmecatl, yuan intlaocmotimapiloz, yuan 
intlacaocmo tiquitoz inamomonequi , inatle 
onquica ; 

Iniquac tiquicnoittaz inmoteocihuilya yu- 
an ticpalehuiz incenca motolinya leanima, 



9. Flcec dicit Dominus Deus: Si abstule- 
ris, si ejeceris de medio tui catenam, et si 
non extenderis digitum, et si non dixeris 
quod non decct, quod ad nihilum prodest; 

10. Quum manifestaveris esurienti et sa- 
turaveris animam afflictam, tunc in tene- 



(I) Ilcec contiiiet continuationem Lcclionis procccdcntis, idest complementum cjusdem Capitis. 




80 



hueliquac tlayohuayan quicaz inmotlanex, 
auh inmotlayohualo yuhqui nepantlatona- 
tyuh yez. 

Auh inmoteouh inmotlatocauh mochipa 
mitzpaccanemiliz, yuan yehuatzin quitlanex- 
tiliz inmoyollo, inmanima, yuan inmomiyo 
quimaquixtiz, auh yuhquiman tiquilmilli ti- 
yez inmochipa mahuilya, yuan yuhquiman 
tiameyallo inatl inaic mocahuaz quicaz. 

Auh incenca yehuecauh tlacahualli inma- 
cacan calli mopan quetzalloz ; inipeuhca 
inixquich tlacamecayutl tiquicalliz; auh tito- 
cayotilloz tichihuantecani , ticpopolohuani 
inixquich opitzac tlahuelilocayutl. 

Auh iniquac ilhuitl sabbato intlaticpiaz 
mocxi initechpa tlatequipanoliztli, intlacamo 
ticchihuaz motlanequiliz inipan cenquizca- 
qualli nolhuyuh, yuan titocayotiloz cenca 
malhuiloni ilhuitl yuan timahuiztic isancto 
indios, yuan ticmahuizliliz iniquac amoticto- 
caz mohui, yuan amo ittoz inmotlanequiliz , 
inictiquitoz tlatolli: 

Iquac tipapaqui itechcopatzinco intecuyo 
dios, yuan occenca nimitzhuecapanoz amo- 
canyuhqui inhuecapan tlalli, yuan icnimitz- 
tlaqualtiz initlatqui Jacob motatzin. Caoqui- 
mitalluii intecuyo icamactzinco oquiz. 



bris orietur lux tua, et tenebrce tuce sicut 
meritlies erunt. 

1 1 . Et Deus tuus Dominus tuus semper 
dabit tibi requiem, et ipse illuminabit cor 
tuum, animam tuam, et ossa tua liberabit, 
et quasi hortus eris semper irriguus, et sicut 
fons aquarum qui nunquam cessat exsilire. 

12. Autem sceculorum deserta in te cecli^ 
ficabuntur ; fundamenta omnis cjeneralionis 
suscitabis; et vocaberis cedificator, te repa- 
ratorem omnes clamabunt impietatis. 

13. Autem in die sabbalisi averteris pe- 
dem tuum a laboribus, si non feceris volun- 
tatem tuam in die sancto meo , et vocaveris 
delicatum diem et gloriosum sanctum Dci, et 
glorificaveris eum clum non sequeris vias 
tuas , et non invenietur voluntas tua , ut 
loquaris sermonem: 

14. Tunc delectaberis in Domino Deo, 
et magis extollam te super altitudines ter- 
rce, et cibabo te hcereditate Jacob patris tui. 
Os enim Domini locutum est. 



EVANGELIUM SECUNDUM MARCUM. 

Caput VI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., iniquac yeyohua, hueyl 1 ) annepantla 
onoca acalli, auh intecuyo caniceltzin in- 
llahuacpa moyetzticate. 



47. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., quum sero esset, in medio maris 
crat navis, et Dominus solus in terra erat. 



(1) Vcreor, nc vcrbum atl practcrmiserit amanucnsis, huey cnim tanlum magnus sivc «^«ssignilieat, quuin 
haeyatl voci mare, a sensu repetita?, respondcat. 



-o- 81 



Auh quimomottili initlamachtilhuan cenca 
motolinya inictlanelohua, yehica caquimix- 
namiquya innehecatl; auh iniquac yetlat- 
huinahuac, quinhualmotoquili canatlixco mo- 
nenemititya, yuan quinequya incan quimo- 
panahuili tiquicaz. 

Auh inyehuantin moquimottilique ican 
atlixco monenemitityuh, imomatque acoca- 
nitla, quinmauhtya, yuan tzatzique. 

Yehica camochintin quittaque yuan mo- 
tlapololtique. Auh intecuyo niman quinmo- 
nochili, quinmolhuili: ximochicahuacan, xi- 
tlahuey yecocan, canehuatl, macamo ximo- 
mauhtican. 

Yuan intlan acalco omohuetziti, yuan 
mocauh inehecatl. Auh canilhuica imitic 
motlapololtyaya. 

Caamotle quicaque initechpa tlaxcalli, 
caininyollo amotlachyaya oixpopoyotica. 

Auh iniquac opanoque, oncan oacito ini- 
pan altepetl Genesareth, huelitechacito. 

Auh inohualquizque acalco, niman huel- 
quimiximachilique ; 

Auh niman yayaqui inixquican onca hue- 
huey altepetl ipan, quinhualhuicaya inco- 
coxque canica ininpepech, oncan quinhual- 
huicaya, incampa quicaquya moyetztica. 

Auh incacocampa mocallaquyaya, inaco 
tlaxilacalpan, inaco milpan, inanoco huel- 
altepetlipan, quiyahuac quinhualtecaya in- 
cocoxque, yuan quimotlatlauhtilyaya inma- 
nel canitilmatentzin quitzitzquican; auh in- 
caco quexquintin itechmaxityaya , moma- 
quixtyaya, patya. 



48. Et vidit discipulos suos valde labo- 
rantes in remigando, quia surgebat ventus 
conlrarius; et qnum esset vigilia quarta no- 
ctis, venit ad eos super aquas ambulans, et 
volebat prceterire eos. 

49. Aulem illi ut viderunt eum super 
aquam ambulantem, putantes esse phantas- 
ma, timuerunt , et exclamaverunt. 

50. Quoniam omnes viderunt eum et con- 
turbati sunt. Autem Dominus statim voca- 
vit eos, et dixit illis: Confidite , bono animo 
estote, cgo sum, nolite limere. 

51. Et in navim cum illis ascendit, et 
cessavit ventus. Et magnopere intra se obstu- 
pescebant. 

52. Nihil enim intellexerant de panibus) 
quia cor eorum obccecatum conturbatum erat. 

53. Et quum transfretassent , pervenerunt 
in civitatem Genesareth et applicuerunt. 

54. Autem egressi de navi, continuo co- 
gnoverunt eum; 

55. Et statim percurrentes universam il- 
lam regionem, portabant infirmos in eorum 
grabatis, ibi circumferebant eos, ubi audie- 
bant eum esse. 

56. Et quocumque introibat, velinvicos, 
vel in villas, vel in civitates, sub dio po- 
nebant infirmos, et deprecabantur eum ut 
solum fimbriam vestimenti ejus tangerent; et 
quotquot tangebant eum, salvabat, sanabat. 







u 






WMWMJJH 






-<- 82 



DOMINICA PRIMA IN QUADRAGESIMA. 

Epislola el Evangelium qucere alibi (i). 



FERIA SECUNDA. 



LECTIO EZECHIELIS PROPHELE. 
Caput XXXIV. 



Izcatqui quimitalhuya intecuyo dios: Iz- 
catqui huelnonoma niquintemoz innochca- 
huan, impan niquicatyuh. 

Inyuhqui ichcapixqui tlaca quimitztinemi 
iniichcahuan iniquac innepantlayez yichca- 
huan inocecenmanque, canyuh niquimitzti- 
nemiz innochcahuan, yuan nohuiyampa ni- 
quinmaquixtiz, innompa cecenmatinenca ini- 
quac mixtemiz yuan tlayohuatimaniz. 

Yuan intlan niquinhualquixtiz inmace- 
hualtin, yuan nohuiyampa tetlalpan niquin- 
hualcentlaliz, yuan intlalpan niquinhuicaz; 
yuan niquintlaquaqualtiz inixquican itepepan 
Israel, inoncan atl quica, yuan innohuiyan 
yelohuayan. 

Oncan incenca tlacelya tlamochihua ni- 
quintlaquaqualtiz, yuan itech incenca hue- 
huey huehuecapan intepeuh Israel intlaqua- 
quayan yez. Oncan ipan mocehuizque in- 
cenca celtic xihuitl, yuan icpac tlaquaquaz- 
que intepeuh Israel, oncan incenca tlamo- 
chihua. 

Nehuatl niquintlaquaqualtiz innochca- 
huan, yuan nehuatl inquincochitiz, quimi- 
talhuya intecuyo dios. 




(1) Idesl : in Dominicalibus. 



11. Hcec dicit Dominus Deus: Ecce ego 
ipse requiram oves meas, et visitabo eas. 

12. Sicut pastor visilat gregem suum 
quando fuerit in medio ovium suarum dis- 
sipalarum , sic ego visitabo oves meas, et 
de omnibus locis liberabo eas, in quibus 
dispersce sunt in die nubis et caliginis. 

13. Et educam cas de populis , et dc 
omnibus terris congregabo eas, et in lerram 
suam inducam eas; et pascam eas undique per 
montes Israel, ubi aquce erumpunt , et in 
cunctis sedibus terrce. 

14. Ubi magis terra producit pascam eas, 
et in excelsioribus montibus Israel pascua 
earum erunt. Ibi requiescent in virentibus 
herbis, et pascent super montem Israel, ubi 
uberrimus est. 



15. Ego pascam oves mects, et ego faciam 
accubare eas, dicit Dominus Deus. 




83 



Inopolyuhca nictemoz ; inotetlalcahuica 
inotelchihualoca niqualhuicaz; inopopoztec- 
ca niccalloz ; auh inamochicahuac cate 
nicchicahuaz, auh intomahuac yuan chica- 
huac huelnicpiaz; yuan niquintlaquaqualtiz 
inipan tlatzontequiliztli yuan qualli mela- 
huac. Ouimitalhuya intecuyo dios ixqui- 
chihuelli. 



1G. Quod perierat requiram; quod abje- 
ctum et rejectum erat restiluam; quod con- 
fraclum fueral alligabo; et quod infirmum 
fuerat consolidabo, et quod pingue et forte 
custodiam; et pascam illas in judicio et in 
justitia. Dicit Dominus Deus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHvEUM. 

Caput XXV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Ini- 
quac hualmohuicaz ichpuchtli iconetzin hual- 
mahuicotyez, yuan ixquichtin quihualhuicaz- 
que iniangetohuan , hueliquac ipan mohue- 
tzitiz ininitlatocaicpaltzin; 

Yuan ixquichtin ixpantzinco mocentlaliz- 
que inmacehualtin, cececni quinmotlaliliz, 
inyuh ichcapixqui quinxelohua inichcahuan , 
cequi quinmana incihua ichcame, nocequi 
quaquauhtentzoneque. 

Auh ichcame tlamayauhcampa quinmo- 
maniliz, auh inquaquauhtentzoneque tlao- 
pochcopa. 

Hueliquac quimilhuiz intlatohuani inima- 
yeccampa yezque: Xihualmohuicacan ina- 
mitlateochihualhuan notla^otatzin, xicmocui- 
lican, xicmaxcatican inohuancencahuililoque 
intlatocayotl inixquichcahuitl tzintic cema- 
nahuac. 

Caic niteocyuhtinen, auh oannechmotla- 
maquilique; inamictinen, auh annechatliti- 
que; inninenencatzintli nicatca , auh oan- 
nechcelique amochan ; 

Innipetlauhtinenca , annechtlaquintique ; 
inninococohuaya, annechmotlapalhuique; in- 
quauhcalco nicatca, auh nopan ancallaque. 



31. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Quum venerit 
Virginis Filius in majestate sua, et omnes 
venerint Angeli sui , tunc sedebit super 
thronum suum; 

32. Et omnes ante eum congregabuntur 
gentes, separabit eas, sicut pastor separat 
pecudes suas, ibi ducit ovcs, el alibi kcedos. 



33. Autem oves a dextris suis statuct, 
et hcedos a sinistris. 

34. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus 
erunt: Venile vos benedictiPatris mei dilecti, 
accipite , possidete vobis paratum regnum 
usque ab initio mundi. 



35. Ego enim esurivi , et vos dedistis 
mihi manducare ; ego sitivi, et dedistis mihi 
bibere; ego hospes eram, et recepistis me 
in domum vestram; 

36. Nudus eram, et me cooperuistis; ego 
cegrotabam, et me visitastis; in carcere eram, 
et ad me venistis. 








i l 












Iniquac y quimonanquilizque inqualtin, 
quimolhuilizque: Totecuyoe, iquin timitzto- 
tilique timoteocihuititinemi , intimitztiihiyo- 
cuitilique, timitztotlamaquilique? Auh iquin 
timamiquityaya , intimitztatlitilique ? 

Iquin tinenencatzintli ticatca, intimitzto- 
cecelilique? Iquin timitztotilique timopetla- 
huiltitinemi , intimitztotlaquintilique ? 

Yequine iquin timitztotilique timococo- 
tzinohua, inanoco quauhcalco timoyetztica, 
timitztotlapalhuito? 

Auh intlatohuani quinmonanquililiz, quin- 
molhuiliz: Nelli namechilhuya, inquexquich- 
cahuitl ceme anquintlaocolique inin noteic- 
cahuan tepitoton, nehuatl inannechtlaocoli- 
que. 

Iniquac y noquinmolhuiliz iniyopochcopa 
yezque. Inamehuantin xinechtlalcahuiean , 
inamehuantin anccntlacenlelchihualtin , xi- 
huiyan cemicac tletitlan, inompa ocencahui- 
liloc diablo yuan inangelohuan. 

Caniteocyuhtinen, canamo annechtlaqual- 
tique; namictinen, canamo annechatlitique; 

Amopal ninocallotyaya, ninenencatzintli 
nicatca, auh amo annechcelique; nipetlauh- 
tinenca, amo annechtlaquintique; inninoco- 
coyaya, yuan inquauhcalco nicatca, amo- 
annechtlapaloque. 

Iniquac inoquimonanquililizque, quimol- 
huilizque: Totecuyoc, iquin timitztotilique 
intimoteocihuititinemi, intimamictitinemi, in- 
topallimocallotyaya , intimopetlahuiltilinen- 
ca, intimococotzinohuaya, inanoco quauh- 
calco timoyetzticatca , inamo quintimitzto- 
machitiquc , amotimitztotlaecoltilique ? 

Iniquac y quinmonanquililiz, quinmolhui- 
liz: Nclli namechilhuya, inquexquichcahuitl 
amo ceme anquinllaocolique inin tepetzitzin- 
tin, amono annechllaocolique. 



14 ->-- 

37. Tunc hcec respondebunt ei justi , di- 
centes: Domine noster , quando vidimus te 
esurientem, et refecimus et pavimus te? Et 
quando te sitientem, el dedimus tibi potum ? 

38. Quando hospes eras, et nos recepi- 
mus te? Quando vidimus te nudum, et coo- 
peruimus te? 

39. Aut qaando te vidimus infirmiim, 
aut in carcere stanlem, et visitavimus te? 

40. Et rex, respondens, dicet illis : Amen 
dico vobis, quamdiu unius miserti estis ex 
islis meis frairibus minimis, mei ipsius mi- 
serti estis. 

41. Tunc hwc dicet his qui a sinistris 
erunt: Vos discedite a me, vos maledicti, 
ite in ceternum ignem, paratum diabolo el 
angelis ejus. 

42. Quoniam ego esurivi, sed non pavi- 
stis me; sitivi, sednon dedistis mihi potum; 

43. In domumveslram introibam, hospes 
eram, et non recepistis me; nudus eram, 
neque cooperuistis me; cegrotabam, et incar- 
cere eram, non visilastis me. 

44. Tunc illi respondebunt ei, dicentes: 
Domine noster , quando vidimus te esurien- 
tem , et sitibundum , in domum nostram 
ingredientem , nudum, cegrotantcm, aut in 
carcere jacentem, et non ministravimus tibi, 
non sumus miserti tui? 

45. Tunc, hcec respondens, diccl illis: 
Amen dico vobis, quamdiu non unius mi- 
serti estis ex his minoribus, nec mei miserti 
estis. 



85 



Auh inyehuantin yazque cemicac tlaihi- 
yohuiliztitlan, auh inqualtin ompa cemicac 
nemohuayan. 



46. Et ipsi ibunt in ceternum supplicium , 
autem justi in celernam vitam. 



FERIA TERTIA. 

LECTIO ISAI^ PROPHET^E. 

Caput LV. 



Quimitalhuya inEsayas propheta: Xicte- 
mocan intecuyo iniquac huelittoz; ximono- 
chilican iniquac caniz amechiztica. 

Intlahueliloc maquicahua iniyohui, yuan 
inoquichtlahueliloc maquicahua iniaqualtlal- 
namiquiliz ; maihuictzinco mocuepa inte- 
cuyo dios, caquimotlaocoliliz, yuan intote- 
ouh, ychica cenca motetlaocolilyani. 

Ouimitalhuya intecuyo : Cainotlalnami- 
quiliz amoyuhqui inamotlalnamiquiliz; in- 
nohui amoyuhqui inamohui. 

Cainyuhqui ilhuicatl cenca huecaquitztica 
intlalh, noyuhqui innohui cenca huecaquitz- 
tica inamohui, yuan innotlalnamiquiliz cenca 
huecaquitztica inamotlalnamiquiliz. 

Auh inquenin ilhuicacpa huallauh ahuech- 
tli yuan cepayahuitl , yuan aocmoceppa itz- 
tyuh , canhuelitechaqui , quichichihua yuan 
quitlatzmolinaltilya , yuan xinachlli quimaca 
intocac, yuan tlaxcalli quimaca intlaquani ; 

(^annoyuh quiyez innotlatoltzin innoca- 
macpa quica: amocanyuh quihualmocuepaz 
nohuicpa, can quichihuaz inixquich onicnec, 
yuan ipantecuiltonoz initechpa oniquihua. 
Quimitalhuya tecuyo ixquichihuelly. 



6. Dicit Isaias propheta: Qucerite Domi- 
num dum inveniri potest; invocate eum dum 
prope vos est. 

7. Impius derelinquat viam suam, et vir 
iniquus derclinquat malas cogitationes suas ; 
revertatur acl Dominum Deum, quia mise- 
rebitur ejus, et ad Deum nostrum, quoniam 
valde misericors est. 

8. Dicit Dominus: Elenim cogitationes 
mece non simt cogitationes vestrce; vice mece 
non sicut vice vestrce. 

9. Nam sicut cceli cxaltantur a terra, 
sic et vice mece exaltatce sunt a viis vestris, 
et cogitationes mece exaltatce sunt a cogita- 
tionibus veslris. 

10. Et quomodo de ccelo descendit ros et 
nix, et amplius non revertitur, sed inebriat 
terram, penetrat et fcecundat eam, et semen 
dat serenti, et panem clat comedenti; 

1 1 . Sic erit verbum meum quod de ore 
meo egreditur; non revertetur vacuum ad 
nie, secl faciet qucecumque volui, et prospe- 
rabit in his acl quce misi illud. Dicit Domi- 
nus omnipotens. 





86 



EVANGELIUM SECUNDUM MAHEfflUM. 

Caput XXI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
.). X., iniquac omocallaqui Hierusalem, inix- 
quichtin macehualtin macomanque, moco- 
monique, quitoque: Aquin y? 

Auh inmacehualtin quitohuaya; cayehuatl 
inJesus propheta ichan Nazareth initech- 
pohui Galilea. 

Auh intecuyo J. X. mocallaqui inichan- 
tzinco dios, quinhualmoquixtili inixquichtin 
tlanamacaya yuan intlacohuyaya inoncan 
teopan, auh mmmesa teocuitlanecuiloque , 
yuan inimicpal inquinnamaca huihuilo, mo- 
chi cecenmanili; 

Ouinmolhuili : Icuilyuhtica : innocaltzin 
motenehuaz tlatlatlauhtilizcalli; auh iname- 
huanlin ichtecque imoztouh oanquichyuhque. 

Auh itlantzinco oyaqueixpopoyotzitzintin, 
yuan huitlantzitzi inoncan teopan, yuan quin- 
mopatili. 

Auh inyehuantin huehueintin teopixque 
yuan inteotlatolmatini inoquittaque intlama- 
huicoti inquimochihuili tecuyo, inoquimit- 
taque pipiltotontin intzatzin oncan teopan, 
inquitohuaya: maxitechmomaquixtili , inti- 
pillzin David , icquallanque , 

Quimolhuilique: Cuix ticcaqui intlein qui- 
tolmay? Quimitalhui intecuyo J. X.: Gaque- 
maca. Aic oanquipouhque inmitohua: cain- 
llatoltica inpipiltzitzintin inayamo huelllato- 
ua inocnomachichi oticmotzonquixtili in- 
teyectenehualiztli ? 

Intecuyo inoquinmotlalcahuili , hualmo- 
quixti inoncan altcpetlipan , mohuicac in- 
bethanya, ompa quimomachtilyaya initla- 
tocayolzin dios. 



10. Quum super terram viveret Domi- 
nus J. Ch. , quum intrasset Jerosolymam , 
ornnes populi commoti fuerunt, dicentes: 
Quis est hic? 

11. Populi autem dicebant: Ipse est Je- 
sus propheta u Nazareth quce est in Galilea. 

12. Autem Dominus J. Ch. intravit in 
templum Dei, ejecit omnes vendentes et 
ementes in templo, et mensas numulario- 
rum , et cathedras vendenlium columbas, 
omnia evertit; 

13. Et dixit eis: Scriptum est: domus 
mea vocabitur orationis domus; vos autem 
latronum speluncam fecistis eam. 

14. Et ad eum venerunt cceci et claudi 
in templo , et sanavit eos. 

15. Autem illi principes sacerdotum et 
doctores videntes mirabilia quce fecit Domi- 
nus, et videntes pueros clamanles in tem- 
plo, dicentes: Salva nos, fili David , indi- 
ynati sunt , 

16. Et dixerunt ei: Nonne audis quid 
dicunt isti? Dixil eis Dominus J. Ch.: Uti- 
que. Nunquam legistis sententiam: quia ex 
ore puerorum adhuc infantium et lactentium 
perfecisti laudem ? 

17. Dominus reliquit illos, abiit ex illa 
civitate, et pervenit in Bethaniam , ibique 
docebat eos de regno Dei. 



-<- 87 -<- 

FERIA QUARTA. 

LECTIO LIBRI EXODI. 

Caput XXIV. 



Intecuyo quimolhuili inmoysen: Tepetic- 
pac xihuatleco, yuan oncan xiye ; nimitz- 
macaz ontetl tehuapalli, yuan notenahuatil- 
tzin oniquicuilo, inictiquinmachtiz ipilhuan 
Israel. 

Auh niman moquetzque inmoysen yuan 
inJosue initepalehuicauh; auh inmoyses ini- 
quac yetleco intepeticpac tecuyo dios; 

Quihualilhui inhuehuetque : Ocnican xite- 
chyacan inixquichcahuitl tihualtocuepazque 
amopan taciquihui. Amotlancate inAaron 
yuan inHur , intlaitla icanmotzotzonazque , 
anmomeyollotizque , anquimilhuizque. 

Auh inmoysen iniquac otlecoc tepeticpac, 
inmixtli quitlapacho intepetl , 

Auh inimahuico tecuyo oncan catca inte- 
peticpac Synay ; chicuacemilhuitl inmixtli 
icquitlapacho. Auh xeychicomilhuiyoc inte- 
cuyo inquihualmonochili innepantla tlayo- 
hualli. 

Auh inimahuico tecuyo iniyenez yuhqui 
tletl inicpac tlatlaya intepetl, imixpan inipil- 
huan Israel. 

Auh inmoyses inoinnepantla oncallac mix- 
tli, niman tlecoc intepeticpac; auh ompo- 
hualilhuitl yuan ompohualyohual innompa 
catca. 



12. Dominus dixit ad Moysen: Super 
montem ascende , et ibi esto : ego dabo tibi 
lapideas tabulas, et legem meam quam ego 
scripsi, ut doceas filios Israel. 

13. Autem statim surrexerunt Moyses et 
Josue minister ejus; et Moyses quum ascen- 
deret in montem Domini Dei, 

14. Dixit senioribus: Hic expectate donec 
revertamur ad vos. Vobiscum habetis Aaron 
et Hur, si quid disceptabitis, si quid conten- 
detis, referetis ad eos. 

15. Autem Moyscs quum ascendisset in 
montcm, nubes operuit montem, 

1 6. Et gloria Domini ibi erat super mon- 
tem Sinai; sex diebus nubes operuit ilium. 
Autem septimo dic Dominus vocavit eum de 
medio caliginis. 

17. Autem glorice Domini aspectus erat 
sicut ignis ardens super verticem montis, in 
conspectu filiorum Israel. 

18. Et Moyses in medium ingrcssus cst 
nubis, continuo ascendit in montem ; et qua- 
draginta dies et quadraginta noctes ibi fuit. 





' 



■ 



mmsBBnBsm 




-^ 88 -«- 

ALIA LECTIO LIBRI REGUM. 

Caput XIX. 



Inhelias hualla inoncan bersabce initech- 
pohui Judea, yuan oncan quicauh itetlaecol- 
ticauh , 

Yuan quauhtlaya cemilhuitl monenemi. 
Auh inohuacito yuan inoitlanmollali ce qua- 
huitl itoca Junipero, oquimitlahui inic mi- 
quiz, yuan quito : Maixquich, totecuyoe, ni- 
mitzmotlatlauhtilya , maxiqualmanili innani- 
ma; caamo qualtiliztica niquinpanahuya in- 
notahuan, nocolhuan. 

Yuan momayauh, yuan mocochiti ice- 
hualtitlan inquahuitl Junipero: auh izcatqui 
inirmge/tecuyo quitzitzqui, yuanquilhui: Xi- 
moquetza, xillaqua. 

Yuan tlachix , auh izcatqui itzontlan catca 
tlaxcalli nextitla icucic, yuan acontontli; ini- 
man tlaqua yuan atlic, yuan occeppa ancoch. 

Yenocceppa huelmocuep imangel tecuyo , 
yuancontzitzqui, quilhui: Ximoquetza, yuan 
xitlaqua; caochuey ticnenemiz, huelhuecan 
tyaz. 

Auh inohualmeuh, tlaqua yuan atlic, yuan 

icmochicauhtya inquiqua tlaxcalli ompohua- 

ilhuill yuan ompohualyohual , ixquichica 

acito inilechtepetzin tecuyo clios, itoca Oreb. 



3. Elias venit in Bersabeam quce erat 
Jada, et ibi dimisit seruum suum, 

4. Et in desertum unam diem perrexit. 
Aulem quum pervenisset et sederet subter 
unam arborem nuncupatam junipcrum, pe- 
tivit ut moreretur , et ait: Sufficit, Dominc 
noster, oro te, tolle animam meam; quoniam 
in probitate non vinco patres meos, avosmeos. 

5. Et accubuit, et obdormivit sub umbra 
arboris juniperi: et ecce Angelus Domini te- 
tigit eum, et dixit ei: Surge, comede. 

6. Et aspexit, et ecce ad caput suum erat 
panis subcinericius et vas aquce; confestim 
comedit et bibit, et rursus obdormivit. 

1. Et rursus reversus est Angelus Domi- 
ni, et tetigit eum, dicens: Surge, et comede; 
quia etiam multum peragrabis, valde longe 
ibis. 

8. Autem ille surrexit, comedit et bibit , 
et fortificavit eum panis quem ederat qua- 
draginta dies et quadraginta noctcs , donec 
pervenit ad montem Domini Dei, nomine 
Horeb. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHvEUM. 

Caput XII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., inyehuantin teotlatolmatini yuan pha- 
riseome itlanlzinco oyaque, quimolhuilique: 
Temachtyanye, ticnequi inmaitla tlamahui- 
colli tixpan xicmochihuili. 



38. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., illi Scribce et Phariscei accesserunt 
ad eum, dicentes: Magister , volumus ali- 
quod prodigium coram nobis facias. 







89 



Inyehuatzin tecuyo quimonanquilili, quin- 
molhuili: Inanqualli tlacamecayutl yuan in- 
tetlaxyuqui quitemohua intlamahuicotlma- 
chiyutl; amo macoz inmachiyutl, canye- 
huatl inimachiyo Jonas propheta. 

Cainquenin Jonas propheta eilhuitl yuan 
evohualtili initic hueymichin itoca huallena, 
canoyuhqui inichpuchtli iconetzin eilhuiliz 
yuan eyohualtiliz initic tlalli. 

Inyehuantin Ninihuetlaca, iniquac tla- 
miz cemanahuac , yuan moquetzazque inin- 
tlacamecayutl inicantlaca , yuan quimixna- 
huatizque, quintlatzontequilizque; yehica ca- 
tlamaceuhque itemachtiltica inJonas pro- 
plieta. Auh izcatqui inin caamocanyuhqui 
canquipanahuya inJonas. 

Incihuapilli innompa hualla austro, ini- 
quac inhuan tetlatzontequililoz, moquetzaz 
inicantlaca, yuan quimixnahuatiz, quintla- 
tzontequiliz ; yehica cayahuelitlamiyan in- 
tlalli hualehua inquicaquico itlamatiliz Salo- 
mon. Yuan izcatqui inin caamo£anyuhqui 
caquipanahuya Salomon. 

Auh incatzahuac tlatlacate iniquac aca 
quitlalcahuya, nohuiyan quiztinemi intlal- 
huacpa inamo atlan, quitemohua incanin 
niocehuiz, auh inacan quitta. 

Iquac quitohua: Occeppa nyez innochan, 
inompa onihualquiz. Auh inohualla inoquittac 
cancacticac , tlachpantli , tlacencahuali. 

INimaniquac occeppa yauh , quinnotzaz 
chicomentin tlatlacate inoccenca quipanahu- 
ya tlahuelilocayotica, auh inocallacque on- 
can nemi; auh initzonquizcan innemiliz oc- 
cenca icohuiti inamoyuh achto. Canoyuh 
inpam mochihuaz inicantlaca cencatlahueli- 
loque. 

Ocnoma motlatoltiticac quinmonochiliticac 



39. Ipse Dominus, respondens, dix.it illis: 
Mala gcneratio et adullera qucerit alicujus 
prodigii signum; non dabitur signum , sed 
idcm signum quod Jonce prophetce. 

40. Quare sieut Jonas propheta (fuit) 
tribus diebus cl tribus noclibus in ventre ma- 
gni piscis vocali balena, sic Virginis Filius 
erit tribus diebus et tribus noctibus in sinu 
terrce. 

41. Viri Ninivitce, quum finiet mundus, 
et surgent cum generatione ista, et conde- 
mnabuntjudicabuntque eam; quoniampceni- 
tentiam egerunt in prcedicatione Jonce pro- 
phetce. Et ecce quocl magis superat Jonam. 



42. Regina illine veniens ab Austro , in 
die judieii, surget cum ista generatione , et 
condemnabit, judicabit eam; quia a finibus 
terrw huc venit audire sapientiam Salomo- 
nis. Et ecce quod magis superat Salomonem. 



43. Autem immundus spiritus quum ali- 
quem reliquerit , undique ambulat per loca 
arida, qucerit ubi quiescat, et non invenit. 

44. Tunc dicit: Rursus ibo in domum 
meam, unde exivi. Et veniens invenit eam 
vacantem , mundatam, paratam. 

43. Illico rursus vadit, vocat septem spi- 
ritus qui valde superant eum in iniquitate, 
et intrantes ibi habitant; et poslrema vitce 
illius fiunt pejora quam ante. Sic erit et ge- 
nerationi huic pessimai. 



46. Adliuc eo loquente et prwdicante ad 

12 




!i 









inmacchualtin, izcatqui ininantzin yuan iteic- 
cahuan quiyahuac manya, quimononochiliz- 
nequya. 

Auh cetlacatl conmolhuili : Izcatqui inmo- 
nantzin , yuan moteiccahuan quiyahuac mani 
mitztemohua. 

Auh quinmonanquilili inquimononochilya 
y, quimolhuili: Aquin nonantzin, auh aqui- 
que innoteiccahuan? 

Auh niman omomacohualti inipan initla- 
machtilhuan, quimitalhui; Izcatquiinnonan- 
tzin, yuan innoteiccahuan. 

Cainaquin quichihuaz intlanequilitzin No- 
tatzin, inilhuicac moyetztica, yehuatl noteic- 
cauh, yuan nohueltyuh, yuan nonantzin. 




90 



turbas, ecce mater ejus et fralres ejus foris 
stabant , qui volebant loqui ei. 

47 . Et quidam dixit ei: Ecce mater tua, 
et tui fratres foris stant qucerentes te. 

48. Autem ille respondit vocanti se Imc, 
et dixit illi: Qua } esl maler mea , et qui sant 
fratres mei? 

49. Et confestim manus suas extendens 
super discipulos suos, dixit: Ecce mater mea, 
et fratres mei. 

50. Quicumque enim fecerit voluntatem 
Patris mei, qui est in ccelis, ipse meus fra- 
ter, ct mea soror , et mea mater (est). 



c-^^^x^^^S 



FERIA QUINTA. 



LECTIO EZECIIIELIS PROPHELE. 

Caput XVIII. 



Oquiz initlatoltzin tecuyo onechmolhuili: 
Tleica amehuantin inmachyotlatolli ipan an- 
quicuepa incan ixpolyuhqui tlatolli, initlal- 
pan Israel anquitohua: Inyehuantin toto- 
huan (4) quiquaque inoc xoxouhqui xococ 
uvas, auh inyehuantin yeintlan cecepohui 
inpilhuan ? 

Innehuatl canonnemi (quimitalhuya mdios 
tlatohuani), ininmachyotlatolli intlaocceppa 
ipan mocuepaz can ixpolyuhqui tlatolli inon- 
can Israel. 



2. Factus est sermo Domini ctd me dicens: 
Quid est quod vos parabolam verlitis in pro- 
verbium istud, in terra Israel dicentes: Pa- 
tres nostri comederunt adhuc acerbasuvas, 
et dentes obstupescunt fdiorum ? 



3. Ego vivo (dicit Dominus Deus), hcec 
parabola si rursus vertetur in proverbiwu 
in Israel. 



(\) Ita codex; arbitramur vero tolahuan potius scribendum esse, quod patres nostri significnl. 



-o- 91 



Izcatqui cainixquich animas notechpohui; 
inquenin inanima teta, canoyuh inanima 
tepiltzin naxca notech pohui; inanima in- 
tlatlacoz, yehuatl miquiz. 

Auh inoquichtli intlayecnemilize yez , in- 
tla quichihuaz tlatzontequiliztli yuan inqualli 
melahuac; 

Intlacamo tlaquaz tepeticpac, yuan intla- 
camo quinittaz initlacatecolohuan inichan- 
tlacalsrael; yuan intlacamo itechaciz inamic 
ihuampo, yuan intlacamo itechaciz incihuatl 
mometzuiya; 

Yuan intlacanlo quitlaocoltiz ihuampo; 
yuan initlapial quimacaz inipal motlacui; 
yuan atle canquitecuicuiliz, yuan itlaxcal 
quimacaz inmoteocihuitiya, yuan quitlaquin- 
tiz inpetlauhtinemi; 

Yuan atle ictetechtlaixtlapanaz, yuan amo 
tlamiyec caquixtiz, yuan amo quichihuaz 
intlahuelilocayutl , yuan huelmelahuac ic- 
quintlatzontequiliz inoquichtin ; 

Yuan huel quimonemiliztiz innotenahua- 
tiltzin, yuan quipiaz inotlatzontequiliz, inic 
quichihuaz quitoz neltiliztli; inyehuatli ca- 
yecnemilize, yolliliztica nemiz, yuan amo- 
miquiz ; quimitalhuya tecuyo dios ixqui- 
chihuelli. 



4. Ecce omnes animce mece sunt; sicut 
anima patris, sic et anima filii mihi perti- 
net; anima quce peccaverit, ipsa morielur. 

5. Autem vir si justus fuerit, si fecerit 
judicium et justitiam; 

6. Si non comederit in montibus, et non 
aspexerit idola clomus Israel; et si non vio- 
laverit uxorem proximi sui, et non accesserit 
ad mulierem menstruatam; 

7. Et si non contristaverit proximum 
suum; et pignus suum dederit debitori; et 
nihil rapuerit, et panem suum dederit esu- 
rienti, et operuerit nudum; 

8. Et nihil ud usuram commodaverit , et 
amplius non exegerit, et non perpetraveril 
iniquitates, et juste judicaverit viros; 

9. Et ambulaverit in meis prwceptis, et 
custodierit judicia mea , ut faeiat etdicat ve- 
ritatem; hic est justus, vitd vivet , et non 
morielur; dicit Dominus Deus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTIIvEUM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., moquixti ompa mohuicac inaltepetl 
ipan itocayocan Tyro yuan Sidon. 

Auh izcatqui cacetlacatl cihuatzintli Cha- 
nan ichan oncan hualmoquixti, quihualpana- 
hui inompa quaxochitl, tzatzic, quimolhuili: 
Motecuyoe tlatohuanie intipiltzin David, ma- 
xinechmotlaocolili ; caintlacatecolutl cenca 
quitlaihiyohuiltya innochpotzin. 



Caput XV. 

21. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., ambulans venit in regionem regni 
Tyri et Sidonis. 

22. Et ecee qucedam mulier Chanancea 
domu egressa, prceterivit fines illos, ct ela- 
mans dixit ctd eum: Domine mi rex fili 
David, miserere mei; quoniam diabulm 
valde cruciat filictm mectm. 




Inyehuatzin tecuyo atle icquinanquili. Auh 
initlamachtilhuan itlantzinco omiquanique, 
quimotlatlauhtilyaya, quimolhuilique: Ma- 
xicmonahuatili, ca ticampa tzatzityuh. 

Auh inyehuatzin quimonanquili, quimi- 
talhui: Amoicuihualihualoc canimpampa ino- 
polyuhca Israel ichcame. 

Auh inyehuatl Chananea ixpantzinco onya, 
quimotlatlauhtili, quimolhuili: Notecuyoe, 
maxinechmopalehuili. 

Inyehuatzin tecuyo J. X. quimitalhui : 
Caamoqualli incuililozque tepilhuan intla- 
qual, yuan inchichime macozque. 

Auh inyehuatl cihuatzintli quito: Caye- 
yuhqui, notecuyoe; cainchichitoton quiqua- 
qua intlaxcaltzitzintin inmesapan hualhue- 
huetzi inoncan tlaqua intecuyohuan. 

Niman quimolhuili intecuyo: Yyo, cihua- 
tzintle , cencahuey inmotlaneltoquiliz ; ma- 
yuhmochihua inyuhticnequi. Niman hueli- 
quac patic inichpuch. 



92 -o- 

23. Ipse Dominus nihil respondit. Autem 
sui discipuli acl euni accesserunt, rogabant 
eum, dicentes: Dimitte illam, quia post nos 
clamat. 

24. Autem ille respondit, dicens: Non 
sum missus nisi propter oves Israel quw 
perierunt. 

25. Et illa Chanancea ad eum venit, 
oravit eum, dicens: Domine mi, acljuva me. 

26. Ipse Dominus J. Ch. clixit ei: Non 
est bonum quod sumatur filiorum cibus, et 
canibus detur. 

27. At illa mulier dixit: Etiam, Domine 
mi; nam catelli edunt de micis quce de mensn 
cadunt ubi comedunt domini sui. 

28. Confestim dixit ei Dominus: Euge, 
mulier, magna est ficles tua; ita fiat sicut 
vis. Statim ex illa hora sanata fuit filia ejus. 



^=t?®^- 



FERIA SEXTA. 

LECTIO EZECniELIS PROPHET^. 
Caput XVIII. 



Izcatqui quimitalhuya intecuyo dios: In- 
anima intlatlacoz, huelyehuatl miquiz; in- 
tepiltzin amoquitzaquaz initlatlacol itatzin, 
auh intetatzin amoquitzaquaz initlatlacol in- 
tepiltzin ; iniqualnemiliz yecnemilize itechy- 
ez, auh initlahuelilocayo tlahueliloc canoi- 
techyez. i 

Auh intlatlacohuani intlatlamacehuaz ini- 
pampa ixquich intlatlacol, inoquichyuh, auh 



20. Hcec dicit Dominus Deus: Anima quce 
peccaverit, ipsa morietur; filius non porta- 
bit iniquitatem palris, et pater non poriabil 
iniquitatem filii ; justilia justi super eum 
erit, et impietas impii solum super eum erit. 



21. Si autem impius egerit pcenitentiam 
ab omnibus peccatis suis, qucv operatus est, 



93 



intla huelquipiaz inixquich notenahuatiltzin, 
yuan intla quichihuaz llatzontequiliztli yuan 
qualli melahuac, yolliliztica ncmiz, yuan 
amo miquiz. 

Auh inixquich itlatlacol inoquichyuh, aoc- 
mo niquilnamiquiz; ipampa iniqualnemiliz 
inoquichyuh, nemiz. 

Cuix mayuhca notlanequiliz imamiqui tla- 
tlacohuani (quimitalhuya tecuyo dios), yuan 
inicamo monemilizcuepaz, yuan inic nemiz? 

Auh inqualli iyollo intlaquicahuaz iqual- 
nemiliz, yuan intla quichihuaz tlahueliluca- 
yutl, inyuhca ixquich tlahuelilucayutl inqui- 
monemiliztitinemi tlahueliloc, cuix nemiz? 
Inixquich iqualnemiliz inoquichyuhca aocmo 
ilnamicoz; inipampa itlahuelilocayo inicotla- 
huelilocatic, yuan inipan itlatlacol inicotla- 
tlaco, ipan miquiz. 

Yuan anquitoque: amomelahuac iniohui 
tecuyo. Auh inaxcan xicaquican inlsrael 
amochan: Cuix amomelahuac innohui? Cuix- 
amo occenca yeamoqualli inamohui? 

Ca iniquac quicahuaz iqualnemiliz qualli 

iyollo, yuan quichihuaz inamoqualli, ipan 

miquiz; ipan miquiz iqualnemiliz (*) ino- 

quichyuh. 

Auh intlahueliloc iniquac quicahuaz itla- 

huelilocayo inoquichyuh , yuan intla quichi- 
huaz tlatzontequiliztli yuan qualli melahuac, 
yehuatl quiyollitiz mianima. 

Ca iniquac moyolnonotzaz, yuan quitlal- 
cahuiz inixquich itlahuelilucayo inoqui- 
chyuh, yolliliztica nemiz, yuan amo miquiz. 
Quimitalhuya intecuyo dios ixquichihuelli. 



et si cuslodieril omnia prcecepta mca, et si 
fecerit judicium et justitiam, vitci vivet, et 
non morietur. 

22. Et omnium iniquitatum quas ope- 
ratus est, non recordabor; propter justitiam 
quam operatus est, vivet. 

23. Nunquid est mea volunlas ut moria- 
tur impius (dicit Dominus Deus), et non ut 
converlatur a viis suis, et ut vivat? 

24. Autem justus cordis si dcseruerit ju- 
stitiam, et si fecerit iniquitatem, secundum 
omnes abominationes quas operari solet im- 
pius, nunquid vivet? Omncs justitice ejus quas 
fecerat non recordabuntur; in prcevarica- 
tione qua prcevaricatus est, et in peccato 
quod peccavit, in ipsis morietur. 

25. Et dixistis: non est cequa via Domini. 
Nunc ercjo audite domus Israel: Nunquid 
non est cequa via mea? Nunquid non sunt 
magis pravce vice vestrce ? 

2G. Nam quum derelique7'it justitiam ju- 
stus cordis, et fecerit iniquitatem , in ea mo- 
rietur; morietur in injustitia quam operalus 
est. 

27. Aatem impius quum averterit ab ini- 
quitate sua quam operalus est, et si fecerit 
judicium et justitiam, ipse vivificabit ani- 
mam suam. 

28. Etenim considerans , et avertens se 
ab omnibus iniquitatibus suis quas opera- 
tus est, vitd vivet, et non morietur. Dicit 
Dominus Deus omnipolens. 




i 



(t) Corrige: inaqualnemiliz, idest: injuslitia, sicut sensus manifeste rcquirit. 



p 




94 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Caput V. 



Iniquac imilhuyuh quicaya Judiome, in- 
tecuyo J. X. ompa mohuicac motlecahui 
inHyerusalem. 

Auh inoncan Hyerusalem centetl manca 
acaxitl, inJudiome quitocayotya pethsaida, 
lnacuilcampa incalixacyo. 

Inoncan cenca miyequintin intenca cocox- 
catzitzintin, ixpopoyotzin, huitlantzitzin, in- 
hueloquaquahuacque inhuelintechyaya inna- 
cayo quichixtoque inquiman moliniz atl. 

Auhiniaw/e/tecuyo inyeimman hualtemo- 

ya innoncan acaxic, yuan molinyaya inatl. 

Auh inaquin achto ontemoya inomolini atl, 

patya , quitlalcahuyaya incacotlein coco- 

iztli itechcatca. 

Auh cetlacatl cocoxcatzintli oncan catca 
innoncan yecempoalxyuhtiya oncaxtollomey 
inmococohua. 

Auh intecuyo J. X. iniquac oquimottili 
inhuetztoc , yuan inoquimiximachili cacenca 
yahuecahua , quimolhuili: Cuix tipatiznequi? 

Quimonanquilili incocoxcatzintli : Tote- 
cuyoe, cayacnocamochihua, ayac notlanca 
innechontemohuiz acaxic, iniquac molinya 
atl; cainiquac nonyaznequi, ocuele ce achto 
ontemoc. 

Ouiniolhuili intecuyo J. X. : Ximoquetza, 
xoconmama inmopepech , yuan xinenemi , 
ximohuica. 

Auh niman icyuhca patic incocoxcatzintli, 
yuan comama inipepech, yuan nenemya. 
Auh iniquac cailhuitl catca. 



1 . Quum esset dies feslus Judceorum , 
Dominus J. Ch. venit et ascendit Jerosoly- 
mam. 

2. Autem Jerosolymis qucedam erat pi- 
scina , quam Judcei vocabant Bethsaida , 
quinque porticus habens. 

3. Ibi magna multitudo jacebat languen- 
tium, ceecorum, claudorum , aridorum, qui 
trahebant corpus expectantes quoad move- 
rentur aquce. 

4. Autem Angelus Domini aliquando 
scendebat in piscinam , et turbabat aquam. 
Et qui prior descendisset post motionem 
aquce , sanus fiebat a quacumque infirmi- 
tate detinebatur. 

5. Autem quidam homo infirmus ibi erat 
viginti quindecim et tres annis osgrotans. 

G. Autem Dominus J. Ch. quum vidissel 
eum jacentem, et cognovisset quia jam mul- 
tum tempus haberet, dixit ei: Nunquid vis 
sanari ? 

7. Respondit ei languidus: Domine no- 
ster , neminem invenio, neminem habeo qui 
descendat me in piscinam, quum turbata 
fuerit aqua; nam dum ire volo, alius ante 
me descendit. 

8. Dicit ei Dominus J. Ch. : Surge, tolle 
grabatum tuum, et ambula, veni. 

9. Et illico sanus factus est languidus , 
et sustulit grabatum suum, et ambulavit. 
Tunc aulem dies festus erat. 




95 



Yehica inJudiome quilhuyaya inopalic: 
Cailhuitl , amomonequi inticmamaz mope- 
pech. 

Ouinnanquili, quimilhuili: Inyehuatzin 
onechmopatili, onechmolhuili: xicmama in- 
mopepech, yuan xinenemi. 

Auh niman quilhuique inJudiome: Aquin 
omitzilhui , xoconmama inmopepech , yuan 
xinenemi? 

Inyehuatl patic amo quimatya inac yehuatl. 
Auh intecuyo J. X. quinmotlalcahuili inma- 
cehualtin oncan catca. 

Intecuyo J. X. catepan teopan quimottili, 
quimolhuili : Izcatqui ye otipatic ; macaocmo 
xitlatlaco, inicamo itla occenca ohui mopan 
mochihuaz. 

Inyehuatl opatic nimaya , quimilhuito in- 
Judiome, cayehuatzin intecuyo J. X. inoqui- 
mopatili. 



10. Quare Judcei dicebant illi qui sana- 
tus fuerat: Est dies feslus, non licet tibi 
tollere grabatum tuum. 

11. Iiespond.it eis, clicens: Ille qui me 
sanum feeit , clixit miJii : Tolle grabaticm 
tuum, et ambula. 

12. Autem continuo dixerunt ei Judcei: 
Quis dixit tibi, tolle grabatum tuum, et 
ambula? 

13. Ille qui sanus factus fuerat nesciebat 
quis ille (esset). Et Dominus J. Ch. decli- 
navit a turba quce aderat. 

14. Dominus J. Ch. postea in templo in- 
venit eum, clixit illi: Ecce jam sanus factus 
es; noli peccare , ne aliquid deterius tibi 
contingat. 

15. Ille qui sanus factus fuerat statim 
abiit, dixitque Judceis, quia ipse Dominus 
J. Ch. sanavit eum. 



SABBATO QUATUOR TEMPORUM. 



LECTIO LIBRI DEUTERONOMII. 



InMoyses quimotlatlauhtili intecuyo dios, 
quimolhuili: Totecuyoc, maxitechhualmottili 
inoncan moteopantzinco, yuan inoncan ti- 
moyetztica cenca huecapa ilhuicac , yuan 
maxiquinmoteochihuili inmomacehualhuan 
Israeltlaca, yuan maxicmoteochihuili intlalli 
intitechmomaquili , inyuh tiquinmocemital- 
huili totahuan intiquinmomaquiliz tlalli ini- 
techmeya necutli yuan chichihualayutl. 

Xiccaquican inamisraeltlaca: Axcan oa. 
mechmonahuatili inamoteouh , iuamotlato- 



Caput XXVI. 

15. Moyses oravit Dominum Deum, di- 
cens: Domine noster, respice cle sanctuario 
tuo, et de habitaculo tuo excelso ccelorum, et 
benedic populo tuo Israel , et benedic terrcv 
quctm cledisti nobis, sicut jurasti patribus 
nostris quod dabis illis terram manantem 
lacte et melle. 



16. Audite, filii Israel: Hodie vobis prce- 
cepit Deus vester, Dominus vester, ut fa- 



! 






, 




96 



cauh, inic anquichihuazque itenahuatiltzin 
yuan itlatzontequiliztzin; yuan huelamoce- 
nyollocopa , mochican amanima anquipiaz- 
que anquimonemiliztizque. 

Axcan oanquipepehque inamotecuyo, inic 
yehuatl amoteouh yez, yuan inic ipan anne- 
mizque iyohuitzin, yuan inic anquipiazque 
intlatecpanalitzin, yuan itcnahuatiltzin, yuan 
itlatzontequilitzin, yuan anquitlacamatizque 
initenahuatiltzin. 

Auh intecuyo axcan oamcchmopepenili , 
inic canamoceltin amimacehualhuan anyez- 
que, inyuh oamechmononochili, yuan an- 
quipiazque inixquich itenahuatiltzin; 

Yuan occenca amcchhueyliz amomach- 
yuhqui inoccequintin macchualtin, inoquin- 
mochihuili, ipampa iniyectenehualoca, yuan 
itocatzin , yuan imahuizcotzin, inic ancen- 
quizcaquallin anyezque amimacehualhuan 
inamotecuyo dios , inyuh oamechmonono- 
ehili. 



ciatis mandata hccc et judicia; et ex loto 
eordc vestro , ex lota anima vestra custo- 
diatis et impfeatis. 

17. Ilodie elegislis Dominum veslrum , 
ut ipse vesler Deus sit, et ut ambuletis in 
viis ejus , et ut custodiatis cceremonias illius, 
et prwcepta, ct judicia, et obediatis ejus 
imperio. 

18. Autem Dominus hodie elegit vos, ut 
peculiaris populus suus sitis, sicut vos vo- 
cavit, el custodiatis omnia prcecepla illius; 

19. Et magis exaltet vos quam alias gen- 
les, quas ipse creavit, in laudem, et no- 
men , el gloriam suam, ut vos sitis sanclus 
populus Domini Dei veslri, sicut vos vocavit. 



ALIA LECTIO EPISTOLE AD THESSALONICENSES. 

Caput V. 



Noteiccahuane, tamechtlatlauhtya, xiquin- 
notzacan inamo motlalya inyollo, xiquinyol- 
lalican inamo yollotlapaltique, xiquincelican 
incocoxcatzitzintin , ixquich tlacatl xicpac- 
caihiyohuican. 

Huekiquittaca inicamo aca anqualli icqui- 
tecuepiliz inipampa icotoliniloc; can mochipa 
yehuatl xictocatihuiyan intlein qualli ina- 
mohuicpa, yuan ininhuicpa ixquichtlacatl. 

Mochipa xipapaquican ; 

Macaic cahui inamotlatlatlauhtiliz; mo- 
chipa xitlatlatlauhtican. 

Ixquich ipan ximocnelilmatica; cayehuatli 
initlanequilitzin dios, ipaltzinco intecuvo J. X. 
amochintin anquichihuazque. 



14. Mei fratres , rogamus vos, corripite 
inquietos , consolamini pusillanimes , susci- 
pite infirmos, ad omnes homines estote pa- 
tientes. 

15. Videte ne quis malum reddat (alicui) 
pro iribulatione ; sed semper illud sectamini 
quod bonum est erga vos, et erga omnes 
homines. 

16. Semper gaudete; 

17. Nunquam cesset oratio vestra; sem- 
per orate. 

18. In omnibus gratias agile; hcec est 
enim voluntas Dei , in Domino J. Ch. vos 
omncs faciatis. 






97 ~; 



Macamo xiccehuican inespirilu. 

Macamo xictclchihuacan inprophetia. 

Auh ixquich xicyeyecocan ; intlein qualli 
xiccuican. 

Aimotlacahualtican initechpa ixquich amo- 
qualneci. 

Auh inyehuatzin dios tetlamatcanemityani 
maixquich ipan amechcenquizcaqualtili, inic 
luielmacityez amespirilu, yuan inic huelpia- 
loz anima yuan amonacayo, inamolle ne- 
teilhuiliztli itechycz, iniquac hualmohuicaz 
tecuvo J. X. 



19. Nolite extinuucrc spiritum. 

20. Nolile spernere prophetias. 

21. Autem omnia probate ; quidquid bo~. 
num est tenete. 

22. Abstinete vos ab omnibus quce mala 
videntur. 

23. Aulem ipsc Deus pacis per omnia 
sanclificet vos , ut integer sit spiritus vester, 
et ut custodiatur anima et corpus vestrum, 
sine ulla reprehensione sint, quum venturus 
est Dominus J. Ch. 



-^m>=^- 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XVII. 

In illo lcmpore: assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Johannem, fratres, etc. 
Quod qucere alibi in secunda Dominica Quadragcsimte. 



DOMINICA SECllDA QUADRAGESIM/E. 

Epistolam et Evangelium qucere alibi in secunda Doininica Quadragesimce. 



FERIA SECUNDA. 



LECTIO DANIELIS PROPIIETyE. 



InDanicl propheta quimotlatlauhtili intc- 
cuyo, quinmolhuili: Inaxcan, totecuyoe diose, 
inotichualmoquixtili momacehualtzin inompa 
intlalpan Egiptotlaca ica incenca huelchica- 
huac momatzin, yuan oticmochihuili inmo- 
tocatzin inyuh axcan neci, otitlatlacoque, 
amoqualli oticchyuhque. 



Caput IX. 
15. Danicl prophcta oravit Dominum, 

dicens : Nunc , Domine Dcus noster , qui 
eduxisti populum tuum de terra sEgypti in 
forti manu tua, et fecisti tibi nomen sicut 
nunc manifestum esl , peccavimus, iniqiiita- 
tcm fecimus. 



\o 



!N 



98 



Totecuyoe, otictahuelnamicque inixquich 
qualli melahuac, motenahuatiltzin; nimitz- 
motlatlauhtilya, inmoqualantzin yuan motla- 
hueltzin maxicmiquanili itechpa inmaltepe- 
tzin Hierusalem, yuan inmotepetzin cenquiz- 
caqualli. Cainipampa totlatlacol, yuan ini- 
parnpa intlahuelilocayo totahuan, inHierusa- 
lem yuan momacehualtzin icahuilquixtilo 
pinauhtilo ixquich tlacatl ixpan inicyenohu- 
yan techyahuallotoque. 

Auh inaxcan, tecuyoe diose, maximoca- 
quiti inillallatlauhtiliz momacehualtzin, yuan 
inmoxayacatzin maipanximonextili inmoteo- 
pantzin, inoca cahualoc, inoipantlaca ca- 
hualtic. 

Notecuyoe diose, macanmopaltzin xitech- 
motlahuclcaquilili; xicmotlapolhui inmixtelo- 
lotzin, yuan xicmottili intopopolihuiliz, yuan 
imaltepetzin , inipan onotzalloc motocalzin; 
camo ipampa intoquallachihualiz mixpan- 
tzinco lictlalya totlallatlauhtiliz, c.anipampa 
incenca miyec motetlaocolilitzin. 

Maxitechmocaquiti, tecuyoe, maximoyol- 
cehuitzino, tecuyoe; maxitechmotlili yuan 
ximochihuili; matimohuecahuiti macan mo- 
paltzinco, tecuyoe diose; yehica cainmoto- 
catzin onotzalloc inipan altepetl, yuan ipan 
momacehuallzin, totecuyoe diose. 



1 6. Domine noster, peccavimus in omnem 
justitiam , in priecepla tua; ego obsecro te, 
iram luam et furorem tuum averte a civitale 
tua Jerusalem, et a monte tuo sancto. Nam 
propter peccata noslra , et propter iniqui- 
tates patrum nostrorum , Jerusalem et po- 
pulus tuus in opprobrium sunt omnibus 
hominibus a quibus undique circumdati su- 
mus. 

17. Nunc ergo, Domine Deus , exaudi 
orationem populi tui, et faciem tuam ostende 
super sanctuarium tuum , quod desertum 
est, ab hominibus derelietum. 

18. Domine noster Deus, per temelipsum 
inclina aurem tuam; aperi oculos tuos, el 
vide desolationem nostram , et eivitatem 
tuam , super quam invocatum est nomen 
tuum; non enim propter bona opera nostra 
coram le prosternimus preces nostras , sed 
propter mullas miserationes tuas. 

19. Exaudi , Domine, placare , Domine; 
uttendc et fac ; ne moreris propter temeli- 
psum, Domine Deus; quia nomen tuum in- 
voeatum est super civitatem, et super po- 
pulum tuuni, Domine Deus noster. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput VIII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili inJudiome: Yeniyauh, 
inamehuantin annechtemozque, yuan ipan 
anmiquizquc inamotlatlacol. Auh inompa ni- 
yauh, anhuelanyazque. 

Auh inJudiome quitohuaya: Cuix canmo- 
noma mictiz? Caquitohua : inompa niyauh , 
anhuelanyazque. 



21. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit Judceis: Ego vado , vos quce- 
retis me, et moriemini in peccato vestro. 
Autem quo ego vado, vos non potestis venire. 

22. Judwi autem dicebant: Numquid se- 
uielipsum inter/iciet? Quia dixit : quo ego 
vado , vos non potestis venire. 



v 



99 



[ntecuyo quinmolhuilyaya: Inamehuantin 
tlatzintlan ampouhque, caninnehuatl tlaepac 
nipohui. Inamehuantin itechampohui inin 
cemanahuacO 1 ). 

Auh caonamechilhui, ipan anmiquizque ina- 
motlatlacol; ca intlacamo amcchneltocazque 
canehuatl, ipan anmiquizque inamotlatlacol. 

Auh inyehuantin quimolhuilyaya: Acte- 
hual ? Intecuyo J. X. quinmolhuili: Canehuatl 
inipeuhcayutl inamechnotza. 

Miyectlamantli inamotechpa niquitozyuan 
nictzontequiz. Auh inonechhualmihuali caix- 
quichnelli inquimitalhuya; auh intlein itech- 
tzinco nicac, yehuatl nictenehua intlalticpac. 

Yuan amoquiximatque, amoyuh inpanya 
inyollo inicquimitalhuyaya initatzin cadios. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Iniquac 
haco anquiquetzazque ichpuchtli iconetzin, 
hueliquac anquimatizque canehuatl, yuan 
atle can noncyocoli nicchihua; canyehuatlni- 
quitohua inyuh onechmomachtili notatzin. 

Inonechhualn)ihuali notlan moyetztica , 
amo cannocel nechmocahuili; yehica cainix- 
quich ihuelmach, mochipa nicchihua. 



23. Dominus dicebat eis: Vos cle deorsum 
estis, sed ego de supernis sum. Vos estis de 
hoc mundo. 

2i.Autem vobis dixi, quia moriemini in 
peccatis vestris; si enim non credideritis quia 
ego sum , moriemini in peccato vestro. 

25. Illi autem dicebant ei: Quis es tu? 
Dominus J. Ch. ait illis: Ego sum princi- 
pium qui vos voco. 

26. Multa de vobis loquar et judicabo. 
Autem qui me misit omnino verax est in 
sermone suo; et qucecumquc ab iJlo audivi, 
hwc ioquor in mundo. 

27. Et non cognoverunt , sicut in corde 
suo dicebat Patrem suum essc Deurn. 

28. Autem Dominus J. Ch. dixit eis: 
Quum exaltaveritis Virginis Filium , tunc 
cognoscetis quia cgo sum , et nihil a me 
ipso facio; sed hcec loquor sicut me docuit 
Pater meus. 

29. Qui me misit mecum est , nec me 
solum reliquit; quia omnia quce placita sunt 
ei, semper facio. 



FERIA TERTIA. 

LECTIO LIBRI III. REGUM. 
Caput XVII. 



intecuyo quimolhuili inHelias propheta 
thesban ichan: Ximoquetza, yuan xiyauh 
ininquauhtla Sidoniatlaca , yuan ompa ti- 
nemiz ; caompa cecihuatzintli onicnahuati 
inicmitztlaqualtiz. 



9. Dominus dixit ad Eliam prophelam 
Thesbitem : Surge, et vade in desertum Sido- 
nis, et ibi manebis; quoniam ibi cuidam mu- 
lieri prcecepi ut pascat te. 



(1) Deest, nescimus qua de causa , sed quod propius est fidem , propter oblivionem iutcrpretis . vel ama- 
nuensis, pars secunda versiculi hujus, quam ita legimus in Vulgala: ego non sum de hoc munclo. 






* 



mxwnumm 




100 



Omoquetz, ompa oya inquauhtla sarepta. 
Auh inoacito initlatzacuillotitlan altepetl, ce 
icnocihuatzintli oncannez quaquahui, yuan 
connotz, conilhui: Maachitzin xinechmoma- 
quili tecomac qualli atl, inniquiz. 

Auh iniquac yeyauh quicuiz, contzatziii 
icampa, conilhui: Nimitznollatlauhtilya, ma- 
noyuan achitzin ccncamatzintli llaxcaltzintli 
momac xinechhualcuili. 

Inyehuatl quihualnanquili: Camonemitya 
indios motlatocauh , caaoctle notlaxcal, can- 
huelcencamapictli innotex comicca, yuan 
canhuel achiton azeite incontoncoca ; izcatqui 
yenoconpepena ome quahuitl, inicniccalaque, 
yuan nicnochihuiliz, yuan nicchihuiliz no- 
coneuh , intiquazquc , yuan timiquizque. 

Inhelias quilhui : Macamo ximomauhti , 
xiyauh, auh xicchihua inoyuh tiquito; ocye 
achto xinechihuili izca acliiton motexcon ce 
tlaxcaltzintli tepiton nextitlan , xinechicuxi- 
tili, yuan xinechhualcuili; catepan licmochi- 
huiliz, yuan inmoconeuh. 

Auh intecuyo ininteouh Israel quimital- 
huyay: Intextli inoncan comicca amocaxa- 
huaz, amotlamiz; auh inazeite inca contonco 
amocaxahuaz, inixquichcahuitl tecuyo qui- 
momacahuiliz quiyahuill intlalticpac. 

Auh inyehuatl cihuatzintli ya, yuan yuh- 
quichyuh inyuh quilhui Helias; auh inhelias 
motlaqualti, yuan inicnocihuatzintli , yuan 
ixquichtin ichantlaca. 

Auh inhueliquac intextli inoncan comic 
amocaxahuac, auh mazcite incontoco amoca- 
xahuac , inyuh quimitalhui tccuyo , inqui- 
molhuilica Helias. 



10. Surrexit, et abiit in desertum Sa- 
rephta. Quum autem pervenisset ad portam 
civitatis, qucedam vidua ibi colligebat ligna, 
et vocavit eam, dixit ei: Da milii paullulum 
in vase aquce, ut bibam. 

11. Quum autem iret ut afferret , cla- 
mavit post illam, diccns: Oro le, etiam 
parvam buccellam panis in manu tna affer 
mihi. 

12. Illa respondit: Vivit Deus Dominus 
tuus, quia non habco panem, scd solum pu- 
gillum farinw inhydria, ct paullulum olei 
in lecijtho ; cn colligo duo ligna, ut ingre- 
diar, et faciam illum mihi , et faciam filio 
meo, ut comedamus, et moriamur. 

13. Elias inquit: Noli timere , vade , ct 
fac sicut dixisti; verumtamen primum mihi 
fae de ipsa farinula placentani parvulam sub- 
cinericiam , mihi coque, et affer ad me; po- 
stea tibi facies et filio tuo. 

14. Dominus autem Deus Israel dicit 
hwc: Farina in hydria non deficiet, non fi- 
niet; et oleus in lecytho non deficiet, doncc 
Dominus daturus sit pluviam super terram. 

15. Et illa mulier abiit , et fecit sicut 
dixit Elias; Elias autem comedil , et etiam 
vidua, ct omnes domus ejus. 

16. Et ex illa die farina in hydria non 
dcfecit , et olcus in lecytho non dcfecit , 
juxta verbum Domini , quod locutus fuerat 
Elias. 






-©- 101 -©- 
EVANGELIUM SECUNDUM MATTII/EUM. 

Caput XXUI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinniononochili inmacehualtin yuan 
initlamachtilhuan, 

Ouinmolhuili : Inphariseome yuan inteo- 
tlatolmatini ipan motlalique inicpal moysen. 

Auh inaxcan inixquich amechilhuizque 
xicpiacan , yuan xicchihuacan ; auh inyuhca 
intlachihual macamo xicchihuacan; cateno- 
notza, canamoquichihua. 

Caquichichihua, quilpia intlamamalli cen- 
cahetic, amoyehualloni , yuan quinmamal- 
tya intlaca; canye ahuel inmapiltica colinya. 

Auh inixquich initlachihual canyequichihua 
inic ittozque; yuan cenca quipatlahua inic- 
moquailpia imamatlacuilol, yuan cenca qui- 
hueylya inintilmaten. 

Yuan cenca quitlacotla intlayacantiyezque 
necochcayotilloyan, yuan intlayacantica ic- 
palli necentlahloyan , 

Yuan inotlica tetlapalloliztli, yuan inicte- 
machtyani tocayotilozque. 

Auh inamehuantin macamo icxinotzallo- 
can antemachtyani. Ca cancc inamotemach- 
ticauh, auh inamehuantin caamochintin an- 
teiccahuan. 

Yuan macayac tlalticpac teta xictocayo- 
tican; ca cance inamotatzin, inilhuicac mo- 
yetztica. 

Macamo ximotocayotican antemachtyani; 
yehica cacance inamotemachticauh, inychua- 
tzin Christo. 

Inaquin amechpanahuiya, amotetlaecol- 
ticauh yez. 

Auh inaquin mohuecapanoz icnonemachi- 
iloz, auh inaquin mocnomatiz huecapanoloz. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., locutus est ad turbas et ad discipu- 
los suos, 

2. Dicens: Phariswi et Scribo3 sederunt 
super cathedram Moysi. 

3. Nunc ergo quwcumque dixerint vobis 
servatc , et facite; vero secundum opera eo- 
rum nolile facere; consiliant enim, sed non 
faciunt. 

4. Parant enim , allkjant onera gravia, 
importabi/ia, et onerant homines; sed no- 
lunt digito suo ea movere. 

5. Omnia vero opera sua solum faciunt 
ut videantur; et macjis dilatant alligando 
phylacteria sua , et magnificant fimbrias 
suas. 

6. Et valde amant primos esse in camis, 
et in primis cathedris in synagogis, 

7. Et in foro salutationes , et magislri 
vocari. 

8. Vos autem nolite vocari magislri. 
Quoniam unus est magisler vester, et vos 
omnes fratres estis. 

9. Et neminem super terram patrem vo- 
bis vocate; quia unus est pater vester, qui 
in ccelis est. 

10. Nolite vocari magistri; quia unus est 
magisler vester, ipse Chrislus. 

1 1 . Qui major est vestrum , vester mini- 
sler erit. 

12. Aulem qui se exaltaverit humiliabi- 
tur, et qui se humiliavcrit exaltabitur. 













102 



FERIA OUARTA POST DOMINICAM II. QUADRAGESDLE. 



LECTIO LIBRI ESTHER. 

Caput XIII. 



InHester quimotlatlauhtili intecuyo. qui- 
molhuili : Toteeuyoe diose tlatohuanie ix- 
quichihuelie, caixquich momactzinco catqui, 
yuan onca inquileltiz motlanequiliz; intla- 
ticmonequiltiz , intlaticmitalhuiz intitechmo- 
maquixtiliz , niman titomaquixtizque. 

Yehica catehuatzin oticmochihuili inilhui- 
catl yuan intlalticpactli , yuan inixquich 
quiyahualotoc ilhuicatl. 

Tehuatzin ixquichtlacatl titlatocauh, auh 
ayac onca inquileltiz mohuelitilitzin , inmo- 
lnahuicotzin. 

Auh inaxcan , totecuyoe , intitlatocauh 
latoque, intinteouh Abraham , maxicmotlao- 
colili inmoniacehualtzin, caintoyaohuan tech- 
popoloznequi, yuan quixitihuiznequi, quimo- 
rnoyahuaznequi inmaxcatzin , inmotlatqui- 
tzin. 

JVlacamo xicmotelchihuili ininotetzinco po- 
hui inoticmomaquixtili ; 

Macanxicmocaquiti intotlatlallauhtiliz; ma- 
xicmocnoittili inmotetzinco pohui, yuan inic- 
mecayo maxcatzin. Auh intochoquiz mapa- 
quilizlli ipan xicmocuepili , inic ticycctene- 
huazque motocatzin inoctonnemi ; rnacamo 
xiquinmotentzacuili inmitzmocuieatilya , te- 
cuyoe diose. 

1) In Yulgala legilur Mardochceus. 



8. Hester (*) oravit Dominum , dicens: Do- 
mine nosler Deus rex omnipotens, quoniam 
cuncta in manu tua suntposita, et nemo resi- 
stet tuce voluntati; si volueris, si decreveris 
liberationem nostram, continuo liberabimur. 

9. Tu enim fecisli coelum et terram , et 
omnia qme sunt in ambitu cceli. 

10. Tu es omnium Dominus , et nemo est 
qui resistat potestati tuce, tuce majestati. 

15. Et nunc , Domine , rex regum , tu 
Deus Abraham , miserere populi tui , quia 
inimici nostri nos perdere volunt, et delere 
volunt, circumire volunt hcvreditatem tuam, 
possessum tuum. 

16. Ne despicias partem tuam quam re- 
demisti tibi ; 

17. Sed exaudi deprecationem nostram: 
propitius esto parti tuce , el funiculo hcere- 
ditatis tuce. Et luctum nostrum in gaudium 
converte , ut laudemus nomen tuum dum 
vivimus; ne claudas ora canenthim te , Do 
mine Deus. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTELEUM. 

Capct XX. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., inyemollecahuityuh ompa hierusalem, 
canichtaca quimomanili matlactin omomcn 
itlamachtiltzitzihuan , quinmolhuili : 

Cayetitleco inompa hierusalem ; auh in- 
ichpuchtli iconetzin inmactlacalloz inhue- 
hueintin teopixque, yuan teotlatolmatini ; 
quimiquiz tlatzontequilizque. 

Noyuan inmactlaeazque intlateotocanime 
inic ica mahuiltizque, yuan quimecahuite- 
quizque, yuan Cruztitcch quimamacohual- 
lizque; auh yeilhuitica occeppa mozcaliz. 

Iniquac ixpantzinco onya ininnantzin ipil- 
huan Zebedeo, quinhuicac inipilhuan, qui- 
motlatlauhtili, quirnotlaitlahuilili. 

Auh inyehuatzin tecuyo quimolhuili: Tlein 
ticnequi? Auh inyehuatl conmolhuili : Ma- 
xicmitalhui inic motlantzinco motlalizquc 
inquimomextin nopilhuan, cetlacatl moma- 
yeccampatzinco , auh inoccetlacatl mopuch- 
copatzinco inipan motlatocayotzin. 

Auh intecuyo J. X. quimonanquilili, qui- 
molhuili: Amo anquimati intlein anquitlahui. 
Cuix huelanquizque incafe innehuatl nicni- 
tiz? Ouimolhuilique: Ouemaca tihuelitizque. 

Auh quinmolhuili: Huelanquizque inno- 
caliz; can inicamotlalizque inaco nomayec- 
campa, inanoco nopuchcopa, amo nomachiz, 
amonotequyuh inamehuantin namechmacaz, 
canyehuantin inoquincencahuili inointech- 
quinpohuili notatzin. 

Auh inoquicacque inmatlactin, icin intech- 
quallanque inomentin inteiccahuan. 



1 7. Quum super terram vivercl Dominus 
J. Cli. , ascendens Jerosolymam, secreto as- 
sumpsit duodecim discipulos, et ait illis : 

18. Jam asccndimus Jerosolymam; et Vir- 
ginisFilius tradetur principibus sacerdotum, 
et scribis; morti condcmnabunt eum. 

19. Et tradent eum sacerdotibus ad il- 
ludendum , et flagellandum, ct crucifigen- 
dum; et tertia die resurget. 

20. Tunc accessit ad eum mater fdiorum 
Zebedcei, conduxit filios suos, adoravit eum 
et deprecata est eum. 

21. Et ipse Dominus dixit ei : Quid vis? 
Et illa respondit: Dic ut tecum sedeant hi 
duo filii mei, unus ad dexteram tuam , et 
alius ad sinistram tuam in regno tuo. 



22. Et Dominus J. Ch. respondcns di- 
xit illis: Nescitis quid petatis. Num potc- 
stis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 
Dixerunt ei: Utique possumus bibere. 

23. Et ait illis: Quidem bibetis calicem 
meum; sed ut vos sedeatis vel ad dexte- 
ram meam , vel ad sinistram , non esl mew 
potestatis, non mei ministerii vobis dare , 
sed illis quibus paravit quibus disposuit Pa- 
ter meus. 

24. Et audientes decem, indignati sunt de 
duobus fratribus. 




. 



Auh intecuyo J. X. niinan quinmonochili, 
piinmocentlalili, quininolhuili : Anquimati , 
caintlatoque inpan tlatocati ininmacehual- 
huan; auh inaquique huehueintin intepana- 
huya, inpan quichihua intlein quinequi. 

Amoyuhqui amotlan mochihuaz; can ina- 
quin quinequiz amotlan huciyaz, manyehuatl 
amotetlaecolticauh mochihua ; 

Auh inaquin quinequiz inamech yacanaz, 
amotetlaecolticauh yez. 

Inyuhquiichpuchtliiconelzinamoicohualla 
intlaecoltiloz, can tetlaecoltico yuan momi- 
quilico, inic miyequintin momaquixtizque. 



FEMA QUINTA. 

LECTIO JEREMI E PROPHELE. 
Capct XVII. 




25. Auiem Dominus J. Ch. slalim voeavit 
eos, congregavit eos, dixit illis: Scitis , quia 
principes dominantur gentium; et qui majo- 
res sunt prcevalent, faciunt quidquid volunt. 

26. Nonita inter vosfiet; sed quicumque 
voluerit inter vos major fieri , ipse vester mi- 
nister sit; 

27 . Et qui voluerit inter vos primus esse, 
vester servus erit. 

28. Sicut Virginis Filius non venit mi- 
nistrari , sed ministrare et mori , ut multi 
redimantur. 



Izcatqui quimitalhuya intecuyo dios: Ca- 
telchihualloni inaquin tlacatl itech motema- 
chya , yuan itech mochicahuan itech tla- 
quauhtlamati inamo chicahuac tcnacayo ; 
auli iniyollo quitlalcahuya intecuyo. 

Cayuhqui yez inxihuitl inantlc itechmo- 
chihua innompa quauhtla , yuan amoquittaz 
iniquac huallaz qualli; can tlalhuacpa nemiz 
inoncan quauhtla , can tcquixqui tlalpan 
inayac oncan nemi. 

Yectenehualloni inaquin itech motema- 
chya tecuyo ; auh intecuyo inctemachiliz yez. 

Auh yuhqui yez inyuhqui quahuitl inane- 
pantla maquya, ca ininelhuayo tlacuetlaua- 
yan yayauh; auh amo momauhtiz iniquac 
tonalco yez. Auh iniatlapalxo xohuiyez, auh 
iniquac tlahuaquiz , amo motequipachoz , 
anoic mocahuaz inmoxochiquallotiz. 



5. Hcec dicit Dominus Deus: Maledictus 
qui in homine confidit, et in eo fortificatur, 
ponit brachium suum carnem; et cor ejus 
rejicit Dominum. 

6. Quoniam erit tamquam herba nihilpro- 
ducens in deserto, et non videbit quum ve- 
nerit bonum; sed in siccitate habitabit in 
deserto; sed in terra salsuginis ubi nemq 
habitat. 

7. Benedictus qui confidit in Doinino; et 
Dominus fiducia cjus erit. 

8. Et ita erit quasi lignum in medio aqua- 
rum posilum , quod radices suas ad umorein 
mittit; et non iimebit quum cestus erit. Et 
folium ejus viride erit , et quando arescet , 
non erit solicitum , nec unquam desinet fa- 
cere fructum. 







-<- 



105 



Cenca tlaelli iniyollo tlacatl , yuan amo 
iximachoni; aquin huelquiximatiz? 

Innehuatl nitlatohuani huelniquiximati in- 
teyollo, yuan huelteyollo yitic nitlachya; 
innehuatl ceceyaca yuh nicmaca, nictlaxtla- 
huya inyuhca iyohui, yuan inyuhca ipeuhca 
inelhuayo itlachihualiz. Quimitalhuya into- 
tecuyo dios ixquichihuelli. 



9. Pravum est cor hominis, et inscruta- 
bile; quis polest cognoscere illnd? 

1 0. Ego Dominus possum scrutarc corda , 
et eordium intima viderc; ego unicuique do, 
ego remunero juxta viam suam , et juxta 
principium et finem operum suorum. Dicit 
Dominus noster Deus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XVI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , izcatqui tlatohnachiyotl quinmolhuili 
initlamachtilhuan : Cetlacatl oncatca mocuil- 
tonohua, inconmaquyaya cenca qualli, cenca 
tlacotli intilmatli ; momoztlae incenca tla- 
chichyuhtli tlaqualli quiquaya. 

Auh cetlacatl oncatca motolinya motlatlae- 
huyaya , itoca Lazaro , itlatzacuillotitlan 
hueztoca , cenca nohuyan pahpalahuya ; 

Ouinequya inmaicpachihui initencahual 
inimesapan hualhuehuetzya mocuiltonohua; 
can ayac tlequitlaocollyaya; auh inchichime 
huallaya quipapalohuaya inipapalax. 

Auh omochyuh , momiquili inmotlatlaitla- 
huyaya, yuan quihuicacque angelome inic 
itlanez Abraham. Auh inmocuiltonohua no- 
mic, yuan quitocaque inompa mictlan. 

Auh inacotlachix iniquac yetlaihiyohuya, 
hueca conittac inabraham , yuan inlazaro 
intlanca ; 

Yuan tzatzic, quito: Notatzine Abrahame, 
maxinechmotlaocolili , yuan maxiqualmi- 
hualli inlazaro, yuan maima atlan conaqui, 
inic quicehuiz nomenepil , canitlaihiyohuya 
inican tlecuecallotitlan. 

Auh inabraham quilhui : Nopiltzine , xi- 
quilnamiqui, yehica cainoctinemi oticcelli 



19. Quum super terram viveret Dominu* 
J. Ch., hanc parabolam dixit discipulis suis: 
Homo quidam erat dives, qui induebat me- 
liora, pretiosiora indumenta; quotidic splen- 
dide eputabat. 

20. Et quidam eral pauper qui mendi- 
cabatur, uomine Lazarus, ad januam ejus 
jacens, undique ulceratus; 

21. Cupiebat de micis saturari os suutn 
qute de mensa cadebant divitis; sed nemo 
miserebatur ejus; et canes ■veniebant qui 
lingebant ulcera ejus. 

22. Factum cst autem , mortuus est qui 
mendicabatur , et portaverunt eum augeti in 
sinum Abrahce. Et dives quidem mortuus 
est , et sepeliverunt eum in inferno. 

23. Et in altum aspexit quum esset in 
tormentis , a longe vidit Abraham , et La- 
zarum in sinu ejus ; 

24. Et clamans , dixit: Paler mi Abra- 
ham , miserere mei , et mitte Lazarum , et 
manum suam in aqua intingat , ut refri- 
geret linguam meam , quia crucior in hac 
flamma. 

25. Et Abraham dixit illi: Fili mi , re- 
cordare , quia dum vivebas recepisti hono- 

14 



•I 



; 






i 




106 



innetlamachtilli paquiliztli , auh cannoihui 
inlazaro oquihiyohui inaqualli innetoliniliztli; 
auh inaxcan nican moyollalya, auh intehuatl 
titlaihiyohuya. 

Auh inipampa ixquich inomochicahua- 
catlalli, inic hueca titotzticate; inyehuantin 
amohuelitizque inican huehuazque amechon- 
tocazque , auh inamotlancate amohuel nican 
huallazque. 

Inmocuiltonohua quito : Auh inaxcan ni- 
mitzmotlatlauhtilya , notatzine , maxicmi- 
hualli inichan notatzin ; 

Ca macuiltin noteiccahuan onnemi, man- 
huelquimilhui , inicamo noyehuantin hual- 
lazque nican tlaihiyohuilloyan. 

Auh inabraham quimolhuili: Caompa nemi 
moyses yuan prophetame ; maquincaquili- 
can inintlatol. 

Auh inyehuatl occeppa conito: Caamo, 
notatzine abrahame ; auh intla aca yehuan- 
tin omicque inyaz quimittatyuh , catlama- 
cehuazque. 

Inabrahan conilhui : Intlacamo quicaqui 
illatol moyse yuan prophetame , caamono 
quineltocazque intla cememozcalizque ino- 
micque. 



rem et gaudium, et similiter Lazarus passus 
est mala et tribulationes ; nunc ergo hic 
consolatur, et tu cruciaris. 

26. Et propter hcec omnia inter nos est 
magnus abyssus, ut longe nos simus; ut hi 
non possint hinc transire ad vos, ct qui vo- 
biscum sunt non possint huc venire. 

27. Dives ait: Nunc igitur rogo te, pa- 
ter mi, mitte eum in domum patris mei; 

28. Etenim quinque mei fratres sunt ibi, 
ut dicat illis, ne et ipsi veniant in hunc 
locum tormenlorum. 

29. Et Abraham aitilli: Illic sunt Moy- 
ses et prophetce; audiant sermonem illorum. 

30. At ille rursum dixit: Non, pater mi 
Abraham; nam si aliquis ex illis qui mor- 
tui sunt ierit ad visendos eos, pcenitentiam 
agent. 

31. Abraham respondit: Si non audiunt 
verbum Moysis et prophetarum, neque cre- 
dent si quis resurrexerit ex mortuis. 



FERIA SEXTA. 



l i 



LFXTIO LIBRI GENESIS. 

Caput XXXVII. 



In Joseph quimilhui initeachcahuan: Ma- 
ximocaquitican innotemic inoniquittac: 

Ninomatya caintehuantin tipixca titlatlal- 
pya inmilpan ; auh intlalpilli iniquilpi yuh- 
quiman mehuatiquetz yuan moquetzticaya ; 
auh inanquilpique quiyahuallo limanca qui- 
tlatlauhtyaya innotlalpil. 



6. Josephus dixit suis fratribus: Audite 
somnium meum quod vidi: 

7. Putabam quod nos metebamus etligaba- 
mus manipulos in agro; et manipulus quem 
ego ligavi quasi consurgens stabat ; quos au- 
lem vos ligavistis circumstantes adorabant 
manipulum meum. 



Hi 



107 



Initeachcahuan quinanquilique , quilhui- 
que : Cuix titotlatocauh yez ? Cuix tehuatl ti- 
mitztlacamatizque? Auh inintemictli yuan tla- 
tolli icmotlalli nexicolliztli yuan tecocoliliztli. 

Occentlamantli inoquittac temictli, icquin- 
nonotz initeachcahuan, quimilhui: Nocochpa 
niquittac nictemic yuhquiman tonatyuh, 
yuan metztli, yuan matlactetloce cicitlaltin 
nechtlatlauhtya. 

Auh iniquac oquilhui itatzin yuan ite- 
achcahuan, initatzin iccahuac, quilhui: Tlein 
quitoznequi, quinezcayotya inintemictli ino- 
tiquittac? Innehuatl yuan monantzin, yuan 
moteachcahuan cuix timitztlatlauhtizque ini- 
can tlalticpac? 

Auh initeachcahuan itechmoxicohuaya ; 
auh initatzin canichtaca, caniytic ipan mo- 
yolnonotzaya. 

Auh initeachcahuan inyaompannemi Si- 
chen quintlaquaqualtya inichcahuan intatzin; 

Inisrael quilhui in Joseph: Inmoteachca- 
huan quintlaquaqualtya inichcame ompa Si- 
chem; xihuallauh, nimitzhuicaz tiquimitta- 
tyuh. 

Inyehuatl quito:CayequalIi, ninocencauh- 
tica. Niman quilhui: Ximohuica , yuan xi- 
quimitta inaco huelnemi moteachcahuan , 
yuan inichcame; auh tinechilhuiquyuh in- 
tlein mochihua. Ompa huelihualoc intepe- 
tzallan ebron, acito inompa Sichem. 

Auh cetlacatl quittac inyamixcuepa inompa 
milpan , yuan quitlatlahuya intlein quite- 
mohua. 

Auh in Joseph quinanquili, quilhui: Ca- 
niquintemohua noteachcahuan ; maxinechon- 
tlachyalti canin quintlaquaqualtya ichcame. 

Auh inyehuatl quilhui: Oyaque, aocmo 
iznemi; auh niquincac quimolhuya: Maom- 
patihuiya in dothaim. Auh in Joseph quin- 
tepuztocac initeachcahuan , yuan ompa qui- 
mittato indothain. 



8. Fratres ejus responderunt , dicentes: 
Num tu rex noster eris? Num obediemus 
tibi? Et somnia et sermones ejus concitave- 
runt invidiam et odium. 

9. Aliud quoque vidit somnium , quod 
explicans fratribus suis, dixit: Dormiens vidi 
per somnium quasi solem, et lunam, et un- 
decim stellas adorare me. 

10. Et quum dixisset hoc patri suo et 
fratribus suis, pater suus increpavit eum , 
dicens: Quid sibi vult, quid significat hoc 
somnium quod vidisti? Ego et mater tua et 
fratres tui num adorabimus te super terram? 

1 1 . Igitur fratres sui invidebant ei; pater 
vero ejus secreto , in corde suo rem conside- 
rabat. 

12. Autem fratres ejus iverunt vivere in 
Sichem ad pascendos greges patris; 

1 3. Israel dixit ad Josephum : Fratres tui 
pascunt oves in Sichimis; veni , mittam te 
ad eos visendos. 

14. Ille dixit: Optime, prwsto sum. Tunc 
ait illi: Vade , et vide utrum bene se ha- 
beant fratres tui , et pecora; et renunlia 
mihi quid agatur. Missus de valle Hebron, 
pervenit in Sichem. 

15. Autem quidam vir invenit eum er- 
rantem in agro, et interrogavit quid quw- 
reret. 

16. Josephus autem respondit , dicens: 
Ego qucero fratres meos; indica mihi ubi 
pascanl greges. 

17. Et ille dixit ci: Abierunt , jam non 
sunt hic; audivi autem eos dicentes: Eamus 
in Dothain. Et Josephus perrexit post fra- 
tres suos, et invenit eos in Dothain. 







i 



9B 



108 



Aub initeachcahuan oc hueca inquihualit- 
tac, inayamo intechonaci quilnamicque inic- 
quimiclizque ; 

Yuan quimolhuyaya: Izcatqui yehuitz in- 
temicqui ; 

Xihualhuya, maticmictican, maoncan to- 
con mayahuican inyehuecauhca allacomolli, 
yuan tiquitozque: Cahuey tequani oquiqua. 
Auh iquac neciz intlein itechpa cotaz itemic. 

Auh inoquicac in Ruben, cenca mochi- 
cahuaya inic inmac cahuaz, yuan quimil- 
huyaya : 

Macamo ticmictican, macamono ticnoqui- 
can inyezo; macanican atlacomolco xocon- 
mayahuican inquauhtleca, rnahuelxicpiacan 
inamoma, inicamo tlatlacollohuaz. Auh inic 
quitohuaya y, inic inmacpa cahuaz, yuan 
occeppa quihuiquiliz initatzin. 



18. Aulem sui fralres jam a longe vide- 
runt euni, antequam perveniret ad eos cogi- 
taverunt illum occidere; 

19. Et dicebant: Ecce venit somniator ; 

20. Venile , occidamus eum, sepeliamus, 
mittumus in veterem cisternam, et dicemus: 
Magna fera devorcwit eum. Et tunc appa- 
rebit quid prosint soninia sua. 

21. Audivit autem hoc Ruben , multum 
nitebatur ut de manibus eorum eriperet(eum), 
et dicebal: 

22. Non interficiamus, neque effundamus 
sanguinem ejus; sed in hanc cisternam proji- 
cite eum quce est in solitudine, servate ma- 
nus vestras, ne peccetis. Dicebat autem hoc, 
ut de manibus eorum eriperel (eum), et 
rursus perdueeret ad patrem suum. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHiEUM. 

Caput XXI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., izcatqui tlatolmachiyotl quinmolhuili 
initlamachlilhuan , yuan in Judiome: Cetla- 
catl oncatca mocuiltonohua motlacamati, ca- 
qui quitocac inxocomecatl inhuino milpan , 
yuan chinamill quiyahualolti ; oncan oqui- 
tlalli innoncan mopatzca huino, yuan qui- 
quetz huecapancalli , oncan oquintlalli tlal- 
chyuhque, yuan hueca oyaque. 

Auh iniquac yemochihua xochiqualli , 
quinhualihua itlacahuan inhuicpa tlalchyuh- 
que , inicquicuizque xochiqualli. 

Auh intlalchyuhque inoquinmolzitzquique 
itlacahuan, cellacatl quihuihuitecque, inoc- 
cctlacall huelinmacmicque, inoccetlacatl qui- 
tetepachoque. 



33. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., hanc parabolam narravit discipulis 
suis , et Judceis: Quidam liomo crat dives 
paterfamilias , qui plantavit vineam in agro, 
et sepem circumdedit ci; ibi posuil unde ex- 
primeret vinum, et cedificavit turrim, inde 
locavit eam agricolis, et longe profectus est. 



34. Quum autem producerentur fructus, 
misit servos suos adversus agricolas, ut ac- 
ciperent fructus. 

35. Et agricoke apprehenderunt servos 
ejus, alium verberaverunt , alium occide- 
runt , alium lapidaverunt. 






Occeppa cequintin quinhualihua itlaca- 
huan amocanizquintin inachto huallaca; can- 
noyuh quinchyuhque. 

Catepan inhuicpa quihualihua inipiltzin , 
quito: Aco quipinaliuilizque, aco quixitaz- 
que innopiltzin. 

Auh intlalchyuhque inoquittaque ipiltzin, 
imitec quimolhuilique : Cayehuatli inaxcahua, 
intlatquihua ; xihualhuyan , maticmictican ; 
taxcayez initlatqui. 

Auh inoconanque quihualquixtique inon- 
can /mMiomilpan, yuan quimictique. 

Auh inaxcan iniquac huallaz iniaxca hui- 
nomjlli, tlein impan quichihuaz tlalchyuhque? 

Ouimolhuilique : Caintlahueliloque huel- 
tetolini inic quinpopolloz ; auh mihuinomW 
intechquicahuaz occequintin tlalchyuhque , 
inquimacazque xochiqualli iniquac mochi- 
huaz. 

Intecuyo J. X. niman quinmolhuili: Aic 
oanquipouhque inipan leotlatolli , intetl in- 
canquitelchyuhque calquctzque, yehuatl itla- 
yecahuiz ictzonquicaz inxomolli? Inin caqui- 
mochihuili inlecuyo, auh intixpan mahuiztic. 

Ipampa namechilhuya , ca ancuililozque 
initlatocayotzin dios, yemacozque occequin- 
tin tlaca inquichihua xochiqualli. 

Auh inaquin ipanhuetzitz tetl, popuzte- 
quiz; auh inyehuatl tetl inaquin ipanyaz, 
ipanhuetziz , quixaxamahuiz. 

Auh iniquac oquicaque huehueintin teo- 
pixque yuan phariseome inimachiyotlatoltzin, 
huelinyollo quimatque , caintechpa quimi- 
talhuya. 

Auh inyequimaniliznequi , canquimima- 
cazque inmacehualtin, yehica cayuhqui in- 
propheta ipan quinmatya. 



109 -<~ 

36. Iterum aliquos nrisit servos suos plu- 
res ill.is qui antea venerant; sed similiter 
fecerunt illis. 

37. Deinde ad eos misit filium suum, di- 
cens: Forsitan verebuntur, forsan revere- 
bunlur filium meum. 

38. Agricolce autem vidcntes filium, in- 
Ira se dixcrunt: Ilic est Jmres, possessor; 
venile , occidamus eum; habebimus hceredi- 
tatem suam. 

39. Et apprehensum cum ejecerunt exlra 
vineam , et occiderunt eum. 

40. Nunc igitur quum venerit dominus 
vinece , quid faciet agricolis illis? 

41. Aiunt illi: Malos tribulahit ut per- 
dcntur; et vineam suam locabit aliis agri- 
colis, qui reddant ci fructum quum produ- 
cetur. 



42. Dominus J. Ch. continuo dixit illis: 
Nunquam legistis in Scripturis, (quocl) lapis 
quem reprobaverunt cedificantes, hic posilus 
est factus est in caput anguli? Hoc fecit 
Dominus, et in oculis nostris mirabile. 

43. Ideo dico vobis, quia auferetur a vo- 
bis regnum Dei , et dabitur aliis gentibus 
facientibus fructum. 

44. Et qui ceciderit super (istum) lapi- 
dem, confringetur; et lapis super quem ive- 
rit , ceciderit , conteret eum. 

45. Et quum audivissent principes sacer- 
dotum et Phariscei parabolas ejus, in corde 
suo cognoverunt , quod cle ipsis diceret. 

40. Et eum tenere volebant, secl timue- 
runt lurbas , quoniam sicut prophetam eum 
existimabant. 



\h 




SABBATO. 



LECTIO GENESIS. 

Caput XXVII. 




I ii Rebecca quilhui iniconeuh Jacob: Oni- 
cac inmotatzin quinononotza inmoteachcauh 
Esau , quilhuya: 

Xinechhualitcuili intlein ticamityuh , vuan 
xicchihua tlaqualli iniquaz, yuan ixpantzinco 
intecuyo nimitzteochihuaz inayamo nimiqui. 

Auh inaxcan , noconetzin , xicchihua inic- 
niniitznahuatya; 

Maximohuica inompa mani ichcame , on- 
teme xiquinhualmanili inimpilhuan qua- 
quauhtentzoneque yehuantin incenca qual- 
tin , inic tlaqualtzintli nicchihuiliz motatzin , 
incenca iyollocopa quiquaz. 

Iniquac otocqualcuilli, yuan iniquac oqui- 
ma motatzin, achto mitzteochihuaz inayamo 
miqui. 

AuhinJacobquinanquili ininantzin: Catic- 
momachitya Esau noteachcauh catomiyo, 
auh innehuatl caniyamanqui ; 

Intlanechmatocaz , manechiximati , cani- 
nomauhtya maeanmomati caica ninahuiltiz- 
nequi; canye nechcentelchihuaz, amo nech- 
teochihuaz. 

Auh ininantzin quilhui: Noconetzin, ma- 
nehuatl nopan mochihuaz inyehuatl intecen- 
telchihualiztli ; caniyo xiccaqui innotlatol , 
ximohuica , xiqualcui inonimitzilhui. 

Nimaya inJacob, inoquihualcuic, quima- 
caco ininantzin. Niman quichyuh intlaqualli, 
inyuh quixima cayuhqui quinequi initatzin 
Jacob. 



6. Rebecca dixit filio suo Jaeob: Audivi 
patrem tuum loquentemcum fratre tuo Esau, 
dicentem ei: 

7. Affer niihi quidquid venatus fueris, et 
fac cibos ut comedam, et coram Domino 
benedicam tibi antequam moriar. 

8. Nunc ergo, fili mi, fac quod prwcipio 
tibi; 

9. Perge ad gregem , affer duos parvos 
hosdos ex optimis, ut escas faeiam patri tuo, 
quibus libenler vescitur. 



10. Quum inluleris, et quum comederit 
pater tuus, prius benedicet tibi antequam 
moriatur. 

i 1 . Jacob autem respondit matri suw : 
Tu nosti quod Esau frater meus sit pilosus, 
et ego lenis; 

12. Si attrectaverit me, cognoverit me , 
timeo ne putet me sibi illudere voluisse; mihi 
vero maledicat , non benedicat. 

13. Et mater sua inquit: Fili mi, in me 
fiat ista maledictio ; tantum audi vocem 
meam, perge, affer quce tibi dixi. 

14. Statim abiit Jacob , altulit ea, de- 
ditque matri suo3. Continuo paravit cibos, 
sicut noverat ita velle patrem Jacobi. 



-<- Hl 



Niman conahqui initlacotilma Esauincalli 
quipiaya ; 

Auh niman icquihilacatzilhui inimehuayo 
quaquauhtentzoneque inpilhuan , yuan ini- 
quechtla noicquitlapachilhui. 

Niman iconmacac iniconeuh inmolii , in- 
tlaxcalli quichichyuh imacquitlallili. 

Auh inoconitquic quilhui initatzin: No- 
tatzine. Auh inyehuatl quinanquili, quilhui: 
Yeniccaqui ; actehuatl , nopiltzine ? 

Quilhui inJacob : Canehuatl in Esau in- 
moyacapantzin , caonicchyuh inyuh tinech- 
monahuatilli : maximehua , ximohuetziti , 
maxicmoqualti inonicamito , inic tinechmo- 
teochihuiliz. 

Auh inisaac quilhui inipiltzin : Quenin 
cenca canyuhca otiquittac, nopiltzine? Qui- 
nanquili: Yuh oquimonequilti indios , inic 
icyuhca onechmonamicti oniquipantili inic- 
nequya. 

Quito inisaac: Xihualmiquani, nopiltzine, 
nimitzmatocaz , inic huelnicmatiz , cuix te- 
huatl intinopiltzin tesau, cuixnoco amo. 

Auh inyehuatl itlan omiquani initatzin , 
inoconmatocac , quilhui inisaac; Canelli in- 
tlatolli inJacob itlatol; auh inima Esau ima. 

Auh amo quixima, cahuelquinnextica in- 
cencahuey ictomiyo ima. Niman icquiteo- 
cliyuh , 

Quilhui: Tehuatl intinopiltzin tesau? Qui- 
nanquili: Canehuatl. 

Auh inisaac quilhui: Xinechhualcuili in- 
motlaqual inoticahamito, nopiltzine, inicni- 
mitzteochihuaz. Iniquac oconqua inoconma- 
cac, yuan huino conmacac. Auh inoconic, 

Quilhui inipiltzin : Notlan xihualmiquani , 
nopiltzine, yuan xinechtennamiqui. 



15. Statim induit eum veslibus pretiosis 
quas Esau domi servabat. 

1 6. Et inde circumdedit manibus ejus 
pelliculas hcedorum , et collum ejus pro- 
iexit. 

17. Illico tradidit filio suo pulmentum , 
placenlam quam paraverat in manu ejus 
posuit. 

18. Et istis illatis dixit patri suo: Pater 
mi. At ille respondit, dicens: Ego audio; 
quis es tu, fili mi? 

19. Ait illi Jacob: Ego sum Esau pri- 
mogenitus tuus, quia feci sicut prcecepisti 
mihi: surge, sede, comede quod venatus 
sum , ut benedicas mihi. 

20. Isaac autem dixit ad filium suum : 
Quomodo tam cito invenisti , fili mi? Qui 
respondit: Sic voluit Deus , ut cito occur- 
reret mihi quod quwrebam. 

21. Dixit Isaac: Accede, fili mi, ut tan- 
gam te, ut agnoscam, utrum tu sis filius 
meus Esau , an non. 

22. Et ille accessit ad patrem suum , et 
eo palpato, dixit Isaac: Equidem vox est 
Jacob vox; autem manus ejus sunt Esau 
manus. 

23. Et non cognovit eum, quia ostende- 
runt majorem pilosa? manus. Tunc benedi- 
cens illi, 

24. Inquit: Tu es filius meus Esau? Re- 
spondit: Ego sum. 

28. Et Isaac dixit: Affer mihi cibos tuos 
quos venatus es, fli mi, ut ego benedicam 
tibi. Quum comedisset quod allulerat, etiam 
vinum obtulit. Et eo hausto , 

26. Dixit ad filium suurn: Ad me accedc, 
fili mi, et da mihi osculum. 





• ( 



-^- 1 

Itlan onmiquani contenamicqui. Auh ini- 
quac oquinecic inyahuiyaca itilma , niman 
quiteochyuh, quilhui: Izcatqui iniyahuiyaca 
nopiltzin yuhqui iniyahuiyaca xochimilli in- 
quimoteochihuili tecuyo. 

Mayehuatzin dios mitzmomaquili inilhui- 
cac ahuechtli, yuan inqualli initechmochihua 
tlalli, maixquich mitzmomaquili, intlaolli, 
inhuino, yuan azeite. 

Yuan mamitztlaecoltican inmacehualtin , 
yuan mamitztlatlauhti inixquich tlacameca- 
yutl. Xintlatocauhtiyez inmoteachcahuan ; 
mixpan mopechtocazque inipilhuan monan- 
tzin. Inaquin mitztelchihuaz, manyehuatl tel- 
chihuallo ; inaquin mitzyectenehuaz , maye- 
huatl teochihuallo. 

Inisaacquincontzonquixtya initlatol, yuan 
inoquiyahuac hualquiz inJacob , quiztihue- 
tzito inEsau. 

Oquipahuaz inocahamito, oquichyuh ini- 
tlaqual, conmacac initatzin, quilhui: Nota- 
tzine, maximehua, maxicmoqualti inocaha- 
mito mopiltzin , inic tinechmoteochihuiliz. 

Auh inisaac quilhui: Actehuatl? Ouinan- 
quili: Canehuatl inimopiltzin Esau nimoya- 
capan. 

Cenca mocuitihuetz inisaac, amocan que- 
nin micahui, quito: Auh aquin quinizqui 
onechonmacaco ocahamito, yuan oniqua 
inayamo tihuallauh? Onicteochyuh, yehuatl 
yectlateochihualiyez. 

Auh inyehuatl inEsau inoquicac itlatol 
itatzin, cenca tzatzic, inchocac, yuan tlal- 
pan mixtlapachtlaz , quilhui: Manoxinech- 
moteochihuilli , notatzine. 

Ouilhui: Onocamocayahuaco inoteiccauh, 
yuan milzcuilli inmoteochihualloca. 

Yenoceppa quito:Huelmelahuac ihuic itoca 
Jacob ; caccppa onocamocayauh innoyacam- 
payo achto oquicuic, auh inaxcan yeicopa 



12 -v- 

21 . Ad eum accessit et osculatus est eum. 
Et quum sensissel fragrantiam veslimento- 
rum suorum, slatim benedicens itli, ait: Eeee 
odor filii mei sicut odor agri pleni cui bene- 
dixit Dominus. 

28. Ipse Deus det tibi coeli rorem, et bona 
producat tibi terra , omnia det tibi , fru- 
mentum , vinum , et oleum. 

29. Et serviant tibi populi , et adorent 
te omnes tribus. Eris dominus fratrum tuo- 
rum; ante te incurventur filii matris tuce. 
Qui maledixerit tibi, sitille maledictus; qui 
benedixerit tibi , sit ille benedictus. 



30. Isaac impleverat sermonem suum, et 
quum foras egressus essct Jacob , pervenit 
Esau; 

31. Allata venalione sua, paravit cibos, 
deditque patri suo, dicens: Pater mi, surge, 
comede de venatione fitii tui, ut benedicas 
mihi. 

32. Et Isaac dixit: Quis es tuf Qui re- 
spondit: Ego sum fiiius tutis Esau, ego tuus 
primogenitus. 

33. Valde obstupuit Isaac, ultra modum 
admirans, ait: Igitur quis est ille qui at- 
tulit mihi venationem , et comedi prius- 
quam tu veniresf Ego benedixi ei , ilte erit 
benedictus. 

34. Et ipse Esau auditis sermonibus pa- 
tris, irrugiit, flevit, et in terram procum- 
bens, inquit: Etiam mihi benedic, pater mi. 

35. Inquit: Venit fraudulenter frater tuus, 
et accepit benedictionem tuam. 

36. Rursus ait: Juste est nomen ejus Ja- 
cob; rursus enim fraudulenter primogenita 
mea ante tulit , et nunc secundo surripuil 



r*nW*i 



113 



onechcuilli moteochihualloca. Yenoceppa 
quilhui initatzin: Cuix amo ocotiuecahui in- 
moteteochihualitzin ? 

Ouinanquili inisaac: Oniquixquelz yemo- 
tlatocauh , yuan inixquich iteiccahuan qui- 
tlaccoltizque; oitechnicpouh intlaolli, liuino, 
azeite; notehuatl tictlaecoltiz; auh tlein huel- 
ocnicchihuaz , nopiltzine ? 

Auh inEsau quilhui : Guix cancentla- 
mantli inticmopielya moteteochihualitzin? 
Cenca nomitznotlatlauhtilya , manoxinech- 
moteochihuili. Auh iniquac cencayetecoyouh- 
tica choca , 

Niman icnoyohuac iniyollo fsaac quilhui 
inipiltzin: Manyehuatl moteochihualloca mo- 
chihua inqualli itechmochihua tlalli , yuan 
inilhuicacpa hualhuetzi ahuechtli. 



benedictionem meam. Rursumque dixit ad 
patrem suum: Numquid non reservasti be- 
ncdictionem meam ? 

37. Respondit Isaac: Constitui illum do- 
minum tuum, ct omnes fratres ejus serviant 
ei; stabilivi eum frumento, vino, oleo; etiam 
tu servias illi; nunc quid ultra faciam , 
fili mi? 

38. Et Esau inquit: Num tantum unam 
servas benedietionem tuam? Vehementer rogo 
te, etiam et mihi benedic. Et quum magno 
ejulatu fleret , 

39. Continuo commotus in corde suo Isaac 
dixit filio suo: Isla benedictio tua sit tibi in 
pinguedine terrce, et de coelo cadal ros. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan inin- 
tlatol machiyotl: Cetlacatl omentin oncatca 
ipilhuan : 

Auh inteiccauh (i) quilhui initatzin: No- 
tatzine, maxinechmomaquili inixelyuhca mo- 
tlatquitzin innotechpohui. Auh quixelhui ini- 
tlatqui, 

Auh caniquez quilhuiyoc, inixquich qui- 
nechico, inteiccauh inipiltzin cenca ompeuh 
hueyaltepetl ipan, yuan ompa mochi quipo- 
pollo initlatqui inicahuilnenca. 

Auh iniquac omochi contlami, niman mo- 
manaco huey mayanaliztli inoncan nenca, 
auh inyehuatl nimaye motolinitinemi. 



1 1 . Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis hanc parabo- 
lam: Homo quidam duos habuit filios: 

1 2. Et adolescentior clixit patri suo: Pater 
mi, da mihi portionem substantice mece qucv 
me contingit. Et divisit illis substantiam. 

i 3. Et post paucos dies, omnibus congre- 
gatis, adolescentior filius profectus est in re- 
gionem longinquam, et ibi totam dissipavit 
substantiam suam vivendo luxuriose. 

14. Et quum omnia consumasset , facta 
est valida fames in regione illa, et ipse coepil 
egere. 










(1) Manifeste apparet verbum exprimentem adolescentior desiderari apud Aztecos, dum teiccauh proprie si- 
gnificat frater, quasi ut frater majoris dicat. 



15 



114 



Niman oyaqui , itlan ocalac cetlacatl altc- 
pehua inoncan nenca, yuan imilpan quihua 
inic pitzopiaz, quintlaquaqualtiz pitzome. 

Yuan cenca quelehuyaya inmaic ixui ahua- 
tomatl, inquiquaya pitzome ; canayac qui- 
macaya. 

Auh inomolnamic, quito: Quexquichtin 
intlaquehualtin ichannemi notatzin cenca mi- 
yec inintlaxcal, auh innehuatl nican napiz- 
mictineni! 

Ninoquetzaz, nicnotoquiliz motatzin, nic- 
nolhuiliz: Notatzine, cailhuicacpa onitlatla- 
co, yuan mixpantzinco; 

Aocmo nolhuil initocayotilloz inmopiltzin ; 
maipan xinechmomachiti inyuhque ceme mo- 
tlaquehualtzitzihuan. 

Niman hualmoquetz, quihualtocac inita- 
tzin, yuan iniquac ochuecahuitz , oconittac 
initatzin; niman huelmoicnoyohuac iniyollo 
cenca omotlallo iqucchpan mopiloto , yuan 
quitennamic. 

Auh inipiltzin quilhui: Notatzine, ilhui- 
cacpa onitlatlaco, yuan mixpantzinco; aoc- 
nolhuil initocayotilloz inmopiltzin. 

Auh initatzin quimilhui initetlaecoltica- 
huan: Icyuhca xiqualcuitihuetziti inoccenca- 
tlacotli tilmatli, yuan xoconaquican, yuan 
imacxoconaquilican matzalzaztli, yuan xic- 
cactican; 

Yuan xicanatin iniconeuh quaquahue 
inyehuatl incenca tomahuac, yuan xicmic- 
tican; tiquazque, tipachihuizque ; 

Cainin nopiltzin omicca, auh omozcalli; 
opolyuhca, onezqui. Niman icpeuhquc ya- 
tlaqua. 

Auh inocce ipiltzin intetcachcauh milpan 
nenca; iniquac yehuitz, inyehuallaci ichan , 
niman oquicac intlapitzalli Simphonia yuan 
e/iorn. 



15. Statim abiit, et venit apud quemdam 
civem regionis illius, (qui) in villam misit 
eum ut custodiret porcos, pasceret porcos. 

16. Etvalde cupiebat venlrem suum im- 
plere de siliquis, quas manducabant porci; 
sed nemo illi dabat. 

17. Autem in se reversus, dixit: Quanti 
mercenarii in domo patris mei abundant pa- 
nibus, ego aulem hic fame pereo! 

18. Surgam, ibo ad patrem meum, et di- 
cani ei: Pater mi, in coelum peccavi, et co- 
ram te; 

19. Jam non mereor vocari filius tuus; 
fac me sicut unum de mercenariis tuis. 

20. Continuo surrexit, pervenit ad patrem 
suum, et quurn adhuc longe esset , vidit il- 
lum pater ejus; statim commotus in corde 
suo fortiter amplexus est eum , et osculatus 
est eum. 

21. Et filius ejus dixit: Pater mi, in cce- 
lum peccavi, et coram te; jam non mereor 
vocari flius tuus. 

22. Pater autem dixit ad servos suos: 
Cito proferte ejus prctiosiorem vestem, et in- 
duite illum, etdate inmanum ejusannulum, 
et calceate eum; 

23. Et adducite vitulum bene sagina- 
tum, et occidite; manducemus et epulemur ; 

24. Quia hic filius meus mortuus erat, et 
revixit; perierat, et inventus est. Slatim cce- 
perunt epulari. 

25. Et alter filius ejus senior in agro 
erat; quum veniret, et appropinquarct domi, 
slatim aiidivit buccinarum symphoniam et 
chorum. 



115 



Oconotz ce itellaecolticauh, yuan oquitla- 
tlahui, quilhui: Tlein y? 

Auh quilhui: Ohualla inmoteiccauh, yuan 
inmotatzin oquimicti ceiconeuh quaquahue 
yehuatl incenca tomahuac, yehica camaquiz 
oquiceli inmotatzin. 

Niman omoyollitlaco , aocmo oncalaquiz- 
nequya; auh initatzin hualquiz nimaya ic- 
quitlatlauhtya. 

Auh inyehuatl quinanquili, quilhui inita- 
tzin: Izcatqui yeizqui xihuitli innimitztlae- 
coltya, yuan aic canoniccauhtiquiz inmote- 
nahuatil, anoic centetl otinechmacac inico- 
neuh quaquahue , inintlan nocnihuan ni- 
quazquya; 

Auh inin mopiltzin, iniquac ocontlami in- 
yaxca inahuiyanime, oquinmamacac, yeotic- 
mictilli iniconeuh centetl quaquahue incenca 
tomahuac. 

Auh inita quilhui: Nopiltzine, intehuatl 
mochipa notlantica , auh inixquich notlatqui 
camochimaxca ; 

Auh inaxcan monequya titlaquazque yuan 
tipapaquizque; yehica cainin moteiccauh 
omicca, yuan omozcalli; opolyuhca, onezqui. 



2G. Vocavil unum de servis, et interro- 
gavit, dicens: Quid sunt hwc? 

27. Et ille inquit: Venit frater tuus , et 
paler tuus occidit vitulum bene saginatum, 
quia salvum recepit illum pater tuus. 

28. Continuo indignatus, jam non vole- 
bat inlroire; at pater suus egressus est ut 
rogaret illum. 

29. Ille autem respondens, dixit ad pa- 
trem suum: Ecce, jam tot annis servio tibi, et 
nunquam prceterivi mandatum tuum, et nun- 
quam singulum dedisti mihi vituium, ut cum 
amieis meis epularer ; 

30. Sed huic fdio tuo , quum dissipasset 
substantiam suam cum meretricibus , dedisti 
illi, occidisti vitulum unum bene saginatum. 

31. Pater suus autem inquit: Fili mi, tu 
semper mecum es , et omnia bona mea sunt 
et bona tua; 

32. Nunc igilur oportebal nos cpulari et 
gaudere; quia hic frater tuus mortuus erat , 
et revixit; perierat, et inventus est. 



-C-0O§§<XCS-= 




11G 






DOMINICA TERTIA IN QUADRAGESIMA 

Epistolam et Evangeliwm qucere alibi (1). 

FERIA SECUNDA. 

LECTIO LIBRI IV. REGUM. 

Caput V. 



Innaaman inteyacancauh catca inityaca- 
Iman Syria tlatohuani, cenca huey tiyacauh 
catca inixpan itlatocauh , yuan cencamahuiz- 
tililoya; caipampa quinmomaquixtili, quin- 
mocuelili intecuyo Syriatlaca: auh inyehuatl 
cenca chicahuac catca, yuan cenca mocuil- 
tonohuaya, yece nanahuatya. 

Auh innoncan Syria ichtecatotontin cal- 
quizque, yuan cacica quimomaltica ce ci- 
huapiltontli ompa itlalpan inisrael, quitlae- 
coltyaya ininamic Naaman. 

Auh incihuapiltontli quilhui inicihuatecu- 
yo: Innotecuyo maconmotoquilyani inpro- 
pheta ompa moyeztica inSamaria; canelli 
quipatilizquya initechca ininanahuauh. 

Auh innaaman niman ipan oncalac initla- 
tocauh, yuan quimachili, quilhui: Yuhquiy 
inoquito cihuapiltontli initlalpan hualehua 
israel. 

Auh quilhui intlatohuani Syria: Ximohui- 
ca, nicamatlacuilhuiz inisrael tlatohuani. Ini- 
quac yeyauh, inquimotquilli matlactlateman- 
tli iniztac teocuitlatl, yuan caxtoltzontlate- 
mantli incoztic teocuitlatl, yuan matlaclla- 
mantli itilma ; 



i . Naamanprimus dux erat militum Syriw 
regis , valcle strenuus erat apud dominum 
suum, et valde honoralus; quoniam per ii- 
lum liheravit , servavit Dominus Syrice in- 
colas: ille enim fortissimus crat , et ditissi- 
mus , sed leprosus. 

2. Porro de Syria latrunculi egressi fue- 
rant, et captivam duxerant quamdam puellam 
de terra Israel, quce serviebat uxori Naaman. 

3. Et puella ait ad dominam suam: Do- 
minus meus utinam adivisset acl prophetam 
qui est in Samaria; quia profecto curasset 
eum a lepra sua. 

4. Igitur Naaman statim ingressus cst ad 
dominum suum, et nuntiavit ei , dicens: Sic 
locuta est puella de terra egressa Israel. 

5. Dixitque ei rex Syrice: Vade, ego mit- 
tam litteras ad regem Israel. Quum profe- 
ctus esset, tulit secum decem talenta argenti, 
et sex millia aureos, et decem mutatoria vc- 
stimentorum; 



(1) Idcst : vidc in Epistolis ct Evangcliis dominicalibus quse scquuntur. 



m 



Ouitquic inamatlacuiloli, quimacato insrael 
tlatohuani, conilhui: Iniquac tocoiunocuiliz 
y amatlacuiloli, xicmomachiti, camohuic- 
tzinco onoconihua innotetlaecolticauh Naa- 
man , inicticmopatiliz inanahuauh. 

Auh iniquac ocompouh amatlacuiloli in- 
israel tlatohuani, niman quitzatzaya initilma, 
quito : Cuix uklios, inic huelnitemictiz, yuan 
niteyollitiz, inyehuatl icnohuicoquihualihua, 
inic nicpatiz inanahuauh? Tlaipan ximoyol- 
nonotzacan, tlahuelxiquittacan inquenin cen- 
ca miyec cahuic nechpepehualtya. 

Auh iniquac oquicac dios itlaco inEliseo, 
caoquitzatzaya initilma tlatohuani, ihuic otla- 
ihua, conilhui; Tleica otictzatzayan motil- 
ma? Manohuicpa huallauh, yuan maquimati 
caonca propheta inisrael. 

Auh inNaaman hualla miyequintin iniea- 
vallohuau ( l ) , yuan initiyacahua , yuan 
quauhtemallacatl, icaltepanco omoquetzato 
inEliseo. 

Auh inyehuatl Eliseo quihualihua ititlan, 
quilhuico: Ximohuica, chicopa intimaltiz in- 
oncan atlan Jordan, yuan pahtiz inmona- 
cayo, yuan tichipahuaz. 

InNaaman cencaquallan inyeyauh, quito: 
Inninomatya, hualquieaz, nohuicpa huallaz, 
yuan izmoquetzaquyuh quitlatlauhtiz ini- 
teouh initlatocauh, yuan imatica quimato- 
caz inoncan catca nonanahuauh, yuan nech- 
pahtizquya. 

Cuixamo occenca quaqualli inompa Da- 
masco ihicac atl Abana yuan Pharphar, ina- 
momachyuqui inompa atl lsrael, inoncan 
ninaltiz, yuan nichipahuaz? Auh iniquac 
ohualmocuep , inyeyauh quallantyuh , 



117 ^- 

6. Detulit litteras, quas dedit Israel regi, 
in hwc verba: Quum acceperis hanc episto- 
lam, scito, quod ad te miserim servum nieum 
Naaman, ut eures eum a lepra sua. 



7. Et quum legisset lilteras Israel rex, 
statim scidit vestimenta sua, dicens: Num- 
quid ego suni Deus, ut possim occidere , et 
vivificare, (nam) iste ad me misit, ut curem 
(hominem) a lepra sua? Super hoc adver- 
tite, videte quomodo niulta contra me quce- 
rat. 

8. Quum autem audisset dilectus DeoEli- 
seus, quod sciderat vestimenta sua rex , ad 
eum misit, dicens: Quare scidisti veslimenta 
tua? Ad me veniat, et sciat esse prophetam 
in Israel. 

9. Igitur Naanian venit cum multis suis 
equis, et suis militibus , et curribus, ad oslium 
stetit domus Elisei. 

1 0. Porro ipse Eliseus misit ad illum, cum 
his verbis: Vade, septies lavare in aqua Jor- 
dane, et sanabitur caro tua, et mundaberis. 

11. Naaman iratus recedebat, dicens: Pu- 
tabam, egrederetur , veniret ad me, et stans 
invocaret Deum suum Dominum suum , et 
manu sua langeret ubi esset lepra mea, et 
sanaret me. 

12. Numquid non meliores sunt Damasci 
fluvii Abana ct Pharphar , quam aqute 
Israel, in quibus laver, et munder? Quum 
crgo vertisset se, et abiret iratus, 









(1) Latina, vcl potius hispanica vox caballo introducta fuit in linguam mexicanam , quia et equus ipsc ignotiis 
erat universee illi regioni ante hispanicam aggressionem. 



-<- 118 
ftlan onacito initetlaecolticahuan , yuan 
quinonotzque, quilhuique: Totatzine, cain- 
llahuelitla cencahuey mitztequityani pro- 
phela , huelnelli monequi ticchihuazquya ; 
auh inaxcan cacanomitzilhui: Ximaalti, yuan 
tichipahuaz? 

Ontcmoc inoncan allan Jordan, yuan chi- 
copa inmalti, inyuh quito itlaco dios; niman 
patic ininacayo yuhqui piltontli inacayo mo- 
chyuh, yuan chipahuac. 

Yeno ihuic hualla initlaco dios, yuan quin- 
hualhuicac inixquichtin icnihuan initehuical- 
huan, yuan ixpan onmoquetzaco, quilhui: 
Huelnicmati , caayac occedios innohuyan 
tlalticpac, caniyo initeouh initlatocauh Israel. 




1 3. Ad eum accesserunt servisui, el exhor- 
taverunt cum, dicentes: Pater noster, si rem 
grandem tibi dixisset propheta, certe opor- 
tebat faceres; quanto magis quia nunc dixit 
tibi: Lavare, et mundaberis? 

14. Descendit in aquas Jordane, et seplies 
lavit, sicut dixit dilectus Deo ; continuo re- 
stituta est caro ejus sicut pueri parvuli caro 
fit, et mundatus est. 

15. Rursus venit ad virum Dei, et duxit 
omnes amicos et familiares suos , et coram 
eo stetit, dicens: Verescio, quod nullus alius 
Deus sit in universa terra, nisiDeus Dominus 
Israel. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput IV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J.X., quinmolhuili inphariseome: Quexquich 
inoticcaque mochyuh inompa Capharnaum , 
mano nican xicchihua inipan maltepeuh. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili : Nelli 
namechilhuya, caayac propheta mahuiztilillo, 
tlacamacho inipan yaltepeuh. 

Nelli namechilhuya, cenca miyequintin 
innonnenca icnocihua , iniquac nenca Helias 
inompa Israel, iniquac exihuitl yuan chi- 
cuacen metztli intaucticatcailhuicatl, iniquac 
cencahuey mayanaliztli momanaco innohu- 
yan cemanahuac ; 

Inizquican ancan oyhualloc inhelias , can- 
yayo ompa inquauhtla Sarepta Sidonia, 
quittan icnocihuatl. 

Yuan cenca miyequintin innonenca na- 
nahuati innompa Israel inimatyan Eliseo 
propheta; canayac chipahuac, caniyo in- 
Naaman Syria ichan. 



23. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch., dixerunt illi Phariscei: Quanta au- 
divimus facta in Capharnaum, et hic fac in 
patria tua. 

24. At Dominus J. Ch. dixit eis: Amen 
dico vobis , quia nemo propheta honoratus 
est, observatus est in patria sua. 

25. In veritate dico vobis, multce erant 
viduce, quando vivebat Elias in Israel, quanclo 
tribus annis et sex mensibus clausum fuit 
ccelum , quando magna fames facta est in 
universo mundo; 

26. Acl nullam illarum missus est Elias, 
solum ivit in desertum Sarepta Sidonice, ad 
inveniendam viduam. 

27. Et multi erant leprosi in Israel in 
cliebus Elisei prophetce ; sed nemo mundatus 
est, nisi Naaman Syrice incola. 



119 



Auh iniquac oquicacque, inmochintin cenca 
oquallanque innoncan necentlaliloyan. 

Yuan moquetzque, altepe quiyahuac qui- 
hualmayauhque, yuan tepeticpac quimotle- 
coltilique , huelicpac quimaxitilito intepetl 
innonca inicpac quichyuhque inaltepeuh, inic 
ompa quihualmayahuizque. 

Auh inyehuatzin can quinhualmopanahuili 
innepantla , hualmoquixtitya. 



28. Quum autem audivissent hcec, multi 
repleti sunt ird in synagoga. 

29. Et surrexerunt , extra civitatem eje- 
cerunt illum, et super montem duxerunt il- 
lum, ad supercilium montis super quem ce- 
dificaverunt civitatem illorum, ut illinc eji- 
cerent illum. 

30. Ipse autcm solus transiens per me- 
dium illorum, ambulabat. 



FERIA TERTIA. 



LECTIO LIBRI IV. REGUM. 

Caput IV. 



Cetlacatl cihuatzintli, ceyehuantin ininna- 
michuan catca prophetame quitzatzilyaya in- 
FAkeopropheta, quilhui: Inmotetlaecolticauh 
noquichtli omomiquili, yuan tehuatzin otic- 
miximachilli cainmotetlaecolticauh catca qui- 
mimacaxilyaya indios; auh izcatqui ohualla 
intetlatlacoltyani inic quinhuicaz omentin no- 
pilhuantzitzin inquitlaecoltizque. 

InEliseo quilhui: Tlein ticnequi mopan 
nicchihuaz? Xinechilhui tlein mochan ticpia? 
Auh inyehuatl quinanquili, quilhui: Inne- 
huatl nimomacehualtzin aoctle inochan nic- 
pia, canyo achiton azeile, inicninotlachichi- 
huiliz. 

Ouilhui inEliseo: Ximohuica, yuan inix- 
quichtin mocalnahuactlaca cenca miyec xi- 
quintlanehuili incon; 

Yuan xoncallaqui inmochan, mopan xi- 
hualtzatzaqua ; auh iniquac yecallitic tica 
yuan inmopilhuan, inachiton azeite nohuyan 
comic xoconteca, auh iniquac oteten, ticuiz. 



1. Qucedam mulier , una ex uxoribus pro- 
phetarum clamabat ad Eliseum prophetam, 
dicens: Servus tuus vir meus mortuus est, 
et tu nosti quia servus tuus fuit limens Deum; 
nunc ecce venit creditor ut tollat duos filios 
meos ad serviendum sibi. 



2. Eliseus inquit: Quid vis per te faciam? 
Dic mihi quid in domo tua habes? At illa 
respondit, dicens: Ego ancilla tua nihil in 
domo mea habeo, nisi parum olei , quo un- 
gar. 

3. Dixit Eliseus: Vadc , et ab omnibus 
vicinis tuis multa pete mutuo vasa; 

4. Et ingredere in domum tuam, super te 
claude ostium ; et quum intrinsecus fueris tu 
et filii tui, parum olei in omnia vasa versa, 
et quum plena fuerint, tolle. 







120 



Auh niman oya incihuatzintli, yuan ipan 
oquihualtzatzauc inical; yuan inipilhuan quin- 
hualmamanilyaya incomitl , auh niman con- 
tetecaya. 

Iniquac oteten comitl, quilhui iniconeuh: 
Caoc xinechhualmaca comitl. Auh inyehuatl 
quinanquili, quilhui: Caaoctle nicpia. Icmo- 
cauh inazeite. 

Auh incihuatzintli hualla, quilhuico ini- 
tlaco dios. Auh inyehuatl quilhui: Ximo- 
huica, xicmonamaquili inazeite, yuan xictlax- 
tlahui inipal timotlacui; auh intehuatl, yuan 
mopilhuan icximonemitican inoccequi mo- 
cahuaz. 



5. Itaque statim ivit mulier , et super se 
clausit ostium domus suaz; et filii ejus offe- 
rebant illi vasa, et statim replebat. 

G. Quum plena fuissent vasa, dixit ad fi- 
lium suum: Adhuc affer mihivas. At ille re- 
spondit, dicens: Nullum adhuc habeo. Ste- 
titque oleum. 

7. Mulier autem venit, nuntiavitque di- 
lecto Deo.Et ille inquit: Vade, vende oleum, 
et redde creditori tuo; tu autem, et filii tui 
vivite de reliquo. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XVIII. 



lniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ceppainhuicpa motlachyalti intlamach- 
tilhuan, quimolhuili inSymon Pedro: Intla 
mitzyollitlacoz moteiccauh, xiyauh , xicno- 
notza camocel yuan tehuatl. Intla mitzca- 
uiz, tiquicnopilhuiz, ticmaquixtiz inmoteic- 



Auh intlacamo mitzcaquiz, occe ximohui- 
ca, anoco omentin, inic ometlacatl, anoco 
yeitlacall tlaneltilyani intlatoltica chicauh- 
tyez inixquich tlatolli. 

Auh intlacamo quicaquiz, xiquilhui ini- 
cjlesia. Auh intlacamono quitlacamatiz ini- 
glesia, macanyuh ipan xicmati tlateotocani 
yuan tlatlacohuani. 

Nelli namcchilhuya: Inaquin tlalticpac 
anquimilpizque, noilpillozque inompa ilhui- 
cac; auh inaquique tlalticpac anquintomaz- 
que, tomallozque inilhuicac. 

Occeppa namechilhuya: Intla amomentin 
amotlahuclcaquilizque tlalticpac , inixquich 



15. Quum super terram viverel Dominus 
J. Ch., respicicns in discipulos suos , dixit 
Simoni Petro: Si in te peccaverit frater 
tuus, vade, corripe eum tantum inter ipsum 
solum el te. Si le audierit , lucratus eris , 
servaveris fratrem tuum. 

16. Si autem te non audierit, adhibe ad- 
huc unum, vel duos, ut duorum vel trium 
testium in ore consistat omne verbum. 

17. Quod si non audierit eos , dic cccle- 
sice. Si aulem nequidem obedierit ecclesiw, 
cestima illum sicut ethnicum et publicanum. 

18. Amen dico vobis: Quiecumque super 
terram alligaveritis, erunt ligata et in ccelo; 
et quwcumque super terram solveritis, erunt 
soluta et in ccelo. 

19. Iterum dico vobis: Si duo ex vobis 
consenserint super terram, de omni re quam- 



-o- 1 
tlein anquitlahuizque, amechmomaquiliz in- 
notlacotatzin inilhuicac moyetztica. 

Caincanin omentin, anoco yeintin mocen- 
tlaliticate inipampa notocatzin, oncan inne- 
pantla nica. 

Iniquac y insanct Pedro itlan hualmi- 
quani, quimolhuili: Totecuyoe, quezquipa 
innictlapopolhuiz intlanechyollitlacoz noteic- 
cauh? Cuichicopa? 

Quimolhuili intecuyo J. X.: Amonimitzil- 
huya, chicopa; can epohualpa onmatlacpo- 
hualpa onchicopa intictlapopolhuiz mo- 
huampo. 



21 -o- 

cumque pclicrint, dabitur vobis a Patre mco 
qui in ccelis est. 

20. Ubi enim duo, vel tres congregati sunt 
in nomine meo, ibi in medio eorum ego sum. 

2 1 . Tunc sanclus Pelrus ad eum accedens, 
dixit: Domine noster, quoties ego dimittam ei 
si in me peccaverit frater meus? Num septies? 

22. Dixil illi DominusJ. Ch.: Non dico 
tibi, septies; sei septuagies septies dimittes 
proximo tuo. 




FERIA QUARTA. 



LECTIO LIBRI EXODI. 



Izcatqui quimitalhuya tecuyo dios: Xic- 
mahuiztili inmota yuan inmonan, inic ipan- 
tihuecahuaz tlalli, inmitzmomaquiliz mote- 
ouh, motlatocauh. 

Ayac momacmiquiz. 

Amotaahuilnemiz. 

Amotichtequiz. 

Amotitetentlapiquiz, amoitechtictlamiz tla- 
tlacolli mohuampo. 

Amotiquelehuiz inical mohuampo ; amoti- 
quelehuiz ininamic, inillacauh, iniquaqua- 
hnecauh , iniasmo , yuan inyemochi iyaxca 
itlatqui. 

Auh inixquichtin macehualtin quicaquya 
tzatziztli, yuan quittaya tlahuili yuan ica- 
quiztica tlapitzalli, noyuan intepetl popoca- 
ya. Auh cenca momauhtique, micahuihuique, 
hueca moquetzque, 



jAPUT 



XX. 



12. Hcec dicit Dominus Deus: Honora 
patrem tuum et matrem tuam , ut sis lon- 
gwvus super terram, quam dabit tibi Deus 
tuus, Dominus tuus. 

13. Neminem manu tua oecidcs. 
1 4. Non mcecaberis. 

15. Non furtum facies. 

16. Non mentieris, non perpetrabis inju- 
riam in proximum tuum. 

17. Non concupisces domum proximi tui; 
non desiderabis uxorem ejus , servum suum, 
suum bovem, suum asinum, et omnia bona sua. 

18. Porro omnes turbce audiebant clamo- 
rem, et videbant lampades et sonitum buc- 
cince, et quidem montem fumantem. Et ter- 
rore ac pavore concussi, procul steterunt, 



16 



" 



& 



l 







Quilhuique inMoyse: Matehuatl xiteclmo- 
notza, timitzcaquizque; macamo yehuall tech- 
mononochili intecuyo, matimicti. 

Auh inMoyse quimilhui inmacehualtin : 
Macamo ximomauhtican , yehica caipampa 
ohualmohuicac intecuyo , inic amechyeye- 
coz, yuan inicamotechyez imacaxoca, yuan 
inicamo antlatlacozque. 

Inmacehualtin hueca moquetzque; auh 
inMoyse itlan omiquani inmixtli inoncan mo- 
yezticatca tecuyo dios. 

Auh ihuan intecuyo quimolhuiliinMoyse: 
Izcatqui tiquimilhuiz inipilhuan Israel: Ina- 
mehuantin oanquittaque, cailhuicacpa ino- 
namechhualnotz. 

Amo anquichichihuazque iniztac teocui- 
tlatl inaquimoteotizque, amono anquimochi- 
chihuilizque incoztic teocuitlatl inaquimoteo- 
tizque. 

Annechchihuilizque altar, auh ipan an- 
quimanazque inamohucn yuan inamohuen 
teyolcehuilloni, amochcahuan yuan amoqua- 
quahuecahuan, inizquican incaco canin mol- 
namiquiz notocatzin. 



122 -o- 

19. Dixerunt Moysi: Loquere tu nobis, 
audiemus te; non loquatur nobis ipse Domi- 
nus, ne moriamur. 

20. Moyses autem inquit ad poputum: 
Nolite timere, quoniam propterea descendit 
Dominus, utprobaret vos, et ut esset in vobis 
terror illius, et ne peccaretis. 

21. Populus procul stetit; et Moyses ac- 
cessil ad nubem in qua erat Dominus Deus. 

22. Proeterea Dominus dixit ad Moysen: 
Hcec dices filiis Israel: Vos vidistis, quod de 
ccelo ipse locutus sum vobis. 

23. Non facietis vobis argenteos deos, ne- 
que facietis vobis aureos deos. 



24. Mihi facietis altare, et super eo offe- 
retis holocausta vestra et holocausta veslra 
pacifica, vestras oves et vestros boues, in quo- 
cumque loco ubi memoria fuerit nominis mei. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTrLEUM. 

Caput XV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
,1. X. , ixpantzinco oyaque inteotlatolmatini 
yuan phariseome ompa huallaque inhieru- 
salem, quimolhuilique: 

Tleica motlamachtilhuan quitlacohua in- 
intlatlalil huehuetque? Caamo momatequya 
iniquac tlaqua. 

Auh inyehuatzin quinmonanquilili , quin- 
molhuili: Tleica noamehuantinamoanquipia, 
anquitlacohua initenahuatiltzin dios ipampa 
amotlatlalil? Caquimitalhuya indios: 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., accesserunt ad eum Scribce et Phariswi 
qui venerant ab Jerosolymis, et dixerunt ei: 

2. Qua,re discipuli tui transgrediuntur tra,- 
ditionem seniorum? Non enim lavant manus 
suas quum manducant. 

3. Ipse autem respondens, ait illis: Quare 
et vos non servatis, transgredimini manda- 
tum Dei propter traditionem vestram ? Nam 
dicit Deus: 



-<- 1 

Xicmahuiztili inmota yuan inmonan ; auh 
inaquin quitelchihuaz itatzin, anoco inantzin, 
mamiqui. 

Auh inamehuantin anquitohua : Ica^o a- 
quinquilhuiz itatzin, anoco inantzin: Inhuen- 
tli nemactli intincchmacaz, occenca ictimo- 
cueliz intlaictillamanaz; 

Yuan amo quimahuizliliz initatzin, ano^o 
inantzin ; auh oanquitlacoque initenahuatil- 
tzin dios ipampa inamo tlatlalil. 

Teixcuepanimee, huelnelli inamotechpa 
tlaachtopa itotya inEsayas propheta: 

Inyehuatl inmacehualli ganitenica, c,ani- 
tlatoltica nechmahuiztilya; auh iniyollohueca 
nechitztica. 

Cannen nechmahuiztilya inicquitemachtya 
temachtilli yuan inintenahuatil tlalticpac- 
tlaca. 

Auh inoquinmomonochili macehualtin , 
quinmolhuili: Xiccaquican, huelxiquitlaca. 

Amoyehuatl intlein tecamaccalaqui inqui- 
catzahua tlacatl; canyehuatl intlein teca- 
macpa quiea yehuatli inquicatzahua tlacatl. 

INiman iquac itlantzinco onmiquanique in- 
itlamachtilhuan , quimolhuilique: Ticmoma- 
chitya cainphariseome , inoquicaque inlla- 
tolli, icomotlapopoltique? 

Auh inyehuatzin quinmonanquilili , quin- 
molhuili: Inixquich tlaaquili tlatoctli inamo- 
quimaquili, quiinotoquili notatzin iniihuicac 
moyetztica, mohuihuitlaz. 

Xiquincahuacan, mamotelchihuacan; caix- 
popoyome , yuan teyacancahuan inixpopo- 
yome ; auh inixpopoyotl intlaquiyacahuaz 
inocce ixpopoyotl, nehuan tlacomolco teco- 
chco huetzizque. 

Auh xnsanctpedro quimonanquilili , qui- 
molhuili ; Maxitechmomelahuilili inin ma- 
chiyotlatolli. 



23 ^ 

4. Honora patrem tuum et matrem tuam; 
et qui maledixerit palri , vel matri , morte 
moriatur. 

5. Vos autem dicitis: Quicumque dixerit 
patri, vel matri: Munus quodcumque dabo 
libi, multo magis proderit tibi si illud obla- 
turus eris; 

6. Et non honorificabit palrem suum, aut 
matrem suam; et transgressi estis mandatum 
Dei propter traditionem vestram. 

7. Hypocritw, bene de vobis prophetavit 
Isaias propheta: 

8. Hic populus solum labiis, solum ser- 
mone me honorat; cor autem eorum longe 
est a me. 

9. Sine caitsa honorant me ut doceant do- 
ctrinas et mandata hominum. 

1 0. Deinde postquam convocavit lurbas , 
dixit eis: Audite , considerate. 

i 1 . Non id quod inlrat in os coinquinat 
hominem; sed id quod ex ore procedit idem 
coinquinat hominem. 

12. Tunc ad eum accedentes discipuli ejus, 
dixerunt ei: Tu nosti quia Phariswi , hoc 
audito sermone, scandalizali sunt? 

13. At ille respondens, dixitillis: Omnis 
plantatio quam non fecit, non plantavit Pa- 
ter meus qui in coelis est, eradicabitur. 

14. Rejicite, spernite illos; sunt caici, et 
duces ccecorum; ccecus autem si ducat et 
alium coecum, ambo in foveam cadent. 



15. At sanctus Petrus respondens, inquit: 
Narra nobis hane parabolam. 




1 







^l 



-<- 124 



Auh inyehuatzin quimolhuili: Ocnoma 
amoanquicaqui? 

Amoanquimati, cainixquich intecamac ca- 
laqui, teitic temohua, yuan tlacolpan mo- 
mayahui? 

Auh intecamacpa quica, huelteyolloitic 
inquiga; auh yehuatli quicatzahua intlacatl. 

Yehica huelteyollohitic hualquica inan- 
qualli tlalnamiquiliztli, intemictiliztli , inte- 
tlaximaliztli, inahuilnemiliztli, intetentlapi- 
quiliztli , intechicoitoliztli. 

Cayehuatli inquicatzahua tlacatl. Auh ini- 
camonematequillo iniquac tlaquallo , amo- 
quicatzahua intlacatl. 



16. Ille autem clixit: Adhuc et vos non 
intelligitis? 

17. Nescitis quia omne quod in os intrat, 
in ventrem descendit , et in excrementum 
emittitur ? 

18. Quod autem de ore procedit , de in- 
timo corde exit; et id coinquinat hominem. 

19. Quoniam de intimo corde exeunt malce 
cogitationes , homicidia , adulleria, fornica- 
tioncs, falsa testimonia, blasphemice. 

20. Hcec sunl quce coinquinant hominem. 
Cceterum eo quod non lavantur manus quum 
manducatur, non coinquinat hominem. 



-o^gs^- 



FERIA QUINTA. 



LECTIO JEREMIyE PROPHEM. 

Caput VII. 



Intecuyo ncchmonochili , nechmolhuili : 

Oncan xihca initlatzacuillotitlan icaltzin tla- 
tohuani, yuan oncan xictemachti inintlatolli, 
yuan xiquito: Xiccaquican initlatoltzin te- 
cuyo, inamixquichtin anJudeatlaca innican 
callacohuayan ancallaqui, inicanquimoteotiz- 
que, anquimotlatlauhtilizque tecuyo. 

Izcatqui quimitalhuya inintlatocauh yao- 
quizque initeouh Israel: Oualli xicchihuacan 
inamohui, yuan inamotlalnamiquiliz; yuan 
nican amotlan ninemiz. 

Macamo itechximotemachican iniztlaca tla- 
tolli, inicanquitozque: Icaltzin intecuyo, ical- 
izin intecuyo, icaltzin intecuyo onihcac. 

Cainllaanquiqualtilizque amohui , yuan 
amotlalnamiquiliz; intlaanquitlalzontequiliz- 
que inoquichtli yuan ihuampo ; 



1. Dominus locutus est ad nie, dicens: 

2. Sta iii porta domus Domini , et ibi 
prcedica istucl verbum, ct dic: Audite ver- 
bum Domini, vos omncs Judcei qui per istas 
portas introimini , ut adoretis, ut oretis Do- 
minutn. 

3. Ecce quod dicit Dominus exercituum 
Dcus Israel: Bonas facile vias vestras , et 
vestra studia; et in loco isto vobiscum habi- 
tabo. 

4. Noiite confidere in mendacium verbis, di- 
centes: Templum Domini, templum Domini, 
templum Domini est. 

5. Quoniam si bcne direxeritis vius vc- 
stras, et studia vestra; si judicaverilis inter 
virum et proximum ejus; 



1 



125 



Intlacamo ica anmahuiltizque inhuccalla- 
catl, yuan inicnotlacatl, yuan inicnocihua- 
tzintli ; yuan incanin intlacamo anquinoquiz- 
que iyezco inanquintechihuani; yuan intla- 
camo anquintocazque inhuicpa anyazque in- 
inteohuan genliles, inic noamono amotoliniz- 
que; 

Nican amotlan ninemiz, inipan tlalli in- 
cencayehuecauh niquinmacac amotahuan. 
Quimitalhuya intecuyo ixquichihuelli. 



6. Si non feceritis calumniam advenw, ct 
pupillo, et viduce; et in hoc loco si non ef- 
fuderitis sanguinem innocentem; et si non 
eritis secuti, non ambulaverilis post deos alie- 
nos, vobismetipsis malum ferentes; 



7. In hoc loco vobiscum habitabo, in terra 
quam a sceculo usque in swculum decli pa- 
tribus vestris. Ait Dominus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput IV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., inohualmoquetzino innoncan necen- 
tlaliloyan, ichan mocallaqui inSymon Pedro. 
Auh inimonan Symon cencahuey atonahuiztli 
itechcatca ; auh ipampa quimotlatlauhtilique 
intecuyo. 

Auh intecuyo inoitlan moquetzino, quin- 
nahuatili inatonahuiztli , yuan quitlalcahui. 
Auh niman moquetztiquiz quintlaqualtyaya. 

Auh innooancalac tonatyuh, inixquichtin 
ocancatca incocoxcahuaque inmiyectlamantli 
cocoliztli icmococohuaya , ixpantzinco quin- 
hualhuicaya intotecuyo J. X. Auh inyehua- 
tzin cecenyaca ipan quinmomanili imatzin, 
quinmopatilyaya. 

Auh intlatlacatecollo miyequintin inquin- 
tlalcahuique, cenca tzatzya, quitohuaya: Ca- 
tehuatzin tipiltzin dios; auh quinmahuilyaya, 
amoquimonequiltya inquitozque, caquimatya 
cayehuatzin inJ. X. 

Auh inotlatuic hualmoquixti, mohuicac 
cecni tlalcahualpan, auh inmacehualtin qui- 
rnotemolyaya, yuan huelompa quimottilito, 
yuan quimotlatlauhtilyaya inicamo quinmo- 
tlalcahuiliz. 



38. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., surgens de synagoga, in domum in- 
troivit Simonis Petri. Socrus autem Simonis 
magnis febribus tenebatur; et pro ea roga- 
verunt Dominum. 

39. Dominus autem super illam stans , 
imperavit febri, et dimisit illam. Et continuo 
surgens ministrabat illis. 

40. Quum autem occidisset sol, omnes qui 
habebant infirmos variis languoribus affectos, 
in conspectu ducebant illos Domini nostri 
J. Ch. At ille singulis imponens manus suas , 
sanabat eos. 

41. Et dcemonia multos deseruerunt, for- 
titer clamantia, ac dicentia: Quia tu es filius 
Dei; et increpabat ea, non volebat ea loqui, 
quia sciebant ipsum esse J. Christum. 

42. Facta autem die abiit, venit solus in 
desertum locum, et turbce requirebant eum , 
et illuc invenerunt eum, et rogaverunt eum 
ne desereret eos. 



I 



Auh inyehuatzin quinmolhuili: Canotech 
monequi occequi altepell nicmachtiz initla- 
tocayotzin dios; caipampay inonihualihualoc. 

Auh oncan motemachtilyaya ininnecentla- 
liloyan Galileatlaca. 




126 



43. At ille ait: Quia me oportel et aliis 
civilatibus prcedicare regnum Dei; quia pro- 
pter hoc missus sum. 

44. Et inde prcedicabat in synagogis Ga- 
lilea?. 



FERIA SEXTA. 



LECTIO LIBRI NUMERI. 

Caput XX. 



Inipilhuan Israel incamocentlalique in- 
Moysen yuan Aaron; 

Auh inyemixnamiqui quitoque: Xitech- 
macacan atl, intiquizquel 1 ) 

Auh niman oncalacque inMoysen yuan 
Aaron , quincauhtiyaque inmacehualtin , ix- 
pan inteyolcchuilizcolli tlalpan ixtlapach 
onotihuezque, quimotzatzililique intecuyo, 
yuan quitoque: Totecuyoe diose maxicmo- 
caquiti inintlatol inintzatziliz inyehuantin ma- 
cehualtin; maxiquinmotlapolhuili inmaxca- 
tzin inmonecuiltonoltzin inyameyallo inatl 
yollihuani , inicquac inopachyuhque , moca- 
huaz inintechicoitolliz. Auh niman ipan onez 
inimahuizcotzin tecuyo. 

Auh intecuyo quimonochili inMoysen , 
quimolhuili: 

Xoconcui topilli , xiquincentlali inmace- 
hualtin, tehuatl yuan inAaron moteiccauh , 
yuan inixpan xicnotzacan intetl, cayehuatl 
amechmacaz inatl. Auh iniquac otiqualquixti 
all initech tetl , mochintin atlizque inmace- 
hualtin, yuan ininyolcahuan. 



2. Filii Israel convenerunt adversumMoy- 
sen et Aaron; 

3. Et versi in seditionem dixerunt : Date 
nobis aquam, ut bibamus. 

6. Et continuo ingressi sunt Moyses et 
Aaron, dimiserunt multitudinem , coram ta- 
bernaculo foederis in terram proni corruerunt , 
clamaverunt ad Dominum, et dixerunt: Do- 
mine noster Deus, audi vocem et clamorem 
hujus populi; aperi eis divitias tuas , the- 
saurum tuum fontem aquce vivce, ut quum 
fuerint saliati, cesset murmuratio eorum. Et 
statim super eos apparuit gloria Domini. 



7. Et Dominus loculus est ad Moysen , 
dicens: 

8. Tolle virgam, congrega populum, tu 
et Aaron frater tuus, et coram eis loquimini 
ad petram, quoniam illa dabit vobis aquam. 
Cumque eduxeris aquam de petra, omnes bi- 
bent turbai et animalia eorum. 



(1) In hoc loco Lectio Codicis nostri, litteraliter cadeni ac in Missali Romano, diffcrt a Vnlgata, quum ibi 
pro: dale nobis aquam, ttt bibamus, legatur: utinam periissemus inter fralres nostros coram Domino. Vcr- 
siculi autemquartus ct quintus, in Codicc sicut et in Missali, omnino pnctermissi fucrunt. 







127 



Auh inMoysen concuic initopil inixpan- 
tzinco onoca tecuyo, inyuh quimonahuatili. 

Inomocentlalique macehualtin inixpan tetl, 
quimilhui : Tlaxiccaquican, inyuhqui antzon- 
teme inamo antetlacamatque, yuan inamo 
antlaneltoca : initech intetl cuix hueltamech- 
quixtilizque inatl? 

Auh inMoysen inomacouh , inoopa topil- 
tica quihuitec tepetl, cenca miyec inatl hual- 
quiz , inoccencamiyec quiz, huelmoehintin 
atlique inmacehualtin yuan ininyolcahuan. 

Auh intecuyo quimolhuili inMoysen, yuan 
inAaron: Yehica caamo amechneltocaque , 
inicannecenquizcaqualtenehuazque inimix- 
pan ipilhuan Israel, amoanquincallaquizque 
inyehuantini macehualtin innotlalpan inni- 
quinmacaz. 

Cayehuatl inatl inicnechallaniloc, innoncan 
mochallanique ipilhuan Israel ihuicpatzinco 
tecuyo, auh inipan cenquizcayectenehualloc 
intecuyo. 



9. Igitur Moyses lulit virgam suam quw 
in conspectu erat Domini, sicut prwceperat 
eis. 

10. Postquam congregavisset multitudi- 
nem ante petram, dixit eis: Audite, sicut 
insani vos rebelles et vos increduli: de hac 
petra num poterimus vobis ejicere aquam? 

1 1. Et Moyses manum elevavit, quum bis 
virgd percutisset rupem , abundantes aquw 
egressoe sunt, et tantd copid eruperunt , ut 
omnes biberint turbw et jumenta earum. 

12. Dominus autem dixit ad Moysen et 
Aaron: Quia non credidistis mihi, ut san- 
ctificaretis me coram filiis Israel, non intro- 
ducetis hos populos in terram meam quam 
dabo eis. 

13. Hcec est aqua contradictionis, ubijur- 
gati sunt filii Israel contra Dominum, et in 
eis sanctificatus est Dominus. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , ceppa hualmohuicac innompa Sama- 
ria, inmotenehua Sychar, itlan inmilli inqui- 
temacac inJacob inipiltzin inJoseph. 

Auhompa catcayameyal inJacob. Iniquac 
omociyahuiti tecuyo J. X. inipampa otli, 
mohuetziti, mehuititicatca itlan inameyalli. 
Yetlaquallizpan catca. 

Cecihuatzintli quicaco atlacuico, Samaria 
lmalehuac. Quimolhuili intecuyo J. X.: Xi- 
nechmomaquili atzintli. 

(Auh initlamachtilhuan altepellipan mo- 
huicaya quimocohuito tlaqualtzintli). 



Caput IV. 

5. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch., rursus venit in civitatem Samariw , 
quce dicitur Sichar, juxta prwdium quod 
dedit Jacob filio suo Joseph. 

6. Ibi autem erat fons Jacob. Quum fa- 
tigatus esset Dominus J. Ch. ex itinere, se- 
dit, innixus erat ad fontem. Jam hora ccenw 
erat. 

7. Quwdam mulier venit haurire aquam, 
de Samaria. Dixit ei Dominus J. Ch.: Da 
mihi aquam. 

8. (Discipuli enim sui in civitatem abie- 
rant ad emendos cibos.J 







■ 



i 




Auh inyehuatl cihuatzintli Samaria ichan 
quimolhuili intecuyo:Quenin tinechitlahuilya 
atlJudeamochan, innehuatl nicihuatl Samaria 
noclian? CainJudiome amoquinmocnyuhtya, 
amomocepanohua inSamariatlaca. 

Quimonanquilili tecuyo J. X. , quimol- 
huili: Intlaxiquiximatiniinitetlauhtiltzin dios, 
inac yehuatl inmitzilhuya, xinechmomaquili 
atzintli , aco tehuatl tiquitlahuilizquya, yuan 
mitzmomaquilizquya inatl teyollityani. 

Quimolhuili incihuatzintli: Notecuyoe, caa- 
tle onca inic tatlacuiz , yuan huecatlan ina- 
tlacomolli; auh canin ticpia atl teyollitya? 

Intehuatl cuix ticpanahuya intotatzin Ja- 
cob, inyehuatl techmacac inin atlacomolli, 
auh inyehuatl caquic yuan quique inipil- 
huan yuan iniyolcahuan? 

Quimonanquili intecuyo J. X., quimolhui- 
i: Inixquichtin quihi ininatl, occeppa ami- 
quizque; auh inaquin quiz atl innicnoma- 
quiliz, niman aoquic amiquiz. 

Auh inaquin nicmacaz inatl, ameyalli itech- 
mochihuaz, iniameyallo ompa onchallotyez 
incemicac yollihuayan. 

Incihuatzintli quilhui: Totecuyoe, inin atl 
maxinechmomaquili, inic aocmo namiquiz, 
aocmo nican nihuallaz natlecuiquyuh. 

Quimolhuili intecuyo J. X. : Ximohuica , 
xicnotza inmoquich, yuan nican tihuallaz. 

Quinanquili incihuatzintli , quilhui: Caa- 
yac noquich. Quimolhuili intecuyo : Hueloti- 
quito, caayac moquich; 

Auh inmacuiltin moquichuan catca, yuan 
inaxcan ticuicatinemi amomoquich. Inin 
huelotiquito. 

Quimolhuili incihuatzintli: JNotecuyoe, ye- 
niquitta, calipropheta intehuatl. 

Intocolhuan, intotahuan canicac tcpetic- 



d.Autem illa mulier Samaritana dixit ad 

Dominum: Quomodo tu a me poscis aquam 
(qui es) Judceus, (dum) ego mulier sum de 
Samaria? Quoniam Judcei non sunt amici , 
non coutuntur Samaritanis. 

10. Respondit Dominus J . Ch., dicens: Si 
tu scires donum Dei, et quis est ille qui 
dicit tibi: da mihi aquam, forsan tu petisses 
ab eo, et dedisset tibi aquam vivam. 

11. Dixit ei mulier: Domine mi , nihil 
habes in quo haurias, et profundus est pu- 
teus; ergo unde servas aquam vivam? 

12. Numquid tu major es patre nostro 
Jacob, qui dedit nobis hune puteum, et ipse 
ex eo haurit et liauriunt filii ejus et pecora 
ejus ? 

13. Respondit Dominus J. Ch., et dixit ei: 
omnis qui bibit de hac aqua, itcrum sitiet; 
qui autem biberit ex aqua quam ego dabo 
ei, in wternum non sitiet. 

14. Quam autem ego dabo, aqua, fons in 
eofiel, fons aquce salientis in ceternam vitam. 

15. Mulier dixit ei: Domine mi, hanc 
aquam da mihi, ut amplius non sitiam, ne- 
que huc veniam haurire. 

16. Dixil ei DominusJ. Ch.: Vade, voca 
virum tuum, et huc veni. 

17. Respondit mulier , dicens: Nemo est 
mihivir. Dixit Dominus : Bene dixisti: nemo 
est mihi vir; 

18. Quinque enim viros habuisti, et nune 
qui tecum vivit non est tuus vir. Hoc bene 
dixisti. 

19. Dicit ei mulier: Domine mi, vicleo, 
quia propheta es tu. 

20. Avi nostri, paires nostri in hoc monte 



pac tlatlatlauhtyaya : auh inamehuantzitzin 
anquimitalhuya , cahierusalemtlaca inchan 
inompa monequi tlatlatlauhtiloz. 

Intecuyo J. X. quimolhuili : Cihuatzintli , 
xinechneltoca, cayeoncan cayeimman ina- 
ocmo nican tepcticpac, aocmono ompa hie- 
rusalcm anquimoteotizque tetatzin. 

Inamchuantin anquimoteotya inamo an- 
quiximati; intehuantin tictoteotya inliquixi- 
mati, ychica cainnemaquixtiliztli Judiome 
intechpa quica. 

Yeceyeimman, yuan huelaxcan, innelli 
tlatlatlauhtyani ica inespiritu, inianima yuan 
neltiliztli inquimoteotizque tetatzin. Cayuh- 
qui y inquitemohua tetatzin , inquimoteotiz- 
que. 

Indios caespirilu, auh inaquique quimo- 
teotya monequi yuan iaimespiritu yuan ica 
inneltiliztli quirnoteotizque. 

Quilhui incihuatzintli: Huelnicmati , cao- 
hualla inmessias, inmotenehua Christo; auh 
iniquachuallaz, ychuatl ixquich techmachtiz. 

Ouilhui intecuyo J. X. : Canehuatl inmo- 
tlan nitlatohua. 

Auh niman huallaque initlamachtilhuan , 
yuan cenca micahuyaya, yehica cacihuatl 
inquimononochili. Yece ayac quilhui: Tlein 
ticmonequiltya, anoco tlein ticmolhuilya ci- 
hualzintli? 

Auh incihuatzintli quicauhtiquiz inicon , 
niman oya altepctlipan, oquimilhui inompa- 
tlaca: 

Xihualhuya, xiquittaque cetlacatl inonech- 
ilhui inixquich onicchyuh ; aco yehuatl in- 
Christo. 

Niman ohuallaque innompa altepetlipan , 
quihualmotoquilyaya intecuyo. 

Ocquimotlatlauhtilyayainitlamachtilhuan, 
quimolhuilique: Temachtyanye, maximotla- 
qualti. 



129 -^- 

adorabant: et vos dicitis , quia Jerosolymis 
locus est ubi oportet adorare. 



21. Dominus J. Ch. dicil ei: Mulier , 
crede mihi, quia jam venit hora quando ne- 
que in hoc monte, neque in Jerosohjmis ado- 
rabitis Patrem. 

22. Vos adoratis quod nescitis; nos ado- 
ramus quod scimus, quia salus ex Judceis 
procedit. 

23. Sed venit hora, et instat, in qua veri 
adoratores in spiritu , in anima et veritate 
adorabunt Patrem. Nam tales quwrit Pater, 
qui adorent eum. 

24. Deus est spiritus, et qui adorant eum 
debent et in spiritu et in veritate adorare 
eum. 

25. Dicit ei mulier: Bene scio, quia venit 
Messias, qui dicitur Christus; quum ergo ve- 
nerit, ille omnia nobis annuntiabit. 

26. Dicit ei Dominus J. Ch.: Ecjo sum 
qui loquor lecum. 

27. El continuo venerunt discipuli ejus; 
et valde mirabantur, quia cum muliere 1o- 
quebatur. Sed nemo dixit: Quid quceris, aut 
quid loqueris cum muliere? 

28. Mulier igitur reliquit hydriam suam, 
stalim abiit in civitatem, ct dixit illis homi- 
nibus: 

29. Venite, videte hominem quidixitmihi 
omnia quce feci; forsan ipse est Christus. 

30. Statim exierunt de civitate , et quce- 
rebant Dominum. 

31. Interea rogabant eum discipuli ejus, 
dicentes: Magister, manduca. 

17 






\ 



Auh inyehuatzin quinmolhuili : Onca no- 
tlaqual inniquaz , innamo anquiximati. 

Auh initlamachtilhuan nepanotl quimol- 
huiyaya: Cuix aca oquihualcuili tlaqualtzintli? 

Quinmolhuili intecuyo J. X.: Inmotlaqual 
yehuatl , inicnicchihuaz initlanequiliztzin in- 
nechhualmihualli, inic nictzonquixtiz itlachi- 
hualtzin. 

Cuixamo amehuantin anquitohua , caoc 
nahui metztli inpixcoz? Izca namechilhuya : 
xontlachyacan , xoconittaca inaltepetlipan, 
cayetlacocahuiya inixpixcoz , oiztac. 

lnaquin pixcaz , quicuiz itlaxtlahuil, yuan 
inxochiqualli cemicac nemohuayan quine- 
chicohua; inic nehuan papaquizque, intoca, 
inpixca. 

Caipany inneltilica tlatolli ; caocce intoca, 
occe inpixca. 

Innehuatl onamechihuaihuic anquinpix- 
cato inamo anquitequipanoque; auh inocce- 
quintin oquitequipanoque, ipan oancallac- 
que, initlatequipanoliz oanquicuique. 

Innoncan altepetlipan miyequintin inSa- 
mariatlaca quimoneltoquitique ipampa initla- 
tol cihuatzintli inictlaneltili: canechilhui inix- 
quich onicchyuh. 

Auh iniquac oquihualmotoquilique Sama- 
riatlaca , quimotlatlauhtilique inic ompayez. 
Auh ompa moyetzticaca omilhuitl. 

Auh occenca miyequintin inquimonelto- 
quitique inipampa itlatoltzin. 

Auh quilhuyaya incihuatzintli : Caaocmo 
ipampa inmotlatol titlaneltoca; cahueltehuan- 
tin oticcacque ycticmati, canelli yehuatzin 
incemanahuac temaquixtyani. 



32. Ille uulem dicit eis: Habeo cibum 
meum quem manducabo , quem vos neseilis. 

33. Porro discipuli ejus ad invicem dice- 
bant: Numquid aliquis attulit ei cibum ? 

34. Dicil eis Dominus J. Ch.: Meus cibus 
ille est, ut faciam voluntatem ejus qui me 
misit, ut perficiam opus ejus. 

35. Nonne vos dicitis , quod post qua- 
tuor menses metctur? Ecce dico vobis: aspi- 
cite, videte regiones, quiajam maturantur ad 
messem, albescunt. 

30. Qui metet, aecipiet mereedem, et fru- 
ctum in wternam vitam congregat; ut ambo 
gaudeant, qui seminat, et qui metit. 

37. In hoc enim est verbum verum; quia 
alius est qui scminat, et alius qui metit. 

38. Ego misi vos metere quod non labo- 
rastis; alii enim laboraverunt, et vos introi- 
stis, et labores eorum sumpsistis. 

39. Ex civitate illa multi Samaritani ere- 
diderunt in eum propter verbum mulieris 
testimonium perhibentis ; quia dixit mihi 
omnia quse feci. 

40. Quum ergo venissent ad illum Sa- 
maritani, rogaverunt eum ut ibi maneret. 
Et ibi mansit duos dies. 

41. Et multo plures crediderunt in eum 
propter sermonem ejus. 

42. Et dicebant mulieri: Quia jam non 
propter tuam loquelam credimus; ipsi enim 
audivimus et scimus, quod vere hic est mundi 
Salvator. 




131 



SABBATO. 



LECTIO DANIEUS PROPHELE. 

Caput XIII. 



Getlacatl oncatca inompa babilonia, itoca 
Joachim. 

Auh inquimonamicti itoca Susana, yich- 
puch inHelchias, cenca chipahuac , yuan 
quimimacaxilyaya indios. 

Cainicqualli iyollocatca itatzin yuan inan- 
tzin, quimachtique inimichpuch inyuhca ite- 
nahuatil Moysen. 

Auh inyehuatl Joachim cenca mocuiltono- 
huaya, yuan inixochiquahnil canicaltitlan 
inmanca; auh yuan conittaya inJudiome, 
yehica caoccenca mahuiztya inamomachyuh- 
que occequintin. 

Auh hueliquac omentin ixquetzaloque 
huehuetque tlatzontequini, inintechpa motla- 
tolti tecuyo: Yehica intlahuelilocayotl ompa 
hualpeuh inbahilonia, intechhualpeuh inhue- 
huetque tlatzontequini, inyehuantin yuhquin- 
man quinpachohua inmacehualtin yeneci. 

Inyehuantini miyecpa ichan ohuiya in- 
Joachim, yuan ixquich ihuicpa hualhuiya 
itlamoteilhuya. 

Auh inmacehuallin inohualmocuepque ino- 
mopillo tonatyuh, inSusana oncallaquya, 
yuaninxochiqualmilpan ininamic nenemiya. 

Yuan inhuehuetque momoztlae quittaya 
mnoncallaqui, yuan nenentinemi; yuan yuh- 
quintlatlac inyollo inicquelehuique. 

Yuan motlapololtique, yuan tlalchitlachix- 
que tolloque , inicamo quittaque ilhuicatl , 
micamono quilnamiquizque inmelahuac tla- 
tzontequiliztli. 



1. Vir erat in Babilone , et nomen cjus 
Joachim. 

2. Et accepit uxorem nomine Susannam, 
filiam Helciw, nimis pulchram, et timentem 
Dcam. 

3. Quoniam quum justi essent pater el 
mater illius, erudierunt filiam suam secun- 
dum legem Moysi. 

4. Ipse autcm Joachim erat valde dives, 
et pomarium suum vicinum domui suce erat; 
et ad ipsum videndum confluehant Judcei, 
eo quod longe honorabilior esset omnium. 

5. Et in illo tempore duo scnes constituti 
sunt judices, de quibus locutus est Dominus: 
Qnia iniquitas egressa est de Babilonc, egres- 
sa est a senioribus judicibus, ab illis qui vi- 
debantur regere populum. 

6. Isti frequenter in domum venieba nt Joa- 
chim, et omnes ad eos veniebant qui habc- 
bant judicia. 

7. Populus autem quum revertisset per 
meridiem, Susanna ingrediebatur , et inpo- 
mario viri sui deambulabat. 

8. Et senes quotidie videbant eam ingre- 
dientem et deambulantem ; et exarserunt in 
concupiscentiam ejus. 

9. Et everterunt sensum, et declinaverunt 
oculos, ut non viderent ccelum, neque recor- 
darentur justorum judiciorum. 



i • 






132 




Auh inimomextin yuhqui inacaquixil ini- 
yollo inicquitlacotaque, nepanotl quimonex- 
tilique iniccenca tequipachihuya ininyollo; 

Cacenca pinahua inic quimonextilizque in- 
llaelehuiliz , inicquinequya itechacizque ci- 
huatzintli ; 

Auh momozllac incenca quipiaya inic itech- 
acizque. Auh nepanotl quimolhuique : 

Mahuiyan incalli, cayetlaquallizpan. Ino- 
hualquizque, yayaque. 

Auh iniquac ohualmocuepque, onmonami- 
quico; nimanyeicncpanotlmotlatlahuya, qui- 
mocuitique inintlaelehuiliz ; auh iniquac ic- 
monahuatique inquiman huclcanicel conit- 
tazque. 

Auh inyeyuhqui, iniquac caquipipixtinemi 
iniquin qualcan huclcanicel quittazque, icni- 
man oncallac, inyuh ycyalhua yuan hue- 
huiptla, quinmohuicac omentin ichpopuchtin 
canhuelinceltin, yuan quinecinnoncan maal- 
tiz xochiqualmilpan; cacenca tonaya. 

Yuan ayac ompa catca, caniyoque inhue- 
huetquc ompa motlatiticatca yuan cenca 
quitztimotlalique. 

Auh quilhui inichpopuchtin: Xinechhual- 
cuilican azeite yuan inpahatl Smigma, ini- 
tlatzacuillo xochiquahnili xictzatzaquacan , 
ninahaltiz. 

Auh yuhquichyuhque inyuh quinnahuati, 
yuan quitzatzacque inictzacuiya xochiqual- 
milli , yuan hualquizque innoncan ichtaca 
callacohuayan, inic quihualcuilizque intlein 
icquinnahuati ; auh amo quimatya inaco on- 
can xochiqualmilpan motlatiticate huehuet- 
que. 

Auh iniquac ohualquizquc ichpopuchtin , 
niman moquctzque inoinentin huehuetque , 
yuan ihuicpa omollalloque inSusana, quil- 
huique: 



10. Ergo ambo veluli vulnerati erant in 
corde amore ejus , nec vicissim manifestave- 
runt sibi quam angebalur cor eorum; 

1 1 . Erubescebant enim indicare sibi con- 
cupiscentiam suam , volentes usurpare sibi 
mulierem; 

\%.Et quotidic magis observabant ut con- 
sequerentur cam. Et vicissim dicebant: 

13. Eamus domum , quia hora prandii 
cst. Et egressi, ibant. 

14. Quumque revertissent, vencrunt in 
unum; statim ab invicem rogantes (causam), 
confessi sunt concupiscentiam suam; et tunc 
statuerunt simul quando possent solam eam 
invenire. 

15. Et facium est, quumexplorarent tem- 
pus aptum eam solam invenire , aliquando 
ingressa est, sicut heri et nudius tertius, ve- 
nit cum duabus puellis solis, et voluit ibi 
lavari in pomario; quippe erat cestus. 

16. Et nemo ibi erat, prceter illos senes 
ibi absconditos et contemplantes eam. 

il.Et dixit puellis suis: Afferte niihi oleum 
et smigmata, ostium pomarii claudite , ut 
lavcr. 

18. Et fecerunt sicut prceceperat eis , ct 
clauserunt ostia pomarii, et abierunt per po- 
sticum ostium , ut afferrent quce prwccperat 
cis; et nesciebant an in pomario absconderen- 
tur senes. 



19. Quum autem egressce essent puellce , 
slatim surrexerunt duo senes, etfestinaverunt 
ad Susannam, diccntes: 



lzcatqui nohuyan omotzatzauc initlatzacui 
xochiqualmilli ; ayac techitta, yuan timilzc- 
lehuiya ; ipampay xitcchtlahuelcaquili, yuan 
mamotechtacican. 

Auh intlacamo ticiyaz, timiztentlapiquiz- 
quc , tiquitozque , catelpuchtli motlan catca, 
auh ipampay tiquinquixti inichpopuchtin. 

Auh inSusana cenca tlaocux, yelcicyuh, 
quito: Nohuyanpa nechyahuallotica innen- 
tlamachiliztli; caintla nicchihuaz y, nimiquiz; 
auh intlacamo nicchihuaz , amohuel amo- 
macpa nehuaz. 

Cannoccenca yequalli inatle notlatlacol in- 
mac nihuetziz tlalticpactlaca, inamomachyuh- 
qui innitlatlacoz ixpantzinco intecuyo dios. 

Auh cenca tzatzic inSusana ; noyehuantin 
inhuehuetque quitzatzilique. 

Cetlacatl hualmotlalo, yuan quitlapo inic- 
tzacuiya xochiqualmili. 

Auh inixquichtin innoncan calli tetlaecol- 
tyaya, iniquac oquicacque tzatzilizlli innon- 
can xochiqualmilpan , niman omotlalloque 
innoncan ichtaca callacohuayan, inic quittaz- 
que intlein yemochihua. 

Auh inhuehuetque iniquac oquitlatoque , 
cenca pinahuaque intetlaecoltyani, yehica ayc 
yuhquilhui intlatolli omito itechpa Susanna. 
Auh inimoztlayoc omochyuh. 

Auh inmacehualtin iniquac ointlan hualla- 
que Joachim iniyoquichtli Susanna, niman 
huallaque inimomextin huehuetque teopixque 
cenca amoqualli inquilnamiquya ihuicpa Su 
sanna, inicquimictizque. 

Auh quitoque inimixpan macehualtin: Xi- 
tlaihuacan, maconanatin inSusanna inich- 
puchElchias, ininamic Joachim. Yuan niman 
tlaihuaque. 

Yuan hualla , quinhualhuicac inita , yuan 
inan , yuan inipilhuan , yuan inixquichtin 
ihuanyolque. 



133 -o- 

20. Ecce undique c/ausa sunt ostia po- 
marii; nemo nos videt, et nos concupiscimus 
le; quam ob rem assentire nobis, et commi- 
scere nobiscum. 

21. Quod si non consenlieris , dicemus 
contra te tcstimonium, dicemus, quod juvenis 
tecum fuerit, et propter hoc emiseris puellas. 

22. Susanna autemvalde contristata est, 
ingemuit, et dixit: Undique circumdant me 
angustke ; sienim hoc egero, mors mihi est; et 
si non egero, non potero manus vestras ef- 
fugere. 

23. Sed valde melius est mihi sine mea 
culpa in manus incidere hominum , potius- 
quam peccare in conspectu Domini Dei. 

24. Et exclamavit Susanna; et ipsi senes 
exclamaverunt. 

25. Quidam cucurrit, et aperuit ostia po- 
marii. 

26. Omnes autem illms domus famuli, 
quum audissent clamorem in pomario, slatim 
properaverunt illuc per posticum ostium , ut 
viderent quidnam fieret. 



27. Porro senes quum locuti essent, for- 
titcr crubuerunt servi, quia nunquam huju- 
scemodi sermo dictus erat de Susanna. Et 
dies crastina facta est. 

28. Et turbce quum venissent ad Joachim 
virum Susannw , continuo venerunt et duo 
senes presbiteri iniquitatem meditantes ad- 
versus Susannam, ut interficerent eam. 

29. Et dixerunt coram populo : Mittite , 
accessile Susannam filiam Helciw , uxorem 
Joachim. Et statim miserunt. 

30. Et venit pater ejus, et mater, et filii, 
et universi cognati ejus. 





L 




134 




Auh inSusanna cenca celtic catca , yuan 
cenca chipahuac. 

Auh inyehuantin tlahueliloque tlanahuati- 
que, inicquipepetlahuazque, camotlapacho- 
huaxa , inicacocanen nic inyollopachihuiz in- 
chipahualiz. 

Cenca chocaya initechmopohuaya , yuan 
inixquichtin quiximatya. 

Auh inomen teopixque huehuetque inne- 
pantla hualmoquetzque inmacehualtin , yic- 
pac Susanna quimanque ininma. 

Auh inyemochoquilya ilhuicacpa ontla- 
chix; cainiyollo cenca itech tlaquauhtlamatya 
intecuyo. 

Auh quitoque inteopixque : Iniquac can- 
toceltin xocomilpan tinenenca, oncalac y 
yuanomentinichpopuchtin caninceltin; yuan 
quihualtzauc inictzatzacui xochiqualmili , 
yuan quinhualquixti inichpopuchtin. 

Auh cetlacatl telpuchtli inoncan motlatiti- 
catca, quinhualtocac, yuan itechacic. 

Auh intehuantin iniquac xomolco ticatca 
xochiqualmilla , inotiquittaque intlahuelilo- 
cayotl, niman ihuicpa tomotlalloque , yuan 
huelyihuihui ictimanqui inictlatlacohuaya. 

Auh inyehuatl telpuchtli amohueltictzitz- 
quique , yehica catechpanahuiya inicchica- 
huac; inoquitlapo tlatzacuillotl, quiztiquiz. 

Auh inotictzitzquiquey, tictlallahuique in- 
aquin telpuchtli; amonechittitiznec. Inin omo- 
chyuh, catehuantin ticneltilya. 

Auh inixquichtin macehualtin quinnelto- 
caque yuhquima inhuehuetcahuan yuan in- 
tlatzonteccahuan inmacehualti, yuan oqui- 
tlatzontequilique inicmiquiz. 

Auh inSusana quito: Totecuyoe diose, in- 
cemicac timoyetztica, inticmiximachilya in- 
tlein ichtaca mochihua , intehuatzin achtopa 
ixquich ticmiximachilya inayamo mochihua, 



31. Porro Susanna nimis delicata erat, 
et nimis pulchra. 

32. At illi iniqui jusserunt, ut denuda- 
rent eam, erat enim cooperta, ut vel sic satia- 
rentur decore ejus. 

33. Valde flebant consanguinei sui , et 
onines qui noverant eam. 

34. At duo presbiteri senes in medio sur- 
rexerunt populi, et super caput Susamue po- 
suerunt manus suas. 

35. Et illa flens ad ccelum suspexit; eor 
enim ejus multum sperabat in Domino. 

36. Et dixerunt presbiteri: Quum soli in 
pomario deambularcmus , ingressa est ho?c 
cum duabus puellis solis; et clausit ostia po- 
marii, et dimisit puellas. 

37. Et quidam adolescens ibi absconditus 
erat, venit ad eam et concubuit cum ea. 

38. Porro nos quum in angulo essemus 
pomarii, videntes iniquitatem, coniinuo ad 
eos cucurrimus, et pariter vidimus eos pec- 
care. 

39. Et illum adolescentem non potuimus 
comprehendere, quia nobis fortior erat; aper- 
to ostio, exilivit. 

40. Quum aulem apprehendissemus hanc, 
interrogavimus quisnam ille juvenis esset; 
noluit indicare nobis. Hoc factum esl , nos 
cnim testimonium perhibemus. 

41. Et omnes turbai crediderunt eis quasi 
senioribus et judicibus populi, et condemna- 
verunt eam ad mortem. 

42. Porro Susanna dixit : Domine noster 
Deus, qui semper es, qui cognoscis qucecum- 
que abscondite fiunt, tu qui antea omnia 
nosti quam fiant, 



Tehuatzin ticmomachitya , cacanizllacati- 
liztli innotech omopic, auh izcatqui yenimi- 
qui cayehantle onicchyuh, incan onechpi- 
quilique intlahueliloque. 

Auh intecuyo dios quimocaquili initlatla- 
tlauhtiliz ; 

Auh iniquac yequihuicca quimictizque, in- 
tecuyo dios quimoyollotili cetlacatl piltzintli 
telpuchtli itoca Daniel; 

Yuan cenca tzatzic, quito; Canichipahua- 
tica initechpa yezco y. 

Auh inixquichtin macehualtin inoihuicpa 
hualmocuepque, quilhuique:Tle inin tlatolli, 
otiquito? 

Auh inyehuatl inya innepantla icac, qui- 
to: Inin inoanyollopolyuhque inamipilhuan 
Israel, iniquac antlatzontequi amo anquitta 
innelli ; oanquitlatzontequilique inichpuch 
Israel ? 

Ocximocuepacan intlatzontecoyan, yehica 
cacaniztlacatiliztli , tetentlapiquiliztli initech 
oquitlamique. 

Auh inmacehualtin niman icyuhca hual- 
mocueptiquizque, auh inhuehuetque quilhoi- 
que inDaniel: Xihuallauh, yuan tonepantla 
ximotlalli , yuan xitechilhui, yehica intecuyo 
dios omitzmomaquili inhuehuemahuizcotl. 

Auh inDaniel quimilhui : Cececcan hue- 
hueca xiquinquetzacan, yuan niquintlatzon- 
tequiliz. 

Auh iniquac cececcan oquinquetzque, in- 
Daniel ce yehuantin connotz, yuan quilhui: 
Tlahueliloque, inoipantihuehuetic motlahue- 
lilocayo , axcan omopan acito inmotlatlacol 
inachto ticchyuhtinenca. 

Inamo melahuac inictitetlatzontequilya , 
tiquintolinya inatle intlatlacol, yuan canyuh 
tiquincahua intlatlacoleque, caquimitalhuya 
intecuyo : amoticmictiz inamotle itlatlacol , 
yuan inqualli iyollo. 



135 -^- 

43. Tu scis, quoniam falsum testimonium 
contra me tulerunt, et ecce morior quum ni- 
hil horum fecerim, quce adoersum me com- 
posuerunt iniqui. 

44. Dominus Deus autem exaudivit ora- 
tionem ejus; 

45. Quumque dueerelur acl mortem, Do- 
minusDeus suscitavit quemdam puerum ado- 
lescentem nomine Daniel; 

46. Et exclamavit, dicens: Ego sum mun- 
dus a sanguine isto. 

47. Et omnes turbce ad eum conversce 
sunt, dicentes: Quis est iste sermo, quem tu 
locutus es? 

48. At ille incedens in medio eorum, ait: 
Sic vos fatui filii Israel, quum judicatis non 
videtis quod est verum; condemnastis filiam 
Israel? 

49. Adhuc revertimini ad judicium, quia 
falsum testimonium , mendacium adversus 
eam locuti sunt. 

50. Populus igitur illico festinansreversus 
est, et seniores dixerunt ad Daniel: Veni , 
et in medio noslrum sede , et indica nobis , 
quia Dominus Deus tibi dedit honorem se- 
nectutis. 

51. Et Daniel dixit ad eos: Separate pro- 
cul illos ab invicem, et judicabo eos. 

52. Quum igitur divisi essent , Daniel 
unum de eis vocavit, et dixit: Inique, inve- 
terate in iniquitate tua, nunc super te vene- 
runt peccata tua quce prius operabaris. 

53. Injuste judicans, opprimens innocen- 
tes, et solum dimittens noxios, dum dicitDo- 
minus: non interficies innocentem et justum. 



1] 






u! 








136 



Auh inaxcan intla tiquittac cihuatzintli , 
maxiquito catlc inquahuitl itlan tiquimittac 
inmononotza? Auh inyehuatl qnito : Itlan ina- 
maquahuitl inCino. 

Auh inDaniel quito : Huelnelli inoliztla- 
catic ihuicpa motzontecon; caizcatqui inangel 
intecuyo oquimonahuatili mitztlacoxclloz. 

Auh inoquiquanique , llanahuati inicocce 
huallaz , yuan quilhui : Intehuatl itechtiquiz 
inChanaana, amoitcch inJudas; chipahualizlli 
inomitziztlacahui, yuan tlaelehuiliztli inomitz- 
yolmallacacho ; 

Yuh anquinchihuaya iniichpuchhuan I- 
srael, auh inyehuantin canmomauhtyaya 
inamcchnotzaya; canamo yehuatl inichpuch 
Judas oquipaccacelli inamo tlahuelilocayo. 

Auh inaxcan intlatiquittac , xinechilhui 
catle inquahuitl itlan tiquimittac inmonono- 
tza? Inyehuatl quito : Itlan occoquahuill. 

Auh inDaniel quilhui: Huelonotiztlacatie 
ihuicpa rnotzontecon; caoncatqui miangel te- 
cuyo onca yespada inicmitztlacocotonaz, yuan 
inicamechmictiz. 

Ipampay cenca tzatzique inixquichtin on- 
can cemonoca, yuan oquimoyeetenehuilique 
mdios inquimomaquixtilya initechtzinco mo- 
temachya. 

Auh niman quinmixnamictique inomen- 
tin teopixque (cainyehuatl Danicl itlatoltica 
quinpanahui iniccanoiztlacatque); noyuhqui 
inpan oquichyuhque, inyuh oquitolinica in- 
huampo ; 

Yuan oquinmictique, auh iquac maquiz 
inamotlatlacol yeztli. Hueliquac maquiz in- 
cihuatzintli inatle itlatlacol. 




54. Nunc ergo si vidisli mulierem , dic 
sub qua arbore vidisti eos colloquentes sibi? 
Et ille ait: Sub arbore schino. 

55. Daniel autem dixit: Rccte mcntitus 
es in caput luum; ecce enim Angelus Do- 
mini cui praicepit scindere te medium. 

56. Et amoto eo, jussit alium venire , et 
dixit ei: Te genuit Chanaan , non Juda; 
species decepit te, ct concupiscentia subvertit 
cor tuum; 

57. Sic faciebalis filiabus Israel, et illce 
timentes loquebantur vobis; sednon istafdia 
Juda sustinuit vestram iniquitalem. 

58. Nunc ergo si vidisti, dic mihi sub qua 
arbore vidisti eos loquentes sibi? Ille ait: Sub 
arborc prino. 

59. Daniel autem dixit ei: Recle et tu 
mentitus es in caput tuum; manet enim An- 
gelus Domini tcnens g/adium ut secct te 
medium, et interficiat vos. 

60. Quam ob rem exclamaverunt omnes 
una voce , et benedixerunt Deum qui salvat 
sperantes in se. 

61. Et coniinuo consurrexerunt adversus 
duos presbiteros (quoniam ipse Daniel ex ore 
suo convicerat eos falsum dixisse testimo- 
niumj; et sic eis fecerunt, sicut male egerant 
adversus proximum . 

62. Et interfecerunt eos, et tunc salvatus 
fuit innoxius sanguis. Tunc salva fuit mulier 
innocens. 



137 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Caput VIII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., mohuicac intepeticpac olivete; 

Inyohuatzinco occeppa hualmohuicac in- 
teopan, auh inixquichtin macehualtin qui- 
hualmotoquilique , auh inomohuetziti quin- 
momachtilyaya. 

Auh inteotlatolmatini yuan phariseome 
ixpantzinco quihualhuicaque cihuatzintli ipan 
oanoc intetlaximaliztli, yuan tlanepantla qui- 
quetzque ; 

Yuan quitoque: Temachtyanye , inin ci- 
huatzintli quinaxcan ipan oanoc tetlaxima- 
liztli. 

Auh inipan nahuatilli inMoysen tenahuati 
inyuhquey tetepachollozque. Auh intehuatl 
tlein ticmitalhuilya? 

Auh inicquitohuaya y canicquimoyeyecol- 
tyaya, quitlatollehuazncquya, inic huelquit- 
eixpanhuizque. Auh intecuyo J. X. mopa- 
chotzino , imapiltzin icmotlacuilhui tlalpan. 

Auh iniquac amomocahua quimotlatlahui- 
lya, huelhualmoquetzino , yuan quinmol- 
huili: Inamehuantin inaquin antle intlatlacol, 
manyehuatl achto quitetepacho. 

Auh inyenoceppa mopachotzino , tlalpan 
motlacuilhuyaya. 

Auh inoquicacque y, inic oquizque hual- 
mototocatiyaque intech hualpeuh inhuehuet- 
que; yuan caniceltzin mocauhtzino intecuyo 
J. X., yuan incihuatzintli tlanepantla icaya. 

Auh inohuelhuahnoquetzino intecuyo J. X., 
quimitalhui: Cihuatzintle, campacate ino- 
mitzteixpanhuiyaya ? Ayac omitztlatzonte- 
quili? 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., perrexit in montem Oliveti; 

2. Diluculo iterum vcnit in templum, ct 
omnes turbce sequehantur eum, et ipse sc- 
dens docebat eas. 

3. Et Scribce et Phariscei coram illo ad- 
ducunt mulierem dejjrehensam in adulterio, 
ct in medio statuerunt eam; 

4. Et dixerunt ei: Magister, hcvc muiier 
modo deprehensa est in adulterio. 

5. In lege autem Moyses mandavit nobis 
hujusmodi lapidare. Tu crgo quid clicis? 

G. Iloc autem dicebant ut tentarent eum, 
et possent accusare cum, insurgere adversus 
eum. At Dominus J. Ch. imlinans se, cli- 
gito scribebat in terra. 

7. Quum aulem non cessarenl interrogare 
eum, erexit sc , et dixit illis: Vestrum qui 
sine peccato est, ipse primus lapidet eam. 

8. Et iterum se inclinans, in tcrra scri- 
bebat. 

9. Porro audientes hxec, singulalim exibant, 
incipientes seniores; et solus remansit Domi- 
nus J. Ch., el mulier in mcdio stans. 

10. Erigens aulem se Dominus J. Ch., 
dixit ei: Mulier, ubi sunt qui accusabant tef 
Nemo te condemnavit? 



18 










138 



Inyehuatl quito: Notecuyoe, cayac. Auli 
intecuyo J. X. quimolhuili: Amononehuatl 
nimitztlatzontequiliz; ximohuica, yuan ma- 
caoquic ceppa xitlatlaco. 



1 1 . Quce dixit: Domine mi, nemo. Et Do- 
minus J. Ch. inquit: Neque ego te conde- 
mnabo; vade, et noli ampiius peccare. 



DOMINICA QUARTA IN QUADRAGESIMA. 

Epistola et Evangelium qucere alibi in quarta Dominica Quadragesimoe. 



FERIA SECUNDA. 



LECTIO LIBRl III. REGUM. 



Omentin cihua ahuiyanime yixpan hual- 
laque intlatohuani Salomon, yuan ixpan mo- 
quetzque ; 

Ce yehuantin quito : Notecuyoe , nimitz- 
notlatlauhtilya: innehuatl yuan inin cihua- 
tzintli cacecni calli otinenca , auh itlan oni- 
tlacachyuh cecni callitec. 

Auh inyeyuh eilhuitl onitlacachyuh , in- 
niman notlacachyuh y ; auh canticencatca , 
aocac centlacall totlan catca innoncan calli, 
canhueltomextin. 

Auh iniconeuh incihuatzintli yohualtica 
omic; cainiquac cochya, quicochpacho. 

Auh iniquac cenca huelyayohuac inaocac 
tlatohua, niman hualmeuh, noyomotlan co- 
nanato innoconeuh (innehuatl nimomacehual 
nicochya), yuan concencahui icecac conaqui; 
auh iniconeuh, inomic, nocecac contecac. 

Auh inyconihualneuh yohuatzinco inic- 
nicchichitizquya, innocattac camicqui ; auh 



1 6. Duce mulieres meretrices venerunt ad 
regem Salomonem, et steterunt coram eo ; 

17. Una ex illisdixit: Domine mi, obse- 
cro te; ego et hcec mulier in una domo ha- 
bitabamus, et apud eam peperi in communi 
cubiculo. 

18. Porro tertia die postquam peperi, con- 
tinuo peperit et ista; et simul eramus, nul- 
lusque alius nobiscum erat in dorno , exce- 
ptis nobis duabus. 

19. Filius autem hujus mulicris nocle 
mortuus est; quippe quum dormiret, oppressit 
eum. 

20. Et quum in profunda nocle nemo 
acihue loqueretur, statim surrexit, de latere 
meo tulit filium meum fego ancilla tua dor- 
miebam) , et collocavil in sinu suo; filiiun 
autem suum, qui crat mortuus, in sinu meo 
posuit. 

21. Quum autem surrexissem mane ut lac 
prcebcreni(Ci\\o meo), apparuitmortuus; quum 



1 



iniquac cenca yeniquitztiniotlalya, yequene 
huelniquittac, caamo yehuatl innoconeuh in- 
nicchyuh. 

Auh inoccetlacatl cihuatzintli quinanquili, 
quilhui: Caamo yuhquintiquitohua, cayehuatl 
onmoconeuh omic, auh innoconeuh ocnerni. 
Auh inocce cihuatl, canicuepca, inquitohua- 
ya; cantiztlacati, caocncmi innoconeuh, auh 
inmoconeuh caomic. Yuan inmochachalla- 
nyaya ixpan tlatohuani. 

Iniquac quito intlatohuani: Inin quitohua, 
innoconeuh canemi, auh inmoconeuh omic; 
auh inizca quitohua: caamo, canmoconeuh 
inomic, auh innoconeuh canemi. 

Auh intlatohuani niman ^quito: Xinech- 
hualcuiiican cochilo. Auh inoquihualcuilique 
cochilo ixpan tlatohuani, 

Quito: Inipiltontli inocnemi oncan xictla- 
coxellocan, cetlacatl centlacolli anquimacaz- 
que; auh inoccetlacatl nocentlacolli anqui- 
macazque. 

Auh incihuatzintli inoconnemi iconeuh 
quilhui itlatohuani (yehica cacenca tlaocox 
inipampa ieoneuh); Notecuyoe, nimitznotla- 
tlauhtilya , maxicmomaquili inyolli piltzintli, 
auh macamo xicmomictili. Auh inocce ci- 
huatl canicuepca quitohuaya : Macamo no- 
techpohuiz, amono motechpohuiz; macacan 
motlacotequi. 

Auh intlatohuani quinanquili , quito : In- 
yehuatli xicmacacan inpiltzintli inocyolli , 
yuan macamo miqui; cayehuatl inhuelinan- 
tzin. 

Auh inisraelllaca ixquichtin quicacque ini- 
tlatzontequiliz inictlatzontec llatohuani, auh 
quimimacaxilique, inicquittaque caininteotla- 
matilitzin indios itechca inicmotetlatzonte- 
quililiz. 



aulem diligentius inspexissem , deprehendi, 
non esse illum filium meum quem peperam. 

22. Et altera mulier respondit, dixitque: 
Non est ila ut dieis, quoniam filius tuus mor- 
tuus est, et filius meus adhuc vivit. Alia 
autem mulier, e contrario, dicebat; menti- 
ris , quia vivit adhuc filius meus, ct filius 
tuus mortuus est. Et sic contendebant coram 
rege. 

23. Tunc inquit rex: Haic dicit , filius 
meus vivit, et filius tuus mortuus est; ista 
autem dicit: non, sed filius tuus mortuus est, 
et filius meus vivit. 

24. Igitur rex confestim ait: Afferte mihi 
gladium. Cumque attulissent gladium coram 
rege , 

25. Inquit: Infantem adhuc vivum divi- 
dite, et uni dimidiam partem date; et alteri 
quidem partem dimidiam date. 

26. Mulier autem cujus vivus erat filius 
dixit ad regem (quippe valde miserta erat 
filiisuij: Domine mi , ego te obsecro , da 
illi vivum infantem, et noli interficere eum. 
Et altera mulier e contrario dicebat: Neque 
milii sit , neque tibi; sed dividatur. 



27. Rex aulem respondit , et ait: Huic 
dale infantcm adhuc vivum, ct non occidite 
illum; hwc enim est mater ejus. 

28. Et filii Israel universi audiverunt ju- 
dicium quod judicasset rex , et timuerunt 
eum, videntes sapientiam Dei esse in eo ad 
judicandum. 




i 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Capdt II. 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., aoc mohuecauh inquicaz inimilhui Ju- 
diome, auh inyehuatzin tecuyo J. X. ompa 
motlccahui inhierusalem; 

Auh inteopan oncan quinmottili inquinna- 
macaya ichcame, yuan quaquahueque, yuan 
huihuilo , yuan teocuitlanecuiloque oncan 
catca ; 

Auh inoconmocuili mecatotontin , yuhqui 
temecahuiteconi quimochihuiii , mochintin 
quinhualmoquixtili innoncan teopan , noye- 
huantin inichcame yuan quaquahueque ; auh 
inteocuitlanecuiloque ininteocuitl quinmoce- 
cenmanili, auh inhnesa quimomamayahuili. 

Auh inyehuantin quinnamacaya huihuilo, 
quinmolhuili : Xiccuican y, auh inical notatzin 
macamo xicchihuacan tiyamiccalli. 

Auh quilnamicque initlamachtilhuan, cai- 
cuilyuhtica : Inic nictlacotla mocaltzin onech- 
yolcoco. 

Auh inJudiome quimonanquihliquc , qui- 
molhuilique : Tlein machyotl titechittitya , 
inicticchihua y? 

Ouinmonanquilili intccuyo J. X. , quin- 
molhuili: Xicxitinican inin teopan, auh can- 
eilhuitica occeppa nicquetzaz. 

Auh inJudiome quimolhuilique: Ompohual 
xihuiti onchicuacen innomoquetz inteopan, 
auh cancilhuitica occeppa tiquetzaz? 

Auh inyehuatzin itcchpa motlatolti inina- 
cayotzin inyuhqui teopan. 

Auh inyeyuhquiinornozcalitzino inllanmi- 
inicque, oquilnamicque initlamachtilhuan, ca- 
yehuatli inquimitalhuyaya, yuan quincltoca- 
que inleollatolli, yuan intlatolli inquimitalhui 
intecuyo J. X. 



13. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., haud procul eral Pascha Judceorum, 
et ipse Dominus J. Ch. ascendit Jerosoly- 
mam; 

14. Et in templo invenit vendentes oves, 
et boves, et columbas, ct numularios sedentes; 



15. Et quum sumpsissct funicula, et quasi 
flagellum fecisset cx eis, omnes ejecit de tem- 
plo, quoque oves et boves; et numulariorum 
ws effudit, ct mensas subvertit. 



16. Et illis qui vendebant columbas, di- 
xit: Auferte ista, et domumPatris meinolile 
facere domum negotiationis. 

17. Vero recordati sunt discipuli ejus , 
quia scriptum cst: Zelus domus tuce mc co- 
medit. 

18. Igitur Judcei responderunt , et dixe- 
runt ei: Quod signum ostendis nobis, quia fa- 
cis hcec? 

19. Respondit Dominus J. Ch., et dixit 
cis: Sotvite hoc templum, ct in tribus diebus 
rursus erigam (illud). 

20. Juclcei autem dixerunt: Quadraginta 
annis et sex cedificatum est templum hoc, e/ 
in tribus cliebus tu rursus excitabis illud? 

21. Jlle autem dicebat de corporc suo ve- 
lut lemplo. 

22. Quum igilur resurrexissct a mortuis, 
recordati sunt discipuli ejus, quia hoc dice- 
bat , et credidcrunt Scripturee et sermoui 
quem dixit Dominus J. Ch. 



141 



Auh inyeompa moyetzlica inhierusalem 
iniquac ilhuill pascha, miyequintin intlanel- 
tocaque ipampa itocatzin, caquittaya initla- 
mahuicotzin inquichihuaya. 

Auh inyehuatzin tecuyo J. X. amoquin- 
niotlalcahuyaya, yehica cainyehuatzin hue- 
lixquichtin quinmiximachilyaya , 

Auh yehica caamo itcchtzinco monequya 
inicaca tlaneltiliz initechpa tlacatl; cayehua- 
tzin huelquimomachityaya intlein itechca tla- 
catl. 



23. Quum aulem esset Jerosolymis dum 
dies festus Paschce esset, multi crediderunt 
in nomine ejus, quia videbant prodigia ejus 
quce faciebat. 

24. Ipse autem Dominus J. Ch. noncre- 
debat semetipsum eis, eo quod ipse omnes 
nosset, 

25. Et quia non erat ei opus ut quis te- 
stimonium perhiberet de homine; ipse enim 
bene sciebat quid esset in homine. 



FERIA TERTIA. 



rfwywwv 



LECTIO LIBRI EXODI. 
Caput XXXII. 



Intecuyo quimonochili inmoysen, quimol- 
huili: Xiyauh, xitemo inican tepeticpac; cao- 
tlatlacoque inmomacehualhuan intiquinhual- 
quixti ompa Egipto. 

Icyuhca oquicauhque inotli tiquimittiti ; 
teocuitlatl inoquimochichihuilique quaqua- 
hue iconeuh , yuan oquimoteotique, oqui- 
manilique huentli, quitoque : Yehuantin in- 
amoteohuan, Israeltlacae , yehuantin ina- 
mechhualquixtique Egipto. 

Intecuyo yenocceppa quilhui inmoysen: 
leniquitta, cainin macehualtin cenca tzon- 
teme amotetlacamati ; 

Xinechcahua, inic intechniqualaniz, yuan 
niquinpopoloz; auh intehuatl nimitztlapihui- 
liz inmacehualtin. 

Auh inmoyses quimotlatlauhtilyaya inte- 
cuyo dios, quimolhuili : Totecuyoe , tleica 
inintech timoqualaniltya momacehualhuan , 
intiquinhualmoquixtili ompa Egipto, cenca- 
huey chicahualiztica yuan tlapaltica? 



7. Dominus locutus est ad Moysen , di- 
cens: Vade, descende de monte ; peccavit enim 
populus tuus quem eduxisti de JEyypto. 

8. Cito dereiiquerunt viam quam osten- 
disti eis; aureum fecerunt sibi vitulum , et 
adoraverunt eum, obtuleruntque ei hostias , 
dicentes: Isti sunt dii vestri , Israelike , qui 
eduxerunt vos de A?gypto. 

9. Dominus rursum ait ad Moysen: Jam 
cerno, quod iste populus sit cervicis obstinake; 

10. Dimitte me, ul irascar, et deleam eos; 
te autem faciam super gentem (magnam). 

1 1 . Moyses autem orabat Dominum Deum, 
dicens: Domine noster, cur irasceris contra 
populum tuum , quem eduxisli de JEgypto , 
in fartitudine magna et in robore? 




«L 



% 



Y 








142 



Macamo , totecuyoe , inicamo quitozque 
Egiptotlaca: (^anoquinhuelnahualquixti, inic- 
tepetla quinmictiz, yuan inic nican tlallicpac 
quinpopolloz; macehui inmoqualantzin , ma- 
ximoyolcehuitzino , macamo icximoqualla- 
malti inintlahuclilocayo momacehualtin. 

Maxinamiquili inmotetlaecolticahuan A- 
braham , Isaac yuan Jacob , inyehuantin 
huelmonomatzinco tiquinmocemitalhuili , ti- 
quinmolhuili: Yuhquinilhuicaccicitlaltin inic- 
tlapihuiz amotlacamecayo ; yuan inixquich 
intlalli , initechpa onitlato , niquinmacaz ina- 
mopilhuan, inamotlacamecayo, yuan mochi- 
pa amaxcayez. 

Omoyolcehuitzino intecuyo, inicamo icqui- 
motoliniliz imacehualliuan, inyuh quimote- 
nehuilica, yuan oquinmotlaocolili inimace- 
hualhuan tecuyo dios. 



12. Quceso, Domine noster, ne tlicant JE- 
gyptii: CaUicle ecluxit eos, ut in montibus in- 
terficeret, et ul e lerra deleret; qaiescat ira 
tua, placare, noli indignari contra iniquita- 
tem populi lui. 

13. Recordare servorum tuorum Abra- 
ham , Isaac et Jacob, quibus per temelipsum 
jurasti, dicens: Sicut cceli stellas multipli- 
cabo semen vestrum; et universam terram, de 
qua locutus sum, dabo filiis vesiris, semini 
vestro, et semper possidebitis eam. 



14. Placatus est Dominus, ne faceret ma- 
lum populo, sicut locutus fuerat, et misertus 
est populi sui Dominus Deus. 






EVANGELIUM SECENDEM JOHANNEM, 

Caput VII. 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
,1. X., yeinnepantla inilhuitl omotlecahui in- 
teopan, yuan motemachtilyaya. 

Yuan cenca tlamahuicohuaya inJudiome, 
quitohuaya: Ininquenin quimatitlamatilizlli, 
inamo momachti? 

Ouinmonanquilili intecuyo J. X. , quin- 
molhuili: Innotemachtil amonaxca, canye- 
huatzin iyaxca inneehhualmihualli. 

Intla aca quichihuaznequiz itlanequiliztzin, 
notemachtil itechquiximatiz , cuix itechpa- 
tzinco huitz mdios, anoeo eannoneyocol inni- 
qnilohua. 

Inaquincanineyocol quilohua, eanixcoyan 
imahuico quitemohua. Auh inaquin canye- 
huatl quitemohua imahuieo, inaquin oqui- 
hualihua , inin nelli quitohua , atle itechca 
aqualli inamomelahuac. 



14. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., niediante die festo aseendit in tent- 
plum, et docebat. 

lo. Et valde mirabantur Judcei, dicenles: 
Hic quomodo scit Htteras, quas non didicit? 

16. Respondit eis Dominus J. Ch., et di- 
xit: Mea doetrina non est mea, sed illius est 
qui misit me. 

17. Si quis voluerit facere voluntatem 
suam, de mea doctrina cognoscet, utrum ex 
ipso Deo sit, vel a me ipso loquar. 

18. Qui a semetipso loquitur , propriam 
gloriam qucerit. Qui autemillius qucerit gJo- 
riam, qui misit eum, hic verum loquitur, et 
nihil in eo est mali et injusti. 



143 



Inmoysen cuixamo amechniacac nahuatilli, 
auh inamehuantin amo ceme anquichihua? 
Tleica inannechmictiznequi? Ouimonan- 
quililique inmacehualtin, quimolhuilique: Tla- 
catecolutl mitecca; aquin mitzmictiznequi? 
Ouinmonanquilili intecuyo J. X. , quin 
molhuili: Cacentlamantli inonicchyuh , auh 
amixquichtin antlamahuicohua ; 

Ipampay amechmacac Moysen circumci- 
sion (amo yehica inineyocol , canyehuantin 
intetahuan); yuan ilhuitlipan achi anquinte- 
quilya ininnacayo tlaca. 

Intla iquac ilhuitlipan quicelya circumci- 
sion, inicamo polihuiz initenahuatil moysen, 
icnotech anquallani inipampa huelonicpati 
tlacatl inipan ilhuitl? 

Macamo icxitetlatzontequilican intlein pa- 
nineci ; can melahuac inicxitlatzontequican. 
Auh cequintin quitohuaya hierusalemtla- 
ca: Cuixamo yehuatli ininquitemohua Ju- 
diome inquimictiznequi? 

Izcatqui teixpan intlatohua, can atle quil- 
huya. Cuix hueloquiximatque intlatoque in- 
cayehuatli inxristo? 

Yeceinin tiquiximati incampa hualla, auh 
iniquac huallaz Xristo, ayac quimati incampa 
huallaz. 

Auh intecuyo J. X. cenca motzatzityaya 
lnteopan motemachtilyaya, quimitalhuyaya: 
Annechiximati, yuan anquimati incampa ni- 
hualla; canamo noneyocol iniconihualla, yece 
nelh inquitohua inaquin onechhualihua, ina- 
mehuantin amo anquiximati. 

Innehuatl niquiximati; auh intlaniquitoz 
caamo niquiximati, namech nenehuiliz, inic- 
amiztlacati. Yece niquiximati, yehica itech- 
paniquiz, yuan yehuatl nechhualmihualli. 

Auh inyehuantin quitzitzquiznequya ; can 
ayachueloquitzitzqui, yehica ayamo imrnan, 
ayamo oncan. 

Auh inmacehualtin cenca miyequintin in- 
iqumoneltoquilique. 



19. Moyses nonne dedit vobis legem , et 
vos non unam facilis? 

20. Quid me quceritis interficere? Respon- 
derunt turbce, dicentes ei: Dcemonium habes : 
quis te qucerit interficere? 

21. Respondit Dominus J. Ch. , et dixit 
eis: Unum opus feci, et omnes miramini; 

ZZ.Proptereavobis deditMoyses circumci- 
sionem (non qtiia ex semetipso est, sed ex pa- 
tribusj; et in die festo circumcidilis hominem. 

23. Si in die feslo ille accipit circumci- 
sionem, ut non solvatur lex Moijsi, mihi in- 
dignamini quia sanum feci hominem in die 
festo? 

24. Nolile judicare quod exterius est; sed 
justum judicium judicate. 

25. Porro quidam dicebant ex Jerosoly- 
mis: Nonne hic est quem qucerunt Judcei in- 
terficere? 

26. Ecce palam loquitur, secl nihil dicunt 
ei. Numquidvere cognoveruntprincipes, qujia 
iste est Christus? 

27. Sed hunc scimus unde venit, et quum 
venerit Christus, nemo scit unde veniet. 

c 28.IgiturDominusJ. Ch. valcle clamabat 
in templo et docebat, dicebatque: Me scitis, 
el scitis uncle venio; sed a me ipso non veni, 
sed veritatem loquitur qui me mit.it, quem 
vos nescitis. 

29. Ego scio eum; et si dixero quia nescio 
eum , vobis similis ero qui mentimini. Sed 
scio eum, quia ab ipso veni, et ipse me misit. 

30. Igitur illi qucerebant apprehendere 
eum; sed nemo apprehendit, quia nondum 
venerat hora. 

31. De turba vero multi crediderunt in 

eum. 




I 






(I 




144 



FERIA QUARTA. 

LECTIO EZECIIIELIS PROPHELE. 

Caput XXXVI. 



Inin quimitalhuya tecuyo dios: Niccen- 
quizcaqualnextiz incencahuey notocatzin , 
inicquiuiatizquc macehualtin, canehuatl inni- 
tlalohuani , iniquac imixpan annechyectene- 
huazque. 

Cannelli intlan namechomatyuh intlateoto- 
canime, yuan inyanohuyan altepetlipan na- 
mechhualcentlaliz, yuan namcchhuicaz ina- 

motlalpan. 

Yuan amopan nicnoquiz inchipahuac atl, 
yuan anchipahuazque initechpa ixquich amo- 
catzahuaca, yuan namechipahuaz initechpa 
amotlateotoquiliz. 

Yuan inyancuic yollotli innamechmacaz, 
yuan yancuic espiritu inamonepantla nictla- 
liz ; yuan namechiquahuiliz inyuhqui tetl 
amoyollo , 

Initechpa a.mespiritu. Yuan nehuatl nic- 
chihuaz, inic ipan annemizque notenahualil- 
tzin, yuan anquipiazque innotlatzontequiliz, 
yuan anquichihuazque. 

Yuan ipan annemizque intlalli, inniquin- 
macac amotahuan ; yuan annomacehualhuan 
anyczque, yuan innehuatl inamo teouh ni- 
yez. Quimitalhuya intecuyo ixquichihuelli. 




23. Hwc clicit Dominus Deus : Ego scincti- 
ficabo magnum nomen meum, ut sciant gen- 
tes, quia ego sum Dominus, quwm coram eis 
me sanctificaveritis . 

24. Sed profecto vos tollam de sacerdoti- 
bus, et de universis regionibus vos congre- 
gabo, ct adducam vos in terram vestram. 

25. Et super vos effundam mundam aquam, 
et mundabimini ab omnibus inquinamentis 
vestris, et mundabo vos ab idolis vestris. 

26. Et novum cor dabo vobis, et novum 
spiritum in medio vestrum ponam; et vobis 
auferam simile lapidi cor , 

27. Interponens spiritum meum. Et ego 
faciam, ut ambuletis in prceceptis meis , et 
custodiatis judicia mea, et operemini. 

28. Et habilabitis in terra, cjuam dedi pa- 
tribus vestris; et meus populus eritis, et ego 
Deus vestcr ero. Dicit Dominus omnipotens. 



EODEM DIE. LECTIO ISALE PROPHELE. 

Caput I. 



Inin quimitalhuya tecuyo: Ximaltica, xi- 
ehipahuacan, xiquiquahuican inamoquallal- 
namiquiliz innixpanca; mayeixquich inican- 
tlahueliloca nemi; 



1 6. Ilaic dicit Dominus : Lavamini, mun- 
damini, auferte malas cogitationes vestras 
coram me; quiescite vivere perversc ; 



145 



Ximomachtican inicqualli anquichihuaz- 
que; xictemocan inquallimelahuac, xicpale- 
huican inaquin tolinilo, xictlatlalilican inic- 
notlacatl, xicmanahuican inicnocihuatzintli. 

Yuan xihualhuican ; xinechtlatzonhuiliqui, 
xinechtlatolnanamictiqui, quimitalhuya inte- 
cuyo: inamotlatlacolintlacenca chichiltic yez, 
yuhqui cepayahuitl icchipahuaz, yuan intla 
tlatlauh quiyez inyuhqui ocuillin , yuhqui 
ichcatl iquiztayez. 

Intla anquinequizque, yuan intla anech- 
caquizque, anquiquazque inqualli itechmo- 
chihua tlalli. Ouimitalhuya intotecuyo ixqui- 
chihuelli. 



17. Discite ut bene faciatis; qucerite jir 
stitiam , subvenite illi qui patitur , judicate 
pupillo, defendite viduam. 

18. Et venite; arguite me, objurgate me, 
dicit Dominus: peccata vestra si fuerint pur- 
purea, quasi nix mundabuntur , et si rubra 
fuerint quasi vermiculus , velut ovis alba 
fierunt. 

19. Si volueritis, ct si audieritis me, co- 
medetis bona quw producit tcrra. Dicit Do- 
minus noster omnipotens. 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput IX. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., iniquac yemohuicatyuh, quimottili ix- 
popuyotzin nimanyuhtlacat ; 

Yuan quimotlatlahuilique initlamachtil- 
huan, quimolhuilique: Temachtyanye , ac 
itlatlacol, cuixye y, ano itatzin, inantzin, inic- 
canixpopuyutl otlacat? 

Quinmonanquilili intecuyo J. X. : Amo- 
yehuatl tlatlaco y, amono yehuantin initatzin, 
inantzin ; canipampa inic itechneciz itlachi- 
hualtin dios. 

Notechmonequi nicchihuaz initlachihual 
inyehuatzin nechhualmihualli, inixquichca- 
huitl tlahcayez ; huallaz inyohualli iniquac 
aocac huelatequipanoz. 

Inquexquichcahuitl tlalticpac nyez, nintla- 
nex incemanahuactlaca. 

Iniquac oconmitalhui yn, tlalpan onchi- 
chac, ichichitica conmopolhuili coquitl, yuan 
ixco conallahuili incoquitl; 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., prceteriens, vidit ccecum a nativilate; 

2. Et interrogaverunt eum discipuli ejus, 
dicentes: Magister, quis peccavit, an hic, aut 
pater, vel mater ejus, ut ccecus nasceretur? 

3. Respondit eis Dominus J. Ch.: Neque 
hic peccavit, neque pater et mater ejus; sccl 
propterea ut manifestentur opera Dei. 

4. Me oportet operari opera ejus qui misit 
me, clonec dies erit; veniet nox quando nemo 
potest operari. 

5. Quamdiu in terra mauebo, ego sum lux 
mundi. 

6. Quum clixisset hcec, in terram expuit, 
et sputo composuit lutum , et super oculos 
linivit lutum; 



I 









->- 1 

Yuan quilhui: Ximohuica, ximalti innon- 
can nehaltiloyan Syloe (inicmonahuaitohua 
tlaihualli). Auh niman oyaqui, yuan omaalti, 
yuan inohualla yetlachya. 

Auh inyeyuhqui inicalnahuactlaca yuan 
inachtopa quittac camotlatlaehuyaya, quito- 
huaya: Cuixamo yehuatli yn inmotlallaniti 
catca? 

Incequintin quitohuaya: Caamo; cacan- 
noyuhqui. Auh inyehuatl quitohuaya : Ca- 
nehuatl. 

Auh quilhuyaya : Quenin otitlachix ? Que- 
nin otlatlapouh mixtelolo? 

Ouinnanquili, quimilhui: Inmotocayotya 
Jesus, yehuatl coquitl oquimochichihuili , 
yuan nixco oconallauhqui , yuan nechilhui: 
Ximohuica inompa nehaltiloyan Syloe, yuan 
ximalti. Auh oniya, oninalti yuan onitla- 

chix. 

Ouilhuique: Auh campaca inyehuatl?Qui- 
to : Amonicmati. 

Auh inixpopoyotzintli catca niman yeic- 
quihuica inixpan phariseome. 

Auh cailhuitl catca , iniquac coquitl qui- 
mochichihuili tecuyo J. X., yuan quimotla- 
chyaltili inixpopoyotzintli ; 

Auh inyehuantin phariseome yenoceppa 
quitlatlahuique, inquenin otlachixqui. Auh 
inyehuatl quimilhui: Coquitl nixco nechona- 
chihuili, yuan oninalti, yenitlachya. 

Auh cequintin phariseome quitoque : lnin 
amoitechpatzinco quiz indios, inamoquipia 
ilhuitl. Auh inoccequintin quitohuaya: Intla- 
tlacohuani, quenin huelquichihuaz inintla- 
mahuicolli? Auh nechallaniliztli innepantla 
catca. 

Yenoccppa quilhuique inixpopoyutl: In- 
tehuatl tlein itechpa tiquitohua inomitzlla- 
chyalti? Auh inyehuati quito: Capropheta. 



46 -<>- 

7. Et dixit ei: Vade , lava in natatoria 
Siloe (quod interpretatur Missus). Et statim 
abiit, et lavit, et venit jam videns. 

8. Ilaque vicini ejus et qui prius viderant 
eum quia mendicabatur, dicebant: Nonne hic 
est qui in terra jacebat? 

9. Quidam dicebant: Non est; sed similis 
est ei. Ille vero dicebat: Ego sum. 

10. Dicebant ergo: Quomodo vides? Quo- 
modo aperti sunt tibi oculi? 

1 1 . Respondit eis, dicens : Ille qui dicitur 
Jesus, ille lutum fecit, et oculos meos lini- 
vit, et dixit mihi: Vade ad nataloriam Siloe, 
et lava. Et abii, lavi et vidi. 



12. Dixerunt ei: Nunc ubi est ille? Ait: 
Neseio. 

1 3. Et eum qui coscus fuerat continuo ad- 
ducunl in conspectu Pharisazorum. 

14. Erat aulem dies festus, quando lutum 
fecit Dominus J. Ch.', et dedit visum cceco; 

15. Igitur ipsi Phariswi ilerum interro- 
gaverunt eum, quomodo vidisset. Ille autern 
dixit: Lutum super oeulos mihi posuit , et 
lavi, nunc video. 

16. Quidam ergo ex Pharisms dixerunt: 
Hic (homo) non venit a Dco, qui non cu- 
stodit diem festum. Alii autem dicebant: Si 
peccator est, quomodo potest facere hwc si- 
gna? Et dissensio inter eos erat. 

17. Iterum dicunt cceco: Tu quid dicis dc 
illo qui dedit tibi visum? Ille autem inquit: 
Quia Propheta est. 



■■■H 



147 



InJudiome amoquineltocaque, incayehuatl 
ixpopoyotl ocatca yuan inotlachix, ixquich- 
cahuitl inquimonotzque itatzin yuan inantzin 
inquittaca; 

Niman quintlatlahuique , quimilhuique : 
Cuix yehi inamopiltzin inanquitohua caixpu- 
puyutl nimanyuhtlacat? Auh quenin axcan 
tlachya? 

Initatzin yuan inantzin quinnanquilique, 
yuan quimilhuique: Huelticmati, inin cato- 
piltzin , yuan caixpopoyutl nimanyuhtlacat- 
qui; 

Auh inquenin axcan yetlachya, amotic- 
mati: ainonoticmati inaquin oquitlachyalti ; 
manyehuatl xicmotlatlahuilican , cayeixtla- 
mali; mayehuatl inoma tlato. 

Ininyuh quitoque initatzin yuan inantzin, 
cacan quimimacacya inJudiome; yehica cao- 
yuh tlatlalica inJudiome, inicquihualquixtiz- 
que innecentlalyaya , intla aca quimocuitiz 
inxristo. 

Ipampay initatzin yuan inantzin quito- 
que: Cayeixtlamati , manyehuatl xicmotla- 
tlahuilican. 

Yenoceppa connotzque inixpopoyutl catca, 
yuan quilhuique: Xicmoyectenehuili indios. 
Intehuantin huelticmati, inin tlatlacohuani. 

Auh inyehuatl quito: Intla tlatlacohuani, 
innehuatl amonicmati ; canyeyo nicmati, ca- 
nixpopoyutl nicatca, inaxcan yenitlachya. 

Quilhuique: Tlein mitzochihuili? Quenin 
mitztlachyalti? 

Quinnanquili: Onamechonilhui, yuan oan- 
quicacque; tlein yenoceppa anquicaquiz ne- 
qui? Cuix noamehuantin amitlamachtilhuan 
anyaznequi? 

Auh inJudiome icquicentlatzilhuique, yuan 
quilhuique: Mantehuatl titlamachtil; auh in- 
tehuantin moysen titlamachtilhuan. 



18. Judcei non crediderunt, quia ille coe- 
cus fuisset et vidisset, donec vocaverunt pa- 
trem et matrem ejus quividerat; 

19. Confestim interrogaverunt eos, clicen- 
tes: Numquid hic est filius vester quem di- 
citis quia ccecus natus est? Quomodo ergo 
nunc videt? 

20. Pater et mater ejus responderunt, et 
dixerunt: Scimus, hunc esse filium nostrum, 
et quia ccecus natus est; 

21. Quomodo autem nunc videat , nesci- 
mus; neque scimus quis aperuit oculos ejus ; 
ipsum interrogate , jam cetatem habet; ipse 
de se loqualur. 

22. Talia dixerunt pater et mater ejus , 
quoniam timebant Judwos; jam enim consti- 
tuerant Judcei , ut ejicerent e synagoga , si 
quis eum confiteretur esse Christum. 

23. Propterea pater et maler ejus dixe- 
runt: Quia cetalem habet, ipsum interrogate. 

24. Rursum vocaverunt eum qui ccccus 
fuerat, et dixerunt ei: Glorifica Deum. Nos 
scimus, hunc peccatorem esse. 

23. Ille autem inquit: Si peccator est , 
ego nescio; sed hoc scio, quod ccecus eram , 
et moclo video. 

26. Dixerunt: Quicl fecit tibi? Quomoclo 
aperuit tibi oculos? 

27. Respondit eis: Vobis dixijam, et au- 
distis; quid iterum audire vultis? Num et 
vos discipuli ejus fieri vultis? 

28. Judcei ergo increpaverunt eum, et di- 
xerunt: Tu discipulus illius sis; nos autem 
Moysi discipuli sumus. 




1 



r A 









148 



Huelticmati , caintccuyo dios quimonono- 
chili inmoysen; auh inin amotiquiximaticam- 
pa hualla. 

Auh inyehuatl quinnanquili , quimilhui: 
Initechpa nelli cenca mahuiztic; ca iname- 
huantin amoanquimati incampa hualla, yuan 
inonechtlachyalti ; 

Yece ticmati , caind?'os amoquimocaquitya 
intlatlacohuani ; telintla aca quimahuiztilya 
dios, yuan intla quichihua itlanequilitzin, ye- 
huatl quimohuelcaquitya. 

Inyeixquichcahuitl ayc omocac, caaca 
oquitlachyalti ixpupuyutl inimanyuhtlacat- 
qui. 

Inin, intlacamo itechpatzinco quica in- 
dios, atle huelquichihuazquya. 

Quinanquilique , quilhuique: Intla tlatla- 
colpan titlacatca, tihualmotquitya tlatlacolli, 
auh titechmachtya? Quiyahuac quihualma- 
yauhque. 

Inoquimocaquiti intecuyo J. X. , inquiya- 
huac oquihualazque; yuan iniquac teopan 
oquimottili, quimolhuili: Intehuatl cuix tic- 
neltoca indios ipiltzin? 

Inyehuatl quinanquili, quilhui: Aquin, te- 
cuyoe, inic neltocaz? 

Quimolhuili inlecuyo J. X. : Yehuatl ino- 
tiquittac, yuan inmollan tlatohua. 

Auh inyehuatl quito: INicneltoca, tote- 
cuyoe, icniman mixtlapachtlaz, quimoteoty. 



29. Nos scimus, quia Dominus Deus lo- 
cutus cst Moysi; hunc autem nescimus unde 
veniat. 

30. At ille respondit, dicens: In hoc pro- 
fecto mirabile est: quia vos nescitis unde ve- 
niat, et ipse aperuit mihioculos; 

3 1 . Sed nos scimus, quia Deus non audil 
peccatorem ; sed si quis colitDeum, et si facit 
voluntatem suam, hunc exaudit. 

32. Jam a seculo nunquam auditum est, 
quia quis aperuit oculos cozco a nativitate. 

33. Hic, nisi procederet a Deo, nihil po- 
teral facere. 

34. Responderunt ei, dicentes: Si in pec- 
catis natus es, tu potes loqui peccata, et nos 
doces? Et ejecerunt eum foras. 

35. Quum audiuisset Dominus J. Ch., quia 
ejecerunt eum foras; et quum in templo in- 
venisset eum, dixit ei: Tu an credis in filium 
Dei? 

36. Ille respondit , et ait: Quis est , Do- 
mine, ut credam in eum? 

37. Dixil ei Dominus J. Ch.: Ille est 
quem vidisti, el qui tecum loquitur. 

38. At ille ait: Credo , Domine mi , et 
continuo procidens adoravit eum. 



-o-$s=*g§2«$-^ 



FERIA QUINTA. 

LECTIO LIBRI IV. REGUM. 

Caput IV. 



Getlacatl cihuatzintli Sunamite quihualto- 
cacinahuachualla inEliseo propheta inoncan 



25. Qucedam mulier Sunamitis profici- 
scens venit ad Eliseum prophelam in monfe 



-<- 149 



tepeticpac itoca Carmelo. Auh iniquac ocon- 
ittac dios itlaco caihuicpa, itztyuh , niman 
connotz initetlaecolticauh initoca Giezi, quil- 
hui: Izcatqui yehuitz inSunamite cihuatzintle. 

Auh inaxcan ximohuica xicnamictyuh , 
yuan xiquilhui: Cuix hueltimonemitya, yuan 
inmoquich ? Cuix huelmonemitya yuan in- 
motelpuch? Quinanquili incihuatzintli : Ca- 
hueltinemH 1 ). 

Auh iniquacoitlan acico mdios itlacoinon- 
can tepeticpac, niman quicuitihuetz inicxi; 
auh inGiezi hualmiquani quitopehuazquya 
incihuatzintli. Auh initlaco dios quilhui: Ca- 
xiccahua, cainiyollo hueltlaocoxtica mclle- 
laxititica , auh intecuyo onechmotlatili, amo- 
nechmonextili (2). 

Incihuatzintli quilhui : Innoconeuh cuix 
oniquitlahuili intecuyo? Cuixamo onimitzil- 
hui : Macamo noca timocayahuaz? 

Auh initlaco dios quilhui inGiezi: Xonma- 
pana, yuan xoconcui notopil momac, ono- 
tyaz, ximohuica. Intlaaca mitznamiquiz, amo- 
tictlapaloz; intlahuel aca mitzlapaloz, amotic- 
nanquiliz; auh innotopil ixco toncontecaz in- 
piltonlli. 

Auh ininantzin piltontli quito : Monemitya 
tecuyo, yuan nemi mmanima , amonimitz- 
nocahuiliz. Niman hualmoquetz initlaco dios, 
quihuicatya incihuatzintli. 

Auh inGiesi achto inmixpa huicatya, yuan 
inpiltontli topilli ixco contecaca; inpiltontli 
amoyetlatohuaya , aocmo quimatya; yeno- 
ceppa hualmocuepqui inGiesi quinamiquico 
initlaco dios , quimachitico , quilhui : Amo 
mozcalli inpiltontli. 



vocalo Carmeli. Et quum vidisset eam dile- 
ctus Deo e contra, reversus est, statim vocavit 
puerum suum nomine Giezi, dicens: Ecce 
jam venit mulier Sunamitis. 

26. Nunc ergo vade in occursum ejus, et 
dic ei: Num recte agitur circa te , et circa 
virum tuum? Num recte agitur et circa fi- 
lium tuum? Respondit mulier: Agitur recle. 

27. Et quum pervenisset ad virumDeiin 
montem, statim apprehendit pedes ejus; Giezi 
autem accessit ut amoveret mulierem. At di- 
lectus Deo inquit: Dimitteillam, nam anima 
ejus in amaritudine, in moerore est, et Do 
minus celavit a me, non indicavit mihi. 

28. Mulier dixit ei: Filium meum num- 
quid petivi a Domino? Numquid non dixi 
libi: Ne me illudas? 

29. Et vir Dei dixit ad Giezi: Accinge 
lumbos tuos, et tolle baculum meum in manu 
tua, et abi. Si aliquis occurrerit tibi , non 
salutabis eum;etsi aliquis salutaverit te, non 
respondebis illi; et baculum meum pones su- 
per oculos pueri. 

30. Mater autem pueri dixit: Vivit Do- 
minus, et vivit anima tua, non dimittam tc. 
Statim surrexit vir Dei, et sequutus est mu- 
lierem. 

31. Porro Giezi ante eos processerat , et 
baculum super faciem pueri posuerat; et 
puer non loquebatur , neque sensum habebat; 
iterum reversus est Giezi in occursum viri 
Dei, et nuntiavit illi, dicens: Non surrexit 
puer. 







(1) Ibi, in margine libri , illustrationis causa legitur: Caqualli, yeclli topan muchihua, quod pariter signi- 
ficat: Bene, recle in nos agitur. 

(2) Iterum explicationis causa in margine libri invenimus scriptum : Inllein ipan omochyuh, idest : Ouod fa- 
rtum est. 



150 



Auh inyehuatl Ehseo ino oncalac calli , 
inoquittac piltontli canomamicqui inicochi- 
yan huetztoc; 

Ino oncalac, ipan quihueltzauc intlatzacui- 
lotl yuan inpiltontli; niman quimotlatlauh- 
tili intecuyo. 

Onllecoc, ipan mixtlapachtecac inpiltontli; 
initen quinamicti initen piltontli; auh inix- 
telolo quinamicti iniixtelolo; auh inima qui- 
totocti inima piltontli ; niman ipan omocollo, 
icniman totonixqui ininacayo piltontli. 

Auh inyehuatl heliseo hualmocuep, oncan 
oneneh incalli , canceppa ohuillo; yenoon- 
tlecoc, ipan onmotecac; auh inpiltonlli chi- 
coppa huelcochcamachallo, yuan hualachix. 

Auh inheliseo connotz inGiezi, quilhui: 
Xoconnotza inSunamite. Innoconotz ipan on- 
callac inSunamite. Inheliseo quilhui: Xoco- 
nana inmoconeuh. 

Auh inohualla, icxitlan mixtlapachtlaz , 
yuan tlalpan inquimotlatlauhtili ; niman qui- 
luiicac iniconeuh, hualquiz. 

Auh inheliseo hualmocuep, onpan hualla 
inGalgala. 



32. Igitur ipse Eliseus ingre.ssus est do- 
mum, et vidit puerum mortuum in lecto suo 
jacentem; 

33. Quum ingressus csset, clausit ostium 
super se et puerum; confestim oravit ad 
Dominum. 

34. Ascendit, et incubuit super puerum ; 
os suum posuit super os pueri; et oculos 
suos posuit super oculos ejus; et manus suas 
posuit super manus pueri; inde incurvavit 
se super eum , et statim calefecit carnem 
pueri. 

35. At ipse Eliseus reuersus est, deambu- 
lavit in domo, semel huc et illuc; ascendit, 
incubuit super eum; et puer septies oscitavil, 
et aperuit oculos. 

36. At Eliseus vocavit Giezi, dixitque ei: 
Voca Sunamitidem. Vocata, ingressa est Su- 
namitis. Eliseus dixit ei : Tolle ftlium tuum. 

37. Et ipsa venit, ad pedes ejus procidit, 
et super terram adoravit; et tulit filium 
suum, et abiit. 

38. Eliseus autem reversus est, ct abiitin 
Galgala. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput VII. 

In illo tempore ibat Jesus in civitatem qiue vocatur Naim, etc. 
Quod qucere in Dominica XV post Pentecostem. 




FERIA SEXTA. 

LECTIO LIBRl III. REGUM 

Caput XVII. 



Omococo iconeuh cetlacatl cihuatzintli mo- 
tlacamati ; auh incocoliztli cenca teihiyoti , 
aocmo mihiyotyaya. 

Auh inyehuatl cihuatzintli quilhui inhe- 
lias: Ouentinech mocuitlahuya, yuan queni- 
mitznocuitlahuya , intehuatl titlaco indios ? 
Nopan oticalac , inicocceppa ilnamicoz in- 
notlatlacol, yuan inicticmictiz noconcuh? 

Auh inhelias quilhui incihuatzintli : Xi- 
nechhualmaca inmoconeuh. Niman conanili 
iniconeuh inquicecahuyaya , yuan quihuicac 
innecochcayotilloyan innompa catca, yuan 
ipan quitecac inipepech. 

Auh quimotzatzilili intecuyo, quimolhuili: 
Notecuyoe diose, cuix onoticmotolinili inic- 
nocihuatzintli innechtlaqualtya, inicoticmo- 
mictili iconeuh? 

Yuan onmacouh expa, oquitamachyuh 
inpiltontli, yuan oquimotzatzilili intecuyo, 
quimolhuili: Notecuyoe diose, nimitznotlatla- 
uhtilya, inianima inin piltontli maocceppa 
yihtic hualcallaqui. 

Auh intecuyo dios quimotlahuelcaquilili 
inhelias; auh inianima piltontli occeppa hitic 
oncalac ininacayo, occeppa omozcalli. 

Auh inhelias oconan inpiltontli, yuan oqui- 
hualtemohui innoncan necochcayotilloyan 
tlatzintla callitic quitlalico, yuan conmacac 
ininantzin, quilhui; Izcatqui yenemi inmo- 
coneuh. 

Auh incihuatzintli quilhui inhelias: Inax- 
can itechoniquixima y, catitlaco indios, auh 
initlatoltzin dios huelmotlatoltica neltitica. 



17. sEgrotavit filius cujusdam mulieris 
matris familias; et languor fortissimus erat, 
neque respirabat. 

18. Porro illa mulier dixit ad Eliam: 
Quce solicitudo est mihi , et quce solicitudo 
tibi, dilectus Deo? Ad me ingressus es , ut 
iterum rememoraretur iniquitas niea, et ut 
interficeres filium meum? 

19. Elias autem dixit ad mulierem: Da. 
mild filium tuum. Inde tulit filium suum 
quem in sinu tenebat, et portavit in coena- 
culum ubi ipse manebat, et posuit super le- 
ctulum suum. 

20. Et clamavit ad Dominum, et dixit: 
Domine Deus meus, ctiamne afflixisti viduam 
quas me sustentat, ut interficeres filium ejus? 

21. Et expandit se tribus vicibus , atque 
mensus est super puerum, et clamavit adDo- 
minum, et ait: Domine Deus meus , ego le 
obsecro , anima hujus pueri rursum in vi- 
scera ejus intret. 

22. Et Dominus Deus exaudivil Eliam; 
et anima pueri intus reversa est in corpus 
suum, resuscitavit. 

23. Et Elias tulit puerum , et deposuit 
eum de CKtiaculo in inferiorem domum , et 
tradidit matri suw , dicens ei: Ecce adhuc 
vivit filius luus. 

24. Mulier aulem dixit ad Eliam: Nunc 
in isto cognovi, quoniam dileclus Deo es, et 
verbum Domini in ore tuo verum est. 








EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XI. 





lniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., cetlacatl mococohuaya, itoca lazaro, 
inompa bethania itechpohuya, inialtepeuh 
maria yuan martha inihueltihuan lazaro. 

Auh inmaria yehuatl inpahall icquimoma- 
tilhui tecuyo, inyuanitzon icquimocxipopo- 
huili, iyoquichtyuh inmacocohuaya lazaro. 
Auh inihueltihuan ihuicpa ontlaihuaque 
intecuyo, quimolhuilique: Totecuyoc, izcat- 
qui cainococohua inticmotlacotilya. 

Auh intecuyo inoquimocaquiti , quinmol- 
huili: Inin cocoliztli amotemicti, canipampa 
inimahuizcotzin dios , inic ipampa yectene- 
hualloz ipiltzin dios. 

Auh intecuyo J. X. quimotlacotilyaya in- 
martha , yuan inicui inmaria , yuan inlazaro. 
Inoquimocaquiti camococohua, niman i- 
quac oncan mohuetziti momilhuitilti. 

Inyeyuhqui niman quinmolhuili initlamach- 
tilhuan : Maocceppa tihuiyan innompa Judea. 
Quimolhuilique initlamachtilhuan : Te- 
machtyanye , inaxcan omitztetepachozquya 
inJudiome , auh yenoc huelceppa ompa ti- 
mohuica? 

Quinmonanquilili intecuyo J. X. : Cuixamo 
matlactli omome/ioras incemilhuitl? Intlaaca 
cemilhuitl nenemi, amo motlahuitequi , ye- 
liica caquitta innican tlalticpac tlanextli; 

Auh intla yohualnenemi, motlahuitequi , 
yehica caamo itechca intlanextli. 

Quimitalhui y, auh catepan y aoquinmol- 
huilya : Intocnyuh lazaro cochi ; canicni- 
yauh, inniquixitiz. 

Auh initlamachtilhuan quimolhuilique: To- 
tecuyoe, intla cochi, camaquicaz. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., quidam cegrotabat, nomine Lazarus, 
in Bcthania, de castello Marice et Marthce 
sororum Lazari. 

2. Maria autem illa (erat) quce unguento 
unxit Dominum, capiliis suis pedes ejus ex- 
tersit, cujus frater Lazarus infirmabatur. 

3. Igitur sorores ejus miserunt ad Domi- 
num, dicentes: Domine noster, ecce infirma- 
tur quem diligis. 

4. Dominus aulem quum audivisset, dixit 
eis: Hcec infirmitas non esl acl mortem, sed 
pro gloria Dei, ut propter eam glorificetur 
filius Dei. 

5. Porro Dominus J. Ch. diligebat Mar- 
tham et sororem cjus Mariam, et Lazarum. 

6. Ut audivit quia inftrmabalur , tunc qui- 
dem in eodem loco mansit duobus diebus. 

7. Deinde post hwe dixit discipulis suis: 
Iterum eamus in Judceam. 

8. Dixerunt ei discipuli ejus: Magister , 
modo te lapidarequcerebantJudwi,etnihilo- 
minus iterum illuc vadis? 

9. Respondit eis Dominus J. Ch.: Nonne 
duodecim sunt horw diei? Si quis in die ambu- 
laverit, non offendit, quia videt hujus mundi 
lucem ; 

10. Si autem in nocte ambulaverit, offen- 
dit, quia non est in eo lux. 

H. Dixit hwc, etpost haic dixit eis : Ami- 
cus noster Lazarus clormit; sed ego vado, ut 
a somno excitem eum. 

12. Et discipuli ejus dixerunt: Domine 
noster, si dormit, salvus e.ril. 



153 



Auh intecuyo J. X. itechpa motlatoltyaya 
inimiquiz lazaro ; auh inyehuantin itlamach- 
tilhuan inmomatque caitechpa motlatoltya 
inicochiz. 

Auh iniquac intecuyo J. X. huelquinmo- 
nextilili, quimilhui: Inlazaro omicqui; 

Yuan amopampa nipapaqui ( inicanqui- 
neltocazque), caamo ompa onicatca. Maca- 
tiquittati. 

Auh inThomas inmotenehua Didymo, quin- 
molhuili inicnihuan apostolome : Macanoti- 
huiyan, mayuantzinco timicquican. 

Yequene hualmohuicac intecuyo J. X. , 
auh inoquimottili yenahuilhuitya intlalan tla- 
tataco. 

Auh inbethania canitlan inhierusalem achi 
cennetlalloli. 

Auh miyequintininJudiome quihuallittaya 
inmartha yuan inmaria, inicquinyollalizque 
inipampa imoquichtyuh. 

Auh inmartha inoquicacque, cayehualmo- 
huica intecuyo J. X., quimonamiquilito; auh 
inmaria cacalitec catca. 

Auh inmartha quimolhuili intecuyo J. X.: 
Notecuyoe, intlanican ximoyetztiyeni , ino- 
quichtyuh amomiquizquya ; 

Yece nicmati inaxcan, incacotlein ticmi- 
tlahuililiz indios, camitzmomaquiliz. 

Ouimolhuili intecuyo J. X.: Mozcaliz in- 
moquichtyuh. 

Ouimolhuili inmartha: Huelnicmati, ca- 
mozcalliz iniquac nezcalilloz, iniquac tlamiz 
cemanahuac. 

Ouimolhuili intecuyo J. X. : Canehuatl ni- 
teizcallya, yuan niteyollitya ; inaquin nech- 
neltoca, intlahuel miquiz, mozcaliz, yolliz; 



13. Dominus autem J. Ch. dixerat de 
morte Lazari; et ipsi discipuli putaverunt 
quia dicerel de dormitione somni. 

14. Tunc ergo Dominus J. Ch. manife- 
stavit eis, dicens: Lazarus mortuus est; 

15. Et propter vos gaudeo (ut credatisj, 
quoniam non eram ibi. Sed videamus. 

16. Thomas autem qui dicitur Didymus, 
dixit ad amicos apostolos: Eamus et nos, ut 
cum eo moriamur. 

17. Itaque venit Dominus J. Ch., et in- 
venit eum jam quatuor dies depositum in 
sepulchro. 

18. Erat autem Bethania solum ah Jero- 
solymis (distans) quasi unus cursusi 11 ). 

19. Multi autem ex Judceis viserant Mar- 
tham et Mariam , ut consolarenlur eas de 
fratre suo. 

20. Martlia igitur ut audivit, quia venit 
Dominus J. Cfi., occurrit illi; Maria auleni 
domi manebat. 

21. Et Martha dixit Domino J. Ch.:Do- 
mine mi, si hic fuisses, frater meus non fuis- 
set mortuus; 

22. Sedscionunc, quia qucecumque posceris 
a Deo, dabit tibi. 

23. Dixit ei Dominus J. Ch.: Resurget 
frater tuus. 

24. Ait ei Martha: Bene seio , quia re- 
surget quum resurgetur, quum finiet mundus. 

25. Dixit Dominus J. Ch.: Ego sum re- 
surrectio, et vita; qui in me credit, etiamsi 
mortuus fuerit, resurget, vivet; 




(1) In Vulgatalegitur: quasi stadiis quindecim. FacWe patet, hanc phrasim non potuisse verbatim interpretari 
in azteco idiomate. 

20 



154 



! 







Yuan inixquichtin ocnemi , inyuan nech- 
neltoca, aic miquizque, mochipa nemizque. 
Ticneltoca y ? 

Ouilhui: Caquemaca, notecuyoe; innehuatl 
onitlaneltocac, catehuatzin intixristo, tipiltzin 
dios mochipa cemicac monemitya, innican 
tlalticpac otihualmohuicac. 

Iniquac oconito y, niman yaqui, yuan can- 
ichtaca connotz icui, quilhni: Omaxitico in- 
temachtyani , mitznolza: 

Auh inyehuatl inoquicac, niman icyuhca 
moquetz, ihuictzinco hualla; 

Caayamo hualmaxitya innoncan altepe- 
tontli; canocnoma ompa moyetzticatca , in- 
noncan quinamiquito Martha. 

Auh inJudiome initlan catca innoncan cal- 
li, quiyollalyaya , inoquittaque maria, cai- 
cyuhca moquetztiquiz yuan oyaqui, niman 
oquihuicaquc, quitoque : Cayeompa mohuica 
intlatataco, intecochco, inic ompa mocho- 
quiliz. 

Auh inMaria inohualla yeoncan moyetzti- 
catca intecuyo J. X., inoquimottili, niman 
icxitlan mixtlapachtlaz , yuan quimolhuili: 
Notecuyoe, intlaiz ximoyetztiyeni , amomi- 
quizquya innoquichtyuh. 

Auh intecuyo J. X. inoquimottili cachoca, 
yuan inJudiome inquihualhuicaya yeyuan 
choca, niman mochoquizyeuh, yuan cenca 
omamah, 

Ouito: Canin oanquitecaque? Ouimolhui- 
lique: Totecuyoe, maxihualmohuica, maxic- 
mottili. 

Vuan omochoquili intecuyo J. X. 

Auh inJudiome quitoque: Izcatqui inque- 
nin cenca quitlacotlaya! 

Auh cequintin Judiome quitoque : Inin 

uitlachyalti ixpopuyutl niman yuhtlacat- 
qui, amohuelquichihuazquya, inicamono mi- 
(juizquya y? 



26. Et omnes qui adhnc vivunt et in mc 
credunt, nunquam morientur, semper vivent. 
Credis hoc? 

27. Inquit: Utique, Domine mi; ego cre- 
dicli, quia tu es Christus, filius Dei qui sempcr 
in ceternum vivit, qui in hunc mundum ve- 
nisti. 

28. Quum dixisset hiec, statim abiit, et 
abscondite vocavit sororem, dicens : Adest 
magister, te vocat. 

29. Et illa ut audivit, cito surrexit , et 
ad eum venit; 

30. Nondum enim venerat (Jesus) in ca- 
stellum; sed adhuc in illo loco erat, ubioc- 
curerat ei Martha. 

31 . Judtei ergo qui cum ea eranl in domo, 
et consolabantur eam, quum vidissent Ma- 
riam, quia cilo surrexit et abiit, statim exie- 
runt, dicentes: Quia vadit ad monumentum, 
ad sepulchrum, ut ibi plorct. 

32. Maria igitur quum venisset ubi erat 
Dominus J. Ch., videns eum, statim ad pedes 
ejus corruit, et dixit ei: Domine mi , si hic 
fuisses, non fuisset mortuus frater meus. 

33. Et Dominus J. Ch. utviditeam plo- 
rantem, et Judceos qui venerant cum ea qui- 
dem plorantes, infremuit spiritu , et valde 
turbatus, 

34. Dixit: Ubi posuistis eum? Dixerunt 
ei: Donvine nosler, veni , et vide. 

35. Et lacrynialus est Dominus J. Ch. 
3G. Judcei ergo dixerunt: Ecee quomodo 

amabat eum! 

37. Quidam autem ex Judceis dixerunt: 
Ille qui dedit visum ccvco a nativitate, non 
poterat facere, ut non moreretur etiam hic ? 






Auh intecuyo J. X., iniquac yenoceppa 
hitic mochoquizeuh , hualmohuicac intlatata- 
co. Auh caoztotl catca, yuan tetl inipan manca. 

Ouimitalhui intecuyo J. X.: Xiquiquani- 
can intetl. Quimolhuiliinmartha inihueltyuh: 
Omic: Notecuyoe, cayeiyaya; cayenahuilhui- 
tya. 

Quimolhuili intecuyo J. X. : Cuixamo ni- 
mitzilhui, caintla titlaneltocaz, hueltiquittaz 
inimahuicotzin dios? 

Niman coniquanique intetl. Auh intecuyo 
J. X. inonmacotlachyalti, quimitalhui: No- 
tatzine, nimitznocnelilmachitya, yehica cao- 
tinechmocaquili. 

Auh innehuall nicmatya, camochipa ti- 
nechmocaquitya; canipampa inmacehualtin 
intlayahuallotimani, oniquito: Inictlanelto- 
cazque, catehuatzin otinechhualmihualli. 

Inoquimitalhuili y, niman cenca motzatziti, 
quimitalhui: Lazaroe, xihualquica quiyahuac. 

Niman hualquiz inomicca , oc ilpiticatca 
inima yuan iniicxi; auh inixayac neixpopo- 
hualloni yeilpiticatca. Quinmolhuili intecuyo 
J. X.: Xictotomaca, yuan xiccahuacan yaz. 

Auh inyeyuhqui cenca miyequintin in- 
Judiome quihualittaya Maria yuan Martha, 
yuan quittaque intlein quimochihuili tecuyo 
J. X. , quimoneltoquitique. 



38. Porro Dominus J. Ch., postquam ile- 
rum infremuisset , venit ad monumentum. 
Erat autem spelunca , et lapis superpositus 
erat ei. 

39. Ait Dominus J. Ch.: Tollite lapidem. 
Dixit Martha soror ejus: Mortuus est: Do- 
mine mi, jam fuelet ; quoniam quatriduanus 
est. 

40. Inquit Dominus J. Ch.: Nonne dixi 
tibi, quoniam si credideris, videbis gloriam 
Dei? 

41. Tunc tulerunt lapidem. El Dominus 
J. Ch., elevatis oculis, dixit: Pater mi, yra- 
tias ago tibi, quoniam exaudisti me. 

42. Ego autem sciebam , quia semper me 
audis; sed propter populum circumstantem, 
ego dixi: Ut credant, quia lu me misisti. 

43. Quum dixisset hcec, voce magna cla- 
mavit, dicens: Lazarc, veni foras. 

44. Statim prodiit qui mortuus fuerat , 
adhuc ligatus manus et pedes; et facies illius 
sudario ligala erat. Dixit eis Dominus J. Ch.: 
Solvite eum, et sinite abire. 

45. Tunc itaque multi ex Judceis qui vi- 
serant Mariam et Martham, et viderant quce 
fecit Dominus J. Ch., crediderunt in eum. 




SABMTO. 

LECTIO ISAJyE PROPHET^. 

Caput XLIX. 



Inin quimitalhuya intecuyo: Iniquac qual- 
can onimitztlahuelcaquili, auh iniquac ne- 
maquixtiliz ilhuipa onimitzpalehui ; yuan oni- 



8. Hcec dicit Dominus : In tempore placilo 
exaudivi te, et in clie salutis auxiliatus sum 
tui; et servavi te, et dedi te in fcedus populi, 




1 



156 



mitzpix , yuan onimitztemacac inpampa ini* 
teyolcehuiliz macehualtin , inic tiquizcaliz 
tlalli, yuan ticmaxcatiz innecuiltonolli, tlat- 
quitl inoceccman inomomoyahuac; 

Inic tiquimilhuiz inyehuantin ilpiticate: Xi- 
quicacan; auh inyehuantin intlayohuayanca- 
te: Xitlanextililocan. Otlipan intlaquaquaz- 
que, yuan inonca nohuyan huellaixmani in- 
tlaquaquayan yez. 

Amo teocihuizque , amono amiquizque , 
yuan amo quintoliniz intonalli, yuan tona- 
tyuh; yehica cayehuatl inin tetlaocollican 
quinyacahuaz, quinpachoz, auh oncan ina- 
meyallica quimatlitiz. 

Auh inixquich ipan notepeuh otliniquetzaz. 
auh innopitzac huecapanyaz. 

Izcatqui inyehuantini hueca huelehuaz- 
que, auh izcatqui inyehuantino ompa hual- 
lazque maquilo yuan hueyapan , auh inye- 
huantini ompa maustro. 

Intilhuicatl, xicmoyectenehuili mdios, auh 
intlalli mapapaqui; inantetepe xicmoyectene- 
huilican indios, yehica caintotecuyo oquin- 
moyollalili inimacelhualhuan , auh initech- 
tzinco pohui motolinya quintlaocoliz. 

Auh inSyon quito: Intecuyo onechmoca- 
huili, auh intecuyo onechmolcahuili. 

Incihuati cuix huelquilcahuaz iniconeuh , 
inicamo quitlaocoliz inyehuatl iconeuh inixi- 
lampa huetz? Auh intlanoco quilcahuaz, can 
innehuatl amo nimitzilcahuaz. Quimitalhuya 
intotecuyo dios ixquichihuelli. 




ut suscitares terram , et possideres divitias, 
substanlias dissipatas ; 



9. Ut diceres his qui vincti sunt: Exite; 
et his qui in tenebris sunt: Revelamini. Super 
vias pascentur, et in universis planis pascua 
eorum erunt. 

10. Non esurient , neque sitient , et non 
vexabit eos cestus, et sol; quoniam ille qui 
eorum miseretur diriget eos, reget eos, et ad 
fontes aquarum potabit eos. 

H . Et omnes montes meos in viam ponam, 
el semitw meai exaltabuntur . 

12. Ecce isti de longe venient, ct ecce illi 
venient ab Aquilone et mari, et isti ab Austro. 



13. Ccelum, laudaDeum, tu autem terra 
exulta; vos montes glorificate Dcum, quoniam 
Dominus noster consolatus est populum suum, 
et suorum pauperum miserebitur. 

14. Et Syon dixit: Dominus dereliquit 
me , et Dominus oblilus est mei. 

15. Mulier numquid potest oblivisci in- 
fantem suum, ut non misereatur filio qui de 
utero suo exivit? Et si illa oblita fuerit , 
ego non obliviscar tui. Dicit Dominus noster 
Deus omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput VIII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili inJudiomc: Innehuatl 
canitlanex incemanahuac; inaquin nechhual- 



12. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit ad Judatos: Ego sum lux mun- 
di; qui sequitur me, non ambulat in tenebris: 



->■ 1 

teputztoca, amo tlayohuan innemi; can on- 
yez, quipiaz initlahuil, initlanex nemiliz. 

Auh inphariseome quimolhuiliquc: Can- 
tehuatl inmotechpa titlanelitohua ; inmotla- 
neltililiz amonelli, amoyuhqui. 

Intecuyo J. X. quinmonanquilili, yuan 
quinmolhuili: Auh intla cannehuatl noitechpa 
nitlaneltilya , cayeyuhqui yenelli innotla- 
neltililiz; yehica nicmati incampa onihualla, 
auh incampa niyauh: auh inamehuantin a- 
moanquimati incampa nihuallauh, auh ina- 
noce campa ninohuica. 

Inamehuantin canitechpa intenacayo an- 
tlatzontequi; innehuatl ayac niman nictla- 
tzontequilya ; 

Auh innehuatl intlanitetlatzontequilya, in- 
notlatzontequiliz camellahuac, yehica caamo 
cannocel; canehuatl, noyehuatl innotlacota- 
tzin inonechhualmihualli. 

Auh inipan amonahuatil icuilyuhtica, cao- 
metlacatl intlaneltililizyeyuhqui, yehuelnelli. 

Canehuatl inotechpa nitlaneltilya , yuan 
notechpa tlaneltilya inonechhualmihualli, no- 
tatzin. 

Auh inJudiome quimolhuilyaya: Campaca 
inmotatzin? Intecuyo J. X. quinmonanquilili: 
Amo anechiximati, amonoyehuatl innotatzin ; 
intlaxinechiximatini , acono anquimiximachi- 
lizque innotatzin. 

Yehuatli tlatolli quimitalhui intecuyo J. X. 
innoncan huentli momanaya, motemachti- 
lyaya inoncan teopan. Auh ayac quimotzitz- 
quili, yehica caayamo inman inmomiquiliz. 



57 ^>- 

sed habebit, servabit mercedem suam, lucem 
vitce. 

1 3. Phariswi autem dixerunt ei: Sed tu 
de teipso testimonium perhibes; testimonium 
tuum non est verum, non est justum. 

14. Dominus J. Ch. respondit, et dixit 
eis: Etsi ego de meipso testimonium perhibeo, 
est justum et verum testimonium meum; quia 
ego scio unde venio, et quo vado: vos autem 
nescitis unde veni, aut quo vado. 



15. Vos solum secundwn carnem judica- 
tis; ego nemincm judico; 

16. Et ego si judico , judicium meum ju- 
stum est, quoniam non sum solus; ego sum, 
et ipse Pater meus dilectus qui me misit. 

17. Porro in lege vestra scriplum est , 
quia duorum hominum testimonium justum 
et verum est. 

18. Ego sum qui de meipso testimonium 
j)erhibeo, et de me testinionium perhibel qui 
me misit, Pater meus. 

19. Judcei autem dicebant: Ubi est pater 
tuus? Dominus J. Ch. respondit eis: Neque 
me scitis, nequePatrem meum; si me scire- 
tis , forsitan sciretis et Patrem meum. 

20.Hcec verba locutus est Dominus J. Ch. 
ubi hostiai offerchantur , et docebat in templo. 
Nemo vero apprehendit eum, quia nondum 
venerat hora mortis siue. 









158 -^- 



DOMINICA IN PASSIONE. 



Epistolam et Evangelium quoere alibi. 



FERIA SECUNDA. 



LECTIO JONjE prophet/E. 

Caput III. 




Intecuyo dios yeieopa quimononochili in- 
Janas prophela, quimolhuili: 

Ximoquetza , yuan xiyauh inhuey altepe- 
tlipan Ninihue, auh ompa xictemachti inte- 
machlili, innehuatl nimitzilhuiz. 

Auh moquetz inJunas, yuan ompa in- 
Ninihue (•) , inyuh quimonahuatili tecuyo: 
auh inNinihue cahuey altepetl catca eilhuitl 
monenemi. 

Auh inJunas niman yeiccalaqui inaltepetl- 
ipan cancemilhuitl quinenen , yuan tzatzic , 
quito : Ocompohualilhuitl, auh inNinihue al- 
tepetl popolihuiz. 

Auh inNinihuetlaca oquimoneltoquitique 
intecuyo , yuan ictenahuatique innecahualiz- 
tli, yuan conmaquique intequaqua tilmatli, 
intechpeuh inhuehueintin intechmocahuato 
intlatoquilya. 

Auh |intlatolli itechacito inNinihue tlato- 
huani , yuan hualmoquetz innoncan itlato- 
caicpalpan, yuan quimayauh initilma, yuan 
conmaqui tequaqua tilmatli , yuan nexpan 
motlalli. 



1. Dominus Deus secundo vocavit Jonam 
prophetam, et dixit ei: 

2. Surge, et vade in magnam civitatem 
Ninive, et in ea prwdica doetrinam, ijuam 
ego loquar ad te. 

3. Et surrexit Jonas, et abiit in Niniven, 
sicut prcecepit ei Dominus: Ninive aulem 
magna civitas erat trium dierum itinere. 

4. Tunc Jonas introivit in civitatem so- 
lum unius diei itinere, et clamavit, et dixit: 
Adhuc quadraginta dies, et Ninive eivitas 
subvertetur. 

5. Et viri Ninivitce crediderunt in Domi- 
num, et prceceperunt jejunium, et vestiti sunt 
saccis, incipienclo a majoribus usque ad mi- 
nores. 

6. Et verbum pervenit ad regem Ninive, 
et surrexit de throno suo , et abjecit vesti- 
inentum suum, el indutus est saeco, et super 
cinerem sedit. 



(1) ln lioc loco amanuensis oblitus est verbi exprimentis abiit. 



159 



Yuan tzatzic, yuan quimilhui inNinihue- 
tlaca itencopa intlatolmani yuan inipillohuan, 
quito: Intlaca, yuan inyolque, yuan inqua- 
quahueque, yuan ichcame macatle niman 
quiquacan, yuan macamo atlican. 

Auh intlaca maquimoquintican intequa- 
qua tilmatli, yuan inyolque; macenca qui- 
motlaquauh tzatzililican intecuyo, auh ino- 
quichtli maquicahua inanqualli iyohui, yuan 
intlahuelilocayotl inimacca. 

Ac quimati intlahualmocueptzinoz tecuyo, 
yuan motetlapopolhuiliz intecuyo dios, yuan 
quicahuaz iniqualantzin, inicamo tipolihuiz- 
que? 

Auh intecuyo dios quimottili initlachihual, 
yehica caquicauhque inanqualli inohui, yuan 
quinmotlaocolili inimacehualtzitzihuan inte- 
cuyo dios. 



7. El clamavit, ct locutus est viris Ninivitis 
ex ore regis el nobilium ejus, dicens : Homines, 
et jumenta, et boves, et pecora nihil com- 
edant, et aquam non bibant. 

8. Et homines operiantur saccis , et ju- 
mcnta; et in magna spe clament ad Domi- 
num, et vir convertatur a rnala via sua, et 
ab iniquitate quai est in manibus suis. 

9. Quis scit si convertalur ad Dominum, 
et ignoscat Dominus Deus, et cesset ab ira 
sua, ne pereamus? 

1 0. Et Dominus Deus vidit opera eorum, 
quia conversi sunt de mala via sua , et mi- 
sertus est populorum suorum Dominns Deus. 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput VII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., inhuehueyntlatoque yuan phariseome 
quimohuihuaque intetlaecolticahuan, inicqui- 
motzitzquilizque tecuyo J. X. 

Auh quinmolhuili intecuyo J. X. : Oca- 
chitonca amotlan nica; yuan nicnotoquilya 
inonechhualmihualli. 

Annechtemozque, auh amoannechittazque; 
auh incampa nica, ahuel ompa anyazque. 

Auh inJudiome quimolhuilique: Campa 
yaz hi, inaocmo tiquittazque? Cuix ompamo- 
huicaz iniccecenmantoque tlateocanime, yuan 
quinmomachtiliz? 

Tlein y tlatolli quitohua: annechtemozque, 
auh amoannechittazque; auh incampa nica, 
lnamehuantin amohuel ompa anyazque? 



32. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., principes etPharistei miserunt mini- 
stros, ut apprehenderent Dominum J. Ch. 

33. Dixit autem eis Dominus J. Ch.: 
Adhuc modicum tempus vobiscum sum; et 
vado ad eum qui me misit. 

34. Quceretis me, etnon invenietis me; et 
ubi ego sum, non poteritis venire. 

35. Judwi ergo dixerunt: Quo iturus est 
hic , quia non inveniemus eum? Numquid 
iturus est in dispersionem gentium , et do- 
cturus est eas? 

36. Quis est hic sermo queni dixit: quce- 
retis me , et non invenietis me; et ubi ego 
sum, vos non poteritis venire ? 











■100 



Auh inyeontzonquica hueilhuitl moquetzi- 
noticatca intecuyo J. X., yuan motzatziti, 
quimitalhui: Intlaaca amiqui, manechhual- 
toca, yuan maatliqui. 

Inaquin nechneltoca, inyuh quitohua teo- 
tlatolli, yiticpahualtotocozinatoyatl initechpa 
quica atl ic yollihua. 

Auh inin quimitalhui itechpa iniespiritu 
sancto, incatepa quimottilizque inquimonelto- 
quitizque. 



37. In novissimo autem clie magno festi- 
vitatis stabai Dominus J. Ch., et clamabat, 
dicens: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. 

38. Qui credit in me, sicut dicit Scri- 
plura, de ventre ejus fluent flumina de quibus 
scaturient aquce vivce. 

39. Hoc autem dixit de Spiritu Sanclo, 
quem inde inventuri erant credentes in eum. 



FERIA TERTIA. 



jw\AA/\w 



LECTIO DANIELIS PROPHELE. 
Caput XIV. 



Inbabyloniatlaca mocentlalique, ihuic on- 
yaque intlatohuani , 

Ouilhuique: Tomac, xicahua inDaniel ino- 
quixixitihui Bel , yuan oquimicti inhueyte- 
quani Dragon ; intlacamo timitzmictizque , 
yuan inmochantlaca. 

Auh intlatohuani inoquitta cacenca qui- 
huelnamique, amoinyollocopa, aochuelmo- 
mapatlac, iniquinmac, quicauh Daniel. 

Inyehuantin ompa quihuaque intequan- 
calco, chiconteme manya mimiztin; 

Auh momoztlae macoya onteme huehue- 
intin mamaca , yuan onteme ichcame ; auh 
iniquac amo tlemacoque, ipampa iniquicyuh- 
ca quiquazque Daniel. 

Auh inAbachuc propheta ompa moyetzti- 
catca inJudea, auh inyehuatl quichichyuh 
tlaqualli, auh intlaxcalli oncan quitlatlalli 
inchiquihuic, ompa huiya ixtlahuacan ini- 
quinmacatyuh ipixcacahuan. 



27. Babilonii congregaii sunt, et venerunt 
adversum regem , 

28. Dixerunt: Da nobis, trade Danielem 
qui destruxit Bel, et interfecit magnam bel- 
luam draconem; atioquin interficiemus te , 
et clomum luam. 

29. Rex ergo videns quod irruerent vehe- 
menter in eum, invite, quum non posset re- 
sistere , dedit eis, tradidit Danielem. 

30. Illi miserunt eum in foveam ferarum 
(ubi) erant septem leones; 

31. Et quotidie dabantur eis cluo magna 
corpora, et duce oves; et tunc nihil clatum est 
eis, ut cito devorarent Danielem. 

32. Porro Habacuc propheta erat in Ju- 
dwa, et ipse paraverat cibum, et panem in- 
triverat in alveolo , et ibat in campum ut 
ferret messoribus. 



Sffi 



161 



Xuhmiangel tecuyo iquanepantla quitzitz- 
qui, yuan itzon itechcantya, ompa quica- 
huato inbabilonia huelipan inoztoll , cenca 
quitototz iniespiritu. 

Auh inabachuc tzatzic, quito: Daniele, in- 
titlaecolticauh dios , maxiqualmocuili intla- 
qualtzintli inmonceuhca inmitzhualmomaqui- 
lya dios. 

Auh quito inDaniel: Notecuyoe diose, oti- 
nechmolnamiquili, auh amo tiquinmocahuili 
inmitzmotlacotilya. 

Auh hualmoquetz inDaniel, motlaqualti. 
Auh iniangel tecuyo occeppa quihuicac in- 
abachuc inompa quihualcuiti. 

Auh intlatohuani yeichicome ilhuiyoc in- 
hualla, inicquichoquiliz Daniel; hualla inon- 
can tequancalco, yuan ontlachix. Auh izcat- 
qui inDaniel innepantla ehuatica inmimiztin. 

Auh intlatohuani niman cenca tzatzic , 
quito: Catihuey intitlatocauh intiteouh Da- 
niel; yuan quihualquixti inoncan tequancalco. 

Auh inyehuantin icquipehualtique inipoli- 
huiliz , yehuantin oncan quincallaqui inte- 
quancalco , auh canicyuhca yixpan inote- 
quanqualloque. 

Iquac quito intlatohuani: Inohuiyan tlal- 
ticpac nemi maquimacacicaniniteouli Daniel; 
cainyehuatl temaquixtyani , yuan temana- 
huiyani, quichihua intlamahuicolli yuan in- 
mahuiztic ilhuicatl yuan intlalticpac ; ino- 
quimaquixti Daniel oncan inmanya mimiztin. 



35. (1) El Angelus Domini in verlice ca- 
pitis apprehendit eum, et cum capillo capilis 
portabat eum, dimisitque in Babilone supra 
speluncam, in impetu spirilus sui. 

36. El Ilabacuc clamavit, dicens : Daniel, 
serve Dei, accipe prandium quod misit, quod 
dat tibi Deas. 

37. Et ait Daniel: Domine Deus meus , 
recordatus es mei, et non dereliquisti dili- 
gentes te. 

38. Et surrexit Daniel, et comedit. Porro 
Angelus Domini rursus tulit Habacuc ubi 
prehenderat eum. 

39. Rex igitur septimo die venit , ut lu- 
geret Danielem; venit ad speluncam , et in- 
trospexit. Et ecccDanicl stans in medio leo- 
num . 

40. Rex autem illico magna voce clama- 
vit, dicens: Magnus es, tu Dowine Deus Da- 
nielis; et extraxit emn de fovea ferarum. 

41. Porro illi qui causa fuerant ejus per- 
ditionis, illi intraverunt in foveam, et con- 
festim coram eo devorati sunt a belluis. 

42. Tunc ait rex: Omnes habitantes in 
universa terra paveant Deum Danielis ; quia 
ipse est salvator , et protector, faciens signa 
et mirabifia in ccelo et in terra; qui liberavit 
Danielem de spelunca leonum. 



(1) Versiculi 33 et 34 desiderantur in Codice. 



21 






162 -o- 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM 

Caput VII. 



lntecuyo J. X. oncan monencmityaya in- 
galilea, yehica amo quimonequilti inompa 
mohuicaz inJudea; yehica inJudiome quite- 
motinemya inicquimomictilizque. 

Auh aocmo huecauh cenca yeicihuya ini- 
milhuyuh Judiome inicquichalizque teopan. 

Auh initeiccahuan quimolhuilique : Ma- 
camo nican ximoyetztye, ompa ximohuica 
inJudea, inic yehuantin motlamachtilhuan 
quittazque inmotlachihualtzin inticmochihui- 
lya. 

Ga ayac canitla ichtaca quichihua, inamo 
quinequi teixpan neciz; intlaticchihua y, ma- 
xicmottiti incemanahuac. 

Yehica cainiteiccahuan amono quimonel- 
toquityaya. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Ayamo 
immaninninonextiz; auh inamehuantin huel- 
mochipa amonextizque. 

Incemanahuac amohuel amechcocoliz , a- 
mechtlailittaz ; auh innehuatl nechcocolya, 
yehica cainnehuatl itechpa nitlaneltilya , 
ipampa inamoqualli itlachihual. 

Inamehuantin xitlecocan xiquittati inin il- 
huitl, yehica innehuatl amonitlecoz, amoni- 
quittatyuh inin ilhuitl, yehica ayamo imman. 

Iniquac oquimitalhui, oncan mohuetziti 
ingalilea. 

Auh inotlecoque iteiccahuan , quihuiquac 
nomotlecahuitzino inicquimotlilizilhuitl, amo- 
teixpan, canachyuhqui ichtaca. 

Auh inJudiome quimotemolyaya iniquac 
ilhuitl , yuan quitohuaya : Inychuatl cam- 
naca? 



1. Dominus J. Ch. ambulabat in Gali- 
lceam, quoniam non volebal ire in Judceam; 
quia Judcei qucerebant eum ut inlerficerent 
illum. 

2. Haud longe autem appropinquabatur 
dies festus Judceorum instaurationis templi. 

3. Fratres ejus autem dixerunt ei: Noli 
hic manere, vade in Judceam, ut ipsi disci- 
puli tui videant opera tua quce fueis. 



4. Nemo quippe quid in occulto facit, et 
qucerit ipse in palam csse; si facis hcec, ma- 
nifesta teipsum mundo. 

5. Etenim et fratres ejus non credebant in 
eum. 

6. Porro Dominus J. Ch. dixit eis: Non- 
dum venit hora ut ego me manifestem; vos 
autem potestis semper manifestare vos. 

7. Mundus non potest odisse vos, vos sper- 
nere; me autem odit, quia ego de illo testi- 
moniumperhibeo, quod mala sunt opera ejus. 

8. Vos ascendite et videie hunc diem fe- 
sium, quoniam ego non ascendam, nonvidebo 
hunc diem festum, quia nondum venit hora. 

9. Quum dixisset hcec, ibi mansitin Ga- 
lilcea. 

10. Ut autem ascenderunt fratres ejus , 
tunc et ipse ascendit ut videret diem festum, 
non manifeste, sed quasi in occulto. 

1 1 . Judcei igilur qucerebant eum in die 
festo, ct dicebant: Ubi est ille? 



163 



Auh miyectlamantli tlatolli quitohuaya in- 
macehualtin itechpatzinco ; cequintin quito- 
huaya : Caqualli iyollo. Auh inoccequintin 
quitohuaya: Caamo, cacanquimiztlacahuya 
inmacehualtin. 

Yece ayac tleixpan itechpatzinco quitohua- 
va, ipampa quimimacacya Judiome. 



12. Mullos autem sermones loquebantur 
turbce de illo; quidam dieebant: Quia bonus 
est. Alii autem dicebant: Non est, sedsedu- 
cit turbas. 

13. Sed nemo palarn loquebatur de illo, 
propter metum Judceorum. 



FERIA QUARTA. 



LECTIO LIBRI LEVITICI. 

Caput XIX. 



Intecuyo dios quimononochili inmoysen , 
quimolhuili: 

Xiquinnotza inixquichtin ipilhuan Israel, 
tiquimilhuiz: Nehuatl inamoteouh, inamotla- 
tocauh. 

Amo amichtequizque ; amo amiztlacatiz- 
que, macamo ac quiztlacahui inihuampo. 

Macamo cannen ticchihuaz juramento ini- 
ca notocatzin ; macamo tiquitlacoz initocatzin 
moteouh. Canehuatl intlatohuani. 

Amo ica timocayahuaz inmohuampo, amo 
tictoliniz. Macamo tictlacuiltiz initlaxtlahuil 
motlaoquehual. 

Macamo tictelchihuaz inacatzatza, macamo 
itla ictiquicxitlahuiz, macamo itla ictictoliniz 
inixpopoyotzintli ; can tiquimacaciz inmo- 
teouh motlatocauh , canehuatlinnitlatohuani. 

Macamo ticchihuaz intlein tlahuelilocayutl; 
mamelahuac inicxitlatzontequi. Macamo tic- 
moxictiz inmotolinya, macamo ticmahuizti- 
liz, macamo tiquixittaz inaquin hueychica- 
huac motlacamati. Melahuac inixictlatzonte- 
quili mohuampo. 



1. Dominus Deus Jocutus est ad Moysen, 
dicens : 

2. Voca omnes filios Israel , et dices ad 
eos: Ego Deus vester, Dominus vester. 

11. Non facietis furtum; non mentiemini, 
nec quisque decipiet proximum suum. 

1 2. Neque facies juramentum in nomine 
meo; neque pollues nomen Dei tui. Quia ego 
Dominus. 

13. Non calumniabis proximum tuum, 
non opprimes eum. Neque retinebis merce- 
dem mercenarii tui. 

14. Non maledices surdo, nec quidquam 
pones offendiculum ante pedes , nec vexabis 
ccecum ; sed timebis Deum tuum Dominum 
tuum, quia ego sum Dominus. 

15. Non facies quocl iniquum est; juste 
juclica. Non consideres pauperem, neque ko- 
nores, neque cestimes illum cui polens obedit. 
Juste judica proximo tuo. 








i 




164 



Macamo titetlatlacolpantlacaz , macamo ti- 
techicoitoz inintlan macehualtin. Macamo te- 
huan timoquetzaz iniquac mictilloz mohuam- 
po, Canehuatl innitlatohuani. 

Macamo inihtic ticocoliz inmoteiccauh; can- 
teixpan xicnonotza, inicamo ipan titlatlacoz. 

Macamo tictemoz inictimotzoncuiz , ma- 
camo tiquimilnamiquiliz inintecanecacaya- 
hualiz maltepepohuan. Tictlacotlaz inmoc- 
nyuh , inyuh timotlacotla. Canehuatl initla- 
tohuani. 

Xicpiacan inmotenahuatiltzin , canehuatl 
inamoteouh , inamotlatocauh. 



16. Non fies crbninator , neque murmu- 
rabis in populum. Non surges tu quoque 
quum interfectus fuerit proximus tuus. Quia 
ego Dominus. 

17. Non intus oderis fralrem tuum; sed 
eo prcesente argue eum , ne in illum pecces. 

1 8. Non quwras ultionem, neque recordare 
injurice civium tuorum. Diliges amicum fuum, 
sicut diligis teipsum. Quia ego Dominus. 



19. Custodite leges mcas, quia ego sum 
Deus vester, Dominus vester. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , teopan chaliloc inompa hierusalem ; 
auh cehuaya. 

Auh intecuyo J. X. teopan monenemityaya 
icalixac inSalomon. 

Auh inJudiome conyayahualloque inte- 
cuyo, quimolhuilyaya: Ouexquichcahuitl in- 
titechyolquixtiz? Intlatehuatl tixristo , huel- 
xitechilhui. 

Intecuyo quinmonanquilili : Yenamechno- 
tza, canamoantlaneltoca. Intlachihualli nic- 
chihua ipampa itocatzin notlacotatzin yehuatl 
notechpa tlaneltilya. 

Ynamehuantin canamo anquineltoca , ye- 
hica amo intechampohui innochcahuan. 

Inochcahuan quicaqui innotlatol; auh in- 
nehuatl niquimiximati , yuan nechtocahui. 

Auh niquinmaca cemicac yolliliztli, cani- 
man aicpolihuizque, cemicac nemizque; yuan 
ayac huelnomacpa quimanaz. 

Inonechmomaquili notatzin ixquich qui- 
panahuya ; yuan ayac huelimac quicuiz ino- 
tatzin. 



Caput X. 

22. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., templi instaurationem (ceiebrata. fuit) 
in Jerosolymis; et hiems erat. 

23. Et Dominus J. Ch. in templo ambu- 
labat in porticu Salomonis. 

24. Judcei ergo circumdederunt Dominum, 
et dicebant ei: Quousque animam nostram 
tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. 

25. Dominus respondit eis: Ego vobis lo- 
quor, sed vos non creditis. Opera quce ego fa- 
cio in nomine Patris mei dilecti hcec de me 
testimonium perhibent. 

26. Sed vos non creditis, quia non estis 
ex ovibus meis. 

27. Oves mece audiunt vocem meam; et 
ego cognosco eas, et sequuntur me. 

28. Et ego do eis ceternam vitcvm , nun- 
quam peribunt, in celernum vivent; et nemo 
potcst de manu mea rapere eas. 

29. Quod mihi dedit Pater meus omnibus 
majus est; et nemo polest de manu rapere 
Patris mei. 



MHIHHWIIII 



163 



Innehuatl yuan notatzin canhuclticeme. 

Auh inJudiome concuicuique tetl, icqui- 
motetepachilhuizquya. 

Quinmonanquilili intecuyo J. X.: Cenca- 
miyec inqualli tlachihualli onamcchittiti ini- 
techpahuitznotlacotatzin; ipampa intechihua 
tlachihualli annechtetepachohua ? 

OuinanquiliqueinJudiome: Initechpa qual- 
H tlachihualli amotimitztetepachohua, cani- 
pampa inichicoitolloca dios; yuan yehica in- 
cantlacatl monoma, timoteotoca. 

Ouinmonanquilili intecuyo J. X. : Cuixamo 
icuilyuhtica inipan amonahuatil : Innehuatl 
oniquito , caanteteo ? 

Auh intla quimitalhui cateteo inaquique 
(juinmononochili dios, auh anhuel itlacahui 
inteotlatolli; 

Inquimocenquizcaquallilili notatzin, yuan 
tlalticpac quihualmihualli, auh inamehuantin 
anquitohua: Caticchicoitoa dios; iniconiquito, 
canipiltzin indios? 

Intlacamo nicchihua itlachihual notatzin , 
macamo xinechneltocacan; 

Auh intla nicchihua , yuan intlacamo an- 
nechneltocaznequi , manyehuatl xicneltoca- 
can intlachihualli, inic anquiximatizque, yuan 
anquineltocazque canotechca inotatzin , no- 
itech nica inotatzin. 



30. Ego et Pater meus unum sumus. 

31. Judcei ergo sustulerunt lapides , ut 
lapidarent eum. 

32. Responditeis DominusJ. Ch.: Multa 
bona opera ostendi vobis derivata ex Patre 
meo dilecto; propter quod opus eorum me 
lapidatis? 

33. Responderunt ei Judcei: Proptcr bo- 
num opus non lapidamus te, sed proper bla- 
sphemiam in Deum ; et quia tantum homo 
quum sis, vocas teipsum Deum. 

34. Respondit eisDominusJ. Ch.: Nonne 
seriptum est in lege vestra: Quia ego dixi , 
dii estis? 

35. Et si illos dixit deos, ad quos locutus 
est Deus, et non potest solvi Scriptura; 

36. Quem sanctificavit Pater meus, et in 
mundum misit, vos autem dicitis: Quia bla- 
sphemas in Deum; quiadixi, ego sum fdius 
Dei? 

37. Si non facio opera Patris mei, notite 
credere mihi; 

38. Si autem facio , et si non vultis cre- 
dere mihi, ipsis credite operibus, ut cogno- 
scatis, et credatis quia in me est Pater meus, 
et ego sum in Patre meo. 





FERIA QUINTA. 



LECTIO DANIELIS PROPHEMl. 

Caput III. 



InDaniel quimotlatlauhtili intecuyo, qui- 
molhuili: Totecuyoe diosc, ipaltzinco inmoto- 
catzin rnacamo xiquinmotelchihuili inmoma- 
cehualhuan, yuan macamo ticmomomayahui- 
liz, macamo ticmopopolhuiz inmotestamento. 



34. Daniel oravit Dominum, dicens: Do- 
mine Deus noster, propter nomen tuum ne 
despicias populum tuum, et ne rejicias , ne 
dissipes testamentum tuum. 




W£t 




166 



Macamo xitechmocuilili inmotetlaocoliliz- 
tzin ipampa inmotlaco Abraham, yuan Isaac 
motetlaecolticauh, yuan inisrael mosanclo; 

Intiquinmononochili, tiquinmocemitalhuili, 
inic tiquinmotlapihuiliz inpilhuan yuhqui in- 
ilhuicac cicitlaltin , yuan yuhqui inxalli in- 
hueyatenco onoc ; 

Caoticaxahuaque , totecuyoe , inamoma- 
chyuhqui ixquichtin tlateotocanime , yuan 
caticnotlacati telchihuallo inaxcan innohui- 
yan tlalticpac ipampa intotlatlacol. 

Auh inaxcan aocac tlatohuani, aocac te- 
yacana, aocac propheta, aocmo ilhuitlaquica, 
aoctle huentli, aocac tlamana, aocac tlapo- 
pulhuiya, yuan aoc can ictlamanalo inachto- 
mochihua mixpantzinco , 

Inic tiquicnopilhuizque motetlaocolilitzin ; 
macan choquiztica, necnomatiliztica ticelilo- 
can. 

Inyuh ipan huentli inichcame yuan qua- 
quahueque, yuan inetzontli ipan matlactec 
tzontli ichca cocone cencatotomahuaque, ma- 
cannoyuh mixpantzinco mochihua inaxcan 
tohuentli, inic mitzmohuelamachtiliz, yehica 
caamo tepinauhti inpan mochihua inmotet- 
tzinco tlaquauhtlamati. 

Auh inaxcan tocenyollocopa timitztotoqui- 
lya, yuan timitzmacaxilya, yuan tictemohua 
inmoxayacatzin. 

Macamo titechmopinauhtiliz ; macanyuh 
topan xicmochihuili inyuh cenca titlatlaca- 
tzintli, yuan cenca tihuey titetlaocolyani. 

Macan motlamahuicoltica xitechmomaquix- 
tili , yuan maxicmomahuicotili inmotocatzin, 
totecuyoe ; 

Yuan maixquichtin pinauhtillocan inteto- 
lini inpan quichihua motetlaecolticahuan ; 
maixquichica mohuelitilitzin pinauhtillocan , 
yuan ininchicahualiz manhuelpopolihui; 



35. Ne auferas a nobis misericordiam tuam 
propler dilectum tuum Abraham, et Isaac 
servum tuum, et Israel sanctum tuum; 

36. Quibus locutus es , et pollicitus es, 
quod multiplicares filios eorum sicut coeli 
stellas, et sicut arenam in litore maris; 

37. Quia imminuti sumus , Domine no- 
ster, plus quam omnes gentes, et sumus hu- 
miles et contempli hodie in universa terra 
proptcr peccata nostra. 

38. Et nunc nonest princeps, neque dux, 
neque propheta, neque holocaustum, neque 
sacrifidum, neque oblalio, neque incensum, 
et non est locus ubi offerantur primitiie co- 
ram te , 

39. Ut mereamur misericordiam tuam; 
sed in conlritione , et in spiritu humilitatis 
suseipiamur. 

40. Sicut in holocausto ovium et tauro- 
rum, et in millibus agnorum pinguium, sic 
in conspectu tuo fiat hodie sacrificium no- 
strum, ut placeat tibi, quoniam confusionem 
non efficit in eos qui in te confidunt. 



41. Et nunc in toto corde nostro sequimur 
te, et timemus te, et quwrimus faciem tuam. 

42. Ne confundas nos; sed nobiscum fac 
secundum mansuetudinem tuam, et magnam 
misericordiam tuam . 

43. Et in mirabilibus tuis erue nos , et 
glorifica nomen tuum, Domine noster; 

44. Et omnes confundantur qui tribula- 
tionem afferunt servis tuis; in omni magni- 
tudine tua coiifundantur , et robur eorum 
conteratur; 






167 



Yuan maquimatican cacanmoceltzin ti- 
teotl , titlatohuani, yuan cenca timahuicauh- 
qui innohuiyan cemanahuac, totecuyoe diose. 



45. Et sciant quia tu solus es Deus , tu 
Dominus, et gloriosus in universum orbem 
terrarum, Domine Deus noster. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecnyo 
J. X., cetlacatl phariseo quimotlatlauhtilica 
inic itlan motlaqualtiz ; auh intecuyo J. X. 
innoonmocalaque ichan phariseo, mohuetziti. 

Auh izcatqui cihuatzintli oncan catca in- 
altepetlipan tlatlacohuani, inoquima cainte- 
cuyo J. X. ichan omohuetziti inphariseo , 
oquihualcuic cecomitl pahatl ; 

Canchico inomoquetz icxitlantzinco tecuyo, 
niman yeicixayotica quimocxipaquilya, yuan 
itzontica inquimocxipopohuilya, yuan quite- 
namiquilyaya inicxitzin, yuan pahatl icqui- 
mamatilohuyaya. 

Auh iniquac oquittac phariseo inquimono- 
chili , yitic quito : Intlanelli propheta y, ca- 
nelli huelquimatizquya inaquini, yuan in- 
quinami cihuatl inquimatocaya; catlallaco- 
huani. 

Auh quimonanquilili intecuyo J. X., qui- 
molhuili: Simone, centlamantli nimitzilhuiz- 
nequi. Auh inyehuatl quito: Maxicmitalhui, 
temachtyanye. 

Quimonanquilili , quimolhuili ; Oncatca 
omentin motlacuyani ipal motlacuique ce- 
tlacatl tlaixtlapahuani; incetlacatl quimotlacui 
centzontli pesos ipan macuilpohualli; occetla- 
catl oquimotlacui opohual pesos ipan matlac- 
tli. 



VII. 



36. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., quidam Pharisceus rogavit eum ut 
cum illo manduearet; et Dominus J. Ch. 
ingressus domum Phariscei, discuhuit. 

37. Et ecce mulier quce erat in civitate 
peccatrix, ut cognovit quod Dominus J. Ch. 
in domo accubuisset Phariscei, attulit vas un- 
guenti; 

38. Et retro stans secus pedes Domini , 
lachrymis pedes rigabat, et capillis tergebat 
eos, et osculabatur pecles ejus , et unguenlo 
ungebat. 

39. Quum autem vidisset Pharisceus qui 
vocaverat eum, intra se dixit: Si vere pro- 
pheta hic esset, utique sciret quce, et qualis 
mulier tangit eum; quia peccatrix est. 

40. Respondit autem Dominus J. Ch., di- 
cens: Simon , aliquid habeo tibi dicere. At 
ille ait: Dic, magister. 

41. Respondit (Jesus), et dixii: Erant duo 
debitores qui debebant cuidam creditori; unus 
debebat quingentos numos(S); alius debebat 
quinquaginta ( 2 ). 



(1) Litteraliter azteca versio significat: quatuor centum plus quinquies viginti numos. Pesos autem est 
hispanica vox quosdam numos aureos exprimens. 

(2) In azteca phrasi legitur: duo viginli plus decem. 




Bffl 



4 68 



Auh inyehuantin iniquac atle onca yetlax- 
tlahuazque, canoquintlaocolli imomextin. Auh 
ac yehuatl inoccenca quitlacotla? 

Ouimonanquilili inSimon , quirnolhuili : 
Ininomati cayehuatl incenca miyec quitlao- 
colli. Auh intecuyo J. X. quimolhuili: Me- 
lahuac inotiquito , inicotitlatzontec. 

Auh inoihuicomocueptzino cihuatzintli, qui- 
molhuili inSimon: Tiquitta y incihuatzin- 
tli? Innehuatl mochan inonicalaquico , amo 
otinechicxipac ; auh inyehuatli ixayo inico- 
nechicxipac, yuan itzon iniconechicxipopouh. 

Amo tinechtennamic; inin inixquichcahuitl 
hualcalac, amo quinmanomocauh inquiten- 
namic nocxi. 

Inotzonteco amo pahatl icoticmamatilo ; 
auh inin pahall icoquimamatilo innocxi. 

Ipampa y yenimitzilhuya : Cenca miyec 
inpopolhuilo itlatlacol, yehica cacencahuey 
inicotetlacotlac. Auh inaquin cantepiton po- 
polhuilo, cantepiton inictetlacotla. 

Auh intecuyo J. X. quimolhuili incihua- 
tzintli: Tipopolhuilo inmotlatlacol. 

Auh inoncan centlaquaya niman ic imitic 
quitoque: Aquin y, inyuan huelquitepopol- 
huya tlatlacolli? 

Auh quimolhuili incihuatzintli : Motlanel- 
toquiliz inomitzmaquixti ; ihuiyan pacca xi- 
mohuica. 



42. Et quum illi nihil haberent unde red- 
derent, pepercit ulrisque. Ergo quis eum 
plus diligit? 

43. Respondit ei Sirnon, dicens: Ego cesti- 
mo quia is cui plus pepercit. Et Dominus 
J. Ch. dixit ei: Recte dixisti, recte judicasti. 

44. Conversus aulem ad mulierem, inquit 
Simoni: Vides hanc mulierem? Ego in do- 
mum tuam quum intravisseni , non dedisti 
aquam pedibus meis; hcec autem lachrymis 
lavit pedes meos, et capillis tersit pedes meos. 

45. Non dedisti mihi osculum; hcec ex quo 
inlravit, non cessavit osculari pedes meos. 

46. Caput meuni unguento non unxisti; 
Irnc autem unguento unxit pedes meos. 

47. Propler quod dieo tibi: Multa remit- 
tuntur ei peccata, quoniam mullum dilexit. 
Cui autem minus dimittitur, minus diligit. 

48. Porro Dominus J. Ch. dixit ad mu- 
lierem: Remittuntur tibi peccata tua. 

49. Et qui ibi comedebant simul tunc in- 
tra se dixerunt: Quis est hic, qui etiam po- 
test dimittere peccata ? 

50. Dixit autem ad mulierem: Fides tua 
salvam te fecit; Vade in pace. 



<^>r^s=i^ 



FERIA SEXTA. 



LECTIO JEREMIyE PROPHEM. 

Caput XVII. 



Ouito inhieremias: Totecuyoe, inixquich- 
tin mitzmocahuilya pinauhtilozque; inmitz- 
motlalcahuilya tlalpan icuilolozque , yehica 



1 3. Dixit Jeremias : Domine nosler. omnes 
qui te derelinquunt confundentur ; qui a te 
recedunt in terra scribentur, quia derelique- 



-0- 1 

caoquitlalcahuique iniyohui atl yollini, inye- 
huatl tecuyo. 

Totecuyoe, maxinechmopatili , caniman 
nipahtiz; maxinechmomaquixtili , caniman 
nimaquicaz , yehica tehuatzin tinotlayectene- 
hualiz. 

Izcatqui inyehuantin nechhualilhuya: Ca- 
tli initlatol tecuyo? Mahuallauh. 

Auh innehuatl amo onimotlapololti, nimitz- 
notoquilityuh intinotepixcatzin ; yuan amo 
oniquelehui ininnemiliz tlalticpactlaca , te- 
huatzin ticmomachitya. Intlein nocamacpa 
oquiz, inmixpantzinco huelmelahuac. 

Macarno xinechmornauhtili, catinonetema- 
chiliz iniquac netolinilo. 

Mapinauhtilocan innechtotoca , auh inne- 
huatl macamo nipinauhtilo; inyehuantin ma- 
momauhtican, auh innehuatl macamo nimo- 
mauhti; mainpan xicqualmihuali innentla- 
matiliz ilhuitl, yuan maontlamantli intlaihi- 
yohuiliztli icxiquinmotlatzacuiltili, totecuyoe 
diose. 



69 -o- 

runt venam aquarum viventium, ipsum Do- 
minum. 

14. Domine noster, sana me, et statim sa- 
nabor; salva me, et statim salvus ero, quo- 
niam tu es laus mea. 

15. Ecce ipsi dicunt ad me: Ubiest ver- 
bum Domini? Venial. 

16. Et ego non sum turbalus, sequens te 
pastorem meum; et non desideravi vitam ho- 
minum, tu scis. Quod de labiis meis egres- 
sum est, in conspectu tuo fuit rectum. 

17. Ne terreas me, sis tu spes mea quum 
afflictus ero. 

18. Confundantur qui me persequuntur , 
et ego non confundar; paveant illi , et ego 
non paveam; super eos mitte afflictionis diem, 
et duplici contritione contere eos , Domine 
Deus noster. 





EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., inhuehuey teopixque yuan inphariseo- 
me icatzinco mocentlalique, quitohuaya: 
Tlein ca y, tlein ticchihua ? Gainin cenca 
miyec intlamahuicolli quichihua? 

Intla canyuh ticcahuacan, camochitlacatl 
quineltocaz, yuan huallazque inRomatlaca , 
yuan techcuilizque intaltepeuh yuan intoma- 
cehualhuan. 

Auh ceyehuantin quito, itoca Cayphas , 
cainin teopixqui catca iniquac, quimilhui: 
Inamehuantin amotle anquimati, 



47. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., Pontifices et Phariscei congregati sunt, 
et dicebant: Quid in hoc, quid facimus? Quo- 
niam hic multa signa facit? 

48. Si sic dimittimus eum, omnes credent 
in eum, et venient Romani, et tollent nobis 
regionem nostram et nostram gentem. 

49. Unus autemex ipsis ait, nomine Cai- 
phas, quia hic pontifex erat lunc, dixit: Vos 
nescitis quidquam , 

22 




* 



-e- 170 

Amotle anquilnamiqui, caamotechmonequi 
incetlacatl ipampa miquiz altepetl, inicamo 
mochintin polihuizque macehualtin. 

Auh inicquito y, amocanineyocol; can ye- 
hica inteopixqui catca iquac, achtopa quito , 
caintecuyo J. X. impampa momiquiliz in- 
macehualtin; 

Yuan amocaniyo inpampa inmacehualtin, 
cannoyuan ipampa inicquincentlaliz dios ipil- 
huan inocecenmanca. 

Yquac y inhuelquilnamique inicquimomic- 
tilizque. 

Auh intecuyo J. X. aocmo imixpan mo- 
quixtyaya inJudiome , canompa mohuicac 
inaltepetl ipan motocayotya Ephrem quauh 
tenco, ompa itlan monemityaya initlamach- 
tilhuan. 



50. Neque cogitalis, quia expedit vobis ut 
unus homo moriatur pro populo, ne omnes 
pereant gentes. 

51. Dixit autem hoc, non a semetipso; 
sed quia quum esset pontifex anni illius, pro- 
phetavit, quod Dominus J. Ch. morilurus 
erat pro gente; 

52. Et non soium pro gente, sed etiam ut 
congregaret frlios Dei qui erant dispersi. 

53. Ex illa hora cogitaverunt interficere 
eum. 

54. Et Dominus J. Ch. jam non in palam 
ambulabat apud Judceos, sed abiit in civi- 
tatem qua vocabatur Ephrem juxta deser- 
tum, et ibi morabatur cum diseipulis suis. 



SABBATO 



LECTIO JEREMI^ PROPHET/E. 
Caput XVIII. 



Intlahueliloque Judiome nepanotl quimol- 
huique: Xihualhuiyan, maica titononotzaca 
inqualnemilice , inicmiquiz ; caamopolihuiz 
initlatol sacerdote , amonoyehuatl initenono- 
tzaliz tlamatini , amonoyehuatl initlatol pro- 
pheta: maxihualhuiyan, mantictolinilican to- 
tlatoltica, yuan macaocmo ticcaquican inix- 
quich itlatol. 

Maxinechhualmottili, totecuyoe, yuanma- 
xicmocaquiti inintzatziliz innechnixnamictya. 

Inqualli cuix yeanqualli ictecuepililo? Ye- 
hica caoquitlatataquiquc mnanima. Maxic- 
molnamiquili, caipampa inmixpantzinco oni- 
qnetz , inic huelimpan nitlatoz , yuan inic 
niquimiquahuiliz moqualanlzin. 



1 8. Impii Judwi ad invicem dixerunt: Ve- 
nite, cogitemus cogitationem contra justum , 
ut moriatur; non enim peribit lex a sacer- 
dote, neque consilium a sapknte, neque sermo 
a propheta: venite, percutiamus eum lingud 
nostrd, et non attendamus ad universos ser- 
mones ejus. 

19. Attende ad me, Domine noster , et 
audi clamorem inimicorum meorum. 

20. Pro bono numquid malmn reddilur? 
Quia foderuntfoveam animw mecefRecordare, 
quod propterea in conspeclu tuo steterim, ut 
bene pro eis loquerer, et ut avcrtcrem ab eis 
iram tuam. 



171 



Ipampay inimpilhuan maxiquinmapiz mi- 
ctili, mainmac xiquinmocahuili intemictyani; 
ininnamichuan macaocaque onyacan impil- 
huan , auh inicnocihua; yuan inimoquichuan 
mamictilocan; inintelpochuan maquinxixili- 
can inyaoyoc. 

Auh mainchampaca caquizti tzatziliztli , 
ca amoinnemachpan inimpan tiquinmaxitili- 
quyuh ichtecqui; yehica caoquichyuhque tla- 
tatactli inic nechacizque, yuan nocxitlan oqui- 
tlalique tzonhuaztli. 

Auh intehuatzin , totecuyoe, caticmoma- 
chitya inixquich icnohuicpa mononotza, inic 
nimiquiz ; macaino canxicmopopulhui inin- 
tlahuelilocayo , auh inintlatlacol inmixpan 
tzinco macamo polihui; mamixpantzinco ono- 
tihuetzican iniquac cenca timoqualanitiz, to- 
tecuyoe diose. 



21. Proptereafilii eorum fame morianlur, 
et deduceos inmanus carnificis; uxores eorum 
orbentur liberis, et fiant viclute; et viri ea- 
rum interficiantur ; juvcnes eorum destruan- 
tur in prcelio. 

22. Et de domibus eorum audiatur cla- 
mor, namrepente supereos indnces latronem; 
quia fecerunt foveam ut caperent me, et pe- 
dibus meis posuerunt laqueos. 

23. Tu autem, Domine noster , tu scis 
omne consilium eorum adversum me, ul mo- 
riar ; ne ignoscas iniquitati eorum , et pec- 
catum eorum in conspectu tuo non deleatur ; 
coram te fiant corruentes quum multum in- 
dignaberis, Domine Deus noster. 



II! 



[EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , quilnamicque inhuehueintin teopix- 
que inic noquimictizque lazaro; 

Vehica inyehuantin Judiome miyequintin 
ipampa quimotoquilyaya tecuyo J. X., yuan 
quimoneltoquityaya. 

Auh inimoztlayoc cenca miyequintin inma- 
cehualtin mocentlalique ipampa inilhuitl; ini- 
quac oquicacque caintecuyo J. X. ohualmi- 
huicac inoncan hierusalem, 

Oquicuique quauhxihuitl coyatl, yuan qui- 
monamiquilito , yuan tzatziya : Maxitechmo- 
maquixtili, mayectenehuallo inisrael itlato- 
cauh, initencopatzinco tecuyo ohuilmohuica. 

Auh intecuyo J. X. quimottili centetl asino 
tepiton, yuan ipan omohuetziti, inyuh icuil- 
vuhtica. 



1 0. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., cogiiaveruntprincipes sacerdotum ut 
interficerent etiam Lazarum ; 

1 1 . Quoniam ex illis Judceis multi propter 
eum sequebantur Dominum J. Ch. , et cre- 
debant in cum. 

12. In crastinum autem multce turbce 
convenerunt propter cliem festum; quum au- 
dissent quia Dominus J. Ch. venerat Jero- 
solymam , 

13. Acceperunt ramos palmarum, et pro- 
cesserunt obviam ei , et clamabant: Salvos 
fac nos, sit benedictus rex Israel, qui in no- 
mine Domini venit. 

14. Et Dominus J, Ch. invenit asinum 
parvum, et super eum seclit, sicut scriptum 
est. 





172 




Macamo ximomauhti, intichpuchSyon: iz- 
catqui inmotlatocauh yehualmohuica, ipan 
mohuctzititihuiz iconcuh asina cihuatl. 

Inyehuatli inachto amohuelquiximatque 
initlamachtilhuan; auh can iniquac mahuico- 
huac tecuyo J. X., iquac quihualnamicque, 
cayehuatli initechpatzinco icuilyuhti catca ; 
auh inyehuatli ipan quimochihuilique. 

Auh hueltlaneltilyaya inmacehualtin ini- 
tlantzinco catca, oniquac quimononochili la- 
zaro inoncan netocayan, yuan quimozcalili 
intlan mimicque. 

Ipampay inoquimonamiquilito macehual- 
tin, yehica quicacque caquimochihuili inin 
tlamahuicolli. 

Auh inphariseome quimolhuique: Anquit- 
ta, ca antle ticchihua, cantitoncncohua? Iz- 
catquicainixquichtin cemanahuactlaca ihuic- 
pa itztihui. 

Auh cequintin tlateotocanime catca in- 
nompa tlecoca , inictlatlatlauhtizque iniquac 
ilhuitl catca. 

Auh inyehuantini contocaque msanct phi- 
lippe ompa ichan inbethsaida initechpohui 
galilea, quitlatlauhtyaya, quilhuique : Nopil- 
tzine , tictottiliznequi intecuyo J. X. 

Hualla insanet philippe, quilhui insanct 
Andres ; auh insanct Andres yuan insanct 
philippe yenoceppa yeconmolhuilique inte- 
cuyo J. X. 

Auh intecuyo J. X. quinmonanquilili, quin- 
rnolhuili: Yeoncan yeimman inicmahuiztilil- 
loz, tenyohuaz inichpuchtli iconetzin. 

Nelli , huelnelli namechilhuya , inllacamo 
miquiz intlaolli intlalpan huetzi, 

Canicelca caniyocaca ; auh intlamiquiz , 
huelitech tlamochihuaz. Inaquin quitlacotla 
inianima, quipoloz; auh inaquin quicocolya 
\n\anima inican tlalticpac, quipia inicccmicac 
nemiz. 



lo. Noli limere, filia Sion: ecce rex tuus 
venit, sedens venit super pullum asince. 

1 6. Hcec primum non cognoverunt disci- 
puli ejus; sed quando glorificatus est Dominus 
J. Ch., tunc recordati sunt, quia hcec de eo 
scripta erant; et hcec fecerunt ei. 

17. Igitur tcslimonium perhibebat turba 
quce cum eo crat , quando vocavit Lazarum 
de sepulchro, et suscitavit eum a mortuis. 

18. Propterea venit obviam ei turba, quia 
audierant eum fecisse hoc signum. 

19. Phariswi ergo dixerunt: Videtis, quia 
nihil facimus, sed frustrati sumus? Ecce uni- 
versus mundus ad eum convertitur. 

20. Porro quidam Gentiles erant qui itluc 
ascenderant , ut adorarent dum dies festus 
esset. 

2 1 . Et isti accesserunt ad sanctum Philip- 
pum qui crat a Bethsaida Galikew, et ro- 
gabant eum, dicentes: Domine, nos volumus 
videre Dominum J. Ch. 

22. Venit s. Philippus, et dicit s. Andreot; 
s. Andrcas autem et s. Philippus rursum di- 
xerunt Domino J. Ch. 

23. Porro Dominus J. Ch. respondit eis , 
dicens: Jam venit hora ut glorificetur et lau- 
detur Virginis Filius. 

24. Amen, amen dico vobis, nisi mortuum 
fuerit granum frumenti in terra cadens, 

25. Solum ipsum manet; si autem mor- 
tuum fuerit , mullum producil. Qui diligit 
animam suam, perdet eam ; et qui odit ani- 
mam suam in hoc mundo, scrvat eam ut in 
ceternum vivat. 



173 



lntlaaca nechtlaecoltya , manechhualtoca- 
tyuh ; auh incanin nica, noompa yez innote- 
tlaecolticauh. Intlaaca nechtlaecoltiz, quima- 
huicotiz innotatzin. 

Inaxcan inanima mamantica, momocihui- 
tica, tequipachyuhtica. Auh tlein niquitoz? 
ISotatzine, inaxcan yuan inyeompa titztihui, 
maxinechmomaquixtili. Yehica canipampa 
inaxcan onihualla. 

Notatzine, maxicmomahuicotili inmotoca- 
tzin. Auh niman ilhuicacpa hualcaquiztic tla- 
tolli , quitohuaya : Gayeonimitzmahuiztili , 
onimitztenyoti, yuan occeppa nimitzmahuiz- 
tiliz, nimitztenyotiz. 

Auh inmacehualtin inoncan manca , yuan 
inquicacac, quitohuaya: Canellatlatzin. Auh 
inoccequintin quitohuaya : G&angel inoqui- 
hualmonochili. 

Auh intecuyo J. X. quinmonanquilili , 
quinmolhuili: Amonopampainohualla tzatziz- 
tli, can amopampa. 

Inaxcan onca itlatzontequililoca incema- 
nuhuac; inaxcan inican tlalticpac tlatohuani 
tlacalloz quiyahuac. 

Auh innehuatl intla nihuecapanoloz , in- 
huelniccahuaz tlalli, ixquich notechnicpachoz. 

(Inin quimitalhuyaya, icquinezcayotyaya 
inquenami miquiztli icmomiquiliz. ) 

Inmacehualtin quimonanquililique : Inte- 
huantin oticacque inipan nahuatilli , cain- 
xristo mochipa moyetztica: auh quenin tic- 
mitalhuya: monequi inhuecapanolozichpuch- 
tli iconetzin? Aquin inichpuchtli iconetzin? 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili : Ocnoma 
canachiton, intlanextli amotechca. Xinenemi- 
can inoc onca amotlanex, inicamo amopan 
tlayohuaz ; auh inaquin tlayohuayan nenemi, 
amoquimati incampa yauh. 

Inoc onca tlanextli, xicneltocacan intla- 
nextli. Yehuatly inquimitalhui tecuyo J. X., 
niman mohuicac, yuan quinmonetlatilili. 



26. Si quis mihi ministrat, me sequatur ; 
et ubi ego sum, illic erit et minister meus. 
Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum 
Pater meus. 

27. Nunc anima mea oppressa, commota, 
turbata est. Et quid dicam? Pater mi, ex hac 
hora et hic convertere ad me, salva me. Pro- 
ptcrea cnim in hanc lioram veni. 

28. Pater mi, cfarifica nomen tuum. El 
statim de ccelo audita est vox, quce dicebat: 
Jam clarificavi te , glorificavi te , et iterum 
clarifieabo, laudabo te. 

29. Turba ergo quw ibi stabat, et audie- 
rat, dicebat: Est tonitruum. Alii autem di- 
cebant: Angelus est qui locutus est ei. 

30. Et Dominus J. Ch. respondit eis, di- 
cens : Non propter me venit hic clamor, sed 
propter vos. 

31. Nunc est judicium mundi; nunc hujus 
mundi princeps ejicietur foras. 

32. Et ego si exaltatus fuero, si ejectus a 
terra, omnia gubernabo. 

33. (Hoc dicebat, ut significaret qud morte 
esset moriturus.) 

34. Turba respondit ei: Nos audivimus 
ex lege , quia Christus in wternum manet; 
quomodo autem dicis: oporlet exallari Vir- 
ginis Filium? Quis est Virginis Filius? 

35. Et Dominus J. Ch. dixit eis: Adhuc 
modicum, lumen in vobis est. Ambulate dum 
habetis lueem, ne super vos tenebrw fiant; 
et qui in tenebris ambulat, nescit quo vadat. 

36. Dum habetis lucem , credite in lucem. 
Ho3C loculus est Domiuus J. Ch., inde abiit, 
et abscondit se ab eis. 









c=- 17 4 -o- 



DOMIMCA IN RAMIS PALMARUM. 



Epistolam et Evangelium qucere in suo loeo (1). 



FERIA SECUNDA. 



LECTIOISAIyE PROPHET^. 



Ouito inEsaias prophetu: Intecuyo dios 
onechtlapolhui inonacaz, auh innehuatl anio- 
nictlahuelnaniiqui , amo onitzinquiz. 

Innonacayo oniquinmacac inechhuitequya 
auh innotenchal oniquinmacac innechmi- 
ctyaya ; innoxayac amo oniquimiquahuili in- 
nechahuaya, yuan nechchichaya. 

Intecuyo dios notepalehuicauh, icamo oni- 
pinauhtiloc; ipampay iniconicma noxayac 
yuhquiman tlaquahuac tetl, yuan nicmati 
caamo nipinauhtiloz. 

Amohueca moyetztica innechcenquizca- 
qualtilya, aquin nechhuelnamiquiz? Matone- 
huan titomanacan, aquin noyaoulr? Huelno- 
tlan huallaz. 

Izcatqui cainnotecuyo dios notepalelmi- 
cauh; aquin huelnechtlatzontequiliz? Izcat- 
qui inixquichtin inyuhqui tilmatin icolihuiz- 
que, yuan ocuilin quiquaz. 

Inamehuantin aquin quiinimocaxilya te- 
cuyo, yuan yequicaque initetlaecolticauh ? 
Aquin tlayohuayan nenemi, yuan atle onca 
itlanex, maitechmotemachi initocatzin tecu- 
yo , yuan manhuelquimotlaquauhmaca ini- 
teouh initlatocauh. 



Caput L. 

o. Dixit Isuius propheta: Dominus Deus 
aperuit mihi aurem meam, ego autem non 
contradico, non revertar. 

6. Corpus meum dedi percutientibus me , 
el genas meas dedi vellentibus me; faciem 
meam non averti ab increpuntibus me , et 
conspuentibus me. 

7. Dominus Deus auxiliator meus, ideo 
non sum confusus: ideo obtuli faciem meam 
ut duram petram, et scio quoniam non con- 
fundar. 

8. Juxta est qui justifwabit me, quis con- 
tradicet mihi? Simul stemus, quis est adver- 
sarius meus? Ad me veniat. 

9. Ecce quia Dominus Deus auxiliator 
meus; quis condemnubit me ? Ecce omnes 
quasi vestimentum conterentur , et linea co- 
medet eos. 

10. Ex vobis quis timens Dominum , et 
audiens servum suitm? Qui in tenebris am- 
bulut , et non est ei lumen, speret in nomine 
Domini, et innitatur super Deum Dominum 
suum. 



(1) Ita Codex, Idest: inter Epistolas cf, Evangelia dominicalibus officiis congruentia, quae separatim sequuntur 



-o- 175 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XII. 



Cayuh chiqua cemilhuitl quicaz inpascha 
intecuyo J. X. mohuicac inbethania, inompa 
micca lazaro, inquimozcalili tecuyo J. X. 

Auh ompa quimochichihuililique cochca- 
yutl; auh inmartha tetlaqualtyaya, auh in- 
lazaro noyuan catca itlantzinco motlaqual- 
tyaya. 

Auh inMaria concuic centlatamachihualli 
inpahatl nardo, yuanpahatl inhuelmotquitica 
cenca tlacotli icquimamatillo inicxitzin te- 
cuyo J. X., auh itzontica inquipopouh icxi- 
tzin; auh cencalli moman inicahuiyax pa- 
hatl. 

Auh ceyehuantin initlamachtilhuan , ye- 
huatl inJudas Scarioth intemac quimotla- 
xili , quito : 

Inin pahatl tleica amo castolpohualli te- 
puztli icomonamacac, yuan omacoque inmo- 
tolinya? 

Auh inicquito y, amoipampa inin camote- 
quipachohuaya icnotlaca, canipampa caich- 
tecqui catca, yuan oncatca initominxiquipil, 
intlein temacoya, quipiaya. 

Ouimitalhui intecuyo J. X.: Mamotelchi- 
hua , xiccahuacan incihuatzintli, inic quipiaz 
pahatl inmonequiz iniquac nitocoz. 

Camochipa amotlan nemizque inmoto'i- 
nya; auh innehuatl amo mochipa inamotlan 
nyez. 

Auh miyequintin macehualtin Judiome 
quimatque , caompa moyetztica inbethania ; 
oncan huallaque , amo caniyo ipampatzinco 
intecuyo J. X.; canoyuan ipampa inicquit- 
tazque lazaro , inquimozcalili intlan mimic- 
que. 



1. Igitur sex dies anle Pascham Dominus 
J. Ch. venit Bethaniam, ubi mortuus fuerat 
Lazarus, quem suscitavit Dominus J. Ch. 

2. Et ibi fecerunt ei coenam; et Martha 
ministrabat , et Lazarus etiam erat et cum 
eo munducabat. 

3. Maria autem accepit libram unguenti 
nardi, et unguento oblato valde pretioso un- 
xit pedes Domini J. Ch., et capillis suis ex- 
tersit pedes ejus: et domus impleta est ex 
odore unguenti. 

4. Porro unus ex discipulis ejus, ille Judas 
Iscariotes qui postea tradidit eum, dixit: 

5. Hocunguentum quare trecentis denariis 
non veniit, et datum est egenis? 

Q.Dixit autem hoc, non ideoquia solicilus 
esset erga egenos, sed quia fur erat, et habens 
marsupium , qucecumque mittebantur , ser- 
vabat. 

7. Dixit Dominus J. Ch.: Ne male dicite, 
sinite mulierem, ut scrvet unguentum neces- 
sarium quum sepeliar. 

8. Semper enim vobiscum erunt pauperes; 
ego vero non semper vobiscum ero. 

9. Et multa turba ex Judwis cognovit , 
quia illic est in Bcthania; ibi venerunt, non 
tantum propter Dominum J. Ch. ; sed etiam 
ut viderent Lazarum, quem suscitavit a mor- 
tuis. 





' 







176 



FERIA TERTIA. 



LECTIO JEREMIiE PROPHETtE. 

Caput XI. 






Inhieremias quito: Auh intehuatzin, tote- 
cuyoe, otinechmottili, yuan oniquixima; te- 
huatzin otinechmonextilili ininneyolnonotza- 
liz. 

Auh innehuatl yuhquiman ichcaconetzintli 
incenca yocoxcatzintli inteopan onmanalo ; 
auh amo oniquixima, caonotechpa mononotz- 
que, oquitoque: Xihualhuyan, maquahuitl tic- 
tlalican inipan itlaxcal , mahuelticpopolocan 
inintlalpan inocnemi, auh inintoca macaoc- 
moceppa ilnamico. 

Auh intehuatzin tintlatocauh yaoquizque 
Sabbaoth , inmelahuac ictimotlatzontequilya, 
yuan huelticmiximachilya intlein teiticca , 
yuan inteyollo, maintechpa niquittaz inmo- 
tetlatzacuiltilitzin ; cayeonimitznonextilili in- 
noneteilhuiliz, totecuyoe diose. 



18. Jeremias dixit: Tu autem, Domine 
noster , demonstrasti mihi , et cognovi; tu 
ostendisti mihi meditationes eorum. 

19. Et ego quasi agnus mansuetus in 
templo immolatus; et non cognovi, quia ad- 
versum me cogitaverunt consilia , dicentes : 
Eamus, lignum mittamus in panem ejus, de- 
leamus eum de terra viventium , et nomen 
ejus non amplius memoretur. 

20. Tu autem Dominus exercituum Sa- 
baoth , qui juste judicas , et bene scrutas quce- 
cumque sunt intus, et corda, cx eis videam 
ultionem tuam; quoniam revelavi tibi cau- 
sam meam, Domine Deus noster. 




PASSIO DOMINI NOSTRI J. CH. SECUNDUM MARCUM. 

Caput XIV. 
In illo tempore erat Pascha et azima post biduum, etc. Qucere in Feria aexta. 



177 



FERIA QUARTA. 



LECTIOISAI^ PROPIIET^. 

Caput LXIII. 



Izcatqui quimitalhuya intecuyo dios: Xi- 
quilhuican inichpuch Sion : Izcatqui , caye- 
hualmohuica inmotemaquixticatzin ; izcatqui 
initetlaxtlahuil quimotquilitihuitz , auh initla- 
chihualtzin ixpantzincoca. 

Auh inoquinmomaquixtili tecuyo inmotla- 
pepenalhuan quitocayotizque : cenquizca- 
qualli macehualli. Auh intehuatzin timotene- 
huaz titocayotilloz : tlatemolli altepetl , auh 
amotlacahualli. 

Aquin y inompa hualitztyuh Edon tlapalli 
initilma inbosra? Inin cenca chipahuac ic- 
qualneci initilma, huey chicahualiztica inne- 
nentinemi.Nehuatl, iniquitohua justicia, yuan 
tepampa ninicalli inicnitemaquixtiz. 

Auh inaxcan tleica chichiltic motilma, auh 
inmotilma yuhquima itilma intlapatzca in- 
noncan vino patzcoyan? 

Canocel inonitlaquequetz innoncan vino 
patzcoyan, auh inmacehualtin ayac mace 
oquichtli notlanca; oniquinquequetz inipan 
notlahuel, yuan oniquinquequetz inipan no- 
quallan; auh inimeco ipan notilma otzitzi- 
cuicac, yuan oixquich niccatzauh innotilma. 

Auh iniquinnetzoncuihuaz caniticca , ca- 
yeipan inxihuitlin inninotzoncuiz. 

Nohuiyampa nitlatlachiz , auh ayac oni- 
quittac tepalehuyani; onitlatemo, auh ayac 
onez intepalehuiz: yuan onechmaquixti in- 
noma, auhinnoquallan yehuatl onechpalehui. 



(^LXii. 11. Hcec dicit DominusDeus: Di- 
cite filice Sion: Ecce, jam venit salvator tuus; 
ecce merces ejus quam affert venit , et opus 
ejus coram illo. 

12. Et electos tuos quos reclemit Dominus 
vocabunt: sanctus populus. Tu aulem voca- 
beris nominaberis: qusesi ta civilas , et non 
derelicta. 

LXIII. i.Quis est iste quireverlitur de Edom 
tinctis vestibus deBosrafllle formosus apparet 
in vesle sua, in magna fortitudine gradiens. 
Ego , qui loquor justitiam, et propugnator 
sum ad salvandum. 

2. Nunc igitur quare rubrum est vesti- 
mentum tuum , et vestimentum tuum sicut 
vestimenta calcantium in torculari? 

3. Solus calcavi torcular, et de gentibus 
nemo, non unus vir est mecum; ego calcavi 
eos in furore meo, et ego conculccwi eos in ira 
mea; el sanguis eorum super vestimenta mea 
aspersus est, et omnia inquinavi vestimenta 
mea. 

4. Etquandoego ulciscar est incorde meo, 
est enim proximus annus redemptionis mece. 

5. Undique aspexi , et neminem inveni 
adjutorem; qucesivi, et nemo fuit qui adju- 
varet; et salvavit mihi manus mea, et indi- 
gnatio mea ipsa auxiliata est mihi. 



(I) Etsi haec Lectio ex Capite LXIII excerpta sit, lamen a postremis versiculis Ce 



Capitis praecedentis incipit. 
23 









J 78 ~;- 



Auh oniquinquequetz inmacehualtin ican 
notlahuel, yuan oniquimihuinti ican noqual- 
lan, yuan hueltlalpan tlaltitech onic huicac 
inichicahualiz. 

Initetlaocolilitzin tecuyo niquilnamiquiz , 
yuan nicnoyectenehuiliz ipampa inixquich 
onechmomaquili totecuyo dios. 



6. Et conculcavi populos in furore meo , 
el inebriavi eos in ira mea, et in terram de- 
traxi virtulem eorum. 

7. Miserationum Domini recordabor , et 
laudabo eum propter omnia quw dedit mihi 
Dominus Deus nosler. 



ALIA LECTIO ISAI^ PROPHELE. 

Caplt liii. 



Ouito inEsaias: Totecuyoe, aquin oqui- 
neltocac intlein oticcacque? Auh inimatzin 
tecuyo ac onextililoc? 

Auh inicotlecoc yuhquima tlacotl inpopo- 
tzahui ixpantzinco, yuan yuhquiman tlanel- 
huatl intlahuacpan actoc: atle iqualnezca , 
amotleichipahuaca; otiquittaque, auh aocmo 
nezi inixayac, yuan ticnequya inmatiquit- 
tacan ; 

Inotelchihualoc, canelquitzacuiya inoquich- 
tin, inoquichlli inquihiyohuiya incococ . teo- 
pouhqui huelconmati incocoliztli ; auh yuh- 
quima omotlati inixayac hueltlatelchihualli, 
ipampay atle ipanotiquittaque. 

Ganelli intococoliz yehuatl oquihiyohui, 
vuan intonecocoliz oquipaccaceli ; auh inte- 
huantin yuhquinma teococoxqui nanahuati 
ipanoticmatque, intecuyo Dios oquimomictili 
yuan oquicnonemachiti. 

Auh inyehuatl oxoxolehualo ipampa in- 
totlahuelilocayo, cenca otoliniloc ipampa in- 
totlatlacol; intononotzaloca inic titlamatcayez- 
que itechtzinco catqui intecuyo, auh inixo- 
xolehualiz inic yapalehuac inacayotzin icoti- 
patique. 

Intixquiehtin inmaca cantichcame otitotla- 
pololtiquc otitixcuepque , ceceyaca oquitoca 
iniyohui; auh intecuyo oitechquimotlalili in- 
tixquichtin lotlatlacol. 



1. Dixit Isaias: Domine noster, quis cre- 
didit quod audivimus ? Et brachium Domini 
cui revelatum est? 

2. Et ascendit sicut virgullum coram eo, 
et sicut radix de lerra sitienti: non est ei 
species, neque decor ; nos vidimus (eum), et 
adhuc non erat aspectus, et desiderabamus 
vklere eum; 

3. Despectum, abjeclum virorum, virum 
palientem dolores, scientem infirmitatem ; et 
quasi absconditus vultus ejus et despectus , 
propter quod nihil reputavimus eum. 

4. Vere languorcs nostros ipse tulit , et 
dolores noslros portavil; et nos quasi lepro- 
sum putavimus eum, quem Dominus Deus 
pcrcutiit et humiliavit. 

5. Ipse autem vulneratus est propter ini- 
quitates nostras, attritus est propter scelcra 
nostra; disciplina nostra ut pacificaremus 
super Dominum, el livore corporis sui sa- 
nati sumus. 

6. Nos omnes adinstar ovium erravimus 
huc et illuc, unusquisque deciinavit in viam 
suam; et Dominus posuit in co omnium no- 
strum iniquitatem. 



^- 179 



Huentzintli omochyuh cayehuatzin oqui- 
monequilti, auh auio motlatolti: yuhqui- 
ma ichcatl huicoz mictilotyuh, yuan yuhqui- 
ma ichcaconetzintli amonahuatiz inixpan in- 
quixima, amono motlatoltiz. 

Iquaniloc itechpa innentlamachiztli yuan 
tlatzontequiliztli ; initlacamecayo ac huelqui- 
pohuaz? Yehica caotecoc inintlalpan inoc- 
nemi: ipampa initlatlacol nomacehual onic- 
micti. 

Auh temac quincahuaz intlahueliloque 
ipampa innetocaliztli, yuan inmocuiltonohua 
ipampa inimiquitzin : yehica caatle oquichyuh 
tlahuelilocayotl , atle tecaneca cayahualiztli 
itlatoltzin itechonezqui. 

Auh intecuyo oquimonequilti incenca qui- 
motoliniliz cocoliztica ; intla omomiquili ipam- 
pa tlatlacolli, quimiltaz intepilhuan inhue- 
cauhnemizque , auh initlanequilitzin hueli- 
mactzinco mochihuaz. 

Yehica caotequitic , otlacotic inianima , 
quittaz yuan huelpachihuiz: inica itlamatiliz 
(cainyehuatl yecnemilice) noquincenquizca- 
qualtiliz inmiyequintin notetlaecolticahuan , 
auh initlahuelilocayo yehuatl quipaccaceliz. 

Ipampay miyequintin initech niquinpo- 
huaz, auh quixexeloz inintetlatlacaltil chica- 
huaque, yehica caomomiquili, yequeneyuan 
opohualoc intlahueliloque , auh inyehuatzin 
otlaihiyohui inmiyequintin intlatlacol , auh 
iparnpa inamo quipia nahuatilli motlatlatla- 
uhtili. 



7. Victima factus esl quia ipse voluit, et 
non locutus est: sicut ovis ducetur ad occi- 
sionem, et sicut agnus non obsutet coram 
tondente, neque aperiet os. 

8. Sublatus est de angustia et de judicio; 
generationem ejus quis enarrahit? Quia ab- 
seissus est de terra viventhim: propter pec- 
cata populi mei percussi eum. 

9. Et dabit inipios pro sepultura, el divi- 
tem pro morte sua: eo quod non fecerit ini- 
quitatem, neque dolus in sermone ejus fuerit. 



10. Et Dominus voluit opprimere eumin 
infirmitate; si mortuus fuerit pro peccato , 
videbit filios longcevos, et voluntas ejus in 
manu sua fiet. 

1 1 . Quoniam ministravil, laboravit anima 
ejus, videbit et saturabitur: in scientia sua 
fquia ipse est justusj juslificabit multos ser- 
vos meos, et iniquitates eorum ipse portabil. 

12. Ideo multos ei dispertiani, et dividet 
spolia foriium, propterea quod morluus est, 
et etiam numeratus est cum sceleratis, et ipse 
tulit multorum peccata, et pro iis qui trans- 
grediuntur legem peroravit. 



PASSIO DOMINI NOSTRI J. CH. SECUNDUM LUCAM. 

Capit XXII. 
\n illo tempore appropinquabat autem dies, elc. Qumre etiam hanc passionem in Feria sexta. 







1 

1 

w 













180 



FERIA QUINTA IN COENA DOMINI. 

LECTIO EPISTOLE BEATI PAULI I." AD CORINTHIOS. 

Caput XI. 



Noteiccahuane, iniquac amocentlalya, an- 
monechicohua aocmo huelanquiquazque ini- 
nacayotzin tceuyo. 

Cacecenyaca motlapalohua inquihualcuiz 
icochca inic quiquaz. Auh cctlacatl teocihui, 
auh inoccetlacatl ihuintin. 

Guix maca onmamani amocal inoncan an- 
tlaquazque yuan amatlizque? Aco cananqui- 
telchihua initeopantzin Dios , yuan anquin- 
pinauhtya inatle quipia?Tlein namechilhuiz? 
INamechyectenehua? Can inipampay amona- 
mech yectenehua. 

Caitechpalzinco onicuic intecuyo inona- 
mechmacac, yehica caintecuyo J. X. iniquae 
vohualtiea temac tlacaloya conmocuili in- 
ilaxcaltzintli, 

Inoonmollatlatlauhtili quimotlatlapanili , 
yuan quimitalhui : Xicmocuilican, yuan xic- 
moqualtican: cayehuatli innonacayotzin ina- 
mopampa temac cahualloz; inin xicchihua- 
can inic annechilnamiquizque. 

Canoyuhy inomocochcayotitzino conmanili 
inCaliz, quimitalhui: Inin caliz cayancuic 
Testamento inipan notlacoezcotzin. Inyehua- 
tli inquezquipa anquizque icannechilnami- 
(jiiizque. 

Cainquezquipa anquiquazquc inin tlaxcal- 
tzintli , yuan anquizque Caliz, icanquilnami- 
(juizque inimiquitzin, inixquichcahuill hual- 
laz. 

Auh inaxcan inaquin inamomclahuac ic- 
quiquaz inin tlaxcaltzintli , yuan quiz ini- 
caliz tecuyo , ipampa tlatzontequililoz inina- 
cayotzin yuan iniezcotzin tecuyo. 



20. Meifralres, quum convenitis in unum, 
jam non licet vos manducare corpus Domini. 

21. Unusquisque cnim antea affert ccenam 
suam ad manducandum. Etalius esurit, alius 
autem vinosus est. 

22. Numquid non habelis domos vestras 
ubi manducetis et bibatis? An contemnitis 
Ecclesiam Dei, et confunditis eos qui nihil 
habent? Quid dicam vobis? Laudabo vos? 
Sed propter hoc vos non laudo. 

23. Quoniam ego accepi a Domino quod 
vobis iradidi , quoniam Dominus J. Ch. in 
qua nocte tradebatur accepit panem, 

24. Et quuni oravisset fregit eum, et di- 
xit: Accipite , et manducate: hoc cnim est 
corpus meum quod pro vobis tradetur; hoc 
facite ut commemoretis me. 

25. Similiter postquam comdvisset accepit 
calicem, dicens: Hic calix est novum Testa- 
mentum in meo sanguine. Hoc (facite) quo- 
tiescumque bibetis in meam commemoratio- 
nem. 

26. Nam quotiescumque manducabitis 
hunc panem, el bibetis calicem, annuntiabith 
mortem suam (Domini), donec veniat. 

27. Ilaque quicumque indigne manduca- 
verit hunc panem, et bibcrit calicem Domini, 
proptcrea reus erit corporis ct sanguinisDo- 
mini. 



' 





181 



Auh intlacatl manhuelmoycyeco ; yuan 
quiniquac quimoqualtiz intlaxcaltzintli, yuan 
quiz incaliz. 

Cainaquin amomelahuac icquiqua, yuan 
amomelahuac icqui , canitlatzontequililoca 
inquiqua yuan inqui: ininacayotzin tecuyo 
canipan quimali inoccequi tlaqualli. 

Ipampay inamehuantin miyequinlin inco- 
coxque yuan amochicahuaque, yuan miye- 
quintin incochi. 

Caintlatonoma titotlatzontequilyani , ca- 
nelli amotitlatzontequililozquya. 

Iniquac tecuyo techmotlatzontequililya , 
ictinonotzalo, inicamo yuan tixnahuatilozque 
incemicac. 



28. Homo autem seipsum probel ; et postea 
edat de illo pane, et bibat de calice. 

29. Qui enim indigne manducat, et indi- 
gne bibit, judicium suum manducat et bibit: 
corpus Domini existimans alium cibum. 

30. Ideo inter vos multi infirmi et imbe- 
cilles, et mulli dormiunt. 

31. Quod si nosmetipsos dijudicaremus , 
utique non judicaremur. 

32. Dum Dominus nos judicat, corripi- 
mur, ut non damnemur in wternum. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XIII. 



Inayamo quica ilhuitl pascha, intecuyo 
J. X. inyequimomachitya, cayeimman ye- 
qualcan inicquimotlalcahuiliz inin cemana- 
huac, quimotoquiliz initatzin , iniquac yeo- 
quinmotlacotilli initechtzinco pohuiya intlal- 
ticpac ncmya , inyeimiquiz, tempa inyetzon- 
quicaz inemiliztzin oquinmotlacotilli. 

Auh inonecochcayotiloc, yuan intlacateco- 
lutl iniquac yeoquiyolloti iudas Scarioth inic 
temac quimotlaxiliz; 

Inoquimomachiti tecuyo cainitatzin ix- 
quich imac oquimocahuilli, yuan caitechco- 
patzinco quiz Indios, yuan caquimotoquilya 
in iios; 

Hualmoquetzino inoncan necochcayotilo- 
yan, yuan quimotlalili initilmatzin, auh ino- 
conmocuili iztac tilmatzintli, icmapantzinco. 

Catepan atl conmotequili inapazco, niman 
icpeuh inyequinmocxipaquilya itlamachtil- 
huan, yuan quinmocxipopohuilya ica iztac 
tilmatzintli , inicmapantzinoticatca. 



1. Anlequam exiret dies festus Paschce , 
Dominus J. Ch. sciens, quia jam venit hora 
ejus ut transeat de hoc mundo, perveniat ad 
Patrem suum , quum dilexisset eos qui sibi 
pertinuerant qui in mundo erant, usque ad 
mortem, usque ad finem vitoi suce dilexit eos. 

2. Et quum coenavisset, et diabolus quum 
jam misisset in cor Judce Iscariotce ut tra- 
deret eum; 

3. Sciens Dominusquia Pater suus omnia 
in manus ejus dedit, et quia ab ipso Deo 
exivit, et assequitur Deum; 

4. Surrexit a ceenaculo , et posuit vesti- 
mentasua, et quumaccepisset album lintcum, 
prwcinxit se. 

5. Deinde aquam posuit in pelvim, statim 
cepit lavare pedes discipulorum, et extergere 
pedes eorum cum albo linteo, quo pnecinctus 
erat. 








Auh itech acico inSymon pedro. Auh in- 
yehuatl 'pedro quimolhuili : Totecuyoe, te- 
huatl tinechmocxipaquilya? 

Intecuyo J. X. quimonanquilili , quimol- 
huili: Innehuatl tlein nicchihua, inaxcan amo- 
ticmati; auh catepan ticmatiz. 

Auh msanct pedroquito: (Janiman aic ti- 
nechmocxipaquiliz. Intecuyo J. X. quimo- 
nanquilili: Intlacamo nimitzicxipacaz, amo- 
noyuah tipohuiz. 

Auh inSymon pedro quimolhuili : Tote- 
cuyoe, macamo caniyo inocxi ximopaquilli, 
canoyuan inoma yuan notzontecon. 

Intecuyo J. X. quimolhuili: Inaquin ye- 
chipahuac, cayeyo itechmonequi inmocxipa- 
caz, cayenohuiyan chipahuac. JNoamehuan- 
tin anchipahuaque, yece amo amochintin. 

Caquimomachityaya inac yehuatl temac 
quimotlaxiliz; ipampa inquimitalhui : Amo 
amochintin anchipahuaque. 

Auh iniquac oquimomocxipaquili, conmo- 
cuili initilmatzin; auh inonoceppa omohue- 
tziti, quinmolhuili: Anquimati intlein amix- 
pan onicchyuh? 

Inamehuantin annechilhuya, canitemach- 
tyani yuan nitlatohuani ; huelanquitohua ; 
yehica canehuatl. 

Auh inaxcan intlanehuatl nitlatohuani 
yuan nitemachtyani onamechicxipac, noa- 
motechmonequi inepanotl amocxipacazque. 

Camachyotlonamechtlalili, inic canoyuhqui 
anquichihuazque inyuh nehuatl oarnixpan 
nicchyuh. 



6. Porro venit ad Simonem Petrum. Et 
ipse Petrus dixit ei: Domine noster, tu milii 
lavas pedes? 

7. Dominus J. Ch. respondit ei, dicens: 
Quod ego facio , modo tu nescis; postea au- 
tem scies. 

8. Et sanctus Petrus dicit: In celernum 
non lavabis mihi pedes. Dominus J. Ch. re- 
spondit ei : Si non lavero tibi pedes , neque 
habebis partem mecum. 

9. Et Simon Petrus dixitei: Domine no- 
ster, non solum pedes meos lava, sed etiam 
manus meas et caput meum. 

10. Dominus J. Ch. dicit ei: Qui lotus 
est, solum indiget lavare pedes, quia undique 
est mundus. Vos mundi estis, sed non omnes. 

1 1 . Quoniam sciebat, quisnam traditurus 
erat eum; propterea dixit : Non omnes mundi 
estis. 

12. Quum aulem lavisset pedes eorum , 
accepit vestimenta sua; et quum ileruni re- 
cubuisset, dixiteis: Scitis quid vobis fecerim? 

13. Vos milii dicitis, ego sum Magisler 
et Dominus; bene dicitis; elenim ego sum. 

14. Itaque si ego Dominus et Magister 
vobis lavi pedes , etiam vos debetis invicem 
vobis lavare pedes. 

15. Nam exemplum vobis dedi, ul simili- 
ter facialis sieut ego coram vobis feci. 



183 



FERIA SEXTA IN PARASCEVE. 



PROPIIETIA PRIMA OSEJ]. 



Inin quimitalhuya tecuyo dios: Inipan in- 
netequipachotiz cencaoc yohuatzinco tlahuiz- 
calpan innohuicpa icazque: Xihualhuiyan , 
maihuictitocuepacan intecuyo ; 

Gayehuatzin otechmotlatzacuiltilli , yuan 
otechpati; yehuatzin techmohuitequiliz, yuan 
techpatiz. 

(lanihuipllayoc intechyollitiz; yuan eilhui- 
tica intechizcalliz, yuan ixpantzinco tinemiz- 
que. Tictiximachilizque , yuan tictotoquili- 
tyazque, inic tictiximachilizque tecuyo: yuh- 
quiman tlahuizcalpan ictlacencahualli ihuic 
hualmoquixtya , auh ihuic huallaz yuhqui- 
man quiyahuill xopantla yuan ayaxcan hue- 
tzi tlalli. 

IntiEffraim, tlein mopan nicchihuaz?Inti- 
Juda, tlein mopan nicchihuaz? Inamotetlao- 
coliliz yuhqui yohualtica mixtli, yuan yuhqui 
inyohuatzinco ahuechtli incanquiztiquica. 

Inipampay oniquinnonotz intlatoltica in- 
prophetame, yuan notlatoltica oniquinmicti ; 
yuan motetlatzontequilyaya yuhqui tlanextli 
ic hualquica. 

Yehica catetlaocoliliztli inonicnequi, amo- 
yehuatl inhuentli; yuan occencaye inixima- 
choca tlatohuani, amomachyuhqui intlatilo- 
huentli. 



Caput VI. 

1. Ilcec dicit Dominus Deus: In tribula- 
tione sua primd mane ad me consurgent : 
Venite, revertamur ad Dominum; 

2. Quia ipse nobis indulsit , et sanavit nos; 
ipse nos percutiet, et curabit nos. 

3. Post duos dies vivificabit nos; et in 
tertia die suscitabit nos, et in conspectu ejus 
vivemus. Nos sciemus, et sequemur , ut co- 
ynoscamus Dominum: quasi diluculum prce- 
paratus est egressus ejus, et veniet quasi im- 
ber hiemalis et serotinus terrce. 



4. Ephraim, quicl pro te faciam? Juda , 
quidpro te facicmi ? Vestra misericordia quasi 
matutina nubes, ct quasi matutinus ros per- 
transiens. 

5. Propter hoc exhorlavi eos in sermone 
prophetarum, et in verbis meis occicli eos; et 
judicia tua quasi lux cgredientur. 

6. Quia misericordiam volui, et non sa- 
crificium; et magnopere scientiam Domini, 
plusquam holocausta. 




PROPHETIA SECUNDA EXODI. 



Iniquac y intecuyo dios quimolhuili in- 
moysen yuan iAaron inompa intlalpan egi- 
ptotlaca: 



Caput XII. 

1 . In cliebus illis Dominus Deus dixit ad 
Moysen et Aaron in terra JEgtjpti: 





Inin metztli ipeuhcayez inoccequi metztli: 
ican quipehualizque, yacachtoyez inipan iz- 
quitetl metztli, inic cexihuitl quica. 

Xiquinnonotzacan inixquichtin ipilhuan 
Israel, yuan xiquinmilhuican : Inyeimatla- 
quilhuiyoc inin metztli cecenyaca ichan qui- 
huenchihuaz ichcaconetl innohuiyan techan. 

Auh intla canquezquitlacatl inic hueloneo- 
huaz inqualoz ichcaconetl, connotzaz inical- 
nahuactlacatl incan monetecliana incal , can- 
izquintin inquezquintin huelinpanyaz inqui- 
quazque ichcaconetl. 

Auh inichcaconetl yehuall inancan itla- 
cauhqui, yehuatl inoquichtli ichcaconetl; ca- 
noyuh anquihuenchihuazque iniconeuh qua- 
quauhtentzone. 

Auh inanquipiazque y ixquichica inima- 
tlaquilhuiyoc onnahui inin metztli; yuan 
huelixquichtin inipilhuan Israel inquihuen- 
chihuazque iquac inohuelomopillo tonatyuh. 

Yuan concuizque iniyezco, yuan iyo- 
mexti itech quichichihuazque intlaquetzalli 
moquequetzticac, yuan incalixquatl inizqui- 
can calli innoncan quiquazque inacayo. 

Auh inquiquazque inacayo iquac inyeyo- 
huac cantlatlehuatzalli yez, yuan inipan qui- 
quazque yehuatl intlaxcalli amotlaneloli yuan 
inchichicquilitl. 

Amolle canxoxouhqui inanquiquazque , 
amono ancapahuacizque ; canyeyo tlatle- 
huatzalliyez: anquiquazqueinitzonteco, yuan 
icxi , yuan icuitlaxcol. 

Auh iniyomiyo amo anquipuztequizque 
niman aoctle mocahuaz inotlathuic. Intla 
oquitla mocahuaz, tletl icanquillalizque. 

Auh yuhin inanquiquazque: amocuicuitlal- 
pizque, yuan amocacactizque, amomac hoo- 
noz amotopil, auh canicyuhca inanconqua- 
tiquicazque; ca phase, caniquiz tiquicaliz 
intecuyo. 



2. Isle mensis erit principium aliorum 
mensium; ex eo incipietis, primus erit ex 
omnibus mensibus, ex quo annus incipit. 

3. Nunliate hoc universis filiis Israel , ei 
dicite eis: Decimd die hujus mensis unusquis- 
que lollat agnum per familias et domos suas. 

4. Sin autem minor esl numerus ut possit 
sufficere ad manducandum agnum, vocabit 
vicinum suum qui junctus est domui suce , 
sed tot animarum quot possint sufficere ad 
esum agni. 

5. Et agnus ipse sit absque macula, idem 
masculus agnus; simililer tolletis et hoedum. 



6. Et servabitis eum usque ad decimam 
quartam diem hujus mensis; et omnes filii 
Israel immolabunt eum quum occiderit sol. 

7. Et sument de sanguine ejus , et super 
utrumque ponent postem cedificii , et in su- 
perliminaribus omnium domorum in quibus 
comedent carnem illius. 

8. Et comedent carnes suas quum nocte 
illd igni assce fuerint, et simul edent panem 
non elaboratum (azymos) cum succis agresti- 
bus. 

9. NiJnl crudum ex eo comedetis , neque 
aqud coquetis; sed tantum igni assum erit: 
manducabitis caput ejus, et pedes, etintestina. 

10. Et quidquam ex eo non reiinquetis, 
nihil remanebit usque mane. Si quid resi- 
duum fuerit, in ignem conjicietis. 

11. Sic autem comedclis illum : renes ve- 
stros accingetis, et calceamenta habebitis, in 
manibus vestris lenebitis baculos vestros , et 
festinanter comedetis ; est enim Phase, (id 
est) transitus Domini. 







185 



TEXTUS DOMINIC/E FASSIONIS EX OMNIBUS QIJATUOR EVANGELISTIS COLLECTUS. 

NICAN MITOHUA INPASSION TLACENTLALILLI INQUICUILOQUE 
NAHUINTIN EVANGELISTAME. (i) 



[noontlatlatlauhtiloc, hualmoquixti inte- 
cuyo J. X. yuan initlamachtilhuan, commo- 
panahuili initoca atl cendron; cayuh quimo- 
chihuilyani, intecuyo inomohuicaya tepetic- 
pac olivete, hualmohuicac milpan itocayocan 
Gethsemani , innoncan maniquilmilli; oncan 
onmocallaqui yuan initlamachtilhuan. 

Auh inyehuatl intemac quimotlaxilli on- 
matya , yehica camiyecpa ompa onmohui- 
caya intecuyo J. X. , yuan itlamachtilhuan. 
Iniquac y quinmolhuili initlamachtilhuan : 
Ocnican ximotlalican ixquichcahuitl innepan- 
onyaz nitlatlatlauhtityuh. 

Auh inoconmonochilli sant pedro yuan 
inomentin ipilhuan Zebedeo, nimaya ictla- 
ocoya, nentlamati, yuan momauhtya, yuan 
mamana momocihuiya; yuan quinmolhuili: 

Cenca tlaocoya inanima yuhquimiquizne- 
qui. Ocnican xinechchyacan, noyuan xicto- 
cocan yuan xitlatlatlauhtican, inicamo ipan 
anhuetzizque teneyeyecoltiliztli. 

Auh inyehuatzin yenoceppa achinepa on- 
mohuicac, inic quintlalcahui centlamotlalpan; 
auh inomotlanquaquetzino, tlalpan mixtla- 
pachtlaz, icmotlatlatlauhtilyaya , intlahuel- 
mochihuaz, canquicaz initlaihiyohuiliztzin , 
quimitalhuya: 



Postquam oravisset, egressus est Dominus 
J. Ch. cum discipulis suis, transiit torrentem 
Cedron ; quoniam juxta morem , Dominus 
quum ivisset in montem Olivarum, venit in 
villam quce dicitur Gethsemani, ubi erat hor- 
tus; ibi ipse introivit et discipuli sui. 

Ille autem qui tradidit illum sciebat, quia 
frequenter illuc convenerat Dominus J. Ch., 
et discipuli sui. Tunc dixit discipulis suis: 
Hic sedete donec vadam illuc et orem. 



Quum autem assumpsisset sanctum Petrum 
et duos fdios Zebedcei, cepit contrislari, me- 
stus esse, et timere, et tcedere; et ait illis: 

Valde tristis est anima mea usque ad mor- 
tem. Hic cxpectate me, et vigilate, et orate, ne 
intretis in tentationem. 

Et ipse rursus paullulum processit , ut 
flecteret genua in terram; et quum proces- 
sisset, super terram procidit, et orabat, ut, si 
fieri posset, transiret passio sua, clicens: 



(1) Ita Codex; quod interpretatur : Hic narrat Passionem compositam ex scriplis quatuor Evanyelistarum. 
Singulorum vero scripta in sequentibus Evangeliis dominicalibus separatim referuntur. 



24 








186 



Notatzine, ixquich huelticmochihuilya in- 
tla ticmonequiltya ; inin caliz macan xinech- 
miquanilili; yece macamo mochihua intlein 
nicnequi, maean yehuatl inticmonequiltya. 
Auh quinhualmotoquili initlamachtilhuan, 
inquimomittaco cohcochticate; quilhui insayit 
pedro: TicochiSymone? Inyuhinamo huelce 
hora nohuan amixtocohua? Xictococan, yuan 
xitlatlatlauhtican, inicamo ipan anhuetzizque 
teneyeyecoltiliztli. Cainespiriiu tlapaltic mo- 
cencauhtica; auh intenacayo amochicahuac. 
Yenoceppa mohuicac yeicopa, yuan mo- 
tlatlauhtili, quimitalhui:Notatzine, intlacamo 
hueliti incan niquanililoz mCalix, intla can- 
niquiz, mamochihua inticmonequiltya. 

Yenoceppa hualmohuicac, quimomottilico 
cocochi ; cainyehuantin cenca oncochmiquya, 
auh amo quimatya intlein icquimonanquili- 
lizque. Inoquimomocahuili, yenoceppa mo- 
huicac, yeic yexpa motlatlatlauhtili, cayenoe 
inquimitalhui. 

Auh ilhuicacpa quihualmonextili Angel 
quimochicahuili; yequene cenca mamantzi- 
no, huecauhtica inmotlatlauhtili. Auh iniito- 
naltzin yuhqui cztli chichipin tlalpan tohto- 
tocac. 

Auhinomotlatlatlauhtilli, auh inyeinhuicpa 
hualmohuica itlamachtilhuan, yeic yexpa in- 
quimomottilico cocochi ipampa intlaocolli ; 
auh quinmolhuili: Tleica ancochi? Xicochi- 
can, yuan ximocehuican ; maixquich. Izcat- 
qui cayeimman, yeoncan; auh inichpuchtli 
iconetzin inmactlacalloz inllatlacohuani. Xi- 
moquetzacan, matihuiyan; izcatquiyehuallaci 
intemac nechtlacaz. 

Ocnoma motlatoltiticac , izcatqui quizti- 
huetzino inJudas Scarioth, ce yehuantin in- 
matlactin omomen apostolome ; auh oquimo- 
huan yaoquizque, yuan inin tiyacahuan hue- 



Pater mi, omnia ta potes facere si tu vis ; 
isle calix Iranseal a me; veruntamcn non fiat 
quod ego volo, sed quod tu vis. 

Et venit ad discipulos suos, quos invenit 
dormientes; dixit sancto Petro : Dormis, Si- 
mon? Sic non potuisti una hora mecum vi- 
(jilare ? Vigilate, et orate, ne inlretis in ten- 
tationem. Spiritus quidem fortis et promptus 
est; caro autem infirma. 

Ilerum abiii secundo, el oravit, dicens: 
Pater mi, si non potest transire hic calix , 
nisi bibam illum, fiat voluntas tua. 

Iterum venit, et invenit eos dormientes ; 
ipsi enim erant valde somno oppressi , et 
ignorabant quid responderent ei. Et relictis 
illis, iterum abiit, et tertio oravit, eundem 
sermonem dicens. 

De ccelo autem apparuit ei Angelus con- 
fortans eum; et factus in agonia , prolixius 
orabat. Et sudor ejus sicut sanguinis guttce 
in terram decurrebat. 

Et quum oravisset, et jam venisset ad di- 
scipulos suos , tertio invenit eos dormientes 
prce tristilia; et dixit eis: Quid dormilis? 
Dormite , et 7'equiescite ; sufficit. Ecce jam 
venit hora; et Virginis Filius in manus tra- 
detur peccatorum. Surgite, eamus; eccejam 
appropinquatur qui me tradet. 



Adhuc co loquente, eccc venit Judas Sca- 
riothcs, unus de duodccim Aposlolis ; et cum 
co milites, et eorum duccs principes sacer- 
dotum ct Phariscei, et magna turba venit , 




187 



hueintin teopixque yuan phariseome, yuan 
cenca miyequintin macehualtin quinhualhui- 
cac, quinhualihuaque inhuehucintin teopix- 
que, yuan teotlatolmatini, yuan huehuetque, 
\mespada\ma\yetya, yuaninquaquauh, yuan 
intetepuztopil, yuan intlahuilteuh hualyetya, 
yuan imocouh, yuan hualmoyaochichyuh- 
tyaque. 

Auh intemac quimocahuili machyotl quin- 
macac quiteixiinachti, quimilhui : Inaquin 
nictenamiquiz, yehuatl oxictzitzquican, huel 
xicpixtihuiyan. Yuan quinyacauhtyaya itlan 
onmaxitito intecuyo J. X., inic quimotenami- 
quiliz; auh niman hueliquac onoonacico, 
icyuhca itlantzinco onmiquani , quinmolhui- 
li: Ximopaquiltitye, temachtyanie; yuancon- 
motenamiquili. 

Ouimolhuili intecuyo .1. X.: Nocnyuh- 
tzine, tleic otihualla? Judase, tetenamiqui- 
liztica temac ticahua inichpuchtli iconetzin! 
Auh intecuyo J. X. caixquich quimomachi- 
tyaya inipantzinco mochihuaz , omiquanitzi- 
no, yuan quinmolhuili : Aquin anquitemohua? 
Quinanquilique: Yehuatl inJesus nazareno. 

Ouinmolhuili intecuyo J. X.: Canehuatl. 
Auh inyehuatl Judas intemac quimotlaxili 
intlan yhcaya. Auh iniquac oquinmolhuili, 
canehuatl , chicoyaque , tlalpan aaquetzti- 
huetzque. 

Auh yenoceppa quinmotlatlahuili: Aquin 
anquitemohua? Auh inyehuantin quitoque: 
Yehuatl inJesus nazareno. Auh intecuyo 
J. X. quinmonanquilili : Onamechilhui, ca- 
nehuatl. Auh intla nehuatl annechtemohua, 
canxiquincahuacan inmanhuiyan. 

Inic neltiz tlatolli inquimitalhui; intinechin- 
momaquilli, amo ceme oniquinpollo. 

Quiniquac itlantzinco onmiquanique, yuan 
quicuitihuetzque, quimotzitzquilique. Auh 



quos miserant summi sacerdotes, et scribce , 
et seniores, cum gladiis, et lignis, et fustibus, 
et lanternis, et facibus, et armis. 



Qui autem tradidit eum signum dedit illis 
cognitum, dicens: Quem ego osculatus fuero, 
illum tenetc , et caute clucite. Et anlecedebat 
eos adversus Dominum J. Ch., ut osculare- 
tur eum; ct quum pervenisset ad eum, con- 
festim appropinquavit ei, dixitque: Ave, ma- 
gister ; et osculatus est eum. 



Dixitque illi Dominus J. Ch.: Amicemi, 
ad quid venisti? Judas , osculo tuo tradis 
Virginis Filium! Porro Dominus J. Ch. quo- 
niam omnia sciebat quce super eum ventura 
erant, processit, et dixit eis: Quem quceritis? 
Responderunt illi : Ipsum Jesum Nazarenum. 

Dixit eis Dominus J. Ch.: Ego sum. Ipse 
autcm Judas qui tradidit illum cum cis crat. 
Ut ergo dixit eis, ego sum, abierunt retror- 
sum, in terram ceeiderunt. 

Iterum ergo eos interrogavit : Quem quce- 
ritis? Illiautem dixerunt: Ipsum JesumNa- 
zarcnum. Et Dominus J. Ch. respondit eis: 
Dixi vobis, quia ego sum. Si ergo me quce- 
ritis, sinite hos abire. 

Ut impleretur sermo quem dixit ; quos 
mihi dedisti, non unum perdidi. 

Tunc accesserunt ad eum, et apprehende- 
runt et tenuerunt eum. Illi autem qui circa 









inyehuantin initlantzinco manya inoquittac 
yemochihuaz , quitoquc : Totecuyoe , cuix 
caictitehuitequizque intepuzmaquahuitl ? 

Intecuyo J. X. quinmonanquilili , quin- 
molhuili: Ocxicahuacan, maocmo telchihua. 
Auh inSymon Pedro, ceyehuantin initlan- 
tzinco manya intecuyo J. X., quitquiticaya 
tepuzmaquahuitl , rnacouh , quihualquixti 
yuan quihuitec inhuey tcopixqui itetlaecol- 
ticauh ; quitlaxili inimayauhcampaca inacaz. 
Auh inyehuatl tetlaecollyani itoca catca Mal- 
chus. 

Intecuyo J. X. quimolhuili inSymon Pe- 
dro : Xoconaqui inmotepuzmaquauh iniyo- 
noyan. Incaliz inonechmomaquili notatzin 
amoticnequi iniquiz? Cainixquichtin inqui- 
cuizque tepuzmaquahuitl, tepuzmaquauhtica 
inpolihuizque. Cuix timomati, camohuelnic- 
notlatlauhtiliz inotatzin , innechmomaquiliz 
inamo canmallac xiquipiltin Angelome? Auh 
quenin neltiz teotlatolli ? Ca monequi yuh 
mochihuaz y. Auh iniquac ocontzitzqui ina- 
caz, quimopalili. 

Iniquac y intecuyo J. X. ixquichtin quin- 
molhuili inmacehualtin inihuictzinco hualla- 
ea, iuhuehueinlin teopixque, yuan inteopan 
tepachohua, yuan huehuctque : Yuhqui ma- 
ichtecqui ancanaco inic oanhuallaque, amo- 
tepuzmaquauh yetihuiz yuan amotetepuzto- 
pil ohualyatya inannechanaco ; iniquac mo- 
moztlae amotlan nicatca teopan, namech 
machtyaya, amoquin oanechyuhquc , amo 
anechtzitzquique. Telcayeimman, inihuelitiliz 
tlayohualli. Auh inin ic ixquich omochyuh, 
inic neltiz inquitotyaquc proplietame. 

Iniquac inmochintin cholloque initlamach- 
tilhuan , quinmocahuilitiquizque. Auh cetla- 
catl telpuchtli quimotoquililihuiya caniztac 



ipsum erant videntes quod fulurum erat, di- 
xerunt: Domine noster, num percutiemus in 
gladio? 

Dominus J. Ch. respondit illis , dicens: 
Sinite usque huc , nolite maledicere. Porro 
Simou Petrus , unas ex illis qui erant cum 
Domino J. Ch., ferebat gladium, venit, edu- 
xit eum et percussit summi sacerdotis ser- 
vum; abscidit dexteram auriculam ejus. Et 
ille servus nomine erat Malclms. 



Dominus J. Ch. dixit Simoni Petro : Mitte 
gladium tuum in vaginam. Calicem quem 
mihi dedit Pater meus non vis ut bibam il- 
lum? Omnes enim qui acceperunt gladium , 
gladio peribunt. An putas, quia non possum 
rogare patrem meum , qui mihi dabit plus 
quam decem legiones Angelorum? Quomodo 
ergo implebuntur Scripturce? Quia oportet 
sic fieri hcee. Et quum tetigisset auriculam 
ejus, sanavit eum. 

In illa hora Dominus J. Ch. dixit omni- 
bus turbis quw adversus illum venerant , 
principibus sacerdotum , et templi magistra- 
tibus, et senioribus: Tanquam ad latronem 
venistis ad me, cum gladiis et fustibus vestris 
ad me exislis; quum quolidie vobiscum fue- 
rim in templo, me novistis, nihil mihi feci- 
stis, nec me tenuistis. Scd hcec est hora ve- 
stra, etpotestas tenebrarum. Hoc autem totum 
factum est , ut adimpleretur quod dixerunl 
prophetce. 

Tunc omnes fugerunt discipuli ejus, relin- 
quentes eum. Quidam autem adolescens se- 
quebatur eum solum albd sindone amictus; 




4 89 ^- 



canahuac inquimololotihuiya ; noquitzitzqui- 
que. Auh inyehuatl quitlaztiquiz iniztac ca- 
nahuac , imixpampa yehuac. 

Auh inyaoquizquc yuan tehuetlatoque yuan 
inintlacahuan Judiome conmanilique intecu- 
yo J. X., yuan conmolpilique; achtopa ixpan 
quihuicaque inAnas , cainmonta catca in- 
Cayphas , iniquac teopixcatya. Auh inCay- 
phas cayehuatl inquinnonotz Judiome , in- 
quimilhui , camonequi incetlacatl inpampa 
miquiz macehualtin. 

InSymon pedro quimotoquilitya intecuyo 
J. X. yuan inocce tlamachtilli. Auh inyehuatli 
tlamachtilli, caquiximatya inhuei teopixqui , 
yuantzinco oncalacque intecuyo J. Ch. ini- 
tecpanchan huey teopixqui. 

Auh inSymon pedro quiyahuac tlatlapo- 
loyan icaca. Auh inyehuatl tlamachtilli in- 
quiximatya teopixqui hualquiz, quilhui in- 
tlatlapo , yuan concallaqui inSymon pedro. 

Auh incihuatl intlatlapo quilhui inSymon 
pedro: Cuix noyuan tipohui initlamachtil- 
huan y? Ouito inyehuatl: Caamo.Auh intla- 
tlacoti yuan intiyacahuan tlecuillan manca, 
cacehuaya; yuan mozcohuaya. 

Nointlan nicaca inSymon pedro , mozco- 
huaya. Auh inoquittac cetlacatl cihuatl tla- 
cotli catlecuillan ehuatica , yuan iniquac 
oquilztimoquetz, quito: Inin canoitlan nenca. 
Auh inyehuatl amo quimomachitocac ixquich 
tlacatl ixpan, inquito: Cihuatzintle, caamo- 
niquiximati, amonicmati, amononiquiximati 
intlein tiquitohua. 

Auh quiyahuac hualquiz ixpan intecpan- 
calli, yuan tzatzic inhuexolotl. Auh inyehua- 
tli huey teopixqui quimotlatlahuilyaya inte- 
cuyo J. X. initechpa itlamachtilhuan , yuan 
itechpa initlamachtiltzin. Quinmonanquilili 
intecuyo J. X. : Innehuatl teixpan iniquinno- 



ct tenuerunt eum. At ille, rejectd ctlbd sin- 
done, coram eis profugit. 

Cohors ergo ct tribuni et ministri Ju- 
dceorum comprehenderunt Dominum J. Ch., 
et ligaverunt eum ; primum adduxerunt eum 
coram Anna, quia socer erat Cayphce, qui tunc 
pontificabat. Caypha autem ille erat qui con- 
silium dederat Judceis, dicens, quia oportebat 
unum homincm mori pro populo. 

Simon Petrus sequebatur Dominum J. Ch. 
et alius discipulus. llle discipulus autem, quo- 
niam erat notus pontifici, inlroivit cum Do- 
mino J. Ch. in atrium pontificis. 

Simon Petrus aulem foris ad ostium sla- 
bat. Et ille discipulus qui notus erat ponti- 
fici exivit, clixil osliarice , et introdux.it Si- 
monem Pctrum. 

Porro ancilla ostiaria dixit Simoni Petro : 
Numquid et lu es ex discipulis istius? Dixit 
ille: Non sum. Servi autem et minislri ad 
prunas stabant, quia frigus erat; et calefa- 
cicbant se. 

Cum eis erat Simon Petrus, calefaciens se. 
Et quum vidisset eum qucedam ancillu ad 
prunas stantem, et quum sedisset, dixit : Jste 
etiam cum illo erat. Ille autem negavit eum 
coram omnibus, dicens: Mulier, non novi il- 
lum, nescio, neque novi quid clicas. 



Et foras exiit ante atrium, et cantavit gal- 
lus. Ille. ergo pontifex intcrrogabat Dominum 
J. Ch. de discipulis suis, et de doctrina ejus. 
Respondit ei Dominus J. Ch.: Ego palaru 
locutus sum hominibus. Ego semper in sy- 
nagoga docui, el in templo, quo omnes eon 





notz tlalticpactlaca. Innehuatl mochipa ne- 
centlaliloyan initemachti , yuan teopan, inon- 
can mochintin monechicohuaya Judiome ; 
yuan atle canichta inniquito. Tlein tinech- 
tlatlahuya ? Yehuantin xiquintlatlaliui inqui- 
cacque intlein niquimilhui. Izcatqui yehuan- 
tini quimati intlein nehuatl niquito. 

Auh iniquac oconmitalhui y, ceyehuantin 
intiyacahua innoncan ihcaya quimixtlatzinili 
intecuyo J. X., quimolhuili : Yuh ticnanqui- 
lya inhuey teopixqui? Ouimonanquilili inte- 
cuyo J. X. : Intlacamo qualli oniquito, xitla- 
neltili itechpa inamoqualli ; auh intla qualli, 
tleica tinechmictya? 

Auh inAnas canilpitya iniquihuicpa coni- 
hua inCayphas huey teopixqui, inimachcauh 
huey teopixque. Inoncan monechicohuaya 
inixquichtin teopixque, yuan tlamatineme , 
yuan phariseome, yuan huehuetque. 

Auh insant pedro canhuecapa quimotztili- 
tya inic calaquito itecpanchan huey teopix- 
qui ; auh iniquac tletlalique ininepantla tec- 
pan , auh msan pedro innepantla icaca in- 
oncan yahualitihtimanca. 

Auh inyetlatlapolloyan hualquica, yeno- 
cetlacatl quittac cihuatl tetlaecoltyani, yuan 
quimilhui inoncan manca : Inin canoitlan 
nenca inJesus nazareno. Ouinachitonca in- 
yenoc huelce quittac , quilhui : Canotehuatl 
itechtipohui ; auh quilhuique : Cuix note- 
huatl intechtipohui initlamachtilhuan ? 

Insan pedro quito: Niccauhtzinc , caamo; 
auh yenoceppa amo quimomachitocac qui- 
chyuh juramento: Caamo niquiximati. Auh 
eatepan ycachitonca yeachi ce liora, itlan 
omiquanique inoncan manca , yuan quilhui- 
que msan pedro: Canelli nointechtipohui , 
camotlatol mitznextya, cano Galilea mochan. 



veniebant Judcei; et nihil in occulto locutus 
sum. Quicl me interrogas? Illos interroga 
qui audierunt quod loeutus sum eis. Ecee isti 
sciunt quce ego dixerim. 



Quum autem dixisset hcec , unus ex illis 
ministris ibi prcesentibus dedit alapam Do- 
mino J. Ch., dicens: Sic respondes pontifici? 
Respondit ei Dominus J. Ch. : Si male to- 
cutus sum, testimonium perhibe de mato ; si 
autem bene, quid me ccedis? 

Annas autem eum ligatum misit ad Cay- 
pham ponti/icem, qui tunc prwerat sacerdo- 
tibus. Ibi conveniebant omnes sacerdotes, et 
Scribce, et Phariscei , et seniores. 

Et sanctus Petrus a longc secutus esl eum 
usquc in atrium summi ponti/icis ; tuneautem 
accenserunt ignem in medio atrii , et sanctus 
Petrus in medio erat ibi cireumsedentium. 

Quum autem janud exiret, et altera an- 
cilla vidit eum , et dixit his qui ibi erant : 
Etiam hic erat cum Jesu Nazareno. Post pu- 
sillum alius videns eum, dixit: Et tu cle itlis 
es', clixerunt ergo: Numquid et tu es ex di- 
scipulis ejus? 

Sanctus Petrus dixit: Frater mi, non sum; 
et iterum negavit cum juramento : Quia non 
novi hominem. Et post parvum intervallum 
quasi unius Jiorce, accesserunt ad eum qui ibi 
erant, etdixerunt sancto Petro: Vere tuex il- 
lis es, nam et loquela tua manifestum te faei/. 
quod ex Galilcva es. 



191 



Ceyehuantin initetlaecolticahuan, hueiteo- 
pixqui, yuan yolqui inquinacaztlaz sanpedro, 
quilhui: Cuixamo itlan nimitzittac inompa 
quilla?Auh insan pedro yenoceppa amo qui- 
momachitocac. Iquac y niman yeicmotetel- 
chihua , amo quimomachitocac yuan qui- 
chyuh juramento, quito: Cainin amoniquixi- 
mati inanquitenehua. 

Auh ocnomatlatoticac , yenoceppa tzatzic 
inhucxolutl. Intecuyo hualmocuep conmot- 
tilli insrm pedro ; auh insan pedro quilnamic 
initlatoltzin tecuyo J. X. inquimitalhui: In- 
ayamo oppa tzatzi huexolutl, expa inamo 
tinechmomachitocaz. Inoquiyahua hualquiz , 
cenca yelelacic, inchocac. 

Auh inyehuantin teopixque, inin teachca- 
huan yuan inixquichtin mocentlalyaya qui- 
temohuaya inquenin quitentlapiquizque te- 
cuyo J. X. , inic quimomictilizque ; huela- 
moquittaque. Iniquacmiyequintin iztlacatine- 
me testigosi 1 ) oncan onyaque, amotle quilna- 
miquya intlatolliamomelahuac inquitohuaya. 

Auh catlatzacca huallaque omentin iztla- 
catini testigos, quitoque: Inin quito: Nehuatl 
nicxilihuiz inin teopan inmatica tlachyuhtli , 
auh inyeilhuitl occentetl niquetzazinamoma- 
tica tlachyuhtli. Amono quilnamiquya intla- 
tolli amomelahuac inquitohuaya. 

Auh inhuey teopixqui tlanepantla hual- 
moquetz, quimotlatlauhtili intecuyo J. X., 
quimolhuili: Amotle icticcuepa, atle ictitla- 
nanquilya initechpa y inic mitzixnamiqui in- 
mohuicpa quineltilya y? Auh intecuyo J. X. 
camocauhtzinohuaya, amotle icquinanquili. 

Auh inimachcauh teopixque quimolhuili : 
Huelnimitznahuatya ipaltzinco indios inmo- 
chipa monemitya, inic titechilhuiz inaco te- 
huatl tipiltzin dios yectenehualloni? 



Unus ex illis ministris, pontifex , et co- 
gnatus ejus cujus abscidit auriculam sanctus 
Petrus, dixit: Nonne cum eo ego te vidi in 
horto? Sanctus Petrus ergo iterum negavit. 
Tunc stalim cepit anathematizare , negavit 
et juravit , diccns: Quia istum nescio quem 
dieitis. 

Adhuc autem eo loquente, iterum cantavit 
gallus. Dominus conversus respexit sanctunt 
Petrum; et sanctus Petrus recordatus estverbi 
Domini J. Ch. qui dixerat ei: Prius quam 
cantet gallus, ler me negabis. Egressus foras, 
amare ingemuit, flevit. 

Itaque illi sacerdotes, eorum minislri et 
omne concilium qucerebant quomodo calu- 
mniarentur Dominum J. Ch. , ut interfice- 
rent illum; et non invenerunt. Quum multi 
falsi testes accessissent , nemo recordabatur 
sermones impios quos loquebatur. 

Novissime autem venerunt duo falsi testes 
qui dixerunt: Hie dixit: Ego destruam hoc 
templum temporis puncto , et post triduum 
aliud cediftcabo extemplo. Neque recordaban- 
lur sermones injustos quos loquebatur. 

Et princeps sacerdotum de medio surrexit, 
interrogavit Dominum J. Ch., dicens: Nihil 
opponis, nihil respondes ad ea quw isti ad- 
versum te testificantur? EtDominus J. Ch. 
non contendebat, nihil respondit. 

Princeps autem sacerdotum ait illi: Adjuro 
te per Deum semper vivum, ut dicas nobis 
si tu es fliusDei benedicti? 




(1) Vox hispanica, seu rastcllana, quse significat testis. 



192 



I \ 




Intecuyo J. X. quinmolhuili : Tehuatl oti- 
quito, canehuatl. Yece nelli namechilhuya, 
inyeompa titztihui anquittazque inichpuchtli 
iconetzin imayauhcampa mehuititiyez inichi- 
cahualitzin dios, yuan ilhuicacpa mixtli ipan 
hualmoliuicaz. 

Iniquac y inimachcauh teopixque quitza- 
tzayauhqui inililma, quito: Oquichicoito in- 
dios. Tlein icnomatiquinnequi testigome? 
Izcatqui huelaxcan ohuanquicacque inichi- 
coitolloca dios. Ouenanquitta? 

Inyehuantin ixquichtin quillatzontequili- 
que, quitoque: Cahuel imacehualinmiquiztli. 
Auh inquitzitzitzquya tecuyo, icamocacaya- 
huaya, yuan quimohuitequilyaya.Iniquac in- 
cequintin nimayaicquimichichilya, yuan qui- 
mixquimilhuique yuan quimixtlatzinilique. 

Auh inoccequintin quincapanique, quito- 
huaya: Xitechilhui, Xristoe ; aquin omitzix- 
tlatzini? Yuan occequin cencamiyec iniqui- 
mochicoitalhuyaya. 

Auh inollathuic, inixquichtin huehueintin 
teopixque, yuan inin huehueyohuan mace- 
hualtin, yuan intlamatinime icatzinco mocen- 
tlalique , inic quimictizque; auh oncan con- 
mohuiquilique inin nccentlalyaya, quimolhui- 
lique: Intla tehuatl tiChristo, maxitechilhui. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Intla- 
huel namechilhuiz, amo annechneltocazque; 
auh intla namechtlatlahuiz, amotleicannech- 
nanquilizque , amono icannechcahuazque. 
Auh inyeompa titztihui inichpuchlli iconetzin 
imayeccampa mehuitityez inichicahualitzin 
dios. 

Auh inixquichtin quitoque: Anca tehuatl 
intipiltzin dios? Ouinmolhuili: Amehuantin 
anquitohua;canehuatl. Auh inychuantin qui- 
toquc: Tlein nomaictinequi inllaneltililiztli? 
Catehuantin huclicamacpa oticcaque. 



Dominus J. Ch. dixit illi: Tu dixisti, ego 
sum. Verumtamen dieo vobis, amodo videbitis 
Virginis Filium a dextris sedentem virtutis 
Dei, et in nubibus coeli venientem. 



Tunc princeps saeerdotum scidit vesti- 
menta sua, dicens: Blasphemavit in Deum. 
Quid adhue egemus testibus? Eece nunc au- 
distis blasphemiam suam in Deum. Quid vo- 
bis videtur? 

Illiomnes condemnaverunt eum, dieentes: 
Quia equidem meretur niortem. Qui autem 
tenebant Dominum , illudebant ei et percu- 
liebant euni. Tunc aliqui expuerunt in fa- 
ciem ejus , et contumeliis, et colaphis cecide- 
runt eum. 

Alii autem velaverunt eum, dicentes: Dic 
nobis, Christe , quis tibi alapam dedit? Et 
alia multa blasphemanles dicebant in eum. 

Et ut factus est dies, omnes principes sacer- 
dotum, et seniores populi et scribce convene- 
runt cum eo, ut eum morti traderent; ct du- 
xerunt eum in concilium suum, et dixerunt 
ei: Si tu es Christus, clic nobis. 

Dominus autem J. Ch. dixit illis: Si vobis 
dixero, non credetis; si autem vos interroga- 
vero, nihil respondebitis mihi, neque rne di- 
mittetis. Amodo autem Virginis Filius a 
dextris sedebit virtutis Dei. 



Omnes ergo dixerunt: Tu ergo es filius 
Dei? Qui ait: Vos dicitis; ego sum. At illi 
dixerunt: Quid adhuc desideramus testimo- 
nium? Ipsi enim de ore ejus audivimus. 




193 



Auh inyehuantin ixquichtin omocentlali- 
que. huclmononotzquc, quihualalcahuique 
inCayphas , canilpitica inquimohuiquilique 
inteuctlatolloya , imac quicahuato inpontio 
pilato presidente. 

Auh inyehuantin aino oncallacque inteuc- 
tlatolloyan, inicamo mocatzahuazque , inic 
tehuan tlaquazque iniquac pascha. 

Auh inychuatl Judas intemac quimotlaxili 
tecuyo, iniquac oquittac, caotlatzontequililoc, 
cenca moyolcoco incempohualli onmatlactli 
tominezi 1 ) occeppa quinmacato inhuehueintin 
teopixque yuan tlatoque, quimilhui: Cenca 
onitlatlaco, inamomac onictlaz inqualli iyollo. 

Inyehuantin quinanquilique, quihualilhui- 
que: Ouen topan? Ouentimitztocuitlahuya? 
Aco otitlatlaco, tehuatl licmati. Inteocuitlatl 
eateopan conthayauh, tiqaiz, niman ic yauh 
inoquechmecanito mopiloto. 

Auh inteopixque concuique inteocuitlatl, 
quitoque: Aocmo monequi teopan mopiaz, 
inoncan mopia huentli , yehica camiquizpa- 
tiyotl, ezpatiyotl. 

Auh inomononotzque, icquicouhque imil 
coquichyuhqui, inic oncan tocazque hueca- 
tlaca motolinya. Ipampay inyehuatl milli mo- 
tocayotya inipan intlatol Judiome: Achelde- 
rnach, q. n.:(2) milli miquizpatiyotl , ezpati- 
yotl; inaxcan mochipa yuh itollo. 

Iquac oneltic inquitoltya hieremias pro- 
pheta: Oquicuique incempohualtetl onmatla- 
ctli iztac teocuitlatl inipatyuh namacoc , in- 
quicouhque Judiome, icquicouhque imil co- 
quichyuhqui, cayuh motlatlalili intecuyo, in- 
yuh mopan mochihuaz. 



Illi autem omnes convenerunt in concilio, 
reliquerunl Caipham , et vinclum duxerunt 
euminprcetorium, in manibus tradentes eum 
Pontii Pi/ati prcesidis. 

Ipsi vero non introiverunt in prcetorium, 
ut non contaminarentur , ut simul mandu- 
carent quum esset Pascha. 

Judasautem qui tradiditDominum, quum 
vidisset, quia damnalus essel, pceniientia du- 
ctus viginti el decem argenteos rursus tulit 
principibus sacerdotum et senioribus, clicens: 
Magnopere peccavi, in manus vestras tradidi 
justum corde. 

Illi responderunt, dicenles: Quicl ad nos 1 
Quid nobis tua intersunt? An peccaveris, tu 
nosti. Argento in templo projecto, exivit, sta- 
tim abiens laqueo se suspendit. 

Sacerdotes mitem acceperunt pecuniam, di- 
xerunl: Non licet in templo eam serbare, ubi 
scrbanlur oblationes, quia mortis prelium, 
sanguinis prelium est. 

Consilio auteminito, emerunt agrum figuli , 
ut ibi sepelirent advenas pauperes. Propter 
hoc ille ager vocatus est in lingua Judceo- 
rum: Acheldemach, hoc est: ager preiium 
mortis , pretium sanguinis; et nunc semper 
sic vocatur. 

Tunc impletum est quod dixerat Jere- 
mias prophela : Acceperunt viginti et decem 
argenteos pretium appretiati, quem emerunt 
Judcei, el emerunt agrum figuli, quoniam 
sic constituit Dominus, sicut rnihi fiet. 






(1) Vox hispanica castellani ponderis genus exprimens, necnon numum argenteum vel aureum ejusdem ponderis. 

(2) Hae duo litterse q. n. initiales sunt verborum quitoz nequi, quse dicere vult significant. Quapropter siglse 
aztecse q. n. eaedem sunt ac latinre i. e. idest exprimentes. 

25 




^ 




194 



Auh intecuyo J. X. ixpan moquetz ipilato 
presidenle , yuan quito : Inin llein icanqui- 
teixpanhuico? Quinanquilique, quilhuique: 
Intlacamo tlahueliloc yeni y, amo momac 
tiqualcahuazquya. 

Auh inpilato quimilhui: Amehuantin xic- 
cahuacan, yuan xictlatzontequilican inyuhca 
amonahuatil. Auh inJudiomc quilhuique: In- 
tehuantin amo totechmonequi inaca ticmic- 
tizqne, inic neltiz itlatoltzin tecuyo J. X. , 
inquimitalhui, inic quimonezcayotilli inque- 
nin momiquiliz. 

Auhnimanyayc quimotcixpanhuilya, qui- 
tohuaya: Inin otiquittaque inquitlapololtya 
inquicomohuya taltepeuh, yuan quitecahual- 
tya inllacalaquili inicamomacoz Cesar, yuan 
quitohua; canehuatl inChristo, nitlatohuani. 

Auh inpilato yenoceppa oncallac inteuctla- 
tolloyan, conmonochili intecuyo J. X., qui- 
molhuili: Tehuatl intintlatocauh Judiome? 
Ouimonanquilili intecuyo J. X.: Inin huel- 
moneyocol intiquitohua ; anoco occequintin 
notechpa omitzilhuique? 

Inpilato quimonanquilili: Cuix niJudio? 
Inmochantlaca yuan inmoleopixcahuan no- 
mac mitzcahuaco. Tlein oticchyuh? Quimo- 
nanquilili intecuyo J. X. : Innollatocayo arno- 
nican tlalticpacca. Intlanican tlalticpac yeni 
notlatocayo, innotetlaecolticahuan nelli no- 
pampa micalizquya, inicamo inmac nillacal- 
loz inJudiome. Auh inaxcan innotlatocayo 
amoizpouhqui. 

Auh inpilato quimolhuili: Anca titlatohua- 
ni? Quimonanquilili intecuyo J. X.: Tehuatl 
tiquitohua, canitlalohuani innchuatl. Inne- 
huatl icnican onitlacat, yuan nican tlalticpac 
onihualla, inic itechpa nitlaneltiliz neltiliztli. 
Inixquichtin itechpohui nclliliztli, quicaqui 
innotlatol. 



Dominus aulem J. Ch. slelit anle Pilatum 
prcesidem, et dixit: Quam accusationeni af- 
fertis adversus hunc? Responderunt, diccnles: 
Si non esset hic malefactor, in manus tuas 
non tradidissemm cum. 

Ergo Pilatus dixit eis: Vos accipile eum, 
et judicate eum secundum legem vestram. 
Judcei aulem dixerunt: Nobis non licet cptem- 
quam inlerficere , ut impleatur sermo Do- 
mini J. Ch., quem dixit, ut significaret quo- 
modo moriturus essel. 

Et statim omnes consurgebant , dicentes: 
Ilunc inveninms subvertentem comnwven- 
tem genlem nostram, et prohibentem tribula 
dari Ccesari, et dicentem; ego suni Christus, 
ego rex. 

Itaque Pilalus iterum introivit in prceto- 
riuni, vocavit Dominum J. Ch., et clixit ei: 
Tn es rex Judceorum? Respondit ei Dominus 
J. Ch.: Hoc a temelipso dicis; an alii de me 
tibi dixerunt? 

Pilatus respondit: Numquid ecjo Judceus 
(sum)? Gens tua et pontifices tui in manus 
meas tradiderunt te. Quid fccisti? Respondit 
ei Dominus J. Ch.: Regnum meum nonest 
de hoc mundo. Si ex hoc mundo esset re- 
gnum meum, ministri mei utique propter me 
clecerlarent , ut non traderer in manus Ju- 
dceorum. Nnnc autem regnum meum non est 
hinc. 

Itaque Pilalus dixit ei: Ergo tu es rex? 
Respondit ei Dominus J. Ch. : Tu dicis, quia 
rex ego sum. Ego in hoc natus sum, et ad 
hoc in munclum veni , ut lestimonium perhi- 
beam veritati. Omnis qui est ex veritate , 
audit vocem mcam. 



*mm 




Inpilato quimolhuili intecuyo J. X.: Tlcin 
neltiliztli ? Auh inoconito y, yenoceppa hual- 
quiz, quinhualtocac inJudiome, yuan qui- 
milhui : Innehuatl atle niquittilya intlein ic- 
nictlatzacuiltiz. 

Auh inyehuanlin canilhuiz inquitohuaya: 
Oquincomohui imacehualtin, inquinmachtya 
nohuiyan Judea, Galilea quihualpehualli ni- 
can oacito. 

Auh inyehuatl pilato inoquicac Galilea , 
quitlatlahui inaco Galilea ichan ; auh inoqui- 
ma caitechpohui inHerodes, yenoceppa ihuic 
conihua inHerodes, inocompa catca inhie- 
rusalem. 

Auh inyehuatl Herodes inoquimottili tote- 
cuyo J. X., cenca pahpac, cacenca yehue- 
cauh inquelehuitinemi inquimottiliz, yehica 
cacenca miyec initechpatzinco quicacca, yuan 
motemachica inaco itla tlamahuicolli quittaz 
inquimochihuiliz tecuyo. 

Cenca miyectlamantli intlatolli icquimo- 
tlatlahuilyaya; auh inyehuatzin atle icqui- 
monanquililyaya. Auh inhuehueintin teopix- 
que yuan tlamatinemeyuhqui mochichicahua 
icquimoteixpanhuilya. 

Auh inyehuatl Herodes cancoinotelchi- 
huili, yuan initiyacahuan, yuan canicatzinco 
mahuilti inconaqui iztac tilmatli; yenoceppa 
ihuic quihualihua inpilato. Auh iniquac in- 
mocnyuhtlaque inHerodes yuan pilato, cain- 
yenepa motlahueliti catca. 

Auh inyeliuatl pilato inoquimonotz hue- 
hueintin teopixque yuan temachtyani, yuan 
macehualtin, quimilhui: Ihuic nomac oan- 
quicahuaco y yuhquimanquintlapololtyama- 
cehualtin; auh izcatqui innehuatl amixpan 
icnictlatlahuya, atle niquittilya intlein ipam- 
pa nictlatzacuiltiz initechpa y ihuic anqui- 
teixpanhuya. 



195 -o- 

Pilalus dicit Domino J. Ch.: Quidestve- 
ritas? Et quum dixissct hoc, iterum exivit , 
petiitJudccos, et dixit illis: Ego nihil invenio 
quod punire debeam. 



I 



At illi invalescebant dicentes: Commovit 
populum, docens per universam Judceam. a 
Galilcea incipiendo huc pervenit. 

Et ipse Pilatus audiens Galikeam, inter- 
rogavit ulrum Galilceus esset; et ut cognovit 
quia pertinebat Herodi, rursus remisit eum 
ad Herodem, qui et ipse erat Jerosolymis. 

Herodes autem quum vidisset Dominum 
J. Ch., valde gavisus est, erat enim ex multo 
tempore cupiens videre eum, quoniam multa 
de illo audierat, et sperabat aiiquod signum 
videre fieri a Domino. 

Multis sermonibus interrogabat illum; at 
ipse nihil illi respondebat. Principes autem 
sacerdotum et scribce constanter accusabant 
eum. 

Etipse Herodes sprevit illum et exercituru 
suum, et illusit euni indutum alba vesle ; ite- 
rum illum remisit ad Pilatum. Et tune facti 
sunt amici Herodes et Pilatus , nam antea 
ad invicem inimici erant. 

Pilatus autem convocatis principibus sa- 
cerdotum, el magistratibus , et plebe , dixit 
ad illos: Inmanus meas obtulislis huncquasi 
avertentem populum; et ecce ego coram vobis 
interrogans, nullam causam invenio propler 
quam punire debeani in his in quibus eum 
accusatis. 









Amonotlc quittilya atleic oquitlatzontequili 

inHerodes. Cainyehuatl occeppanohuic oqui- 
hualihua, izcatqui atlc huelipan omochyuh 
miquiztli, atleic otlatzontequililoc. Auh in- 
axcan macannicnonotza, macanyuhniccahua. 

Auh cahuelmonequya inyehuantin ilpito- 
que ce canyuh quincahuiliz iniquac ilhuitl , 
inac yehuatl quitlahuizque, yuan quimilhui: 
Cayuh anquichihuani ince namechcahuiliz 
iniquac pascha. Iniquac y ce oncatca huei- 
tlahueliloc, itoca catca barrabas. Auh inbar- 
rabas caichtecqui catca, inyehuatl ipampa 
centlamantli icnechallaniloc inipan altepetl, 
yuan ipampa temictiliztli , caltzaqualoc. 

Auh inomocentlalique. quimilhui inpilato: 
Acque inanquinequi namechcahuiliz? Cuixye 
inbarrabas, anoco yehuatl inJesus inmote- 
nehua Christo? Cuix anquinequi inyehuatl 
namechcahuiliz inintlatocauh Judiome? Ca 
quimatya ca canipampa innexicoliztli temac 
quimotlaxilique. 

Auh inixquichtin macehuallin mochintin 
tzatzique, quitoque: Xicanaho, yuan xitech- 
cahuili inbarrabas. 

Auh inyehuatl pilato yenoceppa quimon- 
notz, quinequya icanyuh quicahuaz tecuyo 
J. X. Auh inyehuantin canilhuice tzatzya , 
quitohuaya: Xicmamacohualti, xicmamaco- 
hualti. 

Auh inyehuatl pilato yeic yexpa inquimil- 
hui : Tlein aqualli oquichyuh? Atle niquittilya 
inipampa miquiz. Macannicnonotza. manic- 
tlatzacuilti , yuan niccahuaz. 

Auh inpilato conmotzitzquili intecuyo J.X., 
yuan quimomecahuitequili. Auh initiyaca- 
huan presidente conmaniliquc intccuyo J. X. 
inoncan teuctlatolloyan , ixquichtin quinne- 
chicoque intiyacahuan , quimopepetlahuili- 
que, concuilique chichiltic tilmatli , conmo- 
quintilique occentetl tlacotilmatli. 



Neque invenit quidquam ut condemnaret 
eum Ilerodes. Nam ad illum iterum remisi 
eum, et ecce nihil actum est ei dignum mor- 
le, nihil ut condemnaretur. Nunc igitur ab- 
solvam, dimittani illum. 

Necesse autem habebat ex illis vinctis 
unum solum dimittere illis per diem fesluni, 
quemcumque petiissenl, et dixit eis: Est au- 
tem consuetudo vobis ut unum dimittarn vobis 
in pascha. Tunc unum habebalmalefactorem, 
cujus nomen erat Barabbas. Barabbas au- 
tem latro erat, qui propter quamdam sedi- 
tionem factam in civitale , et propter homi- 
cidium, missus erat in earccrem. 

Congregatis autem illis, dixit Pilatus: Quem 
vultis dhnitlam vobis? Num Barabbani, an 
illum Jesum qui dicitur Chrisius ? Num vul- 
tis dimiltam vobis regem Judworum ? Scie- 
bat enim quia solum per invidiam tradidis- 
sent eum. 

Et omnes turbce simul clamaverunt, di- 
centes: Tolle hunc, et dimitte nobis Barab- 
bam. 

Ipse Pilatus autem iterum locutus est ad 
illos, volens sic dimittere Dominum J. Ch. 
At illi una voce clamabant, dicentes: Cruci- 
fige, crucifige. 

Pilatus aufem tertio dixit ad illos: Quid 
niali fecit iste? Nullam causam invenio pro- 
pter quam moriatur. Corripiam, puniam, et 
dimittam illum. 

Pilalus ergo apprehendit Dominum J. Cli., 
et flagellavit eum. Tunc milites prcesidis su- 
sceperunt Dominum J. Ch. in prcetorio, con- 
gregaverunt ad eum universos milites, denu- 
daverunt eum, aUulerunt coccineam vestem, 
et eircumdederunt ei pretiosam elann/dem. 




197 



Auh intiyacahuan quichyuhque huihuitzo 
xocohuitzyahualli, icpac conmanilique, yuan 
acatl imac conlequiliquc imayeccampa; yuan 
ixpan huallaya, yuan motlanqua quetzaya, 
quimotlatlauhtilyaya , canica mahuiltyaya , 
quitohuaya: Ximopaquiltitie intintlatocauh 
Judiomc. 

Yuan quimixtlatzinilyaya , yixco onchi- 
chaya, yuan concuique acatl, yuan icquimo- 
quahuihuitequilique. 

Inpilato yenoceppa hualquiz, quimilhui: 
Izcatqui amixpan quiyahuac niqualquixtya, 
inic anquiximatizque caatle niquittilya ini- 
pampa nictlatzacuiltiz. 

Auh intecuyo J. X. yicpac mantihuiz in- 
huitzyahualli, yuan onactihuitz intilmatli. In- 
pilato quimilhui : Izcah intlacatl. 

Auh iniquac oquittaque teopixque yuan 
inteachcahuan, cenca tzatzique, quitoque: 
Xicmamacohualti , xicmamacohualti. 

Ouimilhui inpilato: Amehuantin xicana- 
can, xicmamacohualtican. Innehuatl atle ni- 
quittilya inipampa nictlatzacuiltiz. Ouinan- 
quilique inJudiome: Intehuantin onca tona- 
huatil; auh inyuhca tonahuatil monequi mi- 
quiz, ca quito: nipiltzin indios. 

Iniquac oquicac pilato inin tlatolli, cenca 
momauhti, yenoceppa oncallac inteuctlatol- 
loyan , quimolhuili intecuyo J. X.: Ganmo- 
chan? Auh intecuyo J. X. amo quinanquili. 

Auh inpilato quilhui: Amo tinechnanqui- 
lya? Amoticmati, canomacca inic nimitzma- 
macohualtiz , yuan nomacca inic nimitzca- 
huaz? Intecuyo J. X. quimonanquilili: Cani- 
man atlehuel icmomac niyezquya, intlacamo 
ilhuicacpa ximaconi. Ipampa y inaquin mo- 
mac onechcauh cencahuey initlatlacol. 

Auh niman yeicquitemohua inpilato in- 
quenin quicahuaz. Auh inJudiome cenca tza- 



Milites aatem fecerunt coronam de spinis, 
imposuerunt super eum , et arundinem po- 
suerunt in dextera ejus ; et ante eum venie- 
bant , ct flectebant genua , adorabant eum , 
inde illudebant dicentes: Ave, rex Judceo- 
rum. 

Et dabant ei alapas, in faciern ejus expue- 
banf, et acceperunt arundinem, et percutie- 
runt caput ejus. 

Pilatus iterum exivit, et dixit eis: Ecce 
coram vobis foras adduco eum, ut cognoscatis 
quia nihil invenio propter quod eum punire 
debeam. 

Itaque Dominus J. Cli. exivit portans 
spineam coronam, et purpuream vestem. Pi- 
latus dicit eis: Ecce homo. 

Quum ergo vidissent eum pontifices et mi- 
nistri, exclamaverunt , dicentes: Crucifige , 
crucifige. 

DixitPilatus: Accipite eum vos, et cruci- 
figite. Ego nihil invenio propter quod eum 
punirc debcam. Responderunt illi Judcei: 
Nos habemus legem nostram; et secundum 
legem nostram debet mori , quia dicit: ego 
sum filius Dei. 

Quum audisset Pilatus hunc sermonem , 
magis timuit, et iterum ingressus est prceto- 
rium, dixit Domino J. Ch.: Quce est patria 
tuaf At Dominus J. Ch. non respondit ei. 

Pilatus ergo dicit ei : Non respondes mihi? 
Nescis quia est in mea potestate ut cruci- 
figam te, et in mea potestate ut dimittam te? 
Dominus J. Ch. respondit: Nunc nullam po- 
lestatem haberes, nisi de ccelo tibi data es- 
set. Propterea qui in manus tuas me tradidit 
majus peccatum hahet. 

Et exinde qucerebat Pilalus quomodo di- 
mitteret eum.Judwi a.utem magis clamabant, 









^ 




tzya, quitohuaya: Intla canxiccahua y, amo 
ticnyuh inCesar; cainixquichtin inmotlatoca- 
toca, quimixnamictya inCesar. 

Auhinpilato inoquicac intlatolli, quiyahuac 
quihualmoquixtili intecuyo J. X. , auh ipan 
omotlalli initlatocaicpal oncan initocayocan 
litostratos , auh inipan hebreo tlatolli moto- 
cayotya Gabbatha. 

Auh iniquac canecencahualoya inipampa 
pascha, yeachi huelnepantlatonatyuh , auh 
quimilhui inJudiome: Izcatqui amotlatocauh. 
Auh inyehuantin cenca tzatzya: Xicana, xi- 
cana, erwtitech xicmamacohualti. 

Ouimilhui inpilato: Inamo tlatocauh cruz- 
titech nicmamacohualtiz? Ouinanquilique teo- 
pixque : Aocac ce totlatocauh , canyeyeh in- 
Cesar. 

Auh inhuehueintin teopixque miyectla- 
mantli ihuic quimoteixpanhuilyaya; auh in- 
huehueintin teopixque yuan inhuehuetque 
iniquac quimoteixpanhuilyaya, atle icmotla- 
nanquilili. 

Auhinpilatoocceppa quimotlatlahuili, qui- 
molhuili: Atleic titlananquilya? Amotiquitta 
inquexquich icmitzteixpanhuya? Amo ticca- 
qui inquexquich mohuicpa quitohua tlanclti- 
liliztli? Auh antle icquimocucpili intlatolli, 
iccenca tlamahuicohuaya inpilato presidente. 

Auh iniquac illatocaicpalpan yehuaticatca, 
ihuic hualla yuan ininamic quihualilhui: Ma- 
caquin xicchihua, macamo xictlatzontcquili 
inqualli iyollo ; cainaxcan nocochpan miyec- 
tlainantli oniquihiyohui. 

Auh iniquac otlccoque macehualtin, niman 
quintlatlauhli inyuh mochipa quichihuaya. 
Auh inhuehueinlin teopixque yuan inhue- 
huetque quincuitlahuiltique yuan yuhqui qui- 
macomanquc macehualtin , inic quitlahuiz- 
que barraba, auh intecuyo J. X. quimomic- 
lilizque. 



dicentes: Si dimittis hunc, non es amicus 
Qesaris; omnis enim qui se regem dicit , con- 
tradicit Ccesari. 

Pilatus autem quum audisset hunc sermo- 
nem, foras adduxit Dominum J. Ch., et sedit 
pro tribunali in loco qui dicitur Lithostratos, 
et in hebraico idiomate dicebatur Gabatha. 

Tunc autem erat parasceve Paschce, quasi 
ad meridiem, et dicit Judceis: Ecce rex ve- 
ster. Illi aulem magis clamabant: Tolle, tol- 
le, crucifige eum. 

Dicit illis Pilatus: Vestrum regem cruci- 
figam? Responderunt ei saccrdotes: Tantum 
unus est rex noster, secl iste Ccesar. 

Principes auteni saccrdolum de multis ac- 
cusabant eum; et principes sacerdotum et 
seniores quum accusarent eum, nihil respon- 
dit. 

Pilalus ergo iterum interrogavit eum, di- 
cens: Nihil respondes? Non vides quanli le 
accusant? Non audis quanta adversum te 
dicunt testimonia ? Et nullum respondit ei 
verbum , ila ut magis miraretur Pilatus 
prceses. 

Quurn autem pro tribunali adhuc sederet, 
ad illum venit et mulier sua dicens: Vide 
quod agis, neque judica justum corde; hodie 
enim per somnium multa passa sum. 

Et quum aseendisset populus, statim ora- 
vit eum sicut semper faciebat. Principes au- 
tem sacerdotum et seniorcs persuaserunt eis 
et quasi concitaverunt turbas, ut peterent 
Barabbam, et Dominum J. Ch. intcrficcrent. 



^.-_ 




199 



Auh inpilato prcsideute quinnanquili, qui- 
milhui: Inimomextini aquin anquincqui can- 
yuh ancahuitilozque? Quilhuique: Ychuatl 
inbarraba. 

Quimilhuiinpilato: Auh tleipan nicchihuaz 
inJesus inmotenehua Christo? Mochintin co- 
nilhuique: Mamwtitech mamacohualtillo. 

Inpresideute quimilhui: Auh tlein anqualli 
oquichyuh? Auh inyehuantin canilhuice tza- 
tzatziya, quilliuyaya: Mamwtitech mamaco- 
huallillo. Cenca tzatzya iniquitototzaya qui- 
tlahuilyaya inic mutitech mamacohuallilloz, 
yuan motenquauhtilyaya. 

Auh inpilato presidente inoquittac y, ni- 
man anhuelquincuepilyaya inintlatol, canye 
ilhuice neconmolhuiloya, concuic atl, icomo- 
matequi inimixpan inmacehualtin , quito : 
Amonehuatl notlatlacol inimiquiz inyehuatl 
qualnemilice. Amehuantin anquimati. 

Auh inixquichtin macehualtin quinanqui- 
lique, quilhuique: Inyezco, inimiquiz mate- 
huan totlatlacol yuan intopilhuan. 

Iniquac y inpilato oquinec inquinyolpa- 
chihuitiz macehualtin, quito: Yuh mochihuaz 
intlein quitlauhque. Auh inyehuatl quinca- 
huili inipampa nechallaniliztli caltzaqualoc, 
yehuatl inbarraba inquitlahuya ; auh in- 
tecuyo J. X. inoquimomecahuitequiliquc , 
inmac quihualcauh inyuh quinequya, inic 
cmztitech mamacohuallilloz. 

Auh iniquac y intiyacalman inoconmani- 
lique tecuyo J. X. inoncan tlatzontecoya , 
yuan inoicatzinco mahuiltique, quitlalilique 
inchichiltic tilmatli, yuan conmaquilique ini- 
tilmatzin, yuan quihualmoquixtilique quimo- 
nepalhuita inicrwztzin inic mohuicac inompa 
tepeuh toc quaxicali (inipan hebreo tlatolli 
motocayotya golgolhd), inic cruztitech qui- 
momacohualtillizque. 



Pilatus autem prwses respondit eis , di- 
cens: De his duobus quem vultis dimitti? Di- 
xerunt: Illum Barabbam. 

Ait illis Pilatus: Quid igitur faciam de 
Jesu qui dicitur Christus? Omnes dicunt : 
Crucifigatur. 

Prwses ait illis: Quid enim mali fecit? Al 
illi und voce clamabant , dicentes: Crucifi- 
gatur.Magis clamabant instantes, postulan- 
tes ut crucifigeretur, et tumultuabant . 



Pilatus autem prwses quum vidisset, quia 
continuo repulsabant sermonem suum, et und 
voce exclamabant, acceptd aqud, lavit manus 
coram populo, dicens: Non ego peccabo in- 
terficiens hunc justum. Vos videritis. 

Et universw turbw responderunt, dicentes: 
Sanguis ejus , mors sua super nos ct super 
filios nostros. 

Tunc Pilatus volens satisfacere populo , 
dixit: Ila fiat quod petivistis. Etillum dimisit 
eis qui propter sedilionem ^nissus fuerat in 
carcerem, ipsum Barabbam quem petebant; 
et Dominum J. Ch. flagellatum ccesum in 
manus eorum tradidit sicut volebant, ut cru- 
cifigeretur. 

Tunc autem milites poslquam duxissent 
Dominum J. Ch. in atrium prwtorii, et illu- 
sissent ei , exuerunt eum coccinea veste , el 
induerunt eum veslimentis ejus, et eduxerunt 
eum bajulantem crucemsuamut ferreteamin 
locum qui dicitur Calvarie (in hebraica lin- 
gua dicebatur Golgothaj, ut eum crucifige- 
rent. 








! 







200 



Auh iniquac yequimohuiquilya, conanque 
cetlacatl iloca Symon Cyreneo milpan hua- 
htztya, inta inAlexandro yuan rupho; inye- 
huatli conanque inic quitquiz icntztzin, yuan 
iquechpan contecaque incruz inic noquina- 
palloz , quimotoquilityaz intecuyo J. X. 

Auh cenca miyequintin inmacehualtin qui- 
motoquilitihuya , yuan cihuatzitzintin cho- 
catyaya, yuan quimochoquilyaya. Auh in- 
huicpa hualmocueptzino, quinmolhuili : In- 
hierusalem antepilhuan, macamo nopampa 
xichocacan, macanamopampa, yuan inpampa 
inamopilhuan. 

Yehica izcatqui camochihuatyuh iniquac 
mitoz : quemachhuel yehuantin intetetzaca 
inamotlacachyuhque , yuan inchichihualli 
inamotlachichiti. Iquac quimilhuizque inte- 
tepe: matopan xixitinican; yuan quilhuizque 
tlamimilolli : maxitechtlapachocan , yehica 
caintla itechquahuitl xoxouhqui quichihuaz y, 
initech huaquiquahuitl tlein quichihuazque? 

Auh noomentin tlahueliloque yuantzinco 
huicoya inic mictilozque ; auh inoonacito in- 
oncan motenehua Golgotha, q. n. 1 ) oncan 
quaxicali tepeuh toc, yuan conmomaquilique 
liuino, myrrha ynan chichicatl tlaneloli con- 
mitilique; auh inoconmamachiti inchichic, 
amo quimonequilti inquimitoz. 

Oncan quimomamacohualtilique, noyuan- 
tzinco omentin ichtecque nenecoc quinman- 
que, ce imayeccampatzinco,ce iyopuchcopan- 
tzinco : auh tlanepantla mihquililtiticaca in- 
tecuyo J. X. 

Auh iquac neltic inteotlatolli, inmitohua: 
Oinhuampohualoc intlahueliloquc. Auh inte- 
cuyo J. X. quimitalhuyaya: Notatzine, ma- 
xiquinmotlapopolhuilih, caamo quimati in- 
tlein quichihua. 



El quum ducerent eum , apprehenderunt 
quempiam Simonem Cyreneum dc villa ve- 
nientem, patrem Alexandri et Rufi: illum 
apprehenderunt ul tolleret crucem ejus, et 
super collum ejus imposuerunt crucem ut 
auxiliaretur , et sequeretur Dominum J. Ch. 

Mullce autem lurbce sequebantur eum, et 
mulieres plangebant et lamentabantur eum. 
Ad illas autem conversus, dixit: Filice Je- 
rusalem, nolite super me flere, sed super vos 
ipsas, et super filios vestros. 



Quoniam ecce venient dies in quibus di- 
cent: beatw steriles quce non genuerunt , et 
ubera quce non lactaverunt. Tunc dicent 
montibus: super nos cadite; et dicent col/i- 
bus: operite nos , quoniam si in ligno viridi 
faciunt hcec, in ligno arido quid facient ? 



Et alios duos malfactores cum eo ducebanl 
ut interficerentur ; et postquam venerunt ad 
locum qui dicitur Golgotha, idest Calvarie 
mons dictus, et dederunt ei vinum, myrra el 
fel simul miscuerunt; quum autem gustasset 
ex eo, noluit bibere. 

Ibi crucifixerunl eum, et cum co duos la- 
trones similiter suspenderunt, unum a dextris. 
alterum a sinistris; in medio autem pende- 
bat Dominus J. Ch. 

Et tunc adimpleta est Scriplura, quce tli- 
cit: Reputatus est cum iniquis. Dominus au- 
tem J. Cli. dicebat: Paler mi, dimitte illis, 
quia nesciunt quid faciant. 



(1) Vidc adnotationem nostram ad pag. 193. 



-*»■ 201 
Auh inpilato quicuillo tlacuiloli, yuan ic- 
pac quimau incruz; huclicpactzinco oncan 
icuilyuhticatca intleipampa momiquili; auh 
i/ca inicuilyuhticatca ychuatli: InJesus Na- 
reno intlatocauh Judiome. 

Auh inin tlacuiloli miycquin Judiome qui- 
pouhquc, cainoncan mamaeohualtilloc tote- 
cuyo J. X. amohueca quitzticatca inaltepetl. 
Auh intlacuiloli hebreo tlatolli , yuan grego 
tlatolli, yuan lalin tlatolli inic micuillo. 

Auh ininteopixcahuan Judiome quilhuyaya 
inpilato: Macamo xiquicuilo: intlatocauh Ju- 
diome; canxiquicuilo, cayehuatl oquito: nin- 
tlatocauh Judiome. 

Inpilato quinnanquili: Intlein oniquicuilo 
yeoniquicuilo. Auh intiyacahuan iniquac 
oconmomamacohualtilique, concuique initil- 
matzin , nauhcan quiquixti incecehme tiya- 
cahuan; noyuan intlani conma quitzinohua- 
ya. Auh ancan tlatzontli catca, ipanocan tla- 
quittli catca. 

Nepanotl quimolhuique: Macamo tictequi- 
can , macanictitollatlauiahuilican caco aquin 
quicuiz. Inic neltiz teotlatolli , inmitohua : 
Oquimotetequique inotilma, auh icmotlatla- 
huilique inotilma. Auh yehuatl inquichyuh- 
que tiyacahuan inoncan inquimopielyaya. 

Auh inixpantzinco quicaya quimochicoi- 
talhuyaya , moquatlazticuiya , quitohuaya: 
Otlaocque xoconxitini initeopantzin tecuyo , 
incaneilhuitl occeppa tiquetzaz, ximomaquix- 
ti; intla tipiltzin dios, xihualtemo cruzlhech. 
(Janoyuhqui ininteachcahuan teopixque 
icatzinco camanalohuaya, noyehuan inteo- 
tlatolmatini yuan phariseome netechconmol- 
huyaya: Inoccequintin oquinmaquixti, auh 
inyehuatl anhuelmomaquixtya. InChristo in- 
tlanelli intlatocauh Israeltlaca, inaxcan ma- 



Pilatus autem seripsit titulum, et posuit 
super crucem ; super eum scriptum erat pro- 
pter quam causam mortuus est; et ecce illa 
inscriptio erat hcec: Jesus Nazarenus rcx Ju- 
dseoruni. 

Hunc ergo titulum multi Juckei legerunt, 
quia ubi crucifixus est Dominus noster J. Ch. 
non longe surgebat civitas. Inscriptio vero 
hebraice, et grwee, et latine scripta erat. 

Ergo pontifices Judceorum dicebant Pila- 
to: Noli scribere: rex Judceorum; secl scribe, 
quia ipse dixit: ego sum rex Judceorum. 

Pilatus respondit: Quod, scripsi scripsi. 
Milites autem quum crucifixissent eu:n , ac- 
ceperunt vestimenta ejus, quatuor partes fe- 
cerunt unicuique militum ; adhuc partitio 
tunicce manebat. At ineonsutilis erat, demper 
conlcxla erat. 



Ad invicem dixerunt: Non scindamus eam, 
sed sortiamur quis illam accipiet. Ut imple- 
retur Scriplura, dieens: Partiti sunt sibi ve- 
stimenta mea, et miserunt sortem super ve- 
stem meam. Hcec cnttem fecerunt mitites ubi 
custodiebant eum. 

Anle eum autem prcetereuntes blasphe- 
mabant eum, movebant capita sua , et dice- 
bant: Vah qui destruis templum Domini, et 
in triduo recedifieas illud, salva temetipsum ; 
si filius Dei es, descende de cruce. 

Similiter et principes sacerdotum illude- 
bant ei , et eliam Scrike et Phariscei simiil 
dicebant: Alios salvos fecit, el seipsum non 
potesl saivum facere. Christus si vere rex 
Israel est, nunc descendat de cruce , ut vi- 
deamus et toto corde nostro consentiamus. 




26 



' \ 




202 







m«2titechhualtemo, inictiquittazque , yuan 
hueltoyollo pachihuiz. Itechtlaquauhtlamati 
indios, inaxcan maquimaquixti intla quine- 
quiz. Caoquito: Nipiltzin dios. 

Auh inmacehualtin quimochyaliti manca, 
yuan icatzinco huetzcaya noyehuantin inte- 
teuctin tlatoque, quitohuaya: Inoccequintin 
oquinmaquixti, manomomaquixti; intlanelli 
ye y inChristo itlapepenaltzin dios. 

Noicatzinco mahuiltyaya intiyacahuan 
itlantzinco onhuiya, yuan conmomaquilique 
vinagre, conmolhuilique: Intla tehuatl tintla- 
tocauh Judiome, maximomaquixti. 

Canyenoyehuatli inic icatzinco tlatelchi- 
huaya ichtecque , yuan quipapacaya. Ceye- 
huantin inichtecque inihuantzinco mamaco- 
hualtilloque quimochicoitalhuyaya intecuyo, 
quitohuaya: Intla tiChristo, ximomaquixti , 
yuan xitechmaquixli. 

Auh inocce ichtecqui cahuaya, quitlaca- 
hualtyaya, quilhui: Intehuatl, amono tiqui- 
macaci mdios , inonotitlatzontequililoc. Auh 
intehuantin huelmelahuac inictitlatzaqua. ca- 
huelyixtlauhca intotlatlacol intictzaqua; auh 
inyehuatzini atle anqualli oquichyuh. 

Auh quimolhuilyaya intecuyo J. X.: Tla- 
tohuanye , maxincchmolnamiquili iniquac 
otonmaxiti inmotlatocayopan. 

Intecuyo J. X. quimolhuili : Canelli nimitz- 
ilhuya: inaxcan notlan tiyez inparaiso. 

Icntstitlantzinco intecuyo Christo moma- 
nityaya ininantzin yuan inipitzin inantzin 
inmaria Clcope, yuan inmaria magdalena. 
Auh intecuyo J. X. inoquimottili inantzin 
yuan initlamachtiltzin oncan moquetzticatca 
inquimotlacotilyaya, ininantzin conmolhuili: 
Cihuatzintlc, izcatqui inmoconetzin. 

Catepan conmolhuili initlamachtiltzin: Iz- 
catqui inmonantzin. Auh initlamachtiltzin 
hueliquac conpchualti inquimonanlitzino. 



Confidit in Deo , nunc liberet cum si vult. 
Dixit enim: Ego filius Dei sum. 



Et populus respiciens eum stabat, et cum 
eo deridebant eum etiani principes, dicenles: 
Alios salvos fecit, se salvum faciat; si pro- 
fecto Jiic est Christus eleclus Dei. 

Etiam ei illudebant mililes ad eum ae- 
cedentes, et obtulerunt illi acetum, dicentcs: 
Si tu es rex Judccorum, salvum te fae. 

Id ipsum aulem improperabanl ei ct la- 
trones, el conviciabantur ei. Unas de his la- 
tronibus qui cum eo pendebant blasphemabat 
Dominum, dicens: Si tu es Christus, salvum 
fac temetipsum, et salva nos. 

At alter latro placabat, incrcpabat eum, 
dicens : Tu, neque tu times Deum, qui simi- 
litcr damnatus es. Et nos quidem juste pu- 
niti sumus, nam digna sccleribus nostris re- 
cipimus; hic vero nihil mali feeit. 

Et dicebat ad Dominum J. Ch.: Domine, 
memento mei quum veneris in regnum tuum. 

Dominus J. Ch. dixit illi: Amen dico tibi: 
hodie mecum eris in paradiso. 

Juxta crucem Domini J. Ch. slabant mater 
ejus et soj'or malris ejus Maria Cleophe, et 
Maria Magdalenc. Porro Dominus J. Ch. 
quum vidisset matrem et discipulum suum 
stantem quem diligebat , matri suce dixit : 
Mulier, ecce filius tuus. 

Deindc dieit discipulo suo: Ecce maler tua. 
Et discipuJus ex iJJa hora accepit cam in 
matrem suam. 



203 



byenepantla tonatyuh; nohuiyan tlayo- 
huatimoman incemanahuac quiniquac tlanez 
inhuelomopilo tonatyuh ; yuan aocmo tla- 
nextyaya intonatyuh. Auh inayamo cenca 
omopilohua tonatyuh, cenca hualmotzatziti 
intecuyo J. X., quimitalhui: Heli, Heli, la- 
mazabathani, q. n. Noteouhe, noteouhe, tle- 
inpampa otinechmocahuili? 

Inoncanmanca cequintinquitohuaya: Inin 
helias inquitzatzilya. Auh inoccequintin qui- 
tohuaya: Caocxiccahua; tlatiquittaca aco hual- 
laz inhelias quimaquixtiquyuh, quitemohui- 
quyuh. 

Auh inoquimomachiti tecuyo J. X. caye 
ixquich otlanotzonquiz , inic hueltzonquicaz 
teotlatolli, quimitalhui : Namiqui. Auh oncan 
tecontica manca tentimanca vinagre. Niman 
ceyehuantin inoncan manca inoconcuic yuh- 
qui ichpopuli itoca spongia, conchichihualti 
invinagre, itech contlalli inhisopo , anoco 
acatl, itentlan conmaxitilli, inic quimitiz. 

Canamo quimocelili, auh iniquac conmo- 
yeyecolhui, amonequilti inquimitiz; auh ino- 
conmomaquilique vinagre, quimitalhui:Otla- 
tzonquiz. Auh intecuyo J. X. yenoceppa 
cenca motzatziti, quimitalhui: Notatzine, mo- 
mactzinco niccahua innespiritu. 

Auh inoconmitalhui y, hualmotololti, momi- 
quili. Auh izcatqui intilmatli inic ixtlapachi- 
huiya teopan , niman tlacotzayan huelhual- 
quiz; yuan tlalloli, intetl tlatlapouh ; miyec 
intlatatactli intepetlacalli innoncan dnoca mi- 
micque tlatlapouh ; miyequintin insanetome 
momomiquilica ininnacayo mozcali. Iniquac 
omozcalitzino tecuyo J. X., huallaque inon- 
can hierusalem cenca qualli cenca mahuiztic 
altepetl, miyequintin quinmottitique. 

Inyaotachcauh Cenlurio, yuan occequintin 
itlan catca quimopielyaya tecuyo , inoquit- 



Erat jammeridies; undique tenebrw factce 
sunt in universam terram usque in occa- 
sum solis; et non amplius lucebat so/. Et 
prius quam omnino occideret sol, magna voce 
exclamavit Dominus J. Ch., dicens: Heli, 
Heli, lammaazakani, hoc est: Deus meus, 
Deus nieus, ut quid dereliquisti me? 

Illic stabant quidam dicentes: Iste Heliam 
vocat. Alii autem dieebant: Sinite; videamus 
si veniat Helias ad liberandum eum, ad de- 
ponendum eum. 

Sciens autem Dominus J. Ch. quia jam 
omnia consumata sunt , ut consumaretur 
Scriptura, dixit : Sitio. Ibi ergo vas positum 
erat plenum aeelo. Statim unus ex illis qui 
ibierant, quum ctccepissetquamdammateriem 
nomine spongiam, replevit eam aceto , cir- 
cumposuit hyssopo, seu arundini, et ori ejus 
oblulit, ut biberet. 

Sed non accepit illud, et quum gustasset 
noluit bibere; quum ergo dedissent illi ace- 
tum, dixit: Consumatum est. Dominus au- 
tem J. Ch. ilerum magna voce clamavit, di- 
cens: Pater mi, in manus tuas commendo 
spiritum meum. 

Et dicens hcec, expiravit, niortuus est. Et 
ecce velum ruit templi, et slatim in duaspar- 
tes divisum est; et terra nwta est , et petrce 
scissw sunt; mulla monumenta in quibus ja- 
cebant mortui aperta sunt; multa sanctorum 
qui dormierant corpora surrexerunt. Quum 
resurrexisset Dominus J. Ch., venerunt in 
Jerusalem sanctam venerabilem civitatem , 
multis apparuerunt. 

Dux militum Centurio, et alii qui cum eo 
erant custodientes Dominum, viso terrcemotu 







taque inyetlallolini yuan inoccequi tema- 
mauhti yemochihua, yuan inyuh motzatziti 
iniquac momiquili, cenca momauhtique, qui- 
toque: Inin huelnelli dios ipiltzin catca. 

Auh inyaotachcauh quimoyectenehuilya- 
ya intecuyo , quitohuaya. Inin canelli cenca 
qualli iyollo catca. 

Auh inixquichtin macchualtin innoncan 
huallaque iniquittaco y, yuan quittaya intlein 
yemochihua, inyehui meltepinitihui. 

Auh innoncan manya inixquichtin quimi- 
ximachilyaya, yuan inmiyequintin cihuatzi- 
tzintin , canachi hueca inquimotzliliti catca , 
inquimotoquilitinenca intecuyo J. X. ompa 
huallaque ingalilea; inyehuantin quinmoma- 
quilyaya intlein intechtzinco monequya ; on- 
cantetlan catca inMaria magdalena yuan in- 
Maria iacobe yuan ininantzin Joseph yuan 
ininantzin Zebedeo, yuan occequintin cenca 
miyequintin yuantzinco motlecahuique in- 
ompa Hierusalem. 

Auh inJudiome, yehica cainernesC 1 ) catca, 
inicamo crw^titechyez inacayo iniquac ilhuitl 
(ca cencahueilhuitl catca iniquac sabbalo), 
quitlatlauhtique inpilato inic quintlanitzpo- 
puztequizque yuan quintemohuizque. 

Auh huallaque inteachcahuan; achtopaye- 
Imantin quintlanizpopuztecque inihuantzinco 
mamacohualtilloque. Auh inoitechacique te- 
cuyo J. X. , inoquittaque cayeomomiquili , 
amo quipopuztecque initlanitzin ; cance ye- 
huantin inteachcahuan tepuztopiltica quimo- 
yomotlan coyonilique; auh niman icyuhca 
hualquiz cztli yuan atl. 

Auh inquittac hueloquineltili , huelnelli 
initlaneltililiz; yehuatl quimati , canelli in- 



et aliis terribilibus quce fiebant, et quomodo 
clamavit (Jesus) quum expirasset, valde li- 
muerunt, dicentes: Iste vere Dci filius erat. 

Dux autem mililum glorifcabat Domi- 
num, dicens: Iste vere homo justus erat. 

Et omnis turba eorum qui illic veneranl 
ad spectaculum istud, et vidcbant quce fie- 
bant, pcenitenliam cgerunt. 

Itlic autem stabant omnes noti ejus , et 
multce mulieres, secl a longe secessce stabant, 
quce secutce erant Dominum J. Ch. venientes 
de Galilcea; ipsce ministrabant ei qucecumque 
opus erant; inler quas erut Maria Magda- 
lene etMariaJacobi et mater Joseph et mater 
Zebedcei, et alice multce quce simul cum eo 
ascenderant Jerosolymam. 



Juclcei ercjo, quoniam dies Veneris (para- 
sceve ) erat, ut non remanerent in cruce cor- 
pora die festo (erat enim magnus clies festus 
dies sabbati) , rogaverunt Pilatum ul fran- 
gerentur eorum crura et tollerentur. 

Venerunt ergo milites; primi fregerunl 
crura et alterius qui crucifixus est cum eo. 
Quum autem venissent ad Dominum J. Clt., 
utviclerunt quiajammortuus erat, non frege- 
runt ejus crura; secl unus ex illis militibus 
lanceci latus ejus aperuit ; et continuo exivit 
sanguis et aqua. 

Et qui vidit testimonium perhibuit, et ve- 
rum est testimonium ejus; ille scit, quia vera 



(i) Viernes est vox castellana qu* dies Veneris, etaliquando dies abstinentm signilicat, scilicet quaecumque 
dies in qua carniltus uli nefascst. 






205 



quitohua, inic noamchuantin antlaneltocaz- 
que. Caipampa omochyuh y, inic neltiz teo- 
tlatolli: Amo anquipopuztequilizque iniyo- 
miyo. 

Auh occecan teotlatolpan mitohua: Quit- 
tazque inaquin oquimamacohualtique! 

Auh inyeyohuac , izcatqui cetlacatl motla- 
camati itoca Joscph , pilli, tecpan nenqui , 
qualli iyollo yecnemilice; yehuatli amoqui- 
qualittaya ininemiliz yuan inintlachihual Ju- 
diome; ompa ichan arimalhia itechpohui Ju- 
dea ; innoquichixtinenca itlatocayotzin dios , 
yehica cacanichta itlamachtiltzin catca inte- 
cuyo J. X., ipampa quimimacacya Judiome. 

Jnyehuatli huelmixtlapallo inic ipancallac 
pilato, yuan quitlahuili ininacayotzin tecuyo 
J. X. inic quitquiz. Auh inpilato icmieahu- 
yaya inaco oc huelmomiquili. 

Auh noconnotz centurio inaco nelli yeo- 
momiquili; auh inohuelquiyolpachihuiti Cen- 
turio , tlanahuati inic macoz Joseph inaca- 
yotzin. 

Auh inJoseph quicouh iztac canahuac, ino- 
quihualmotemohuili icconmoquimilhui inina- 
cayotzin tecuyo J. X. 

Auhinohualla nicodemo inachtopayohual- 
tica quimoltilico quihualcuic inpahatl tlane- 
lolli myrrha yuan aloes, achi macuilpohual- 
lata machyuhtli. 

Auh niman conmanilique intecuyo J. X., 
yuan icquimoolpilique iniztac canahuac, yuan 
icqiumomamatilhuique inpahatl, inyuh mo- 
tocani Judiome. 

Caoncan inquimomamacohualtilique quil- 
la catca; yuan inoncan quilla yancuic inon- 
can onoca tepetlacalli tetl intlacoyonili, inon- 
can ayayac motocaya; auh ompa quimote- 
quilique tecuyo J. X., ipampa ininnecenca- 
hualiz Judiome, yehica amohueca inonoca 
tepetlacalli. 



dicil , ul et vos credatis. Faeta sunt enim 
hcec, ut adimpleretur Scriptura: Non com- 
minuetis os ex eo. 

Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt 
quem crueifixerunt! 

Et cum jam sero factum esset, ecce quidant 
homo dives nomine Joseph, nobilis, decurio , 
vir bonus et justus ; hic non consenserat con- 
silio et aclibus Judceorum; a civitale Arima- 
tliia quce erat in Judwa; qui et ipse expecta- 
bat regnum Dei, eo quod occulte discipulus 
esset Domini J. Ch., propler metum Judceo- 
rum. 

Ille audacler inlroivit ad Pilatum, et pe- 
tiit corpus Domini J. Ch., ut tolleret illud. 
Pilatus autem mirabatur si jam obiisset. 

Et accersivit Centurionem si vere jam 
mortuus esset; el quum asseruisset Centurio, 
jussit ut claretur Josepho corpus. 

Joseph autem mercatus est syndonem, et 
deponens eum involvit corpus Domini J. Ch. 

Venit autem et Nicodemus qui primum 
nocte venerat ferens balsamum mixtum myr- 
rho3 et aloes, quasi centum mensuras (libras). 

Tunc ercjo acceperunt Domiiwm J. Ch., 
et ligaverunt eum cum linteis et unxerunt 
cum aromatibus, sicut mos estsepelire Judceis, 

In loco autemubi crucifixerunt eum horlus 
erat; et in horto novum erat monumentum 
in pelra excisum, in quo nondum quisquam 
sepultus fuerat; et ibi deposuerunt Dominum 
J. Ch., propter parasceven Judceorum, quia 
non longe erat monumentum, 





Auh inJoseph cencahuey tetl iniccontzauc 
inoncan coyonqui tepetlacalli, niman ya ini- 
quac necencahualoya yehuallathui inilhuitl. 

Auh inyehuantin cihuatzitzintin , quitoca- 
tyaque inompa galilea, quihualhuicaca quit- 
taque intepetlacalli inquenin quimotequilique 
inacayotzin; auh inmaria magdalena ompa 
catca, yuan inocce maria ininantzin Joseph, 
quilnamicticatca intepetlacalli, hualmocuep- 
que quicencahuaco inpahatl; auh inilhuitl 
canomocauhque inyuhca nahuatilli. 

Auh imoztlayoc inquihualtoquilya oncan 
necencahualloni,mocentlaliqueinhuehueintin 
teopixque yuan phariseome quittato inpilato, 
quilhuique: Tlatohuanye, octiquilnamicque, 
cainin tetlapololtyani quito inocnemi: eil- 
huitica occeppa ninozcaliz. Auh maximona- 
huatilli ineilhuitl mopiaz tepetlacalli ; mahual- 
latin initlamachtilhuan, yuan maquichtectin, 
maquimilhuiti inmacehualtin: intlan omoz- 
calli inmimicque; caoccencahuey netlapolol- 
tiliztli yez inamomachyuh quiyac achto. 

Inpilato quimilhui: Caoncate inamotlapix- 
cahuan, xihuiyan, xitlapiyati inyuh anqui- 
raati. Auh inyehuantin yaque, quinehmacho- 
tique, quixtarnachiyotique intepetlacalli, qui- 
machiyotique intetl, quintlalique tlapixque. 



Porro Joseph magnum saxum advolvit ad 
ostium ubi excisum erat monumentum , et 
slatim abiit quum parasceve dies festus esset 
faclus. 

Et illce mulieres, quce secutce erant eum 
(Jesum) de Galilcea, venerant qucermtes mo- 
numentum in quo deposuerunt corpus suum; 
et Maria Magdalene erat ibi, et altera Maria 
maler Joseph, quce invenerant monumentum, 
et reversce sunt acl parandum balsamum; at 
die festo reliquerunt secundum legem. 

Altera autem die quw sequitur parasceven, 
convenerunt principes sacerdotum et Phari- 
scei ad Pilalum, dicentes: Domine, recordati 
sumus, quia ille seduclor dixit adhuc vivens: 
tertia die ilerum resurgam. Jube ergo per 
tres dies custodiri seputchrum; ne veniant 
discipuli ejus, et furent eum, et dicantplebi: 
surrexit a mortuis; quia valde major error 
erit quam quisque prior. 



Pilatus ait illis : Quoniam habetis custodes 
vestros , ite , custodite sicut scitis. Illi autem 
abierunt , munierunt , obsignaverunt sepul- 
chrum, signantes petram, et posucrunt custo- 
des. 




SABBATO IN VIGILIA PASCIIJ;. 



EPISTOLA PAULI APOSTOLI AD COLOSSENSES. 



iAPUT 



Noteiccahuane , intla yuantzinco oamoz- 
calique tecuyo J. X., inanyehuatlxictemocan 
intlein ilhuicacpa pohui, inompa mehuititica 
tecuyo J. X. imayauhcampa dios; 



\. Mei fratres, si consurrexistis cum Do- 
mino J. Ch., ea quwrite quw cwli sunt, ubi 
sedet Dominus J. Ch. ad dexteram Dci; 



207 



Manyehuatl xichuelmatican inilhuicaca- 
yutl, macamo yehuatl intlein tlalticpac onoc. 

Caoamicque, auh inamonemiliz itlantzinco 
motlatitica intecuyo J. X. itechtzinco dios. 

Auh iniquac monextitzinoz tecuyo J. X,, 
inamonemiliz ; quiniquac yuantzinco noane- 
cizque inipan imahuizcotzin. 



2. Illa sapite quw in coslo sunt, non quw 
super terram fiunt. 

3. Mortui enim estis, et vila vestra est 
abscondila cum Domino J. Ch. in Deo. 

4. Et quum apparuerit Dominus J. Ch. , 
vita veslra; tuneetvos apparebitis cum ipso 
in gloria. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 

Caput XXVIII. 



Inoyuh momiquili totecuyo J. X., iniquac 
yeteotlac inyehuallathui ilhuitl, cenca oc yo- 
huatzinco inhualla inmaria magdalena, yuan 
inocce maria quiltaco intepetlacalli. 

Auh izcatqui cencahueyintlalloliniliztlimo- 
chyuh. Cmniangel tecuyo ilhuicacpa hualte- 
moc; inohualla, quihquani intetl, ipanehuati 
catca. 

Auh inictlanextya ixayac yuhqui tlapetla- 
huilutl; yequine inic iztac itilma yuhqui ce- 
payahuitl. 

Auh inipampa imacaxoca amocan quenin 
momauhtique tlapixque, huelyuhqui mimic- 
que. 

Auh inangel quinnanquili incihuatzitzin- 
tin, quimilhui: Macamo ximomauhtican ina- 
mehuantin ; nicmati , ca anquimotemolya in- 
Jesus nazareno incruztitech mamacohualtil- 
loc; 

Aocmo izca, caomozcalli, inyuh quimital- 
hui. Xihualhuya, xantlachyaqui inonca omo- 
noltitoca tecuyo. 

Auh icyuhca ximohuicaca xiquimilhuiti 
initlamachtilhuan , caomozcalli; auh izcatqui 
achto ompa mohuicaz ingalilea, amoyac on- 
quicaz; ompa anquimottilizque, inyuh amech- 
molhuili. 



1. Quum sic mortuus csset Dominus no- 
ster J. Ch., vespere sabbali, qum lueescit in 
prima sabbali venit Maria Magdalene, etat- 
tera Maria videre sepulchrum. 

2. Et ecce magnus terrce nwtus factus est. 
Angelus enim Domini de ccelo descendit; ve- 
nit, revolvit lapidem et stetit super eam. 

3. Resplendebat aulem aspectus ejus sicut 
fulgur; et erat album veslimentum ejus sicut 
nix. 

4. Prw timore autem ejus ullra modum 
exlerriti sunt custodes, (et facti sunt) velut 
nwrtui. 

5. Angelus aulem respondit mulicribus, 
dicens: Nolile timere vos; scio enim, quod 
quwrilis Jesum Nazarenum qui crucifixus est; 



6. Non est hic, surrexit enim, sicut dixit. 
Venite, videte locum ubipositus fuit Dominus. 

7. Et citoeuntes dicite discipulis ejus, quia 
surrexit; et ecce prwcedit vos in Galilwam, 
non exibit ex ea; ibi videbitis illum, sicut 
dixi vobis. 







l; 



h < 






208 



IN DOMINICA RESIRRECTIONE. 



Epistolam et Evangelium qucere in suo loco. 



FERIA SECUNDA PASCILE. 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Insantpedro inohualmoquetz innepantla 
macehuallin, quito: Noteiccahuane, iname- 
huantin hucllaquimomachitya intlatolli ino- 
mito nohuyan Judea; caoncan peuhqui in- 
Galilea, iniquac oquitemachti sanJuan inine- 
qua atequilitzin, 

Tecuyo J. X., yuan inquenin tecuyo tlios 
oquimotemitilli ica espiritu sancto, yuan ix- 
quichica chicahualiztli, innohuyan moquixti 
moteicnelili, quinmopalili inixquichtin quin- 
tolinyaya tlacateculutl, yehica caindios itlan- 
tzinco catca. 

Auh intehuantin ixquichticneltilya inquex- 
quich quimochihuili inimaltepeuh ipan Ju- 
diome yuan hierusalem, inquimomictilique 
quauhtitech quimopilhuique. 

Inin eilhuitica inquimozcahli tccuyo dios, 
yuan oquimonequilti inteixpanneciz, 

Yeze amo ixquich tlacatl ixpan, canye- 
huantin inoquinmixquechili tecuyo dios tla- 
neltilyani; tehuantin , initlantzinco titlaqua- 
que yuan tatlique, inoyuh mozcalitzino intlan 
mimicque. 

Yuan otcchmonahuatilli inic tiquinmach- 
lizque macchualtin, yuan titlaneltilizque , 
cayehuatzin inoquimixquechili tecuyo inin- 
tetlatzontequilicauh yez yolque yuan mimic- 
que. 



Caplt X. 

37. Sanctas Petrus postquam surrexisset 
in medio plebis, dixil: Mei fratres, vos bene 
scitis qnod verbum factum est per universam 
Judceam; incepit enim a Galilwa, postquam 
prcedicavit s. Johannes baptismum, 

38. Dominum J. Ch., et quomodo Domi- 
nus Dcns unxit eum Spiritu sancto, et omni 
virtule, qui quocumque perlransiit bene fecit, 
sanavit omnes oppressos a diabolo, quoniam 
Deus cum illo erat. 

39. Et nos omnia testi/icamur qucecum- 
quc fecit in recjione Judceorum et Jerusalcm, 
quem occiderunt in licjno suspendentes. 

40. Hunc tertid die suscitavit Dominus 
Deus, et voluit eum manifestum fieri, 

41. Sed non omni populo , solum illis 
quos prceordinavit Dominus Deus testes; nobis, 
qui cum illo manducavimus et bibimus, post- 
quam resurrexit a morluis. 

42. Et prcecepit nobis ut prwdicaremiis 
populo, et iestificaremur , quia ipsurn prce- 
ordinavit Dominus judicem fore vivorum et 
mortuorum. 



209 



Yehuatli initechpa tlancllilya inixquichtin 
prophetame, inic ipaltzinco itocatzin popoli- 
huiz inintlatlacol inixquichtin quinionelto- 
quitya. 



43. De hoc testimonium perhibent omnes 
Prophetce, quod per nomen efus remittentur 
peceata omnibus qui credunt in eum. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 
Caput XXIV. 



Omentin itlamachtilhuan intccuyo J. X. 
hucliquac cecca altepell ipan mohuicaya ito- 
cayocan Emaus, enetlalloli ocachi ipan inic- 
quitzticatca hierusalcin. 

Auh inyehuantin nepanoll inononolztihui- 
ya itechpa inixquich inomochyuhca. 

Auh mochyuh, iniquac yemonotzlihui yuan 
inyenetechmotlatlahuya, intecuyoJ. X. qui- 
momaxilito quinmohuiquilyaya ; 

Auh inimixtelolo eanyelellilloya, inicamo 
quimiximachiliquc. 

Inyehuatzin quinmolhuili: Tlein intlatolli, 
innepanotl anquinmolhuitihui , yuan anllao- 
coxtihui? 

Auh ceyehuantin itoca Cleophas quirno- 
nanquilili, quimolhuili : Canmocel intihueca- 
tlacatl tinenenqui inica hierusalcrn, auh amo- 
ticmati intlein oncan omochyuh inyeizquil- 
huitli? 

Inyehuatzin quinanquili , quimolhuili: 
Tlein?Ouiniolhuilique: itechpa titlatohua in- 
Jcsus nazareno, inhuey propheta, yuan chi- 
cahuac inipan itlachihual yuan ipan itlatol 
yixpantzinco iadios, yuan imixpan inixquich- 
tin macehualtin; 

Yuan inquenin tcmac oquicauhque inhue- 
hueintin teopixque, yuan totlatocahuan inic- 
quimictizque, yuan oquimamacohualtiquc. 

Auh intehuantin titomatya caquinmaquix- 
tiz inisraeltlaca; auh occcnca ictinentlamati 
inaxcan ic eilhuitl inmochyuh y. 



13. Duo ex discipulis Domini J. Ch. ipsa 
die in casleltum ibant nomine Emmaus, quod 
sexaginta stadiorum spatio aberat ab Jeru- 
salem. 

14. Et ipsi ad invicem loquebantur de 
omnibus quce acciderant. 

15. Et factum est , dum fabularentur et 
secum qucererent, Dominus J. Ch. appropin- 
quans ibat cum illis; 

16. Et oculi illorum tenebantur, ne illum 
acjnoscerent. 

17. Ipse ait acl illos: Qui sunt hi sermo- 
nes, quos ad invicem confertis, et estis trisles? 

18. Et unus ex illis noniine Cleophas 
respondil ci , dicens: Tu solus advena, am- 
bulas in Jerusalem , et non cognovisti quce 
in illa facta sunt his diebus? 

19. Itle respondii eis, clicens: Quce? Di- 
xerunt ei: De rege Jesu Nazareno , qui fuit 
magnus prophetu , ct potens in opere et in 
sermone eoram Deo, et eoram omni poputo; 



20. Et quomodo eum trcuUderunt summi 
sacerdotes, et principcs noslri in damnatio- 
nem mortis, et crucifixerunt eum. 

21. Nos aulem sperabamus quia ipse esset 
redempturus Israel; et super hcec omnia ha- 
die tertia, dies est ex quo facta sunt hcvc. 

27 











Yece cequinlin cihuatzitzintin totcchpohui 
olechicahuique, yehica oc yohuatzinco oyaca 
inompa onoc tepctlacalli, 

Auh inamotle quitta inacayotzin , hualla- 
quc, quiloque, oquimittaque angelome in- 
quitoque caoyol. 

Auh cequintin lehuan oyaque inompa onoc 
tepetlacalli, canoyuh quiltaquc inyuh quito- 
que cihuatzintin. 

Auh inyehuatzin tecuyo quinmolhuili: Iyo 
inaanquimamali, inayaxcan quineltoca amo- 
yollo inixquich quitoque prophetame ; 

Cuixamo yuh oquincc inmotlaihiyohuilliz 
Xristo , inic ihuihuin mocalaquiz inipan itla- 
tocayotzin ? 

Auh itech quimopchualtili inmoysen, yuan 
ixquichtin prophetame, quinmclahuilyayain- 
ixquich teotlatolli initechpatzinco icuilyuhti- 
calca. 

Auh onacique inoncan altepetlipan, inom- 
pa tlamatihuiya; auh inyehuatzin canquimo- 
piquili inhueca mollamachitityuh. 

Auh quicuitlalmiltyaya, quimolhuilyaya : 
Totecuyoe, matotlan ximohuetziti , ca yeon- 
yohua; oonac intonatyuh. Auh inhuan onmo- 
callaquitzino. 

Auh mochyuh, iniquac yeintlan motla- 
qualtizquya, conrnocuilli intlaxcalli, quiino- 
teochihuilti , yuan quimotlatlapanili , yuan 
quinmomamaquilyaya. 

Auh inyehuantin niman itlallapouh ini- 
mixtelolo, yuan quimiximachilique ; auh in- 
yehuatzin canimixpan ompolyuh, aocmo qui- 
mottiliquc. 

Auh nepanotl quimolhuiquc: Cuixamo yuh- 
qui tlallaya toyollo iniquac ollica tcchmono- 
uochilyaya , yuan intechmomelahuililyaya 
teotlatolli? 



210 -<- 

22. Sed qucedam mulieres ex noslris ler- 
ruerunt nos, quoniam diluculo pervenerunt 
ad locum monumenti, 

23. Et non invenientes corpus ejus, vene- 
runt, dicentes, se invcnisse angelos qui dixe- 
runt eum vivere. 

24. Et quidam cx nostris abierunt ad mo- 
numentum, sed ita invenerunt sicut dixerunl 
mulieres. 

25. Et ipse Dominus dixit ad eos: stul- 
ti, et tardi ad credcndum corde vestro in 
omnibus quce locuti sunt prophelce ; 

26. Nonne talia oportuit pati Christum, 
ut ita intraret in regnum suum? 

27. Et incipiens a Moyse, ct omnibus pro- 
phetis, inlerpretabatur illis in omnibus Scri- 
pturis quce dc ipso scripta erant. 

28. Et appropinquaverunt castello quo 
ibant; ct ipse se finxit longius ire. 

29. Et cogebant illum, dicentes: Domine 
noster, nobiseum mane, quoniam advespera- 
scit; occidit sol. Et cum illis intravit. 

30. Ei ' factum est , dum cum eis rccum- 
beret, accepit panem, benedixit, et fregit il- 
lum, et porrigebat illis. 

31. Et continuo aperti sunt ocuii eorum, 
et cognoverunt eum; et ipse ex oculis corutn 
evanuit, nec amplius viderunt eum. 

32. Et ad invicem dixcrunt : Nonne vclul 
ardens erat cor noslrum dum in via loque- 
retur nobis , et nobis interpretarelur Scri- 
pturas? 



jlW 



■ 



Auh niman hueliquac moquclzquc, yeno- 
ceppa yaquc inhierusalem; yuan inpan acito 
omocentlalique inmallactin omome aposlolo- 
me, yuan ixquichtin inintlan catca, 

Ouitohuaya: Canelli omozcallitzino inte- 
cuyo, yuan oquimottili inSymon. 

Auh inyehuantin quipohuaya inixquich 
mochyuh otlica, yuan inqucnin quimixima- 
ehilique iniquac quimotlatlapanili tlaxcalli. 



211 -<- 

33. Eteddem hord surgcnles, regressi sunt 
in Jerusalcm; et ibi invenerunt congregalos 
duodeeim Apostolos, et omnes eos qui cum 
illis eranl, 

34. Dicentes: Quod verc surrexit Domi- 
nus , et vidil eum Simon. 

35. Et ipsi narrabant omnia quce gcsla 
erant in via, el quomodo cognoverunt eum 
quum fregerit pancm. 



I 



FERIA TERTIA POST PASCHA. 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Insan paolo llanepantlan hualmoquetz, 
yuan inoimatica tetlacahualti, quito: Notcic- 
cahuane, innaminpilhuan itlacamecayo Abra- 
ham, yuan inanquimimacaxilya tecuyo dios, 
oanhualihualoque inin nemaquixtiliz tlatolli. 

Cainompa nemi hierusalem, yuan inompa 
tlatoque amo quimiximachilique intecuyo 
J. X., yuan hmrthlol prophetamemmoiiouh- 
tyuh ccccntetl ilhuitl Sabbalo , iniquac tla- 
tzontecque, huclquincltiliquc inintlatol pro- 
phetame; 

Iniquac atle quittac inipampa quimomicti- 
lizque, quitlahuiliquc inpilato, inic quimo- 
mictilizque. 

Auh iniquac oixquich tzonquiz initechpa 
icuilyuhti catca , inoquihualmotemohuilique 
itech quahuitl, conmotequilique tepetlacalco. 

Auh intecuyo dios eilhuitica quimozcalili 
intlan mimicque, auh miyec ilhuitl inquin- 
mottiti. 

Inihuanlzinco tlecoca ompa hierusalem , 
mompa hualehuaque galilea; inyeixquichca- 
huitli quitlaneltililya imixpan macehualtin. 



Capct XIII. 

2G. Sanctus Paulus de mcdio surgens, el 
manu sua silentium indiccns, ait: Mei fra- 
tres, filii generis Abraham, et qui in vobis 
timent Dominum Deiim, missum est vobis 
hufus salutis verbum. 

27. Quienim habitant Jerusalem, etprin- 
cipes cjus ignorantcs Dominum J. Ch. , ct 
sermones prophetarum qui lcgunturpcr omnr 
sabbalum, quum judicassent , implcvcrunt 
verbum prophetarum; 

28. Quum nihil invenissent proptcr quod 
interficercnt cum, petierunt a Pilato, ut in- 
lerficerent cum. 

29. Quumque omnia consumassent quce 
de eo scripta erant, deponentes eum dc li- 
gno, posuerunt eum in monumento. 

30. Dominus Deus vcro tcrtid die susci- 
tavit eum a mortuis, et per multos dies vi- 
derunt eurn. 

31. IH qui simul cum co ascendcrant in 
Jerusalem, venerant de Gaiileea ; qui usque 
nunc sunt lestes cjus coram populo. 



-<>- 212 -o- 



Auh inlchuanlin lamechilhuya inyclmall 
tlacemitolli intenehuililoque totahuan, locol- 
huan , 

Cainyehuatli intecuyo dios inpan quineltili 
inamopilhuan. inicquimozcalili intecuyo J. X. 



32. Et nos vobis annuntiamus illam re- 
promissionem quce facta esl adpatres nostros, 
ad avos nostros, 

33. Quoniam hanc Dominus Deus adim- 
plevitfiliis veslris, resuscitansDominum J.Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XXIV. 




Iniquac mozcalitzino tecuyo J. X., inne- 
pantla moquctzino initlamachtilhuan , yuan 
quinmolhuili: Ma amotlanc intlamatcayeliz- 
tli: canehuall; macamo ximomauhtican. 

Auh inyehuantin motlapololtique yuan 
mauhtique, inmomatya cacan spiritu inquilta. 

Auh intccuyo quinmollmili : Tlcica amo- 
tlapololtya, yuan intlalnamiquiliztli amoyollo 
ipan tleco? 

Xiquittaca inoma yuan nocxi, caimelne- 
Imatl; xinechmatocacan, yuan xiquittacan , 
c/dinespirilu atlc onca inacayo yuan iyomiyo, 
inyuh nehuatl anechitta notechca. 

Auh inoconmitalhui y, quinmotlitili ini- 
malzin yuan icxitzin. 

Auh iniquac ocnoma amotlancltoca, yuan 
tlamahuicohuaya papaquiliztica , intecuyo 
quinmolhuili: Caix itla nican anquipiaintlein 
moquaz ? 

Auh inychuantin quimomaquilique achi- 
ton michin tlatlclmatzalli, yuan ineucvo mi- 
miyahuall. 

Auh inye oimixpan onmotlaqualti , con- 
mocuilli intencahualli , quinmomaquili , 

Yuan quinmolhuili: Cayehuatli inllatolli 
inamcchillmi, iniquac oc amotlan nicatca, 
cahuelmonequi] mochihuaz , ncltiz inixquich 
nolechpa icuilyuhtica inipan itenahualiltzin 
nioyscn, yuan inllatol prophctame , yuan 
ipan psalmos. 



36. Postquam resurrexissetDominus J. Ch., 
in medio stetit discipulorum suorum, ct dixit 
eis: Pax vobis: ego sum; nolite timere. 

37. Illi vero conturbati et contcrriti, exi- 
stimabant se spiritum viderc. 

38. Dominus autem dixit eis: Quid con- 
turbati estis, ct cogitationes in corda vestra 
ascendunt? 

39. Videte manus mcas ei pedes meos , 
quia ego ipse sum; palpate, el videte, quo- 
niarn spiritus non habet carnem et ossa, sictft 
me videtis habere. 

40. Et quum dixisset hoc , ostendit eis 
manus et pedes suos. 

44. Adhuc autem illis non credentibus, et 
miraniibus prce gaudio, Dominus dixil illis: 
Num aliquid hic habetis quod manducetur? 

42. At illi obtulerunl ei parlem piscis assi, 
et favum mellis. 

&3. Etquum coram cis manducasset, sun>- 
psil reliquias, dedit eis , 

4 4. Et dixiteis: Ilcec sunt verba quw locu- 
tus sum ad vos, quum adhuc vobiscum essem, 
quoniam nccesse est fieri, impleri omnia quw 
de me scripta sunt in lege Moysi, el ir °'"'- 
monc Propfielurum, et in Psalmis. 



213 



Ouiniquac quinmotlapolhuili inintlacaqui- 
liz, inic quicaquizque tcotlatolli, 

Yuan quininolhuili: Ca yuh icuilyuhtica, 
yuan ca yuh monequya inmotlaihiyohuiltiz 
Xristo, yuan cilhuitica mozcalitzinoz intlan 
mimicque ; 

Yuan ipampa itocatzin temachtilloz tla- 
macehualiztli , inic ixquieh tlacatl popolhui- 
loz itlatlacol. 



45. Tunc aperuit illis sensum, ut intelli- 
gcrent Scripturas, 

46. Et dixit eis: Quoniam sic scriptum 
est, et quoniam sic oportebat Christum pati, 
ct tertid dic resurgcre a mortuis ; 

47. Et in nomine ejas prcedicari pceniten- 
tiam, ut in omnes gentes remittantur peccata. 



FERIA QUARTA. 



LECTIO AGTUUM APOSTOLORUM. 



Iniquac y, mollatolti insan pedro, quito: 
Inamehuantin amisraeltlaca , yuan inanqui- 
mimacaxilya tccuyo dios, xiqualcaquican: 

Ininteouh Abraham , yuan iteouh Isaac , 
yuan iteouh Jacob , yuan inintcouh tota- 
huan, tocolhuan oquimomahuiztilili inipil- 
tzin J. X., inamehuanlin lemac anquitlazque, 
yuan amono anquimocuilique inixpan pilalo, 
inquito inic canyuhcahualloz. 

Auh inamehuantin msancto inmelahuac 
nemilice amo anquimomachilocaque, auh 
yeanquintlauhque inic amacozque inoquichtli 
temictyani; 

Auh inmotenemitilyani oanquimictique , 
lnquimozcalili tecuyo dios inllan mimicque; 
inyehuatl hueltehuantin tictlaneltililya. 

Auh inipampa ineltococa itocatzin inye- 
huatli anquilta, yuan anquiximati, caoqui- 
mochicahuilli initocatzin; auh intlaneltoqui- 
liztli initechtzinco pohui, icoquimocenquizca- 
patili amochintin amixpan. 



Caplt III. 

12. In diebus iilis, locutus est s. Petrus, 
dicens: Vos viri Israelitce, et qui timetis Do- 
minum Deum, audile: 

13. Deus Abraham, et Deus Isaac , ct 
Deus Jacob , ct Deus patrum nostrorum , 
nostrorum auorum gloriftcavit fdium suum 
J. Ch. , quem vos tradidistis et quidem ne- 
gaslis antc faciem Pilati, dicente illo dimitli. 

14. Vos aulem sanctum ct justum non 
agnovistis, et petistis dari vobis virum homi- 
cidam ; 

15. Auclorem vcro vitce interfecistis, quem 
suscilavit Dominus Deus a mortuis; cujus 
nos testes sumus. 

10. Et in fule nominis ejus quem vos vi- 
distis, et nostis, confirmavit nomen ejus; et 
fides quw per ewn est, dedit integram sani- 
taleni in conspectu omnium vestrum. 



I: 




214 



Auh inaxcan, noteiccahuane, huelnicmati, 
caamo anquimatque inanquichyuhque ino- 
yuh quichyuhque amotlatocahuan. 

Auh in(//os inintlatoltica prophetame qui- 
machtopaitalhui , inic motlaihiyohuiltiz Xri- 
sto, oyuhquimochihuili. 

Auh inaxcan maxitlamacehuacan , yuan 
ximonemilizcuepa, inic polihuiz amotlatlacol. 



17. Et nunc, mei fratres, scio , quia per 
ignorantiam fecistis sicut fecerunt principes 
vestri. 

18. Deus autem quce per os Prophetarum 
prcenuntiavit pati Christum, sic implevit. 

19. Nunc igitur pcenilemini, et converti- 
mini, ut deleantur peccata vestra. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOIIANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., yenoceppa quinmonexlilili initlamach- 
tilhuan itlan inhueyatl tyberiadis. Auh yuhin 
inmonextitzino: 

Cencatca inSymon pedro, yuan inThomas, 
inmotenehua didimo, yuan innathanael in- 
ompa ichan Chanan initcchpohui galilea , 
yuan inipilhuan Zebedco, yuan inocomentin 
itlamachlilhuan. 

InSymon pcdro quimilhui: Maocnontlatla- 
ma. Quilhuique: Mano timitzhuicacan. Auh 
hualquizque, yuan onmotialliqueacalco; auh 
iniquac oyohuac, ayac cacique. 

Auh inollalhuic, intecuyo J. X. atcnco 
moquetztzino; ycce amoquiximatque initla- 
machtilhuan inca yehuatzin tecuyo J. X. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Yuan 
telpopuchtin , atle onca amollaqual? Onimo- 
nanquililiquc: Caatle. 

Yuan quinmolhuili: Imayauhcampa acalli 
xiccohuacan matlatl , yuan anquiltazque. 
iNiman icconcouhque, aoc mohuelcahuaya 
inmatlall ipampa cenca miycquintin inmi- 
michtin. 

Auh intlamachlilli, inquimotlacotilyaya 
tecuyo J. X., quilhui inpedro: Cayehuatzin 



Caput XXI. 

1 . Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., iterum manifestavit se discipulis suis 
ad marc Tiberiadis. Sic autem manifestavit: 

2. Simul erant Simon Petrus, et Thomas, 
qui dicitur Didymus, et Nathanacl, qui erat 
a Cana Galilcew, el fdii Zebedcei, et alii duo 
ex discipulis ejus. 

3. Simon Pelrus dicit eis: Vado piscan. 
Dicunl ei: Et nos tecum venimus. Et exie- 
runt, ct ascenderunt in navim; cl illa nocte, 
nihil prendidcrunt. 

4. Mane auteni facio, Dominus J. Cli. in 
litore stetit; tamen non cognoverunt disci- 
puli sui eum esse ipsum Dominum J. Ck. 

5. Igitur Dominus J. Ch. dixit eis: Vos 
pueri, numquid habetis aliquem cibum? Re- 
sponderunt ci: Nifiil habemus. 

G. Et dicit eis: In dexteram navis mittite 
rele, et invenielis. Stalim miserunt , ct jam 
non poterant trahere rctc pra> multitudine 
piscium. 

7. Discipulus ille igitur , quem diligebat 
Dominus J. Ch. , dixit Petro: Est ipse Do- 



..— 



— 



intecuyo. Auh inSymon pedro , inoquicac 
cayehuatzin intecuyo, icomapan micamisa, 
cacanpetlauhtincnca, yuan atlan onlemoti- 
quiz. 

Auh inoccequintin tlamachtiltin can acal- 
tica inyaque ; (caamohueca inquitzlicatca 
tlalli, achi matlacpohual molicpitl inicquitz- 
ticatca ) quihualhuilantihuiya inic momatla- 
huique mimichtin. 

Auh iniquac otlalhuacaquizque, oncan 
quittaque tlexochtli, yuan tlexochpan onoc 
michin , yuan tlaxcalli. 

Auh intecuyo J. X. quinmolhuili: Cequin- 
lin xiquinhualhuicacan inmimichtin inquin 
oanquimacique. 

InSymon pedro ontemoc inacalco, yuan 
tlalpan quihualquixti inmatlatl hualtentiya- 
que inhuehueinlin mimichtin chicompohual- 
tin onmatlactin omey. Auh macihui cenca 
miyequintin catca, acan tzayauh inmatlatl. 

Auh intecuyo J. Ch. quinmolhuili : Xihual- 
huiyan, yuan xitlaquaqui. Auh inin huan- 
tzinco motlaqualtyaya ayac motlapallohuaya 
inquimotlatlahuiliz, inquimolhuiliz: Actech? 
Ca quimatya, ca yehuatzin intecuyo. 

Auh hualmohuicac intecuyo J. X., yuan 
conmocuilli intlaxcaltzintli, yuan quinmoma- 
maquili, canoyuh y quinmomaquili inmichin. 

Yeyo expa intecuyo J. X. quinmonextilli 
illamachtilhuan , iniquac omozcalitzino in- 
tlan mimicque. 



15 -<~ 

minus. Simon Petrus autem, quum audisset 
quia ipse Dominus est, succinxit se tunicd , 
nudus enim erat, ct in mare sc misit. 

8. Alii autem discipuli navigio venerunt; 
(non enim longe erant a terra, fere ducentis 
cubitis distabantj qui venerant nt traherent 
rete piscium. 

9. Ut ergo descenderunt in terram , ibi 
viderunt prunas , et super prunas positum 
piscem, et panem. 

10. Et DominusJ. Ch. dixit eis: Aliquos 
afferte de piscibus quos prendidistis. 

11. Simon Petrus descendit e navi, etin 
terram traxit rete plenum magnis piscibus 
centum quinquaginta tribus. Et quum tam 
multi essent, non cst scissum rete. 

12. Et DominusJ. Ch. dixit eis: Venite, 
ct manducale. Et ex il/is qui cum co discum- 
bcbant nemo audebat inlerrogare eum , di- 
cens: Quis cs tu? Sciebant enim , quia ipse 
Dominus esl. 

13. Et venit Dominus J. Ch., et accepit 
panem, et dedil cis , et similitcr dedit illis 
piscem. 

14. Jam lertid vice Dominus J. Ch. ma- 
nifestavit se discipulis suis, quum surrexisset 
a mortuis. 




-ooofg-txx— 



1 




210 



R 









FERIA QUINTA 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Caput VIII. 




Iniquac y, iniangel tecuyo quimonochili 
lnsanPhilipe, quito:Xinioquetza, yuan ihuic 
xitztihui inmeridiano, tictocaz inompa hual- 
peiihlicac hierusalem ompa temoticac ingaza; 
inin altepetl oipan llaca cahuallic. 

Auh moquetz mohuicac. Auh izcatqui cc- 
tlacatl Ethiopia ichan tlaatecuitl mocuiltono- 
huani, itetlaecolticauh Candacia incihuate- 
cuyo mEthiopia tlaca, inixquich quipiaya 
inecuiltonol, oncan huitza inhicrusalem tla- 
tlatlauhtico; 

Auhinyernocuepa inquauhlemalacac yeti- 
huiya, quipouhlyaya inEsaias propheta. 

Auh inespirilu quilhui insan phelipe: Itlan 
xonmiquani inin quauhtemalacatl. 

Auh onmotlalo in.son phelipe, concac qui- 
pohua inEsaias propheta, yuan quilhui: Cuix 
limomati caticcaqui inticpohua? 

Inyehuatl quito : Auh quenin huclitiz, in- 
tlacamo aca nechittitiz? Yuan quitlatlauhti- 
que insan phelipe, inic ontlccoz, yuan illan 
onmotlalliz. 

Auh inteotlatolli inquipohuaya cayehuatli: 
Yuhquima ichcatl inicohuicoc omictilloto ; 
yuan yuhquima ichcaconctzinlli omocauh 
inixpan inquixima, canoyuh atlc oquimital- 
hui. 

Ipampa ininecnomatilliz oiquanililoc ini- 
tlalzonlequililoca. Inillacamccayo ac huel- 
quipohuaz, ac huelquitcnchuaz, ychica ini- 
ncmiliz polihuiz inllalticpac? 



20. In diebus illis , Angelus Domini lo- 
cutus est ad s. Philippum, dieens: Surge, et 
vade contra iiierklianum, sequeris viam quce 
incipiendo ab Jerusalem descenditin Gazam; 
hcec civitas est deserta. 

27. Et surgens abiit. El ecee vir JEthiops 
eunuchus potcns, minister Candacis regince 
JEthiopum , qui omnes custodiebat divitias 
ejus, venerat in Jerusalem adorare; 



28. Et revertebatur super eurrum suum, 
et legebat Isaiam prophetam. 

29. Spiritus autem dixit s. Philippo : Ac- 
cede acl istum currum. 

30. Accurrens ergo s. Philippus, audivit 
eum legentem Isaiam prophetam , et dixit: 
Putasne intelligere cjuce legis? 

31. Qui ait: Et quomodo possum intelli- 
gere, si non aliquis ostenderit mihi? Roga- 
vilque s. Philippum, ut ascenderet, et secum 
sederet. 

32. Scriplura autem quam legcbal cral 
hcec: Tamquam ovis duclus est ad oecisio- 
nem ; et sicut agnus quicscit coram tondente 
se, similiter nihil dixit. 

33. Propter humililalem suam sublalum 
est judicium cjus. Generationem ejus quis 
numerabit, quis cnarrabit, quoniam vita sua 
tollelur de terra? 



-*- 217 



Auh intlaatecuitl quinanquili insan pheli- 
pe, quilhui : Nimitztlatlauhtya , acque itechpa 
prophela inquitohua y? Esaias, cuix cani- 
tochpa anococce tlacatl? 

Auh insan philippe inotlato , itech quipe- 
hualti inin teotlatolli, inic quiximatizque te- 
cuyo J. X. 

Auh iniquac yeotlica yatihui , cecni atl 
ipan quioato; auh intlaatecuitl quito: Izcat- 
qui all, ac necheleltya inic ninoquaatequiz? 

Auh insaw philippe quito : Intla ixquichica 
moyollo titlaneltoca, cahuelmochihuaz. Auh 
inyehuatl quinanquili , quilhui: Nicnonelto- 
quitya caintecuyo J. X. ipiltzin dios. 

Auh tlanahuati inic moquetzaz quauhte- 
malacatl; auh insan philippe nehuan hual- 
motemohuique intlaatecuitl inoncan catca 
atl, yuan quiquaatequi. 

Auh iniquac ohualquizque atlan, iniespi- 
rilu tecuyo quihuicatiquiz msanphilippe, auh 
intlaatecuill aocmo ceppa quittac. Auh inye- 
quitoca iyohui paclihuiya. 

Auh insan philippe ompanez inAzoto, auh 
inyenohuiyan quiztinemi, quiteiximachtyaya 
initocalzin tecuyo J. X. innohuiyan altepe- 
tlipan, inixquichcahuitl acito Cesarea. 



34. Eunuchus autem respondit s. Pliilip- 
po, dicens : Ego le obsecro, de quo prppheta 
dicit hoc? De Isaia, aa de alio aliquo? 

35. S.Philippus aulem aperiens os suum, 
iucepit ab isla Scriplura, ut evangelizaret 
illi Dominum J. Ch. 

36. Et dum ircnl per viam, a.d quamdanh 
aquam pervenerunt; et Eunuehus ait: Ecce 
aqua, quis prohibet me baptizari? 

37. S. Philippus autem dixit: Si ex toto 
corde tuo crcdis, potest fieri. Et ille respon- 
dit, dicens: Credo Dominum J. Ch. esse fi- 
lium Dci. 

38. El jussit ut staret currus; et sanctus 
Philippus simul descendit cum Eunucho ubi 
erat aqua, et baptizavit cum. 

39. Quum aulem ascendissent de tajua, 
Spirilus Domini rapuit s. Philippum , et Eu- 
nuchus amplius non vidit eum. Et proscquc- 
batur viam suam gaudens. 

40. S. Philippus autcm inventus est in 
Azolo, et undique pertransiens, evangeliza- 
bat nomen DominiJ. Ch. cunctis civitalibus, 
donec perveniret Ccesarcam. 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Sancta maria magdalena moquetzlicaya 
quiyahuac inoncan quimotoquilique tecuyo, 
chocaticaya; auh inyechoca, onmopacho, 
yuan ontlachix inonca tepetlacalco; 

Yuan quimoniltac omentin angelome ehe- 
huaticate iztac inintilma, ce itzontlantzinco, 
auh ce icxillantzinco oncan inquimotequili- 
que inacayotzin tecuyo J. X. 



Caput XX. 

11. Sancta Maria Magdalene stabat foris 
ubi sepeliverunt Dominum , plorans; dum 
ergo fleret, inclinavit se, et prospexit in mo- 
numentum; 

12. Et vidit duos Angelos sedenles in al- 
bis vestimentis, unum adcaput, ct unum ad 
pedes ubi posuerunt corpas Domini J. Ch. 



28 




218 



Quilhuique inmagdalena: Cihuatzintle, tle 

ticchoquilya ? Quimilhui: Yehica caoquima- 
niliquc innotecuyo , auh amo nicmati in- 
campa oquimotequilito. 

Auh iniquac oconito y, yicampa hualtla- 
chix , yuan quimottili intccuyo J. X. mo- 
quetzinoticac, auh amo quimatya inaco ye- 
huatl tccuyo J. X. 

Intecuyo J. X. quirnolhuili: Cihuatzintle, 
tleica tichoca? Aquin tictemohua? Inyehuatl 
inoinatya. uco yehuatl inquilpixqui, quimol- 
huili : Notecuyoe , intlatehuatl oticmanili , 
maxinechmolhuili can oticmotequili , yuan 
nonoma nehuatl niccahuatyuh. 

Intecuyo J. X. quimolhuili: Mariae. Hual- 
mocuepliquiz , quimolhuili : Rabboni (q. n. 
Temachlyani). 

Intecuyo J. X. quimolhuili : Macamo xi- 
ncchtzitzqui, ca ayamo nitleco, ayamo nic- 
notoquilya innotatzin. Xiquintoca innoteicca- 
man, yuan xiquimilhui : Canitlcco, nicnoto- 
quilya innotatzin , yuan amolatzin, noteouh, 
yuan amolcouh. 

Hualla inmaria magdalena quimilhuico ini- 
tlamachtilhuan: Caonicnottili intecuyo , auh 
izcatqui onechmolhuili. 



13. Dicunl Magdalerice : Mulier , quid 
ploras? Dicit cis: Quia tulerunt Dominum 
meum, et nescio ubi posuerunt eum. 

14. Et quum dixissct hwe, rctrorsum pro~ 
spcxit, ct vidit Dominum J. Ch. stantem, et 
non sciebat an esset ipse Dominus J. Ch. 

15. Dominus J. Ch. dieit ei: Mulier, quid 
ploras? Quem quceris? Illa existimans, quia 
ille hortulanus essct, dicil ei: Domine mi, si 
tu sustulisti eum , dieito milii ubi posuisii 
eum, ct ego eum tollam. 

16. DominusJ. Ch. dicit ci: Maria. Con- 
versa illa dieit ei: Rabboni (quod signifieal 
Magister ). 

17. Dominus J. Ch. dicit ci: Noli mc tan- 
gere, nondum enim ascendi, nondum perveni 
ad Patrem meum. Vadc ad fratres meos, et 
dic illis: Quia ascendo , vado ad Patrem 
meum, et Patrem veslrum, Deum meum, et 
Deum vestrum. 

18. Venit Maria Magdulene annuntians 
discipulis suis : Quia vidi Dominum, et hwc 
dixit mihi. 



FERIA SEXTA. 



LECTIO EPISTOLE PETRI I. 



Notlacohuane, inlecuyo J. X. ccppa ipam- 
pa tollatlacol omomiquili, qualli iyollo ipam- 
pa inamoqualli inyollo, inic tcchhucnchihuaz 
yixpantzinco dios, inotimicque ica tenacayo, 
auh otiyolquc ica espiritu. 



Caput 11 1. 

18. Charissimi mci, Dominus J. Ch. sc- 
mel pro peccatis nostris morluus est , juslus 
pro injustis, ut nos offerret coram Deo, mor- 
tificalus carne, vivificatus autem spirilu. 



219 -« 



Hualinohuicac intecuyo teoyotica quin- 
machtico inyehuantin qualicalco catca; 

Inquiman amotlaneltocaque iniquac qui- 
chyaya initlapaccaihiyohuiliztzin dios iniquac 
nemiya Noe, iniquac mochihuaya quauhpe- 
tlacalli, inoncancanquezquintin, canchicuein- 
tin inatlan maquizque. 

Cayenoyuh oamechmaquixti innequaate- 
quiliztli; amoipacoca inicatzahuaca tenacayo, 
can itlatlahuiloca inqualli teyollo itechcopa 
intecuyo , ipampa ininezcaliliztzin tecuyo 
J. X., inimayeccampa moyetztica tecuyo dios. 



19. Veniens Dominus spirilibus prwdica- 
vit qui in carcere erant; 

20. Qui increduli fuerant quando expe- 
ctahant palientiam Dci dum vivebat Noe , 
quum fabricarelur arca, in qua solum pauci, 
solum octo (anirnge) per aquam salvi fue- 
runt. 

21. Similiter nunc vos salvos facit bapii- 
sma; non depositio sordium camis , sed in- 
terrogatio bonce conscientice in Deum , per 
resurrectionemDomini J. Ch., qui in dextera 
est Domini Dei. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATIMUM. 

Caput XXVII [. 



Inmatlactin ozceme apostolome ompa ya- 
que ingalilea itlan intepetl inoncan quintla- 
tenehuili tecuyo J. X. 

Auh inoquimottilique tecuyo, quimotlatla- 
uhtilique quimoteolique; auh cequintin can- 
motzotzonque , momeyollotique. 

Auh ino intlan onmiquanitzino tecuyo J.X., 
quinmononochili, quinmolhuili: Onimacoc 
inixquich huelitiliztli inilhuicac yuan intlal- 
ticpac. 

Auh inaxcan ximohuicacan, xiquinmach- 
tican inixquichtin tlateotocani; xiquinquaate- 
quican ica initocatzin tetatzin, tepiltzin, yuan 
espiritu sanclo. 

Xiquinmachtica, inixquich quipiazque in- 
quexquich iconamechnahuati; auh izcatqui 
innehuatl mochipa amotlan nica, inixquich- 
cahuitl tlamiz cemanahuac 



1G. Undecim Apostoli abierunt iu Gali- 
lceam in montem ubi constiluerat illis Do- 
minus J. Ch. 

17. Et quum vidisscnt Dominum, adora- 
verunt, venerati sunt eum; quidam autem du- 
bitaverunt, animi pependerunt. 

18. Et quum ad eos accessisset Dominus 
J. Ch., loculus esl eis, dicens : Dala cst mihi 
omnis poteslas in ccelo et in terra. 

19. Nunc igitur ile, docele omnes gentes; 
baptizate eas in nomine Patris, et Filii, ct 
Spiritus Sancli. 

20. Docentes eos, omnia servate qucecum- 
que vobis mandavi; et ecce ego semper vo- 
biscum sum, donec ftniat mundus, 





SABBATO POST PASCHA. 



LECTIO EPISTOL.E B. PETRI 

Caput II. 




Notlacohuane, raaxiccahuacan inixquich 
tlahuelilocayutl, yuan inixquich tecanecaca- 
yahualiztli, yuan teixcuepaliztli, yuan nexi- 
colizlli, yuan inixquich techicoitolliztli; 

Yuhquiman quimaxcan oantlacatque innoc 
huelanpipiltotontin, inayolizmatque , atle a- 
motechca tecanecacayahualizlli xiquelehui- 
can inchichihualayotl , inic huelicanmanaz- 
que, ipainpa inicamomaquixtizque; 

Jnllahucl amoyollo conmati, caintehuatzin 
tecuyo tepaquiltyani. 

Inic, itech anpachyuhque intell teyolli- 
tyani macihui quitelchyuhque tlaca, yece 
intecuyo dios oquimopepenili, yuan oquimo- 
maliuicbtili , 

Yuan inamehuantin yuhquima anteme 
anyolli ipan xicquetzacan, inteoyotica calli, 
incenca qualli teopixcayutl, anquimanazque 
inteoyotica huentzintli inquimo huclittilya 
tecuyo ipampatzinco tecuyo J. X.; 

Ipampa teotlatolpan icuilyuhlica: Izcatqui 
inipan Symon nictlaliz tetl huey tlanacazco, 
tlaxomolco pouhqui , tlapcpentli, tlacotetl; 
auh inaquin quineltocaz, amo pinauhtilloz. 

Auh inaxcan inamchuantin antlaneltocani 
amomahuiztililoca; auh inamoquineltoca, in- 
tetl canoquitelchvuhquc tepantccaque, inye- 
huatli icpanhuetzito incalnacaztli intlaxomol- 
li; 



1. Mei dilecli, deponite omnem maliliam, 
et omnem dolum , et simulationes , et invi- 
dias, et omnes detraeliones; 

2. Sicut modo geniti adhuc infantes , ra- 
tionabile sine ullo dolo concupiscite tae, ut 
in eo crcscatis, et proptcr illud salvi sitis; 



3. Si tamen ex corde veslro nostis, quo- 
niam ipse Dominus dulcis est. 

4. Ut, accedentes ad hunc lapidem vivum 
quidcm reprobatum ab hominibus, sed queni 
Dominus Dcas elccjit, et honorificavil , 

5. Et ipsi lamquam lapides vivi superce- 
difieemini, spiritualis domus, sanclum sacer- 
dotium, ad offerendum spirituales hostias ac- 
ceptabilcs Deo per Dominum J. Ch. ; 

6. Propler quod in Scriptura scriplum est: 
Ecce in Simonem (*) pono lapidem summum 
angularem , electum, pretiosum; et qui crc- 
diderit in eum, non confundetur. 

7. Nunc igitur vobis credcnlibus honor 
est; illis autem qui non credunt, lapis quem 
reprobaverunt (cdipcantes, hie positus est in 
caput anguli; 



[1) Sic scriptum invenimus in codice; in Vulgata vero rectius legitur Sion. 



Aul) inletl yuhqui icmotepotlamiquc, ico- 
motlapololtique inyehuantin teoyollitlacohua 
tlatoltica , amono quineltoca inoipan tlalilo- 
que. 

Auh inamchuantin ilechanpohui intlapc- 
penalli tlacamecayutl , yuan llatoca teopix- 
cayotl, anccnquizcal 1 ) anmacchualtin, antla- 
tomoltin ; inic anquitenehuazque iniqualtiliz 
inyehuatzin initechpa tlayohualli oamechmo- 
nochilli, oitech amechpacho inmahuiztic itla- 
nexlzin. 

Inamehuantin inyenepa inayamo amima- 
cehualhuan dios ancatca, inaxcan yeamima- 
cehualhuan dios; inayamo anquicnopilhuica 
tetlaocoliliztli , inaxcan oanquienopilhuique. 



21 ~c~ 

8. Et petra tamquam ofjfensionis, et scan- 
dali his qui offendunt verbo, nec credunt in 
quo et posili sunt. 

9. Vos autem cstis eleclum genus, et re- 
gale sacerdotium , sancta gens, et acquisita; 
ut annuntietis virtutes ejus qui de lenebris 
vos vocavit, vos adduxit in admirabilc lumen 
suum. 



10. Vos qui jam prius non populus Dei 
eratis, nunc populus Dei estis; qui prius 
non consecuti misericordiam , nunc auteni 
miscricordiam consecuti estis. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac yeiccemilhuitl sabbato, inmavia 
magdalena yohuatzinco, atlatlayohuatoc, om- 
pa ya innoncan onoca tepetlacalli, auh quittac 
intetl oquiquaniquc inictzaucti catca tepetla- 
calli. 

Auh niman icmotlalo, quitocac inSymon 
petho yuan inocce tlamachtilli inquimotla- 
cotilyaya tecuyo J. X., yuan quimilhuito : 
Ocauhquc innotecuyo inoncan tepetlacalco , 
auh amo ticmati incanin oquimotcquilique. 

Auh niman ic hualquiz insan pedro, yuan 
occe tlamachtilli , ohuallaque inoncan onoca 
lepetlacalli. 

Auh imomexlin motlalohuaya; auh inye- 
huatl occe tlamachtilli achtopa motlallo, com- 
]>anahuitequiz insan pedro , achtopa acito 
inompa onoca tepetlacalli. 



Caput XX. 

1 . Una aulem sabbati, Maria Magdalene 
mane, quum adhuc tenebrce essent, venit ubi 
erat monumenlum, et vidit lapidem subla- 
tum unde clausum erat monumentum. 

2. Statim ergo cucwrrit , venit ad Simo- 
nem Petrum et ad alium discipulum quem 
amabat Dominus J. Ch., et dixit illis: Tu- 
lerunt Dominum nostrum de monumento, et 
nescimus ubi posuerunt eum. 

3. Continuo autem exiit s. Petrus, el alius 
diseipulus, et venerunt ubi eral monumentum. 

4. Duo autem simul currebanl; ct ille 
alius discipulus prcecucurril, superavil s. Pe- 
trum, et primus venit ubi erat monumentum. 




(1) Legc: cenquizca qualli quod sancla significat. 




UMSL 




Auh iniquac omopacho, conittac oncan 
caca iniztac canahuac tilmatli, tel amo onca- 
lac. 

Auh niman onya inSyinon pedro conto- 
catya, yuan oncalac inoncan onoca tepetla- 
calli, auh (pjittac innonca caca iniztac cana- 
huac tilmatli , 

Yuan inneixpopohualloni inicquatlapach- 
yuhti catca, amo yuan catca iniztac cana- 
huac tilmatli, can nonqua cecni ololyuhti 
catca. 

Icniman iquac oncallac noyehuatl intla- 
machtilli inachtopa acito inompa onoc tepe- 
tlacalli, yuan quittac, yuan llaneltocac. 

Caayamoquimatyainteotlatolli, inic itech- 
tzinco monequya tecuyo J. X. inintlan mi- 
micque mozcallitzinoz. 



3. Et quum se incliriasset, vidit ibi posita 
alba linteamina, tamen non introivit. 

6. Slatim autem venit Simon Petrus se- 
quens eum, et introivit in monumentum, el 
vidit ibi posita alba linteamina , 

7. Et sudarium quod super caput ejus 
fuerat, non erat cum linteaminibus, sed se- 
paratim in unum locum involutum erat. 

8. Tunc ergo introivit et ille diseipulus 
qui primus venerat ad monumentum, et vi- 
dit, el credidit. 

9. Nondum enim sciebant Scripturam . 
quia oportebat Dominum J. Ch. a mortuis 
resurgere. 



IN LETANUS MAJOIUBUS. 



Feria II el Itl post Dominicam ultimam Paschoe. 



LECTIO EPISTOLE B. JACOBI. 




Notlacoteiccahuane, nepanoll ximocuiti- 
can, xicmomelahuilican inamo tlatlacol, yuan 
nepanotl amopampa xitlatlatlauhtican inic 
amomaquixtizque; cacenca tlacotli , cenca- 
monequi inicmiyecpa tlatlatlauhtya qualne- 
milice. 

Inhelias cetlacatl catca intyuhque eano- 
yuhqui tlaihiyohuiyani, miquini; yuan tla- 
llatlauhtiliztica tlatlatlauhti inicamo quiya- 
huiz llalpan, auh amo quiyauh exiuhlica 
ipan chicacentctl metztli. 



Caput Ultimum. 

16. Mei dilecti fratres, alterutrum eonfi- 
temini, narrale peceata vestra , et pro invi- 
cem orate ut salvemini; valde enim valet, mul- 
tum oporlet ut assidue deprecetur justus. 



17. Elias homo erat similis nobis passi- 
bilis , nwrtalis; et oratione oravit ut non 
plueret super terram, et non pluil annos tres 
et sex menses. 






223 



Yenoceppa tlatlatlauhti; ilhuicacpa hual- 
quiyauh, auh intlalli moxoehiqualloti itech- 
tlamochyuh. 

Noteiccahuane, inlla aca quitlalcahuiz nel- 
tiliztli, yuan intla aca quicuepaz inemiliz, 

Monequi quimatiz, cainaquin quinemiliz- 
cuepaz tlatlacohuani initechpa aqualliiyohui, 
quimaquixtiliz imanima itechpa miquiztli, 
yuan miyec inllatlacolli quitlapachilhuiz. 



18. Et rursum oravit; de ccclo pluil, et 
terra fruclum suum dedit. 

19. Fratres mei, si aliquis deseruerit ve- 
ritatem, et si quis converlerit vitam suam , 

20. Debel scire, quoniam qui converti fe- 
cerit peccatorem a mala via sua, salvabit 
animam ejus a morte, et mullitudinem pec- 
catorum operiet. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Ina- 
mehuantin aquin onyez icnyuh , inyohual- 
nepantla ipan calaquityuh , yuan quilhuiz : 
Nocnyuhtzine, xinechmotlaneuhtili eletl tlax- 
calli, 

Yehica caonacico nocnyuh , yuan atle on- 
can intlein nicmacaz, 

Auh inyehuatl cancalitic inquihualnanqui- 
h, quilhui: Macamo xinechotihui, macamo 
xinechtequipacho , caomotzauc intlatlapolo- 
yan, yequine innomacehualhuan notlan cate 
innocochiyan, amohuelnonoquetzaz innimitz- 
macaz. 

Auh yehuatl intlacan concemanaz tlatzo- 
tzonaz, yenamech ilhuya, intlahuel amo 
quimacaz, inllacamo hualmoquetzaz yehica 
caicnyuh , yece inipampa teomanaliz ?a- 
hualmoquetzaz, yuan quimacaz inquezqui- 
tetl itechmonequi. 

Auh innehuatl namechilhuya : Xiquitla- 
huican, ca amacozque: xictemocan, ca an- 
quittazque: xictzotzonacan, ca amechtlapol- 
huizque. 

Cainixquichtin intlatlahui , quicui, yuan 
intlatemohua , quitta , auh inaquin tlatzotzo- 
na, tlapolhuiloz. 



5. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Quis vestrum 
habebit amicum , medid nocte ad illum ibit, 
et dicet illi: Amice mi, commoda miJti tres 
pancs , 

6. Quoniam venit amicus meus, et non 
habeo quod apponam illi, 

7. Et ille deintus respondens, dicat: Noli 
mihi moleslus esse, noli me vexare, jam clau- 
sum est ostium, jam pueri mei mecum sunt 
in cubili, non possum surgere et dare tibi. 



8. Et ille si perseveraverit pulsans , jam 
dico vobis, etsi non dabit illi, etsi non surget 
eo quod sit amicus ejus, tamen propter mo- 
lesliam surget, et dabit illi quotquot neces- 
sarios habct. 

9. Et ego dico vobis: Petite, quia dabitur 
vobis: quwrite, quia invenietis: pulsate, quia 
aperietur vobis. 

10. Omnis enim qui petit, accipit, et qui 
quwrit, invenit, el pulsanli aperielur. 





224 



Auh inamclmantin intla aca tlaxcalli qui- 
tlahuiliz itatzin, euix tetl inconmacaz? Auh 
intla michin quitlahuilya, cuix cohuall in- 
conmacaz inmichin ipampohui? 

Auh intla quitlahuiliz totoltetl , cuix co- 
lutl inconmacaz? 

Auh inamehuantin, inican tlahueliloque, 
intla oanquiximatque inic anquinmaca amo- 
tlatqui amopilhuan; caoccenca tlapanahuiz 
inilhuicac moyetztica amotatzin quinmoma- 
quiliz inqualli espiritu inquimitlahuililya? 



1 1 . Si auterii aliquis ex vobis panem pe- 
tierit patrem , numquid lapidem dabit illi: } 
Et si piscem petierit, numquid sefpentem da- 
bil illi pro pisce ? 

12. Et si petieril ovum , numquid scor- 
pionem dabit illif 

13- Vos ergo, quuin sitis muli , si nostis 
dare bona vestra fdiis vcstris; quanto magts 
qui in ccelis est Pater veslcr dabit bonum 
spiritum petentibus sef 



m VIGILIA ASCENSIONIS DOMINI. 

.ECTIO B. PAULI APOS.TOLI AD EPHESIOS. 

Caput IV. 



Notciccahuane, inamehuantin eeceyaca 
oanmacoque mgratia, inyuh lamachyuhtica 
itetlauhtiltzin tecuyo J. X. 

Inipampay quitohua inteotlatolli: lnyemo- 
tlecahuya ilhuicac, quinmohuiquili inmamal- 
tin : quinmomaquili iletlauhtiltzin tlallicpac- 
tlaca. 

Auh inmitohua rnotlecahui tlein quitoz 
nequi cacan yeliica inachto motemohui in- 
tlalli hitic? 

Inmotemohui canoyehuatzin inmotlecahui 
inyicpac izquitlamantli ilhuicatl, inic yix- 
tjuicli quineltiliz. 

Yuan yehuatzin incequinlin quinmixquc- 
chilli inic aposlolome yezque, auh inocce- 
quinlin inic prophetame yazque , cequintin 
evangelistamc , inoccequintin tepachohuani , 
yuan temachtyani, 

Ipampa inin ccnquizcaqualtiliz sanclome 
initechpa lcoyotica tequill, inic chicahuaz 
inacayotzin tccuyo J. X.; 



7. Mei fratres , veslrum unicuique dala 
est gratia, secundum mensuram donationis 
Domini J. Ch. 

8. Propter quod dieit Scripluru: Quum 
ascenderet iu ccelum , abduxil captivitatem: 
dedit dona hominibus. 

9. Dicere autem ascendit quid significat 
nonnisi quia antea descendil in visceribus 
terrce ? 

10. Qui descendit et ipse est qui aseendit 
super omnes eoslos, ut omnia impleret. 

11. Et ille aliquos consliluit ut Apostoli 
essent, et alios ut cssent Prophekc, quosdam 
Evangelistw, alios autem pastores et doctores, 



1 2. Proplcr sanctificationem sanclorum in 
opus spirilualis ministerii, in wdifiealionem 
corporis Domini J. Ch.; 



225 



Inixquichcahuitl intixquichtin ticlonami- 
quilizque inipan incance tlaneltoquiliztli , 
yuan iniximachoca ipiltzin dios, inhuelolita- 
cique inyuhca ineomaliztzin incenmacitica 
tecuvo J. X. 



4 3. Donecnos omnes occurramus in unam 
ftdem , et in agnitionem filii Dei, et perve- 
niamus secundum mensuram wtatis Domini 
J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XVII. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ilhuicacpa onmotlachyalti, quimilalhui : 
Notatzine, cayeimman, maxicmomahuicotilli 
inmopiltzin, inic nomitzmahuicotiz motlaco- 
piltzin; 

Inyuh ticmomaquili inic imac yezque inix- 
quichtin tlalticpactlaca, inic quinmomaquiliz 
cemicac yolliliztli inizquintin otiquinmoma- 
quili. 

Auh ca yehuatli incemicac yolliliztli: inic 
mitzmiximachilizque can moceltin nelli teotl, 
yuan inoticqualmihuali J. X. 

Innehuatl tlalticpac onimitznomahuicotilli, 
onictzonquixti intequitl, intinechmomaquili 
inicnicchihuaz ; 

Auhinaxcan, notatzine , matehuatzin mo- 
tlantzinco xinechmahuicoti inica tlanextli in- 
yeippa motlantzinco notechca, inayamo mo- 
chihua cemanahuac. 

Inmotocatzin oniquimiximachti intlaltic- 
pacllaca intinechmomaquili tlalticpac. Mo- 
techpohuiya, auh tinechmomaquili ; yuan 
oquipixque inmotlatoltzin. 

Auh inaxcan oquiximatque cainixquich 
tinechmomaquili mochi motechpatzincohuitz; 

Yehica caintlatolli tinechmomaquili, oni- 
quinmacac ; auh inyehuantin oquicelique , 
yuan nelli oquiximatque , ca motechtzinco 
niquiz , yuan quineltocaque, catehuatzin oti- 
nechhualmihuali. 



1. Quum super lerrcnn viveret Dominus 
J. Ch. , in coslum sublevavit oculos , dixit : 
Paier mi, venit hora, clarifica filium tuurn, 
ut ctarificet te filius luus dilectus; 

2. Sicut dedisti ei ut in manus suas sint 
omnes homines, ut del eis lelernam vitam 
omne quod dedisti ei. 

3. Hwc est autem wterna vita: ut cogno- 
scanl te solum Deum verum, et quem misisti 
J. Ch. 

4. Ego super terram clarificavi (e , con- 
summavi ministerium, quod dedisti mihi ut 
faciam ; 

5. Et nunc , Pater mi , tu clarifica me 
apud temctipsum claritate quam apud te ha- 
bui, prius quam esset mundus. 

6. Nomen tuum manifestavi hominibus 
quos dedisti mihi cle mundo. Tui erant, ct 
miJd eos dedisti; et servaverunt sermonem 
tuurn. 

7. Nunc autem eognoverunt quia omnia 
quce dedisti mihi abs te sunt; 

8. Quia verba quce dedisti mihi, dedieis; 
et ipsi acceperunt, et vere cognoverunt, quia 
a te exivi, et crediderunt, quia tu me misisti. 



29 





22 C -o 



[nnehuatl inipampa nitlatlatlanhtya : amo 
impampa nillatlatlauhtya intlalticpaccayotica 
nemi ; can inipampa y, inotinechmomaquili , 
yehica camotechtzinco pohui; 

Auh inixquich naxca ca mochi maxcatzin, 
auh inmaxcatzin ca nonaxca; yuan impampa 
onimahuicohuac. 

Yuau aocino tlallicpac inica , auh inye- 
huantin intlalticpac incate, auh innehuall ye- 
nimitzannotoquilya. 



9. Ego pro eis rogo; non pro eis rogo qui 
in mundo vivunl; sed pro his, quos dedisti 
ntilti , quia tui sunt. 

10. Et omnia bona mea sunt tua, et bona 
tua sunt mea; et in eis clarificalus sum. 

11. Et amplius non sum in mundo, et hi 
in mundo sunt, et ego jam ad tc vcnio. 



m DIE ASCENSIOMS DOMIM. 

LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 

Cault I. 



Intiteophilo, achto onicllali tlatolli ixquich 
itechpa inquimopeliualtili tecuyo J. X. ye- 
quimochihuilya, yuan quimolemachtililya, 

Inixquichcahuitl motlecahuitzino, iniquac 
ica Espiritu sancto quinmonahualili aposto- 
lome inquinmopepenili ; 

lnyehuantin nomiyccpa quinmotliti ca- 
yolli canemi iniquac omotlaihiyohuilti miyec- 
tlamantli ica machiyotl , ompohualilhuitl in- 
quinmonextililitinen, yuan quinmononochi- 
litinen itechpa initlalocayotzin dios. 

Auh iniquac intlan motlaqualtin, quinmo- 
nahuati inicamo quitlalcahuizquc hierusalem 
altepell , can quichixtyezque intlacemitoltzin 
tctatzin, innotenco anquicacque, quimilalhui 
intecuyo. 

Cain.Iuan canatl inictequaalequi, auh ina- 
mehuanlin anquaalequillozque ica Espiritu 
sancto aocmo huecauh caquezquilhuitl. 



1 . Theophile , primum feei sermonem 
de omnibus quce ca>pit Dominus J. C/t. fa- 
cere, et doccre, 

2. Donec assumplus est, quum per Spiri- 
tum Sanctum pnecepisset Apostolis quos 
elegil; 

3. Illis swpe ostendit se viventem postea 
quam passus fuisset in cornpluribus argu- 
mentis, per quadraginta dies apparens eis , 
et loquens eis de regno Dei. 

4. Quum autem cum cis discumberet, prce- 
eepit eis ne disccderent a civitate Jerusalem, 
scd expectarent promissionem Patris , quam 
per os meum audistis, inquit Dominus. 

5. Quia Johannes quidem aqud bapliza- 
vit, vos autem baplizabimini Spiritu Sanclo 
non post nntltos hos dies. 



227 --; 



Auh inyehuantin mocentlaliea quimotla- 
tlahuilyaya, quimolhuilyaya : Totecuyoe , 
cuix yeaxcan inocceppa tiquinmomaquiliz 
tlatocayotl inocuililloque inisraeltlaca? 

(*) Amo quinamopan inanquimatizque ini- 
quin inquimman cacan iceltzin huelquimo- 
machitya intetatzin ; 

Ca yeanquicuizque inchicahualiz Espiritu 
sancto inamopan huahnohuicaz , auh anno- 
tlaneltilicahuan anyezque innonca hierusa- 
lem, yuan nohuiyan Judea, yuan Samaria, 
yuan inixquichica ompa tlami tlalli. 

Auh iniquac oconmitalhui y, huelimixpan 
quimotztilitimani, inmotlecahui, yuan mixtli 
quitlapacho, inic aocmo quimottilique. 

Auh iniquac ilhuicac ontlachixtimanca in- 
onmotztilitimanca yemohuica, izcatqui ni- 
man omentin oquichtin intlan hualmoman- 
que iztac inintilma ; 

Inyehuantin quitoque : Inangalileatlaca, 
tlein ilhuicacpa anconitztimani ? Inyehuatzin 
J. X. inoamechtlalcahui , inomotlecahui il- 
huicac, canoyuh hualmohuicaz inyuh oan- 
quimottilique inomohuicac ilhuicac. 



6. Igitur illi qui convenerant interroga- 
bant eum dicentes: Domine noster, num in 
tempore hoc iterum reslitues regnum quod 
datum fuit Israelitis? 

7. Non est vestrum nosse tempora vel mo- 
menta quce solus potest cognoscere Pater; 

8. Quoniam accipietis fortitudinem quum 
Spiritus Sanctus super vos adveneril, et mihi 
testes eritis in Jerusalem, et in omni Judcea, 
et Samaria, et usque ad ultimum terrce. 

9. Et quum dixisset hcec, videntibus illis, 
elevatus est, et nubes operuit eum, nee am- 
piius viderunt eum. 

10. Quumque in coelum inluerentur vi- 
dentes eum eunlem, ecce repente duo viriad 
illos astiterunt albis vestibus; 

11. Illi dixerunt: Viri Galihei, quid in 
coelum aspicientes statis? Hic J. Ch. qui vos 
deseruit, qui assumptus est in coslum, sic ve- 
niet qvemadmodum vidistis euni euntem in 
ccelum. 




EVANGELIUM SECUNDUM MARCUM. 



Iniquac tlaquahtoca matlactin ozceme tla- 
machtiltin, quinmonextilili intecuyo J. X. , 
yuan icquinmahuiti inimatlancltoquiliz, yuan 
inictlaquahuac inyollo; yehica caamo quin- 
neltocaque inyehuantin quimottilique ino- 
mozcalitzino. 



Caput XVI. 

14. Quum recumberent undecim discipuli, 
apparuit illis Dominus J. 67/., et exprobravit 
incredulitalem eorum , et duritiem cordis ; 
quia non crediderunt illis qui viderant eum 
resurrexisse. 



(1) Adde hic, lector : Quinmolhuili : idest Dixit autem eis: quod exscriptor prseterivit, et lamen legitur m 
Vulgata, sicut et sensus requirit. 




228 






Yuan quinmolhuili : Ximohuicacan no- 
huiyan cemanahuac, inEvangelio xiquin- 
machtican inixquichtin tlachihualtin. 

Jnaquin tlanellocaz, yuan moquaatequiz, 
momaquixtiz; auh inaquin anio tlaneltocaz, 
cemixnahuatilloz. 

Auh izeatqui machiyotl inteehneciz inye- 
huantin tlaneltocazque: ica innotocatzin quin- 
quixtizque intlatlacatecolo; yancuic tlatolli 
inictlatozque ; 

Ouinpopolozqueincocohua; auh intla itla 
temicti quizque , amoquin quinchichihuaz ; 
incocoxque impan quimanazque ininma, 
yuan icmohuelmatizque, pahtizque. 

Auh inteeuyo J. Ch. iniquac oquinmono- 
noehili, mollecahui inompa ilhuicac, yuan 
mehuititica imayauhcampa mdios. 

Auh inyehuantin inoyaque, nolmiyan te- 
machtique; intecuyo quinmopalchuilyaya , 
yuan quimoneltililyaya inintlatol; niman 
contoquilyaya machyotl tlamahuicolli. 



15, Et dixit eis: Iie in universum raitn- 
dum, Evangelium prcedicale omnibus crea- 
turis. 

1 G. Qui crediderit, et baptizatus fuerit , 
salvus erit; qui vero non crediderit , conde- 
mnabitur. 

17 . Hcec autem siyna sequentur eos qui 
crediderint: in nomine meo ejicient dcemo- 
nia; novis linguis loquentur; 

18. Tollent serpenles; et si quicl morlife- 
rum biberint, non eis nocebil; super cegros 
imponent manus suas, et bene habebunt, sa- 
nabunt. 

19. Et Dominus J. C/i. postquam locutus 
est eis, assumptus est in cce/um, et sedet ad 
deccteram Dei. 

20. I/li autem profecti, ubique prcedica- 
verunt; Dominus adjuvabat eos, et confirma- 
bat sermones eorum; inde sequebantur signa 
mirabilia. 



IN VIGILIA PENTECOSTES. 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 

Caput XIX. 



Iniquac y, mochyuh , inApollo iniquac 
ompa catca Corintho, yuan msan pdblo ino- 
nohuiyan ipan quiquicato altepetl inllatlac- 
pac titicatca, ohualla inonca Epheso , yuan 
inoccequintin quimitlac tlamachtiltin; 

Ouimilhui: Cuix oanquimocelilique in- 
Espiritu sancto oantlaneltocaque? Auh inyc- 
huantin quilhuique: Amo manoticcaeque 
inaco onmoyetztica Espiritu sancto. 



1 . In diebus ii/is, factum est, quum Apollo 
esset Corinthi, et s. Paulus universas supe- 
riores regiones peragratus esset, venit Ep/ie- 
sum, et quosdam invenit discipulos; 

2. Dixit eis: Num recepislis Spiritum San- 
ctum quum credidislis? At i/li dixcrunt ad 
eum : Neque audivimus an sit Spiritus San- 
ctus. 



Auli inyehuatl quimilhui : Auh catlehuatl 
nequaatequiliztli icoanmoquaatequiquc? In- 
yehuantiu quitoque: Ca ica initequaatequiliz 
msanJuan. 

Auh quito msan pahlo: TuJuan tlamace- 
hualiz nequaatequilizca inquinquaatequi ma- 
eehualtin, quimilhui: Inic noychuatzin qui- 
neltocazque imjuinhuallaz, quihualtoquiliz , 
yehuatzin intecuyo J. X. 

Inoquicacque y, moquaatequique ica ini- 
tocatzin tecuyo J. X. 

Auh insan pablo iniquae oimpan quiman 
ima, irnpan hualla mespiritu sancto , yuan 
miyectlamantli tlatolli ictlatohuaya , yuan 
tlaachtopa ilohuaya. 

Cainixquichlin oquichlin oncan eatca achi 
matlactin omome. 

Auh insaw pablo iniquac oncalac teopan . 
inoncan necentlaliloyan, mochicahuaya inic- 
tenonotzaya etetl metztli, intetlatzonhuilyaya 
yuan tenonotzaya itechpa initlatocayotzin 
dios. 




3. Ille vero ail: In quo ergo baplismo 
baptizati eslis? Qui dixerunt: In baptismate 
Johannis. 

4. Dixit autem s. Paulus: Johannes pce- 
nitentice baptismo baptizavit populum, dicens: 
Ut in eum crederent qni venturus erat , qui 
secuturus erat eum, (idcst) ipsum Dominum 
J. Ch. 

5. Quum audissent ha>e, baptizati sunt in 
nomine Domini J. Ch. 

6. Et quum s. Paulus super cos imposuis- 
set manus suas, super eos venit Spiritus San- 
ctus, et multis linguis loquebanlur , et pro- 
phetabant. 

7. Omnes viri ibi erantfere duodecim. 

8. S. Paulus autem ingressus in templum, 
in locum synagogas, cum fiducia disputabat 
per tres menses, suadens et disputans de re- 
gno Dei. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



jAPUT 



XIV. 



intccuyo J. X. quinmolhuili inillamach- 
tilhuan: Intla annechtlacotla, xicpiacan in- 
notenahuatiltzin ; 

Auh innehuatl nictlatlauhtiz innotatzin , 
auh occe teyollalyani amechmacaz, inic ce- 
lnicac amotlan yez, 

Inespiritu neltiliztli, inamohuel quiceliz 
ccmanahuac , ychica caamo quitta , amono 
quiximali; auh inamehuantin oanquimixima' 
chilizque, yehica caamotlan yez, amitecmo- 
nemitiz. 

Auh innehuatl amo namechicnocauhtyaz, 
namechhualtocaz. 



15. Dominus J. 67/. dixit discipulis suis: 
Si me diligitis, servate mandata mea; 

\ 0. Et ego rogabo Patrem meum, et alium 
Spiritum dabit vobis , ut in ceternum vobi- 
scum maneat, 

4 7. Spiritum verilatis , quem non potest 
accipere mundus, quia non videt eum, neque 
scit eum; vos autem cognoscetis cum , quia 
apud vos manebit, et in vobis erit. 

18. Et ego non rclinquam vos orphanos, 
ad vos veniam. 






Quinachitonca , auli incemanahuac aocmo 
nechittaz. Auli inamehuantin amechittazque, 
caninemi, auh noannemizque. 

Iniquac anquiximatizque, cainnehuatl itech 
nica innotatzin, auh inamehuantin notlan 
ancate , auh innehuatl noamotlan nica. 

Inaquin quipia notenahuatil yuan quimo- 
nemiliztya, yehuall huclnechtlacotla. Auh 
inaquin neehtlacotla, quitlacotlaz innotatzin ; 
nonehuatl nictlacotlaz, vuan nicnonextiliz. 



30 ->- 

19. Adhuc modicum, et mundus jam non 
videbit me. Vos autem videbitis me, quia ego 
vivo, et vos vivetis. 

20. Tunc vos cognoscetis, quia ego sum in 
Patre meo, et vos in me estis, el ego in vobis 
sum. 

21. Qui servat mandata mea et vivit in 
eis, ille esl qui diligit me. Qui autem diligit 
me, diligetur a Palre meo; et ego diligam 
eum, el nianifeslabo ei meipsum. 



FERIA SECUNDA POST PENTECOSTEM. 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Iniquac y , niman yeictlalohua inson pe- 
dro, quito: Tlaxicmocaquitican, inantotcach- 
cahuan, yuan antotahuan : totccuyo inotech- 
monahuatili inictiquinmachtizque macehual- 
tin, yuan titlaneltilizque , cayehuatzin ino- 
quimixquichili tccuyo dios, inic intetlatzon- 
tequilicauh yez inocyoltinemi yuan mimic- 
que. 

Yehuatzin initechpa tlaneltilya inixquich- 
tin prophelame , inic ipaltzinco popolihuiz 
inintlatlacol inixquichtin quimoncltoquitya. 

Inin tlatolli ocnoma quitoticac insan pe- 
dro, mEspirilu sancto ixquichtin inpan hualla 
inquicaquya tlatolli. 

Auh intlaneltocanime itechpohuiya Circon- 
cision, inquihualhuicaca sanpedro , micahui- 
que; cenca quimoycctenehuilyaya mdios. 

Iniquac inquinnanquili msanpedro : Inatl 



Caput X. 

42. In diebus illis, loeutus esl s. Petrus , 
dicens: Audile, vos fratres, et patres nostri: 
Dominus prcecepit nobis ut prcedicemus po- 
pulo, el testificemur, quia ipse est quem con- 
stituit Dominus Deus, ut judex sit vivorum 
et mortuorum. 



43. De illo tcstimonium perhibent omnes 
prophelee, quod per illum remittentur pec- 
cata omuibus qui credunt in eum. 

44. Hcec verba adhuc loquebatur s. Pe- 
trus, Spiritus Sanclus super omnes venit qui 
audiebant verbum. 

45. El fideles ex circoncisione , qui vene- 
rant cum s. Pelro, obslupuerunt ; valde ma- 
gnificabant Deum. 

(!) 47. Tunc rcspondit eis Petrus : Aquam 



(1) Versiculus 46 desideratui' in Codice , quem, ut Iacuna implealur , ex Vulgata transtulimus : Audiebant 
enim illos loquenles linguis, et magnificantes Deum. 



->- 231 



cuix aca huelquitecahualtiz, inicamo mo- 
quaatequizque y, inoquimoceliliquc Espirilu 
sanclo, inyuh tehuantin? 

Yuan tcnahuati inic moquaatequizque ica 
tocatzin tecuyo J. X. 



numquid quis potcst prohibere , ut non ba 
ptizentur hi, qui acceperunl Spirilum San 
ctum, sicut et nos? 

48. Et jussit eos baptizari in noniine Do 
mini J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili inillamachtilhuan : In- 
dios yeyuh inoquinmotlacotilli tlalticpaclla- 
ca, inicoquinmomaquiti incanicelehua itlaeo- 
pillzin, inicamo polihuizqueinixquichtin qui- 
moncltoquitya, inic can intechyez cemicac 
yollilizth. 

Caindios amo icoquihualmihuali initlaco- 
piltzin innican tlalticpac, inic quintlatzon- 
tequiliz tlalticpactlaca. 

Inaquin quimoneltoquitya, amotlatzonte- 
quililo; auh inaquin amotlaneltoca, otlatzon- 
tequililoc ; yehica amo quineltoca initocatzin 
incanicelehua itlacopiltzin tecuyo dios. 

Auh yehuatli intlatzontequiliztli: Caintla- 
nextli ohualla llaltiepac, yece intlalticpac- 
tlaca occenca yeoquitlacollaque intlayohual- 
li, amo machyuhqui intlanextli ; cainintla- 
chihual amoqualli catca. 

Cainixquichtin amoqualli quichihua, qui- 
tlailitta intlanextli, yuan amo ihuic hualhui 
inllanextli, inicamo tlatzonhuililoz intlachi- 
hual. 

Auh inaquin quichihua neltiliztli , ihuic 
huallauh intlanextli, inic neciz intlachihual, 
caipampatzinco dios omochyuh. 



Gapct III. 

16. Quum super ferram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Deas sic dilexit 
mundum, ut daret unigenitum Filium suum 
dilectum, ut non pereant omnes qui credunt 
in eum, sed ut habeant ceternam vitam. 



4 7. Deus enim non misit Filium suum 
dilectum in hunc mundum, ut judket mun- 
clum (1). 

18. Qui credit in eum, non judicatur: qui 
autem non crcdit, jam judieatus est; quia 
non credit in nomine unigeniti dilecti Filii 
Domini Dei. 

19. Hoc est autemjudicium: quia lux ve- 
nit inmundum, sedhominesmagis dilexerunt 
tenebras, quam lucem; quoniam operaeorum 
mala erant. 

20. Omnis cnim qui male agit, odit luccm, 
et non venil ad lucem, ut non arguanlur 
opera ejus. 

21. Qui autem facit veritalem , venit ad 
lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in 
Deo facta sunt. 




m 



(1) Adde,prout in Vulgatalegimus: sed ul mlvelur mundus peripsumj quod pariter amanuensis pneterivir. 



1)1 



232 



FERIA TERTIA POST PENTECOSTEM. 

LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 

Caput VIII. 



Iniquac y, oquicacquc inaposlolome inom- 
pa catca hierusalcm , cainSamariatlaca oqui- 
paccacelique initlatoltzin dios, inhuicpa qui- 
mohuihuaque insanpedro yuan san Juan. 

Inyehuantin iniquae oacito , inpampa tla- 
tlatlauhtique, inic quimocclilizque Espiritu 
sancto ; 

Canoc yeyo omoquaatequiquc inica itoca- 
tzin tecuyo .1. X. 

Iniquac y inpan quimanaya inma , yuan 
quicelyava inEspiritu sancto. 



1 4. In diebus illis, ut audiverunt Apostoli 
qui erant Jerosohjmis, quod Samaritani re- 
cepissent verbum Dei, miserunt ad eos s. Pe- 
trum et s. Johannem. 

15. Qui quum venissent, pro ipsis orave- 
runt ut acciperent Spiritum Sanctum; 

16. Tantum enim baplizati erant in no- 
mine Domini J. Cli. 

17. Tunc super illos imponebant manus 
suas, et accipiebant Spiritum Sanctum. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOIIANNEM. 

Caput X. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , quinmolhuili initlamachtilhuan: INelli, 
huelnelli namechilhuya: Inaquin amo calla- 
cohuayan callaqui innoncan cenmani ich- 
came, incan cani tleco , inyehualli caichtec- 
qui yuan tetlacuicuilyani. 

Auh inaquin callacohuayan callaqui, caich- 
capixqui. 

Inin quitlapolhuya intlatlapo , auh inich- 
came quicaqui initlatol , yuan hucliixcoyan 
yichcahuan ceceyaca quintocayotya inicquin- 
nonotza, yuan quinhualquixtya. 

Auh iniquac oquinhualquixti iniixcoyan 
yichcahuan, inyacac onmoquctza quinya- 
cantyuh, auh inichcamc quitocatihui, yehica 
caquiximati initlatol. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch. , dixil discipulis suis: Amen , amen 
dico vobis: Qui non intrat per ostium ubi 
manent oves, sed aliunde ascendit, ille fur 
est et latro. 

2. Qui autem per ostium intrat, estpastor. 

3. Huic aperit ostiarius, et oves audiunt 
vocem ejus, et proprias oves sinaulatim no- 
minat vocans eas, et educit eas. 

4. Et quum eduxerit proprias oves, unte 
eas vadit et ducit, et oves illum sequuntur, 
quia sciunt vocem ejus. 




233 



Auh inamoichcahua amo quitocatihui, can 
:xpampaehua, yehica amoquiximati initlatol 
inamoichcahuaque. 

Inin canixpolyuhqui tlatolli quinmolhuili 
tecuyo J. X. Auh inyehuantin amo quicac- 
que y intlein quinmolhuilyaya. 

Auh intecuyo J. X. yenocceppa quinmol- 
huili: Nelli, huelnelli namechilhuya. cane- 
huatl inincallaquian ichcame. 

Cainixquichtin inachto huallaque inayamo 
nihuallauh , caichtecque yuan tetlacuicuilya- 
ni, yece inichcame amo quincacque. 

Canehuatl inicallacohuayan. Intla aca no- 
paltzinco callaquiz, momaquixtiz, yuan cal- 
lactinemiz. hnalquiztinemiz, yuan quittaz 
initlaqual. 

Inichtecqui ainotle ihuic huallauh, canye 
inic ichtequiz, yuan inic temictiz, ynan inic 
tepopoloz. Innehuatl ic onihualla, inic ne- 
mizque, yuan inic occcnca miyec quipiazque. 



5. Alienum autem non sequuntur, sed ab 
eo fugiurit, quia non noverunt vocem alie- 
norum. 

6. Hoe proyerbium dixit eis DominusJ.Ch. 
Illi autem non intellexerunt quid /oqueretur 
eis. 

7. Itaque Dominus J. Ch. iterum dixit 
eis: Amen, amen dico vobis, quia ego sum 
ostium ovium. 

8. Omnes enim qui veneruut antequam 
ego venissem, fures et latrones sunt, sed oves 
non audierunt eos. 

9. Ego sum ostium. Si quis per me intro- 
iveril, salvabitur, et ingredietur, egredietur, 
et inveniet pascua. 

10. Fur non venit, nisi ut furetur, elut 
mactet, et ut perdat. Ego veni, ut vitam ha- 
beanl, et abundantius habeant. 




FERIA QUARTA POST PENTECOSTEM. 



LFXTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Iniquac y, imanpedro intlan icaya inma- 
tlaclloceme apostolome, tzatzic, inquimilhui: 
Inantiyacahuan Judeaantlaca, yuan inamix- 
quichtin amonemitya hierusalem , xicmoma- 
chitican y , yuan huelxiccaquican innotlatol. 

Ca amonelli otlahuanque y, inyuh amo- 
mati, cayamo quinman, ayamo huellaqua- 
lizpan ; 

Auh inin cacan yehuatl inquitotya pro- 
phcta Joel : 



Caput H. 

14. /u diebus illis, s. Petrus stans eum 
undecim Aposlolis, clamavit, dicens: ViriJu- 
dwi, et universi qui habitatis Jerusalem, sci- 
tote hoc, ct bene auscultate verba mea. 

15. Non enim ebrii sunt hi, sicut vos ce- 
stimalis, prius quam sit hora prandii; 

1 0. Sed hoc solum esf quod dixit pro- 
pheta Joel: 

30 





1 


I 1 f 

i 1 







234 



Yuan incatlalzacca mochihuatyuh (quimi- 
talhuya intecuyo) ixquich tlacatl nimacaz in- 
espiritu; yuan inamopilhuan yuan amoch- 
puchuan tlaachtopaitozquc, inamotelpuchuan 
quittazque netenextililiztli , yuan huehuctque 
temietli inquitemilizque. 

Yece iniquac y yehuantin inoquichtin no- 
tetlaecolticahuan , yuan incihuan inniquin- 
macaz aoespirilu, yuan tlaachlopaitozque; 

Yuan machiyoll niquinmacaz inaco ilhui- 
catitech, yuan intlani llalticpac niquinmacaz 
machiyotl. eztli, yuan tletl , yuan ipotocyo 
poctli. 

Intonatyuh yuhqui ixtlayohuati momanaz, 
yuan inmetztli yuhqui ixezpachyuh timoma- 
naz, iniquac ayamo huallauh incenca hucy 
yuan huelnezqui yilhuitzin tccuyo. 

V uan mochihuaz : inixquichtin quimono- 
nochilizque itocatzin tecuyo, maquicazquc. 



17. Et ia novissimis dicbus fct (dicit Do- 
minusj omnibus hominibus dabo Spiritiim 
meum ; et fxlii vestri et filice vestrce prophe- 
tabunt, et juvenes vestri videbunt visiones, 
ct scniores somnia somnicdmnt. 

18. Sed post hcec el omnibus servis meis, 
et anciliis ecjo dabo Spiritum meum, et pro- 
phetabunt ; 

19. Et signa dabo sursum in ecclo , et 
deorsum in lerra dabo signa, sanguinem, et 
ignem, et vaporem fumi. 

20. Sol tamquam tenebrosus fiet, et luna 
tamquam cruenta fiet, antequam veniat rna- 
gnus et manifestus dies Domini. 

21. Et erit: omnes qui invocavcrint no- 
men Domini, salvi crunt. 



EODEM DIE.-LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Iniquac y, cenca miyectlamantli intlama- 
huicolli inmachiyotl quimochihuilya aposto- 
lome inoncan ixpan altepetl; yuan mochintin 
cencatca inoncan icalixac Salomon. 

Auh inoccequinlin ayac mollapalohuaya 
inintlan motlaliz; can quinycctenehuaya in- 
macehuallin. 

Auh inoquichtin yuan incihua cenca ye- 
quene motlapihuiyaya inquimoncltoquityaya 
tecuyo. 

Yuh inictiyanquizco quimonlecaya cocox- 
quc, yuan canica inincochiyan yuan ininpc- 
pech inicquimontccaya, ipampa iniquac hual- 
laz sanpcdro, maccl icehuallolica ccme quin- 
cehualhuiz, inic momaquiztizque ilechpa in- 
cocoliz. 



Capit V. 

1 2. In diebus illis, multa prodigia et signa 
faeiebant Aposloli coram populo; ct omnes 
simul erant in porticu Salomonis. 

13. Cceterorum autem nemo audcbat inter 
eos se ponere ; sed magni/icabat cos populus. 

14. Virorum aulem et mulierum magis 
multiplicabalur (numcrus) crcdentium in 
Domino. 

15. Ita ut in plateis ponerent in/irmos , 
et in lcctulis ac grabatis suis ponerent eos, 
ut quum veneril s. Petrus, saltcm umbra il- 
lius aliquem obumbraret, ut liberarentur ab 
infirmitalibus suis. 



235 



Auh cenca miyequintin inquiyahuallotoquc 
inhuehuey altepetl ipan tlaca inhualmotla- 
tlalohuaya oncan hierusalem, quinhualhui- 
caya incocoxque yuan inquintolinyaya tla- 
tlacatecolo catzahuaque; inintech quinehua- 
ya, mochintin pahtya. 



16. Multi autem ex circumstantibm ci- 
vitatibus concurrebant Jerusalem, ajferentes 
cegros et vexatos a spiritibus immundis; hi 
fugabantur, omnes sanabantur. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Ayac 
huelnohuicpa huallaz, intlacamo quihualmo- 
huiquiliz notatzin inonechhualmihualli; auh 
innehuatl occeppa niquizcalliz iniquac tlamiz 
cemanahuac. 

Yuan quicuilloliyaque prophetame ; yuan 
mochihuaz; inixquich tlacatl huelliyolloca- 
coppa quimomachlizque initlatoltzin dios. In- 
ixquichtin nohuicpa hualhui, initech oquicac- 
que itlatoltzin notatzin, yuan oquimomach- 
tique. 

Amo ipampa caaca oquiltac innolatzin ; 
can yehuatli initechpatzinco quiz dios, oqui- 
mottili intetatzin. 

Nelli, huelnelli namechilhuya: inaquin 
nechneltoca, itechca incemicac yolliliztli. 

Canehuatl niyolliliztlaxcalli. 

Inamo tahuan, amocolhuan quiquaque in- 
manna inompa quauhtla, yuan micque. 

Cayehuatli intlaxcalli ilhuicacpa hualte- 
moc ; inicamo miquiz, intlaaca quimoqualtiz. 

Canehuatl niyollihuani tlaxcalli inilhui- 
cacpa nihualtemoc. 

Intla aca quimoqualtiz inintlaxcaltzintli , 
cemicac yolliz, nemiz; auh intlaxcalli innic- 
nomaquiliz canonacayotzin inipampa inyolca 
innenca tlalticpactlaca. 



Caput VI. 

44. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Nemo potest ad 
me venire, nisi traxerit ewn Pater meus qui 
misit me; et ego resuscitabo illum quum fi- 
niet mundus. 

43. Et scripserunt Propheke: et erit; 
omnes homines ex toto eorde cognoscent ver- 
bum Dei. Omnes ad me veniunt, qui audi- 
verunt verbum Patris mei, ct didicerunt. 



46. Non propterea quod quisquam vidit 
Patrem meum; solum ille qui exivit a Deo, 
vidit Patrem. 

kl.Amen, amen dico vobis: qui credit in 
me, habet ceternam vitam. 

48. Ego sum panis vilce. 

49. Patres vestri, avi vestri manducave- 
runt manna in deserto, ei moriui sunt. 

30. Hic est panis de ccelo descendens ; ut 
non morialur, si quis manducaverit ex ipso. 

51. Ego sum vivus panis qui de ccelo de- 
scendi. 

52. Si quis manducaverit ex hocpane, in 
ceternum vivet; et panis quem ego dabo est 
caro mea pro vita hominum. 




^^ c^r^ . 



i 











236 



FERIA QUINTA POST PENTECOSTEM. 



LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM. 



Iniquac y, msanphilippe hualmotemohui 
innoncan ipan altepetl Samavia, quinmixi- 
machtilyaya intecuyo J. X. 

Auh inmacehualtin cenca inyollo ipan in- 
quicaquya initlatol inquimitalhuya sanphi- 
lippe; huelincenyollocopa inquicaquya, yuan 
quittaya intlamahuicolli quinmolhuilyaya. 

Camiyequintin Samariatlaca inintech quin- 
ehuaya, intech catca tlatlacatecolo catzahua- 
que, cenca tzatziya inicquicaya. 

Yuan miyequintin pahtique yitixihui, yuan 
huillantzitzin. 

Auh cenca huey papaquiliztli mochyuh 
inoncan ipan altepetl. 



Caput VIII. 

5. In diebus illis, s. Philippus descendit 
in civitatem Samarice, et prcedicabat Domi- 
nvm J. Ch. 

6. Turbce autem attente audiebant sermo- 
nesquos loquebatur s.Philippus; unanimiler 
auscultabant, et videbant prodigia quce ede- 

bat. 

7. Multi enim Samaritani insurgebant, 
qui habebant spiritus immundos, voce magnd 
cfamantes exibant. 

8 . Et multi curali suntparahjtiei, el claudi. 

9. Igilur magnum gaudium factum esl in 
illa civitate. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ceppa quimonmonochili inmatlactin 
omome itlamachtilhuan , quinmomaquili in- 
chicahualiztli yuan huelitiliztli , inic inmac 
yezque inixquichtin tlatlacatecollo, yuan inic 
quinpahtizque tecocoliz. 

Yuan oquinmihualli inic quimotemachti- 
lizque itlatocayotzin clios, yuan inicquinpah- 
tizque cocoxque. 

Yuan quinmolhuili: Amotle anquitquizque 
inotlica, amo amotopil yctyaz, amo amoxi- 
quipil yetyaz, amo amitac yctyaz , amo an- 
quitquizque intcocuitlatl, amo ohome anqui- 
maquityazque inamotilma. 



Capct IX. 

1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., rursus convocavit duodecim discipulos 
suos, dedit illis virtutem et potentiam, ut in 
manus eorum essent omnia dcemonia, et ut 
curarent infirmitates. 

2. El misit eos ut prcedicarent regnum 
Dei , et ut sanarent infirmos. 

3. Et ait ad illos: Nihil tuleritis in via, 
neque virgam vestram habeatvs, neque peram 
vestram , neque panem , non tuleritis pecu- 
niam, ncque cluas habeatis lunicas. 



•^- 237 -^- 



Auh incanin callitic ancallaquizque, ompa 
xiinollalican, yuan amo anhualquirazque. 

Auh inaquique amo amocelizque, inye an- 
hualquica oncan ipan altepetl, xictzctzclocan 
namocxiteuhyo, inic impan neltiz intlahue- 
lilocayo. 

Auh inohualquizque niman yeyehui inal- 
tepetl ipan temachtyaya, yuan nohuiyan te- 
pahtyaya. 



4. Et in quamcumque domuni intravcri- 
tis , ibi manete , et ne exeatis. 

5. Et quicumque non receperint vos, exe- 
untes cle civilale illa, excutile pulverem pe- 
dum vestrorum , ut supra illos tcstimonium 
perhibeat iniquitatis eorum. 

6. Egressi autem circumiverunt per ca- 
stella evangelizantes, et ubique curantes. 



FERIA SEXTA QUATUOR TEMPORUM. 

LECTIO JOELIS PROPHET^. 

Caput II. 



Inin quimitalhuya tecuyo dios: Xahahui- 
yacan inamichpuchuan Syon , yuan ihuic- 
tzinco xipahpaquican inamoteouh amotlato- 
cauh, yehica caoamechmomaquili inquite- 
machtyani qualli melahuac, yuan amopan 
quihiialtemohuiz inyohualquiyahuitl yuan 
huecahuaz inyuh yitzinechcan. 

Yuan inamocuezcon tetehmiz intlaolli , 
yuan inamotlapatzcayan pepexohuiz invino 
yuan azeite. 

Yuan ixiptlayohuaz inizquixihuitl ipan 
tlachapolqualoc intlaquaque, ocuilime, yuan 
inquaqualoc amaxca, yuan inchiyahuic.0- 
huac; huey innochicahualiz amopan noco- 
nihua. 

Yuan antlaquazque , ampachihuizque ; 
yuan anquimoyectenehuilizque initocatzin 
amoteouh amotlatocauh , intlamahuicoUi a- 
motlan oquimochihuilli ; yuan inmochipa ce- 
micac nimanayc pinauhtilozque innomace- 
hualhuan; 



23. Hwc dicit Dominus Deus: Exultate, 
filice Sion , et Iwtamini in Deo vestro Do- 
mino vcslro, quia dedit vobis doctorem ju- 
stitice, et super vos descendere faciet matuti- 
num imbrem et serotinum sicut in principio. 



24. Etareos vestrce implebuntur frumento, 
et torcularia veslra redundabuntvino etoleo. 

25. Et reddam vobis omnes annos quos 
comedunt locustce, bruchus, ct rubigo ct eru- 
ca; magna fortitudo mea quam in vos misi. 



26. Et comedetis, et saturabimini; et lau- 
dabitis nomen Dei vestri Domini vestri qui 
mirabilia vobiscum fccit; el in sempiternum 
nunquam confundetur populus meus; 













■'X 



238 



Yuan anquimatizque, cainnepantla nica 
inisraeltlaca; yuan nehuatl namoteouh, na- 
motlatocauh, nimanayac occe; yuan inicmo- 
chipa cemicac nimanayc pinauhtilozque in- 
nomacehualhuan. Ouimitalhuya intecuyo ix- 
quichihuelli. 



27. Et scietis , quia in medio Israel ego 
sum; et ego Deus vester, Dominus vester, et 
non est alius; et in sempiternum nunquam 
confundetur populus meus. Dicit Dominus 
omnipotens. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput V. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ceppa cemilhuitl mochyuh; auh inte- 
cuyo J. X. mehuititi catca motemachtilyaya. 
Yuan inphariseome noehehuati catca yuan 
inteotlatolmatinime, innohuiyan altepetlipan 
hualehua inompa galilea, yuan Judea, yuan 
hierusalem ; yuan inichicahualiz tecuyo huel- 
oncatca inicquinmopahtiliz. 

Auh izcatqui cequintin tiyacahuan cetla- 
catl quinapallotihuetze itlapechco, onotihnitz 
intixihuiya, yuan quitemohuaya inictetlan 
conaquizque, yuan ixpantzinco quimotequi- 
lizque. 

Auh inamoquitta incanin tetlan conaquiz- 
que, ipampa cenca miyec tlacall , tlapanco 
tlecoque , quihualpiloque canic huallonotya 
initlapech tlanepanlla ixpantzinco quitecaque 
inlecuyo J. X. 

Auh inyehuatzin inoquimottili intlanelto- 
quiliz, quimolhuili: intimacehualli tipopol- 
huillo inmotlatlacol. 

Auh intlamatinime yuan phariseome ni- 
man icquilnamicque , quitoque: Aquin y in- 
quichicoitohua dios? Cuix aca huelquitepo- 
polhuya intlatlacoli, amocan hueliceltzin in- 
dios ? 

Auh intecuyo J. X. inoquinmottili intlal- 
namiquiliz, quinmonanquilili, quinmolhuili: 
Tleica inanqualli amitic anquilnamiqui? 



17. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., rursus inunadierum factum est; et 
Dorninus J. Ch. sedebat docens.Et Phariscei 
quidem sedentes erant et lcgis doctores, qui 
ex omni castello venerant Galikew, et Judiece 
et Jerusalem ; et virtus Domini erat ad sa- 
nandum eos. 

18. Et ecce quidam viri hominem portan- 
tes in lecto, qui erat paralyticus, et qutere- 
bant inferre eum, et ante cum ponere. 



19. Ei uon invenienles qud parte infer- 
rent eum, prce mullitudine gentium , supra 
tectum ascenderunt, et summiserunt eum per 
tegulas cum lecto in meclium ante Dominum 
J. Ch. 

20. Ille autem ut vidit fidem eorum, di- 
xit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. 

2 1 . Tunc Scribcv et Phariscei cogitaverunt, 
dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphe- 
mias in Deum? Quis potest dimittere peccata, 
nisi solus Deus? 

22. Dominus autem J. Ch. ut cognovit 

cogitaliones eorum , respondens , dixit eis: 
Quid mali in cordibus vestris cogitatis? 



239 



Catlehuatl inoccenca huelamoohui icmito- 
hua: cuix ye intipopolhuilo motlallacol; ano- 
cc inicmitohua: ximoquetza, yuanxinenemi? 

Auh inic anquimatizque, cainichpuchtli 
iconelzin imacca ihuelli inic quitepopolhuiz 
tlatlacolli tlalticpac, (quimolhuili initixihui): 
Nimitzilhuya , ximoquetza, xicuica inmotla- 
pech, yuan ximohuica inmochan. 

Auh niman moquetztiquiz imixpan, conan 
initlapech inoncan onoya , yuan yaqui ini- 
chan, cenca quimoyectenehuili indios. 

Yuan ixquich tlacatl micahui, cenca qui- 
yectenehuaya ixxdios , yuan cenca huelmo- 
mauhtique, quitoque: Cainaxcan otiquittaque 
cenca mahuiztic. 



23. Quidest facilius dicere : num, dirnit- 
tuntur tibi peccata tua ; an dicere : surge , 
et ambula? 

24. Ut autem sciatis, quia Virginis Filius 
habet potestatem dimittendi peccata in terra, 
(ait paralytico) : Tibi dico , surgc, lolle le- 
ctum tuum, et vade in domum tuam. 

25. Et confestim consurgens coram illis, 
lulit leclum in quo jacebat, et abiit in do- 
mum suam, magnificam Deum. 

26. Et omnes obstupuerunt, etmagnifica- 
bantDeum, etperterriti sunt, dicentes : Quia 
hodic vidimus mirabilia. 




SABBATO POST PENTECOSTEM. 



LECTIO JOELIS PROPHET^. 



Caput II. 



HaecdicitDominus Deus: EiTundam de Spiritu meo, etc. Vide supra in quarta feria post Penteco> 



stem. 



! i 



EODEM DIE. — LECTIO EPISTOLE B. PAULI AD ROMANOS. 

Caput V. 



Nollacoteiccahuane, inoncan tlaneltoqui- 
liztica otiyecnemiliztililoque, maticpaccane- 
mican ihuicpatzinco indios, macan ipaltzinco 
inlecuyo J. X. ; 

Inyehuatzin ipaltzinco tlaneltoquiliztica 
itechtzinco tipachihui initechpa ingratia ini- 
pan ticate, yuan tipapaqui inipan ichyelcoca 
ininnecuiltonol ipilhuan dios. 

Auh amocan yeyo ipampay, canoyuan 
jpan tipapaqui innetoliniliztli ; ticmati, cain- 
netoliniliztli ictlapaccaihiyohuilo ; 



1. Dilecti mei fratres, ex fide jnstificati , 
pacem habeamus ad Deum , per Dominum 
J. Ch.; 

2. Perquem et per fidem in eum habemus 
accessum in graliam islam, in qua stamus, 
et ketamur in spe glorice filiorum Dei. 

3. Non solum autem in hoc, sed et Iwta- 
mur in tribulationibus ; scimus , quod tribu- 
latio operalur patientiam; 



~c 240 
Auh intlapaccaihiyohuiliztli icteehecollo ; 
auh inteehyecoliztli innetemachilo ; 

Auh innetemachiliztli amo tepinauhtya ; 
yehica cainteotlacotlaliztli teyollo yitic ono- 
quyuh ica inespiritu sancto inotimacoque 



4. Patientia autemprobatianem; probatio 
vero spem; 

5. Spes autem non confundit; quia cha- 
ritas Dei in eordibus nostris diffusa est per 
Spiritum Sanctum qui datus est nobis. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Capit IV. 



lniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , inohualmoquetzino innoncan necen- 
tlaliloyan , ichan mocallaqui inSymon pedro. 
Auh inimonnan Symon cencahuey atona- 
huiztli itech catca; auh ipampa quimotla- 
tlauhlilique intecuyo. 

Auh intecuyo inoitlan moquelzino , qui- 
monahuatili inatonahuiztli , yuan quitlalca- 
hui. Auh niman moquetztiquiz quintlaqual- 
tyaya. 

Auh inooncalac tonatyuh, inixquichtin on- 
can catca incocoxcahuaquc inmiyectlamantli 
cocoliztli icmococohuaya , ixpanlzinco quin- 
hualhuicaya intecuyo J. X. Auh inyehuatzin 
ceceyacaimpan quimomaniliinimatzin, quin- 
inopatilyaya. 

Auh intlatlacatecolo miyequintin inquin- 
tlalcahuiyaya cenca tzatzya, quitohuaya : Ca- 
tehuatzin tipiltzin dios. Auh quinmahuilyaya, 
amo quimonequiltya inquitozque , caquima- 
tya cayehuatzin tecuyo J. X. 

Auh inotlathuic, hualmoquixti, mohuicac 
cecni tlalcahualpan, auh inmacehuallin qui- 
motemolyaya, yuan huelompa quimottilito, 
yuan quillatlauhtilyaya, inicamoquinmotlal- 
cahuiliz. 

Auh inyehuatzin quinmolhuili: Canotech- 
nionequi occequi altepetl nicmachtiz initlato- 
cayotzin dios; caipampa y inonihualihualoc. 

Auh oncan molemachtilyaya ininnecen- 
llalyaya galileatlaca. 



38. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., surgens de sijnagoga, introivit in do- 
mum Simonis Petri. Socrus autem Simonis 
magnis febribus tenebatur; et pro ea roga- 
verunt Dominum. 

39. El Dominus super illam stans, im* 
peravit febri, et dimisit illam. Et continuo 
surgens ministrabat illis. 

40. Quum aulem occidisset sol, omnes qui 
habebant infirmos variis languoribus affeetos, 
ducebant illos anle Dominum J. Ch. At ille 
super singulos imponens manussuas, eurabat 
eos. 

41. El dwmonia de multis exibant cla- 
mantia, dicentia: Quia tu es filius Dei. Et 
increpabat ea, neque sinebal ea loqui, quia 
sciebanl ipsum esse Dominum J. Ch. 

42. Eacta autem die, egressus est, abiit 
in desertum locum, et turbw requirebant eum , 
et illic invento eo, rogabant eum , ne disce- 
deret ab illis. 

43. Ille aulem dixit eis: Quia me oportet 
aliis civitatibus prcedicare regnum Dei; quia 
ideo missus sum. 

44. Et prcedicubut in , synagogis GaliUeie. 



>* 




241 



IN VIGILIA SANCTI ANDREJl. 



LECTIO LIBRI SAPIENM. 

Capct XLV (1). 



Initeteochihualiz tecuyo icpac qualli iyol- 
lo. Inipampa intecuyo oquimomaquilli iniax- 
catzin , yuan oquitlaxelhui inipan matlac tla- 
mantli omome tlacameyutl ; 

Yuan oquittac imgratia tecuyo inimixpan 
ixquichtin tlalticpactlaca. Yuan oquihueca- 
pano inic quimacizque iyaohuan, yuan itla- 
toltica cenca quipopoloz, quicecehuiz inix- 
quich temamauhti. 

Oquimahuicoti inirnixpan tlatoque, yuan 
oquimottitili inimahuicotzin. 

Inipan tlaneltoquiliztli yuan inipan iteic- 
noittaliz oquicenquizcaqualtili, yuan intlan 
oquimopepeni inixquichtin tlalticpactlaca. 

Yuan oquimomaquili yollotli, inic quipiaz 
itenahuatiltzin tecuyo, yuan innemiliz na- 
huatilli yuan intenonotzaliztli. 

Yuan cenca oquihueilli, oquihuecapano. 

Oquimotlalili inaic polihuiz testamenlo ; 
yuan icoquimocuitlalpili inyecnemiliz nel- 
pilloni, auh intecuyo mahuico corona inic- 
pac conaqui. 



1. Benediclio Domini super.juslum. Ideo 
Dominus dedit illi hwreditatem suam, et di- 
visit ei partem in duodecim tribubus: 

2. Et invenit gratiam Domini in conspectu 
omnis carnis. Et magnificavit eum ul supe- 
raret inimicos suos, et in verbis suis debella- 
ret, placarel omnia monstra. 

3. Glorificavit eum in conspectu rcgum , 
ct ostendit illi gloriant suam. 

4. In fide et in lenitate ipsius sanetificuvit 
illum, et elegit eum ex omnibus hominibus. 

5. Et dedit illi cor, ut servaret legem.Do- 
mini, ct legem vitw et disciplince. 

6. Et excelsum fecit illum, exaltavit eum. 

7. Slatuit ilfi wternum testamentum ; et 
circumcinxit eum justitice zond, ct Dominus 
coronam glorice induit cnm. 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac y, moquetzticaca insan Juan yuan 
omentin itlamachtilhuan. 

Auh insan Juan conmottili intecuyo J. X. 
monenemitityuh, quito: Izcatqui inyichca- 
tzin dios. 



Capiit I. 

35. Alterci die , stabaf s. Johannes et duo 
ex discipulis ejus. 

3<3. Et s. Johannes respiciens Dominum 
J. Ch. ambulantem, dixit: Ecce agnus Dei. 



(1) Idesl: Ecclcsiastici , ex quo tamen complures versiculi a Vulgata differunt. 



55 




242 



Auh inomentin tlamachtiltin quicaque in- 
quito san Juan , niman icquitocatyaque in- 
tecuyo J. X. 

Auh intecuyo hualmocucptzino , yuan 
quinmottili inquimotoquilitihui , quinmolhui- 
li: Tlein anquitcmohua? Ouimolhuilique: 
Rabbi (quitoz nequi Temachtyanye), canin 
timonemitya? 

Quinmolhuili: Xihualhuyan , xiquittaqui. 
Inohuallaque, intlachyaco innoncan moyelz- 
ticatca tecuyo, yuan cemilhuitl illantzinco 
moyetzticatca: auh inohuelomopillo tona- 
lyuh. 

Auh inquicac san Juan , yuan inquihual- 
motoquilityaque tecuyo, cayehuall insanct 
Andres initeiccauh Symon pedro, yuan occe- 
tlacatl imomextin. 

Jnin yacachto quittac initeachcauh inye- 
huall Symon, yuan quilhui: Oliquittaque in- 
Messias (inicmonahuaitohua Xristo). 

[Niman ihuic quihualmohuiquilli intccuyo 
J. X. Auh intecuyo J. X., inoquimottilli, qui- 
molhuili: Tehuatl intiSymon, titelpuch Juna; 
intehuatl motocayez cephas, q. n. pedro. 

Auh imoztlayoc quimonequilti intecuyo 
J. X. inompa mohuicaz galilea, yuan qui- 
motlili inphilippe. Ouimolhuili intecuyo J. X.: 
Xinechhualtocatyuh. 

Auh inphilippe ompa ichan catca inbeth- 
saida inipan yaltepeuh sowiAndres yuan san 
pedro. 

Inphilippe quittac nathanael, quilhui: Ini- 
techpa tlacuilotya Moyses ipan nahuatilli , 
yuan initechpa tlacuilotiyaquc prophetame , 
otiquittac inJesus inipiltzin Joseph inazareth 
ichan. 

Auh inathanael quilhui: Cuix itla qualli 
huclitcchquicaz innazareth? Ouilhui inphi- 
lippe: Tlaxihuallauh, tlaxoconittaqui. 



3 7. Et duo discipuli audieruni loquenlem 
s. Johannem, confeslim secuti sunt Dominum 
J. Ch. 

38. Dominus autem conversus, et videns 
eos sequcntes se , dicit eis: Quid quwritis? 
Dixerunt ci: Rabbi (quod significat Maxji- 
ster), ubi habitas? 

39. Dicit eis: Venite, etvidete. Yenerunt, 
et viderunt ubi manebat Dominus , ct una 
die apud eum manserunt: sol autem vertebat 
ad occasum. 

40. Qui autcm audierant a s. Johanne et 
secuti erant Dominum, erat ipse s. Andreas 
frater Simonis Pelri, et aller ex duobus. 

41. Hic primum invenit fratrem suum 
ipsum Simonem, ct dicit ei: Invenimus Mes- 
siam (quod est inlerprelatum, Christus). 

42. Slaiim adduxit eum ad Dominum 
J. Ch. Dominus autem J. Ch., intuilus eum, 
dixit: Tu es Simon, filius Jona; tu voca- 
beris Cephas, quod interprctatur Petrus. 

43. In crastinum autem Dominus J. Ch. 
voluit abire in Gaiikcam, et invenit Phifip- 
pum. Dicit ei Dominus J. Ch.: Sequere me. 

44. Philippus autem erat a Bethsaida ci- 
vitate s. Andrew et s. Petri. 

45. Philippus invenit Nathanael, etdixit: 
Illum, de quo scripsil Moyses in fege, et de 
,quo scripserunt Prophetce, invenimus Jesum 
fiiium Joseph a Nazareth. 

46. Et Nathanael dixit ei: Num aliquid 
boni polest exire a Nazareth? Dicit ci Phi- 
tippus: Veni, et vide. 



Auh intecuyo J. X. conmottili inathanael 
ye ihuicpa itztihuiz, yuan quimitalhui ini- 
techpa : Izcatqui innelli itechpaquiz Israel , 
inatle itechca tecanecayahualiztli. 

Auh innathanael quimolhuili intecuvo: Gan 
tinechmiximachili? Intecuyo J. X. quimo- 
nanquilili, quimolhuili: Inayamo mitznonotza 
philippe, iniquac itlanticatca higuera(S), on- 
can nimitzittac. 

Inathanael quimonanquilili, quimolhuili: 
Rabbi, Temachtyanye, catehuatzin tipiltziu 
dios, tehuatzin tintlatocauh Israeltlaca. 

Intecuyo quimonanquilili , quimolhuili: 
Yehica inonimitzonilhui: Itlan nimitzittac 
higucra, ictitlaneltoca: inin occenca quipa- 
nahuiya intiquittaz. 

Yuan quinmolhuili: Nelli, huelnelli na- 
mechilhuya , anquittazque inilhuicatl tla- 
pouhti yez, auh inian^e/ohuan dios ipan 
hualtemotinemizque yuan tlecotinemizque 
inichpuchtli iconetzin. 




47. Et Dominus J. Ch. vidit Nathanuel 
ad se venienlem, el dixit de eo: Ecce qui 
vere procedit de Israel, in quo nullus est 
dolus. 

48. Nathanael autem dixitDomino: Unde 
me nosti? Dominus J. Ch. respondit ei , et 
dixit: Priusquam te vocaret Philippus, quum 
esses sub ficu, vidi te. 

49. Nathanael respondit ei, ct ail: Rabbi, 
Magister, tu es Filius Dei, lu es rex Israel. 

50. Dominus respondit ei , dicens: Quia 
dixilibi: Vidite sub ficu, tu crcdis: his ma- 
jora videbis. 

51. Etdicit eis: Amen, amen dico vobis, 
videbitis ccelum apertum, et Angelos Dei de- 
scendenles et ascendentes supra Virginis Fi- 
lium. 



m VIGILIA NATIYITATIS DOMINI 

EPISTOLA B. PAULI AD ROMANOS. 

CArUT I. 



Noteiccahuane, inpablo itetlaecolticauh 
J. X., notzalloc inic apostolo yez, nonqua- 
quetzaloc inipampa Evangelium , 

Inhuelachto quimocemitalhui intlatoltica 
iniprophetalman inipan cenquizcaqualli teo- 
tlatolli , 

Imtechpaitlacopiltzin, inyehuatzin oquich- 
tli omochyuh, itechquiz initlacamecayo Da- 
vid initechpa inacayotzin, 



1. Mei fratres, Paulus servus J. Ch., vo- 
catus ut esset Apostolus, segregatus propler 
Euangelium, 

2. Quod antea promiseral per sermonem 
prophetarum suorum in sanctis Scripturis , 

3. De Filio suo dilecto, qui homo factus 
est, ex seinine David secundum carnem, 



(1) Vox hispanica ficum exprimens. 




244 



Inyehuatzin yeippa ixquetzaloc itlacopil- 
tzin dios inipan chieahualiztli, inyuhca igra- 
tia espiritu sancto tecenqnizcaqualtilyani inin- 
techpainnezcaliliz inmiccahuan tecuyo J. X. ; 

Inipaltzinco oticcelique gratia, yuan inict- 
apostolome, inic tlacamachoz tlaneltoquilizlli 
inintlan ixquichtin macehualtin canipampa 
inilocatzin, 

Inoamehuantin intlan oamechmonochili 
tecuyo J. Christo. 



4. Qui jam prcedestinatus est Fiiius Dei 
in virlute, secundum gratiam Spiritus sancti 
sanctificantis ex resurreclione mortuorum 
Domini J. Ch.; 

5. Per quem accepimus gratiam, et apo- 
stolatum, ut obediamus fidei in omnibus gen- 
tibus pro nomine ejus, 

6. In quibus et vos vocati estis Domini 
J. Christi. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput I. 



Insunta maria ininantzin tecuyo J. X. ini- 
quac oquimonamicti sant Joseph , inayamo 
cennemi, niman yitoc cayeotztli ica Spirilu 
sancto. 

Anh inJoseph iniyoqnichtli, yehica ca- 
qualli iyollo, niman amo quinec inquincxtiz; 
oquinec eanichtaca quitlacahuiz. 

Auh iniquac ycquilnamiqui y, izcatqui 
iniangel tecuyo icochpa quimonextili, quil- 
hui : ItiJoseph tipiltzin David, macamo xi- 
momauhti inic monamic yez inmaria; ca in- 
yitic omollalitzino Spiritu sancto itechpohui. 

Auh quitlacatiliz piltzintli; yuan tictoca- 
yotiz Jesus ; cayehuatzin quinmomaquixtiliz 
inimacehualhuan inintechpa intlatlacol. 

Izcatqui ichpuchtli otztyez, yuan quitla- 
catiliz piltzintli, itoca yez Emanuel, q. n. : 
totlan moyetztica iudios. 



18. Sancta Maria mater Domini J. Ch. 
quum esset desponsata s. Joseph, antequuni 
convenirent, inventa est in utero habens de 
Spiritu Sancto. 

19. Joseph autem vir ejus , quia justus 
erat, confestim noluit eani manifestare ; vo- 
luit oceulte dimittere eam. 

20. Quum autem cogitaret hcec, ecce An- 
gelus Domini in somnis apparuit ei, dicens: 
Joseph, fili David, noli timere ut mulier tua 
sit Maria; quod enim in ea natum est de 
Spiritu Sancto est. 

21. Pariet autem filiuni; et vocabis eum 
Jesum ; ipse enini salvum faciet populum 
suum a peccatis eorum. 

23. Ecce virgo in ntero habebit, et pariet 
filium, et nomen ejus erit Emmanuel, quod 
interpretalvr: nobiscum est Deus. 



245 



IN VIGILIA NATIVITATIS DOMINI JOHANNIS BAPTISLE. 

LECTIO JEREMI^ PROPHETJ]. 

Caput I. 



Iniquac y, nechmonochili intecuyo , qui- 
mitalhui: 

Inayamo nimichihua teyitic, onimitzixima; 
inayamo teyitic tihuallacaty , nimitzcenquiz- 
caqualtili, yuan impari onimitzquetz inma- 
cehualtin, inic tipropheta tiyez. 

Auh innehuall onicnolhuili: lyo , iyo, iyo, 
tecuyoe diose, izcatqui amohuel nitlatohua, 
yehica canipiltontli. 

Auh intecuyo nechmolhuili: Macaino xi- 
quito, canipiltontlijyehica tiyaz, ticchihua- 
tyuh inixquich icnimitzihuaz, yuan inixquich 
incacotlein icnimitznahuatiz, camochi tiqui- 
toz. 

Macamo imixpan timomauhtiz, yehica ca- 
motlan nica, inic nimitzmaquixtiz, quimital- 
huya tecuyo. 

Auh intecuyo niman hualmomacohualti, 
quimomatoquili innonenepil, yuan nechmol- 
huili intecuyo: Izcatqui mocamac onictlali 
innotlatol ; 

Izcatqui inaxcan inpan onimitzquetz in- 
macehualtin, yuan intlatocayutl, inic titla- 
huihuitlaz, yuan titlaxixitihuiz, yuan titla- 
momoyahuaz, yuan titlacecenmanaz , yuan 
ticalquetzaz, yuan titocaz, tiquahuaquiz. Oui- 
mitalhuya tecuyo ixquichihuelli. 



4. In diedus illis, locutus est ad me Do- 

minus, diccns ; 

5. Priusquam te formarem in utero, novi 
te; antequam de utero exires, sanctificavi te, 
et statui te super gentes, ut propheta esses. 

6. Et ego dixi;Ah, ah, ah, Domine Deus, 
ecce nescio loqui, quia sum puer. 

7. Et Dominus dixit ad me: Noli dicere, 
sum puer : quoniam ibis, facies omnia quw 
mittam te , et universa quwcumque manda- 
vero tibi, omnia loqueris. 

8. JVe timeas a facie eorum, quia tecum 
ego sum, ut cruam te, dicit Dominus. 

9. Et Dominus misit manum suam, leligit 
iinguam meam , et dixit ad me Dominus : 
Ecce in ore tuo posui verba mea; 

10. Ecce hodie eonstUui te super gentes, 
et super regna , ut evellas , et destruas , et 
disperdas, et dissipes, et cedifices, et seras, et 
plantes. Dicit Dominus omnipotens. 




i 




246 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



f> i 






Imatyan omochyuh inherodes iudea tlato- 
huani cetlacatl sacerdote itoca Zacharias itech- 
quiz inabia, auh inicihuauh itechpaquiz inich- 
puchuan Aaron iloca helisabeth. 

Auh imomextin cenca qualli inyollo catca 
inixpantzinco dios; imomextin huelipan nenca 
initenahuatiltzin dios, yuan ipan itequalne- 
mityaya tecuyo cenca pactinenca, amotle 
icmoyolli tlacohuaya. 

Yuan ayac inconeuh catca, yehica cate- 
tzacatl catca inhelizabeth, yuan ininnehuan 
yehuecahuaya. 

Auh omochyuh iniquac oncatca iteopixca- 
tequyuh Zacharias inic tecpantihuiya ixpan- 
tzinco dios, 

Inyuh quichihuani teopixque, itechacico 
Zacharias inic tlapopuchuiz, oncallac inteo- 
pan inichantzinco tecuyo; 

Auli inixquichlin macehualtin quiyahuac 
tlatlatlauhtyaya, iniquac tlapopuchihuya teo- 
pixqui. 

Auh oquimonextili miangel tecuyo , tla- 
mayauhcampa yicac itlan altar inoncan tla- 
popuchuyaya. 

Auh inyehuatlZacharias inoquittac, niman 
motlapololti, yuan cenca momauhti. 

Auh mangel quilhui : Macamo ximomauhli 
Zachariase , ca omohuelcac inmotlatlatlauh- 
tiliz ; auh inmocihuauh helizabeth mitztlaca- 
tililiz mopiltzin, yuan tictocayotiz Juan; 

Yuan cenca ictipapaquiz, yuan tahahui- 
yaz, yuan miyequintin impapaquizque ini- 
quac tlacatiz; 

Ga huey yez inixpantzinco tecuyo, yuan 
amoquiz immio, yuan sydra, auh oc yitic 
ininantzin ictemiz mspiritu sancto; 



Caput I. 

5. Fuit in diebus Herodis regis Judwce 
quidam sacerdos nomine Zacharias de vice 
Abia, et uxor illius de [iliabus Aaron , no- 
mine Elisabeth. 

6. Ambo autem justi eraut ante Deum; 
ambo incedebant juxta legem Dei , et vive- 
bant in juslificationibus Domini mansuete , 
sine querela. 

7. Et non erat illis filius, eo quod sterilis 
esset Elisabeth, et ambo consenuerant. 

8. Factum est autem quum sacerdolio fun- 
gerelur Zacharias in ordine vicis suce ante 
Deum, 

9. Secundum consuetudinem sacerdotii, 
exiit Zacharias ut incensum poneret, ingres- 
sus in templum Domini; 

10. Et omnis populus foris erat orans, 
dum thus incendebat sacerdos. 

1 \ . Apparuit auiem illi Angelus Domini, 
a dextris stans altaris ubi incendebat thus. 

12. Et ipsc Zacharias videns, statim tur- 
balus est, et valde timuit. 

1 3. Angelus autem ait ad illum : Noli 
timere, Zacharia, quoniam exaudita est de- 
precatio lua; et uxor tua Elisabeth pariet 
tibi fdium, el vocabis cum Johannem ; 

14. Et erit tibi gaudium , et exultatio, et 
multi gaudebunt quando parturiet; 

15. Eril enim magnus coram Domino, et 
non bibet vinum, ct siceram , et adhuc ex 
utero matris suce replebitur Spirilu sancto; 



247 



Yuan miyequintin inipilhuan Israel inihuic 
quincuepaz inteouh intlatocauh ; 

Yuan yehuall quimoyacaniliz intecuyo 
inipan inespiritu yuan ichicahualiz Helias; 
inic quincuepiliz inyollo tetahuan ininhuicpa 
tepilhuan, yuan inatlaneltocanime inhuicpa 
quicuepaz ininnematiliz qualli inyollo, inic 
quicencahuiliz intlacencahualli ialtepelzin te- 
cuyo. 



16. Et rnullos filiorum Israel convertet 
ad Dominum Deum ipsorum; 

17. Et ipse prweedet ante Dominum in 
spiritu et virtute Elice ; ut convertat corda 
patrum in filios, et incredulos convertat ad 
prudentiam justorum , ul paret apparatam 
plebem Domino. 



<^<^^t^ 



IN VIGILIA APOSTOLOMJM PETRI ET PAULI. 



LECTIO ACTUUM 



Iniquac y, insan pedro yuan san Juan 
teopan mohuicaque inyeonmotzcalohua to- 
natyuh, iniquac tlatlatlauhtilo. 

Auh cetlacatl oquichtli huilantzin niman- 
yuhtlacat canquinapalotinenca ; momoztlae 
incontlalyaya teopan tlatzacuillotitlan, inmo- 
tenehua Speciosa, inic oncan inpalmotlaitla- 
niliyez inteopan oncalactimani. 

Inyehuatli iniquac oquimitlac sawpedro 
yuansanJuan inyeoncalaqui teopan, quintla- 
tlauhtyaya, inic quitlaocolizque. 

Auh inyehuantin sawpedro yuan sawJuan 
inoquittaque, quilhui insoHpedro : Xinech- 
hualitla. 

Auh inyehuatl quimacopaitztimotlaliinmo- 
matya itla quitlaocolizque, motemachyaya. 
Auh insanpedro quilhui: Innehuatl atle 
iztac teocuitlatl amotle cuztic teocuitlatl nic- 
pia; auh intlein nicpia, yehuatl nimitzmaca: 
ica initocatzin J. X. nazareno ximoquetza, 
yuan xinenemi. 



APOSTOLORUM. 

Caput III. 

1 . In diebus illis, s. Pelras et s. Johannes 
in templum ascendebant postquam surrexisset 
sol, dum orabalur. 

2. Et quidam vir claudus a nativitate 
bajulabatur; quotidie ponebant eum ad por- 
tam templi, quw dicitur Speciosa , ut peteret 
eleemosynam ab introeuntibus in templum. 

3. Is quum vidisset s. Pelrum et s. Jo- 
hannem qui introibant in lemplum, rogabat 
eos, ut misererentur ejus. 

4. Illi autem s. Petrus et s. Johannes 
quum vidissent eum , dixit ad illum s. Pe- 
trus: Respice in nos. 

5. At ille intendebatin eos putans aliquam 
eleemosynam eos daturos, itt sperabat. 

6. S. Pctrus autem dixit: Eyo neque ar- 
gentum neque aurum habeo ; quod autem 
habeo , hoc tibi do: in nomine J. Ch. Na~ 
zareni surge, el ambula. 





... 




f 1 

i M i 




■ 




j^ 




mX^mk 




1- 1 1 ^^^^^ 




LXi 




^l 



248 



Yuan inoimaconanili, quiquetz, niman iqui- 
cyuhca chichicahuac inicxi , yuan ixocpal. 

Nimayeicchocholloticac , yuan quimoye- 
ctenehuilitya intecuyo dios. 

Huelquiximatya, cayehuatl intcpal mo- 
tlaitlaniticatca initlan teopan tlatzacuilull ; 
yuan ixquichtin momauhtique , yuan cenca 
micahuique inipampa yuhqui ipan omo- 
chyuh huilantzin. 



7. Et apprehensd manu ejus , allevavit 
eum, et protinus eonsolidati sunt pedes sui, 
et plantce illius. 

8. Statim exilivit, et laudabat Dominum 
Deum. 

( l ) 10. Bene coynoscebant illum, quodipse 
erat qui ad eleemosynam sedebat ad portam 
templi; et omnes timuerunt, etvalde obstu- 
puerunt in eo quod contigerat elaudo. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quimolhuili insanpedro: IntiSymon 
lipiltzin Juan, cuix occenca tincchtlacotla 
inamoyuh ychuantinin? Ouimolhuili: Caque- 
maca , tecuyoe , tehuatzin ticmomachitya, 
canimitznotlacotilya. Ouimolhuili : Xiquin- 
tlaqualti intepitoton nochcahuan. 

Ycnoceppa quimolhuili: IntiSymon tipil- 
tzin Juan, cuix tinechtlacotla? Ouimolhuili: 
Caquemaca, tecuyoe, tehuatzin ticmomachi- 
tya, canimitznotlacotilya. Ouimolhuili: Xi- 
quintlaqualti intepitoton nochcahuan. 

Yeic yexpa inquimolhuili: IntiSymon ti- 
piltzin Juan, cuix tinechtlacotla? Inscmpedro 
icmotequipacho, yehica inyeic yeixpa quimol- 
hiiili , cuix tinechtlacotla? Yuan quimolhuili: 
Totecuyoe, caixquich ticmomachitya , te- 
huatzin ticmomachitya, canimitznotlacotilya. 
Ouilhui: Xiquintlaqualti innochcahuan. 



Capijt XXI. 

15. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch., dixit s. Petro: Sinion fili Johannis, 
num diligis me plus hisf Dicit ei: Etiam, 
Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce 
agnos meos. 



16. Iterum dicit ei: Simon fili Johannis, 
num diligis me? Dicit ei: Etiam , Domine , 
tu scis, quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos 
meos. 

17. Terlio dicit ei: Simon fili Johannis, 
num rne amas? S. Petrus contristatus est , 
quia tertio dixit ei , num mc amas? Et dixit 
ei: Domine nostcr, quoniam omnia nosti, tu 
scis, quia amo te. Dicit ei: Pasce oves meas. 



(1) Versiculus 9 dosideratur in Codice, quum proelermissus fuerit negligenlia amanuensis. Neeessanum vcro 
putamus ad intelligentiam narrationis eum addcre, prout cumdem in Vulgata invenimus intcrpretatum : Et vidit 
omnis populus eum ambulantem et laudantem Deum. 



Nelli, huelnelli nimitzilhuya : cainiquae 
titelpuchtontli ticatca, limocuitlalpiaya, yuan 
tinenemiya incampa ticnequya; auh iniquac 
otihuehuetic, timamacohuaz , yuan occetla- 
catl inmitzcuitlalpiz, yuan mitzyacantiyaz in- 
canin amo ticnequi. 

Auh inin quimolhmli , can icquimonezca- 
yotilili inquenami miquiztli icquimomahuiz- 
tililiz tecuyo Dios. 




18. Amen, amen dico tibi: tjuin quum 
junior esses, cingebas te , et ambulabas ubi 
volebas; quum autem senueris, extendes ma- 
nus tuas, et alius te cinget, et ducet te quo 
tu non vis. 

id. Jhc autem dixil, ul significaret qud 
morte glorificaturus esset Dominum Deum. 



3?, 



f 




INCIPIUNT 



EPISTOL^ ET EVANGELIA 



DOMINICALIBUS OFFICIIS CONGRUENTIA 



QUyE PER ANNI TOTIUS DISCURSUM LEGUNTUR 

TRADOCTA 1N LINGUAM MEXICANAM. 

DOMINICA PRIMA IN ADVENTU DOMINL 



EPISTOLA AD ROMANOS. 



Noteiccahuane, yeanquimomachitya, ca- 
yeimman yequalcan inticazque , intiloque- 
tzazque. Auh inascan cacenca yeizca intoma- 
quixtiloca, inamoyuh yehuecauh iniquac ca- 
noc titlaneltocaya. 

Yeoquiz inyohualli, otlathuic. Auh inaxcan 
maticahuacan initlachihualla yohualli, yuan 
matocontaquican initlahuiz tlanextli. 

Inic tiqualnecizque intlahca; macaocmo 
canilihuiz xitlaquatinenca, macaocmo xitla- 
huanaca, macamo xitequi cochican, maca- 
ocmo xahuilnemican, macamo xitechalani- 
can, macamono ximoxicocan; 

(^an xicmaquican intecuyo J. X. 



Caput Xlil. 

I I . Mei fratres , jam scitis , quia venit 
hora venit tempus expergiscamur, surgamus, 
Nunc enim magis proxima est nostra salus, 
quam longinquam usquedum credebamus. 

12. Processit nox , illuxit. Nune igitur 
abjiciamus opera tenebrarum , et induamur 
arma lucis. 

13. Ut honeste ambulemus in die ; neque 
stulte vivite in commessalionibus , neque in 
ebrietatibus , non in cubilibus, neqne impu- 
dicitiis, non contendite , neque cemulamini; 

14. Sed induimini Dominum J, Ch. 







grasn 



252 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XXI 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Itech- 
neciz machiyotl intonatyuh , yuan metztli , 
yuan incicitlaltin, auh inipan tlalticpactlaca 
huey netoliniliztli mochihuaz, inhueyatl aoc- 
mo tlacamanaz; 

Ipampa y intlalticpactlaca cenca tnomauh- 
tizque, yuan quahuaquizque ipampa inix- 
quich temamauhti innohuiyan cemanahuac 
tepan mochihuaz; cainangelome hualtemoz- 
que; 

Auh intlalticpactlaca iquac quimoltilizque 
inichpuchtli iconetzin mixtitlan moquixti- 
quyuh huelhualneztiyaz inic huey yuan inic 
mahuiztic. 

Auh inopeuh inyemochihua y, xitlachi- 
yacan yuan xaquetzacan, cayequine izhuitz 
inamo maquixtilloca. 

Yuan quinmolhuili centlamantli machi- 
yotl: Xiquittaca mhiguera, yuan inixquich 
quahuitl ; 

Iniquac yeitechmochihuaxochiqualli, ican- 
quimati ca aocmo huecauh intonalco. 

Canoyuh y inamehuantin iniquac anquit- 
tazque inyemochihua, icanquimatizque, yeiz- 
huitz initlatocayotzin dios. 

Canelli namechilhuya, achtopa ixquich 
mochihuaz y, inayamo tlami y inllalticpac- 
llaca. 

Inilhuicatl yuan intlalticpactli polihuiz ; 
auh inotlatollzin aicpolihuiz. 



25. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit diseipulis suis: Manifestabuntur 
signa in sole, et luna , et stellis, et in gen- 
tibus magna pressura pZet , mare ipsum in- 
surget ; 

26. Propter luec homines valde timebunt, 
el arescent propter omnia terribilia quce uni- 
verso orbi supervenient ; quoniam angeli de- 
scendent ; 

27. Et homines lunc videbunt Virginis 
Filium in nube sedentem venientem cum ma- 
gna potestate et majestate. 

28. Quum uutem incipient fieri hwc, re- 
spicile et capita levate , quia jam appropin- 
quat vestra redemptio. 

29. Et dixit eis quamdam similitudinem ; 
Videte ficum, et omnes arbores; 

30. Quum jam ex se producunt fructum, 
scietis quoniam jam non fonge est testas. 

31. Sic et vos quum videritis hcee fieri, 
scietis, quoniam appropinquat regnum Dei. 

32. Amen dieo vobis, prius omnia fient 
hicc , quam finiat hosc generatio. 

33. Coelum et terra peribunt; vero verba 
mea nunquam peribunt. 



>00^-= 



253 



DOMINICA SECUNDA EV ADVENTU DOMINl. 



EPISTOLA AD ROMANOS. 



Noteiccahuane , inixquich icuilyuhtuc 
ipampa intomachtiloca icuilyuhtica; inic tla- 
paccaihiyohuiliztica yuan yollaliliztica teo- 
tlatolli itechtzinco titotemachizque intecuyo 
dios. 

Auh inyehuatzin incaniceltzin quinnote- 
maquilya innelli tlapaccaihiyohuiliztli yuan 
innelli neyollaliliztli, maquicentetili inamo- 
yollo ihuicpatzinco tecuyo J. X.; 

Iniccancentetl amotlatolyez inic anquimo- 
cenmahuiztilihzque \x\dios, inhuel itlacotatzin 
tecuyo J. X. 

lpampa y ximonepancelican, inyuh oa- 
mechmopaccacelili tecuyo J. X. inic mahuiz- 
tililoz intecuyo dios. 

Ipampay namechilhuya, cainyehuatzin te- 
cuyo J. X. intemachticatzin omochyuh in- 
Judiosme inipampa mochihua Circumcision, 
inic neltiz initlatoltzin indios, yuan inic mo- 
ehihuaz intlein achtopa quinmocenmitalhuili 
intotahuan, tocolhuan. 

Auh intlateotocanime cenca monequi qui- 
momahuiztililizque intecuyo dios ipampa in- 
intlaocoliloca, inyuh icuilyuhtica. Yehica, 
tecuyoe, nimitznoyectenehuiliz inpampa in- 
tlateotocanime, yuan nicnicayectenehuaz in- 
motocatzin. 

Auh occecni mitohua: Inantlateotocani- 
nenca, intlan xipapaquican inimacehualtzi- 
tzihuan dios. 



Capit XV. 

4. Mei fratres , omnia quce scripta sunt, 
ad nostram doctrinam scripta sunt; ut per 
patientiam et consolationem Scripturarum 
spem habeamus in Domino Deo. 

5. Ille autem solum sensum det vobis 
verce patientice et verce consolalionis in alter- 
ulrum ex corde vestro secundum Dominum 
J. Ch.; 

6. Ut unanimis sermo vesler sit ut hono- 
rificetis Deum , et Patrem dileetum Domini 
J. Ch. 

7. Propter quod invicem suscipile, sicut 
suscepit vos Dominus J. Ch. ut lionorifieetur 
Dominus Deus. 

8. Quare dico vobis, quod ipse Dominus 
J. Ch. minister fuit apud Judceos ad effi- 
ciendam circumcisionem , ut adimpleretur 
verbum Dei, et ut fieret quod antea promi- 
serat patribus nostris, avis noslris. 

9. Gentes autem valde oportet glorificent 
Dominum Deum propler misericordiam 
suam , sicut scriptum est. Quare, Domine , 
confdebor tibi in Gentibus, et cantabo no- 
mini tuo. 

10. Et ilerum dicit: Vos Gentes, kctamini 
cum plebe Dei. 




M 




9K 



Auh ocnoceccan mitolma: Inamixquichtin 
antlateotocaninenca , xicmoyectenehuilican 
intecuyo; auh inyeipan amimacehualhuan 
amochintin xicmohuecapanilhuican. 

Auh noquitohua inEsaias propheta: Onyez 
ininelhuayo Jcsse, auh initechquicaz quin- 
yacahuaz inllateotocanime, yehuatzin itech- 
tzinco motemachizque. 

Auh inaxcan mayehuatzin intecuyo dios in- 
caniceltzin inhuelitech netemachiloni amech- 
temiti inixquich papaquiliztli, yuan tlamat- 
cayeliztli inipan amotlaneltoquiliz; inic amo- 
pan tlapihuyaz netemachiliztli, yuan inite- 
chicahualiz espiritu sancto. 



11. Et iterum dicit: Vos onines Gentes, 
laudnte Dominum; etvos populi omnes ma- 
gnificate eum. 

12. Et rursus dicit Isaias prop/iela: Erit 
radix Jesse , et qui exurget reget Gentes, ipste 
in eo sperabunt. 

13. Nunc igitur ipse Dominus Deus sola 
fons spei repleat vos omni gaudio , et paee 
in fidevestra; ut in vobis abundet spes , el 
virtus Spiritus Sancti. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 



InJuan baptista iniquac yeilpitoc oquicac 
initenyo, initlachihual intecuyo J.X., icni- 
man omentin illamachtilhuan quimonihua 
ihuictzinco intecuyo, 

Ouimolhuili: Cuix yetehuatzin intimitzto- 
chyalya, intihualmohuicaz, cuix noco occe- 
tlacatl inticchya? 

Auh intecuyo J. X. quinhualmolhuili : Ma- 
ximohuicacan, xiquilhuitin inJuan inoanqui- 
cacque yuan inoanquittaque. 

Jnixpopuyotzitzintin eayetlachya, inhui- 
iantzitzin yenenemi, inanahuati yepatilo, in- 
nacatzatzame yetlecaque, inmimicque izca- 
lilo, inmotolinya yemachtillo inteotlatolli ; 

Auh quemachhuel ychuatl inaquin amo 
notech motlapololtiz. 

Auhinoyaquc, intccuyo J. X. niman itech- 
pa inJuan quinmononochili inmacclmaltin, 
(juinmolhuili : Ouenami inoanquittato quauh- 
tla? Cuix yuhqui inacatl inahuic quihuica 
inehccatl? 



Capct XI. 

2. Johannes Baptista quum in vinculis 
audisset oracula, opera Domini J. Ch., con- 
festim duos de discipulis suis misit ad Do- 
minum , 

3. Dixit illi: Num tu ille es quem nos 
expectabamus , qui venturus es, an alium 
expectamus? 

4. Et Dominus J. Ch. ait illis: Ite, re- 
nuntiate Johanni quce audistis et qum vidi- 
stis. 

5. Cceci vident, claudi ambulant, leprosi 
sanantur, surdi audiunt, morlui resurgunt, 
pauperes evange lizantur. 

6. El beatus ille qui non erit scandalizatus 
in me. 

7. Quum : aulem abiissent, Dominus J. Ch. 
stalim de Johanne locutus est ad turbas, di- 
cens: Qnid ivistis videre in deserlum? Num 
arundinem agitatam vento? 



— 



Auh quenami inoanquiltalo? Cuix yuhqui 
inmaaca inyamanqui conmaquya? Inyuhque 
y catlatoque inichan nemi. 

Auh quenami inoanquiltato? Cuix pro- 
pfieta ? Cane\\\ namechilhuya, quinpanahuya 
inprophelarne. 

Cayehuatli initechpa icuilyuhtica : Izcatqui 
yeachto iquihua nangel mitzmoyacahuiliz, 
quicencahuaz inmohuitzin inmixpantzinco. 




8. Et quid existis videre? Num aliquem 
mollibus vestitum? Tales inregum domibus 
vivunt. 

9. Et quid existis videre? Num prophe- 
tam? Amen dico vobis, majorem propheta- 
rum. 

1 0. Hic est enim de quo scriptum cst : Ecce 
ego anlemitto angelum meum qui te diriget, 
prceparabit viam tuam ante te. 



DOMINICA TERTIA IN ADVENTU. 



EPISTOLA AD PHILIPPENSES. 



Noteiccahuane, mamochipa itechtzinco xi- 
papaquican intecuyo; yenoceppa namechil- 
huya : maxipapaquican. 

Maixquich tlacatl ixpanneci inamonehma- 
tiliz , caamohueca inmetztica intecuyo. 

Macatle tlallicpaccayutl icximotequipacho- 
can ; macanxiquixcahuican intlateomatiliztli, 
yuan inicnotlatlatlauhtiliztli, yuan intlacuelil- 
matiliztli, inic quimohuelcaquitiz intecuyo. 

Auh initetlamatcanemitya yalzin dios, in- 
quicempanahuya ixquich tlacaquiliztli, ma- 
quimopiali inamoyollo, inamo llalnamiquiliz, 
yuan inamo tlacaquiliz ipaltzinco intecuyo 
J X. 



Caput IV. 

4. Mei fratres, semper gaudete in Do- 
mino ; ilerum dico vobis: gaudete. 

5. Omnibus hominibus nota sit vestra mo- 
destia, non enim longe est Dominus. 

C. De nulla re mundana soliciti sitis; sed 
perseverate in oralione , et obsecratione , et 
gratiarum actione, ut vos exaudiat Dominus. 

7. Et pax Dei quce exuperat omnem sen- 
sum, custodiat corda vestra, etvcstras cogi- 
lationes, et intelligentias vestras in Domino 
J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Inyeyuh temachlitinemi Juan: InJudiome 
inoncan hierusalem quimonihuaque sacerdo- 
tes yuan levitas inicquitlatlahuizque Juan: 
Ac tehuatl? 



Caput I. 

19. Sic docet Johannes: Judcci ab Jero- 
solymis miserunt sacerdolcs ct levitas ut in- 
terrogarenl Johannem: Quis es tu? 








256 



Auh quimomachitocac, huelteixpan quito, 
yuan quimocuiti: Ca amonehuatl inixristo. 
Yenoceppa quitlatlahuique: Ac teh? Cuix 
thelias? InJuan quinnanquili, yuan quito : 
Caamo. Cuix tlpropheta ? Quinnanquili » 
Caamo. 

Noc huelquilhuique: Auh ac tehuatl, in- 
ic tiquinnanquilizque inotechhualihuaque ? 
Tlcin motechpa tiquitohua? 

Ouito: Innehuatl nitzatziliztli nitetzatzilya 
quauhuixtlahuacan. Huelxiquetzaca iniyo- 
huitzin tecuyo, inyuh quito Esaias propheta. 
Auh intitlantin caphariseome catca. 
Auh quitlallahuique, yuan quilhuique: 
Auh tleica intitequaatequya, intlacamo ti- 
xristo, intlacamono thelias, intlacamono ti- 
propheta ? 

InJuan baptista quinnanquili, quimilhui: 
Innehuatl can atl inicnitequaatequya; auhye 
amotlan nemi inamo anquimiximachilya. 

Ca yehuatzin nechhualtoquiliz , inyehua- 
tzin inayamo nac yeippa metztica, inic ilpi- 
tica icactzin amonomacehual inictomaz. 

Auh inin omochyuh ompa inbethania in- 
Jurdan atenco, inoncan tequaatequyaya Juan 
baptista. 



20. Et declamvit, manifeste dixit, et con- 
fessus est: Quia erjo non sum Christus. 

21. Iterum interrogaverunt eum : Quis es 
tu? Num Elias? Johannes respondit eis, et 
dixit: Non sum. Num tu propheta? Respon- 
dit eis: Non sum. 

22. Rursus dixerunt ei: Quis ergo es tu, 
ut responsum demus illis qui miserunt nos? 
Quid de teipso dicis? 

23. Ait: Erjo vox clamantis in deserto. 
Dirigite viam Dornini, sicut dixit Isaias pro- 
pheta. 

24. Et qui missi fuerant Phariswi erant. 
23. Et interrogaverunt eum, et dixerunt 

ei: Et quid baplizas, si tunon es Christus , 
neque Elias, neque propheta? 

26. Johannes Baptista respondit , dicens 
eis: Ego solum aqud baptizo; sed jam inter 
vos vivit quem non agnoscitis. 

27. Ipse est qui me secuturus est , ipse 
antequam ego fuissem jam erat, cujus corri- 
giam calceamenti non sum dignus ut solvam. 

28. Et hrec facta sunt in Bethania trans 
Jordanem, ubibaptizabat Johannes Baptista. 



DOMINICA QUARTA IN AMENTU DOMIM. 



EPISIOI.A AD CORINTHIOS I. 



Caput IV. 



Noteiccahuane , intlalticpactlaca maipan 
techmatica cacan titetlaccolticahuan intecuyo 
J. X., yuan cacan tictotlapialilya, caticpia, 
tictemaca msacramentos yuan teotlatolli. 



\. Mei fratres, homines existiment nosut 
ministros Domini J. Ch., etul cuslodes, di- 
spensatores sacramentorum et Scripturrc. 



Auh inaxcan inintlan tetlaecoltya yemo- 
temohua inaquin huelitech netlacaneconi. 

Auh innehuatl antleipan niquitta cacoquin- 
annechitozque, caco quinnitolloz; can inne- 
huatl atle notechpa niquitohua. 

Ca atle noyollo quimati ; canamo icnino- 
qualli tohua y, caquimomachitya inniquina- 
mi intecuyo. 

Ipampa inaxcan inayamo hualmohuica te- 
cuyo, macaye ac techico tlatzontequili; ca 
quinyehuatzin quimonextiliquyuh intlein a- 
momacho, intlein canichtaca mochihua, yuan 
quimonextiliquyuh inneyolnonotzaliztli; auh 
intecuyoiquac ceceyaca quimoyectenehuiliz. 




2. Nunc ergo inter ministros quceritur, ut 
quis sit fidelis. 

3. Ego autem pro nihilo habeo ut vosju- 
dicetis me, aut ab hominibus dijudicer ; sed 
ego nihil de meipso dico. 

4. Nihil enim mihi conscius sum; sed non 
in hoc justificatus sum, quoniam qui mejudi- 
cat est Dominus. 

5. Quapropler quoadusque vcniut Do- 
minus, nolite aliquem judicare; quoniam 
ipse manifestabit quce cogilatis, queecumque 
abscondite fiunl , et manifestabit consilia cor- 
dium ; et tunc Dominus unumquemque lau- 
dabit. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Inyeyuh caxtol xihuitl tlatocati Tiberio 
Cesar, noiquac presidente catca inpilato in- 
oncan hierusalem, auh inherodes tlatocatya 
galilea , auh inphilippe iteiccauh herodes 
ompa in Iturea yuan traconitis , auh inlysa- 
nia ompa in abilina, iniquac tlatocatya y, 

Noiquac huehueintin teopixque catca in- 
Anas yuan Cayphas, yeyuhnoquauh ixtla- 
huacan nemi inJuan baptista inipiltzin Za- 
chariasompa ipan ohualla initlatoltzin tecuyo. 

Auh niman icualla innohuiyan altepetli- 
pan initlan quica Jurdan, quitemachtyaya 
intlamacehualiz nequaatequiliztli inic poli- 
huiz tlatlacolli, 

Inyuh icuilyuhtica itlatol amapan Esaias 
propheta: Innehuatlcanitzatziliz intetzatzilya 
quauh ixtlahuacan; xiccencahuacan iniyo- 
huitzin tecuyo, iniopitzatzi huelxiquetzacan: 

Inixquich atlauhtli huelixmaniquyuh : auh 
inixquich tepetl yuan intlamimilloli tlalti- 



Capit III. 

1. Dum esset quiutusdecimus annus regni 
Tiberii Ccesaris, quum prceses esset Pilatus 
in Jerusalem, et Herodes gubernaret Gali- 
keam, et Philippus frater Herodis Iturceam 
ct Trachonitidem, et Lysania Abilinam, dum 
regerent isti, 

2. Et quum principes sacerdotum essent 
Annas et Caipha, in deserto eodem ubi vi- 
vebal Johannes Baptisla filius Zacharice fa- 
clum est super eum verbum Domini. 

3. Et stalim venit in omnem regionem 
Jordanis, prcedicans pcenitentice baptismum 
in remissionem peceatorum , 

4. Sicut scriptum est in libro sermonum 
Isaice ptophetce: Ego vox c/amantis in de- 
serto; parate viam Domini, semitas ejus re- 
ctas facite : 

5. Omnis vallis implebilur : et omnis 
mons et collis humiliabitur : et vice obliquce 

35 









258 



techyaz: yuan inohtli xoxomolaqui huelame- 
lahuiticaz: auh inxixipuchtic inteteyo och- 
pantliyez : 

Auh ixquich tlacatl quimottiliz initema- 
quixtyaya indios. 



erunt rectce: et asperce saxosce erunt plance: 



6. Et omnis caro videbil salutare Dei. 



DOMINICA INFRA OCTAVA NATIVITATIS DOMINI. 



EPISTOLA AD GALATAS. 



Noteiccahuanc, inaxcahua inquixquichca- 
huitl ocpiltontli yuhqui llacotli icnemi, ma- 
cihui ixquich iyaxca; 

Can inmacca initehuapauhcahuan yuan 
initemocuitlahuicahuan inixquichcahuill tla- 
teneuhtyuh initatzin: 

Cannoyuh y intehuantin inoctipipiltoton- 
tin, inic ticpiaya yehuecauh nahuatilli yuh- 
qui titlatlacolin. 

Auh inyeimman inyeiquac tcchmomaquix- 
tiliz tecuyo dios , tetatzin oquihualmihuali 
initlacopiltzin, mollacalili itech cihuatzintli, 
yuan yehualzin oquipiali innahuatilli, 

Inic quinmomaquixtiliz inquipiaya nahua- 
tilli, inic noipaltzinco techmopiltzintiz initla- 
cotatzin. 

Auh yehica caycamipilhuan , intecuyo 
oquihualmihuali amoyollo, hitic oquimotlalili 
indios tetatzin inyespirilu ipihzin , ic huclan- 
quimotzalzililizque : Abba, Totatzinc. 

Auh inaxcan aocmo tlacotli , yehucltepil- 
tzin; Auh inlla hucltepiltzin, canoaxcahua 
ipaltzinco indios. 



Caplt IV. 

1. Mei fratres, Iieres donec sit parvulus 
velutiservus vivit, quanwis omnia possideat; 

2. Sed sub potestate est tutorum suorum 
et curatorum suorum usque ad tempus prce- 
finitum a patre suo : 

3. Ita et nos quum essemus parvuli, ser- 
vabamus majorum prcecepla sicut servi. 

4. Quum aulem vcnit tempus redemptio- 
nis Domini Dei , Pater misit Filium suum 
dilectum , factum ex muliere, et ipsum ser- 
vatorem legis , 

5. Ut redimeret eos qui observabant legem, 
ut per eum adoptaremur in filios Patris sui 
dilecti. 

6. Quoniam autem estis filii, Dominus 
misit in corde vestro , et intus posuit Deus 
Pater Spiritum FilHsui, ut clamarelis: Abba, 
Paier nosler. 

7. Itaque jam non esl servus, sed ftlius; 
Et si filius, et etiam lieres per Deum. 




Iniquac teopan quimohuiquilique tecuyo 
J. X., inJoseph yuan insancta Maria initla- 
conantzin cenca quimahuicohuaya inixquicli 
mitohuaya itechpatzinco. 

Auh inSymeon quimoteochihuili, yuan ni- 
man conmolhuili insancta Maria ininantzin 
tecuyo: Izcatqui cainitechpa motlacoconetzin 
miyequintin inisraellaca motlapololtizque , 
auh nomiyequintin momaquixtizque; yuan 
machiyutl yez, auh canmiyequintin inquitla- 
huelnamiquizque. 

Noyuan inipampa itlaihiyohuiliztzin, yuh- 
quima aca tepuzmaquauhtica, quixiliz mo- 
yollotzin, inic neciz intlein cequintin quilna- 
miquizque itechpatzinco. 

Auh iquac cetlacatl nenca cihuatzintli ito- 
ca Anna prophetissa, ichpuch Phanoel, itech- 
quiz initlacamecayo in Asscr. Auh inin ci- 
huatzintli cenca miyec xiuhtic , oc huelich- 
puchtli monamicti , canchicoxihuitl inintlan 
nenca inamic. 

Auh inomic inamic, napohualxihuitl on- 
nahui incanyuhnenca, tlacenmatya inteopan 
miyecpa mocahuaya, incemilhuitl incenyo- 
hual miyecpa quitlatlauhtyaya intecuyo. 

Auh inin cihuatzintli hueliquac ompa te- 
pan acito, cenca quimoyectenehuilyaya in- 
tecuyo, yuan itechpatzinco quinnonotzaya 
inixquichtin quichixtinenca ininmaquixtiloca 
israellaca. 

Auh inoconmochihuilique inyuh catca ite- 
nahuatiltzin tecuyo , niman mohuicaque ini- 
chan Nazareth initechpohui galilea. 

Auh inpiltzintli mozcaltyaya yuan mochi- 
cahuaya icmotemiltiti catca intcotlamatiliztli; 
auh itlantzinco catca imngratia dios. 




EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM 

Caput II. 



33. Quum in tempium perduxissent Do- 
niinum J. X., Joseph et sancla Maria mater 
ejus dilecla valde mirati sunt de omnibus 
quce dicebantur de il/o. 

34. Et Simeou benedixit illis,et inde dixit 
ad sanctam Mariam malrem, Domini : Eece 
quia per Filium tuum dileetum niuiti in 
Israel peribunt, ct mulli redempti erunt; et 
signum eril, et mu/ti contradicenfur ei. 



35. Et etiam proplcr passionem suam , 
velut aliquis gladio , pertransibit animam 
tuam, ut revelentur quwcumque aliqui me- 
ditantur de illo. 

36. Et tunc qucedam crat mu/ier nomine 
Anna prophetissa, fi/ia Phanuel, de tribu 
Aser. Porro Ime mulier processcrat in annis 
multis, adhuc virgo yiupserat, tantum septem 
annos vixerat cum viro suo. 

37. Et postquam mortuus csset vir suus, 
octoginla quatuor annis vidua fuil, serviens 
in temp/o assidue jejunabal, die ac nocte as- 
sidue obsecrabat Dominum. 

38. El hcec mulier, ipsd hord superveniens, 
valde glorifieabat Dominum , et de illo lo- 
quebatur omnibus qui expectabantredcmptio- 
nem Israel. 

39. Et ut perfecerunt omnia sccundum le- 
gem Domini, stalim reversi sunt in civitatem 
suam Nazareth quce est in Galilcea. 

40. Puer autem crescebal el confortabatur 
quoniam plenus eral sapientid; et in illo erat 
gratia Dei. 





260 



DOMINICA INFRA OCTAVA EPIPHANLE. 






EPISTOLA AD ROMANOS. 



Noteiccahuane , namechmotlatlauhtilya i- 
pampa initetlaocolilitzin tecuyo inamo na- 
cayo maicxitlamanacan , mayuhqui yolli 
huentzintli xicchihuacan ixpantzinco tecuyo: 
maxicqualtilican, xic yectilican inic quimo- 
huelittiliz, ximimatican inipan ixquich anqui- 
chihua. 

Auh macamo itech ximomalican inin tlal- 
ticpactli, macanye itechtzinco ximornatican 
intecuyo; can xicyancuilican inamo tlaca- 
quiliz, inic huelanquimatizque incatlehuatl 
itlanequilitzin dios , qualli, yunn tehuella- 
machti, yuan cenquizcaqualli. 

Ca amixquichtin namechnahuatya inico- 
nechmocnelili tecuyo, inic napostol, macamo 
xicmatiznequican intlein quipanahuya amo- 
tlacaquiliz ; macanye ixquich xicmatican in- 
tlein cenca amotechmonequi; auh incecen- 
yaca macan ixquich quimati , inyuhca ini- 
tlaneltoquiliz inic oquimocnelili tecuyo. 

Ca inyuhqui tonacayo miyectlamantli ini- 
caealyuhca, auh inicacalyuhca ca cecentla- 
mantli initequyuh inquichihua; 

(^anoyuhqui intimochintin canyuhquin ce 
tenacayo initechcopatzinco tecuyo J. X.; can 
inticeceme cecentlamantli intotequyuh, inic 
titonepan palehuiya. 



Caput XII. 

1. Meifratres, obsecro vos per misericor- 
diam Domini ut vestra corpora offeratis , 
sicut viventem hostiam vosmetipsos faciatis 
coram Domino; sanctificemini, estote justi ut 
placeatis illi, estote prudentes in omnibus 
opertbus vestris. 

2. Nolite autcin conformari huic mundo, 
sed solum conformamini Domino; sed reno- 
vate sensum vestrum , ut cognoscatis quce sit 
voluntas Dei, bona, et beneplacens, et per- 
fecta. 

3. Quoniam vobis omnibus prwcipio per 
(jratiam quam dedit mihi Dominus, et sicut 
Apostolus, nolile sapere quw superant intel- 
lectum vestrum; sed tanlum oninia ea sapite 
quce vobis oportet; et unusquisque tantum 
sapiat. secundum fulem suam quam imper- 
titus est illi Dominus. 

4. Sicut enim corpus nostrum multamem- 
bra habet, et membra sua habent singulum 
officium quo funguntur; 

5. Similiter et nos omnes sumus quasi 
unitm corptts in Domino J. Ch.; singuli vero 
singula ministeria habemus , ut ad invieem 
auxiliaremur. 



Intecuyo J. X., inyeyuh matlacxihuitl 
omome motlacatili, ininantzin yuan inJoseph 
ompa quimohuiquilique inhierusalem teopan, 
inyuh mochihuaya iniquac ilhuitl quicaya. 

Auh inyeyuhqui inoonquiz ilhuitl , ini- 
quac yehualmocuepa, amoquimatque inca- 
ompa mocauhtzino hierusalem inpiltzintli 
Jesus, 

Aut inmomatque aco motehuiquilya , auh 
inye cemilhuitl nenemi, quimotemolyaya in- 
intlan inhuanyolque yuan inquimiximatya. 

Auh inancan quimottilya , noc huelmo- 
cuepque inompa hierusalem, quimotemolito. 

Ye ic yeilhuitl inquimottilique ompa teo- 
pan innepantla mehuititica intlamatinime , 
quimocaquitya inintlatol, yuan quimotlatla- 
huilya. 

Auh inixquichtin quicaque itlatoltzin cenca 
tlamahuicohuaya yuhqui micahuiyaya inic- 
cenca mimatya iniccenca huelmotlananquili- 
lyaya. 

Auh inoquimottilique, cenca quimorna- 
huicalhuique. Auh ininantzin quimolhuili: 
Notlacoconetzin, tleica inyuh quitopan otic- 
mochihuilitzino y? Izcatqui cainmotatzin yuan 
innehuatl cenca otitotolinitinenque inicoti- 
mitztotemolyaya. 

Auh intecuyo quinmolhuili: Tleicay noan- 
nechmotemolyaya? Cuix amo anquimoma- 
chitya ca monequi cenca nicnocuitlahuiz in- 
tlein quimonequiltya notlacotatzin dios? 

Auh inyehuantin amocenca quicaque in- 
tlein quimitalhuiz nequya inic quinmonan- 
quilili. 




■^- 261 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM 



Caput II. 

42. Dominus J. Ch., quum duodecim an- 
norum faclus esset, maler ejus el Joseph du- 
xerunt eum Jerosolymam in templum, sicut 
solebant in cliebus feslis. 

43. Consummatisque cliebus festis , quum 
redirent, non cognoverunt quia remanserat 
in Jerusalem puer Jestis, 

44. Existimabant enim illum esse in co- 
mitatu, et jam unius diei iter fecerant, re- 
quirebant eum inter cognatos et notos. 

45. Et non invenienles, regressi sunt in 
Jerusalem, requirentes eum. 

46. Et post triduum invenerunt eum iu 
templo in medio sedentem doctorum, audien- 
tem illorum sermones, et interrogantem eos. 

47 . Et omnes qui audiebant eum loquen- 
tem valde stupebant super magna prudentia 
et responsis ejus. 

48. Et quum vidissent, multum admirati 
sunt. Et mater ejus dixit acl illum : Fili mi, 
quid sic nobis fecisti? Ecce pater tuus et ego 
valcle conturbati qucerebamus te. 



49. Dominus autem ait ad illos: Quid est 
quocl me qucerebatis? An nesciebatis quia 
oportet me solieitum esse in his qace prcecipit 
Pater meus dilectus Deus? 

30. Et ipsi non salis intellexerunt quod 
significaret responsum ejus. 





;,' 



262 



Auh niman huelmotemohui, niman quin- 
mohuiquili inompa Nazareth; noyuan quin- 
motlacamachityaya. Auh ininantzin inixqui- 
chin tlatolli huelihitic quimopielitinenca, ic- 
moyolnonotzaya. 

Auh intecuyo J. X. mozcaltitzinohuaya 
inipan teotlamatiliztli, yuan ingratia, yuan 
manaya ininacayotzin inixpantzinco tecuyo 
dios, yuan inimixpan tlaca. 



51. Slatim aulem descendit cum eis, el 
venit Nazareth; el erat. subditus illis. Et 
maler ejus omnia hcec verba intus servabat, 
in corde suo recogitabat. 

52. Et DominusJ. Ch. proficiebat sapien- 
tid et gratici, et adolescebat apud Dominum 
Deum, et apucl homines. 



DOMINICA PRIMA POST OCTAVAM EPIPHANLE. 



EPISTOLA AD ROMANOS. 



Noteiccaliuane, cacentlamantli motechmo- 
maquili tecuyo, iniqualtica iniyectica spirilu 
sancto iniotechmotlaocolili; amo timochintin 
tyuhque, cequintin prophetame tlaachtopa 
itohuani iuyuhca llaneltoquiiiztli; 

Cequintin teopixque inquitemaca sacra- 
menlos, cequintin quitemachtya teotlatolli ; 

Cequintin temachtyani inquitecahualtya 
anqualli anyectli; cequintin tetlaocolitinemi 
ipaltzinco tecuyo; cequintin tepachohua te- 
pampa motequipacotinemi; cequintin inyol- 
locopa quimicnoitta inmotolinya. 

Ximonepantlacotlacan, macamo canxitla- 
ixpanican; xiccahuacan inixquich anqualli 
anyectli, yuan xicchihuacan itech xipachi- 
liuican inqualli, yeclli. 

Ximonepantlacotlacan, ca ancentlaca: xi- 
monepanmahuiztilican. 

Macamo xitlatzyuhtinenca, ximotequipa- 
chocan; mayuhquitlalla amoyollo teoyotica; 
xicmotlaecoltilican mdios; 



Caput XII. 

6. Mei fratres, differentes donationes dedit 
nobis Dominus, secundum gratiani Spiritus 
Sancti misertus est nostrum; non omnes ce- 
(juales sumus, quidam prophetw priedicentcs 
secundum fidem ; 

7. Quidatn sacerdotes ad ministranda sa- 
cramenta, quidam docentes Seripturas: 

8. Quidam magislri dehortantes a malo 
et injusto; quidam misericordes in Domino; 
quidam prcesunt in solicitudine ; quidam in 
hilaritate miserentur pauperum. 

9. Diligimini invicem, sine simulalione; 
abjicite omne malum el injustum, et opera- 
mini accedentes acl bonum et juslum. 

10. Diligitc vos invicem, eslote unanimes: 
mutuo honoramini. 

1 1 . Non sitis pigri, estote soliciti; ferventes 
spiritu; servientes Deum; 



Netemachiliztica itechtziiico xipapaquican 
intecuyo; iniquac antolinilo xanquitlapacca- 
ihiyohuican; miyecpa xitlatlatlauhtican ; 

Innocccncaqualli innemiliz xiquintlaocoli- 
can; inmotolinya innenencatzitzintin xiquin- 
cochitican ; 

Xiquinyectenehuacan inamechcocolya , 
inamechtotoca; xiquinyectcnehuacan, manen 
anquimahuati, manen anquicocolitin. 

lnaquique papaqui inhuan xipapaquican, 
inaquique choca noinhuan xichocacan; 

Macancentetl inamoyollo , inamotlatol ; 
macamo ximopohuacan, macamo ximohuey- 
nequican; inintlan motolinya inicnotlaca ma- 
camo ximixtilican. 



12. Spe gaudele in Domino;quum tribu 
lati estis, estote patientes; assidue orate; 



13. Illorum qui sancte vivunt miseremini; 
pauperibus peregrinis hospitalitalem conce- 
dite ; 

14. Benedieile invidentibus, etpersequen- 
tibus vos; benedicite illis, nolite maledicere 
neque odisse. 

15. Cum illis qui gaudent gaudete , cum 
flentibus et flete; 

1 6. Idem sit cor vestrum et sermo vester; 
ne silis superbi, neque alta sentientes; inter 
humiles egenos eslote consentientes. 




EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



lniquac tlalticpac monemityaya intecuyo 
J. X. , nenamictiluc innompa Chana initech- 
pohui galilea; auh ompa moyetzticatca ini- 
nantzin J. X. 

Auh intecuyo J. X. noompa quimonochi- 
lique, yuan initlamachtilhuan. 

Auh inoonllan vino, ininantzin niman qui- 
molhuili intecuyo J. X.: Ca aoctle invino. 

Intecuyo J. X. quimitalhui; Cihuatzintle, 
tlein motechca inmaxca? Ca ayamo imman. 

Auh ininantzin quimilhui intetlaqualtyaya: 
Anquichihuazque intlein amechmonahuatiliz. 

Inichan monamictyaya oncan manca chi- 
quacentetl teacomitl, oncan quipacaya intlein 
intechmonequya Judiome , incentetl huel- 
quinamiqui ontetl anoco etetl huehuey tzo- 
tzocolli. 

Intecuyo J. X. quinmolhuili intetlaqual- 
tyaya: Inteacomitl xictetemitican atl. Auh 
inyehuantin quitetemitique. 



Caplt II. 

1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., nuplice factce sunt in Cana Galikece; 
et ibi erat mater J. Ch. 

"2. Dominum autem J. Ch. ibi vocaverunt, 
et discipulos ejus. 

3. El deficiente vino, maler ejus tunc dixit 
Domino J. Ch.: Non habent vinum. 

4. Dominm J. Ch. dixil ei: Mulier, quid 
mihi et libi est? Nondum venit hora. 

5. Et mater ejus dixil ministris : Facietis 
qucecumquc prceceperit vobis. 

6. In domo sponsi erant sex hydrice, ubi 
ponebatur quod necesse erat Judceis, singulce 
capiebant binas vel ternas metretas. 



7. Dominus J. Ch. dixit ministris: Hy- 
drias implete aqud. Et illi impleverunt eas. 










264 



Niman quinmolhuili intecuyo : Inaxcan 
achi xoconcuiti, anquirnacazque intlayacati- 
tica. Inyehuantin icyuhca quicuito. 

Auh intlayacatiti catca inoachiconic vino 
inatl catca, cenca quihualma, can amoqui- 
matya incampa ohualla, telquimatya inqui- 
tetecaque atl; icniman connotz inmonamic- 
tyaya , 

Ouilhui: Inixquich tlacatl cuix amo ye- 
achto quitemaca inqualli vino , auh inamo- 
qualli cuixamo catepan , cuixamo iquac qui- 
temaca inye oihuitihuac? Auh intehuatl ye- 
cantepan tictemaca inqualli vino. 

Inin tlamahuicolli huelachto quimochihuili 
intecuyo J. X. inompa Chana initechpohui 
galilea, oncan quimonextili inimahuico ; auh 
initlamachtiltzitzihuan ic huelquimoneltoqui- 
lique. 



8. Et dicit eis Dominus: Nunc parum 
haurite, ferte architriclino. Ipsi confestim tu- 
lerunt. 

9. Architriclinus autem ut gustavit vinum 
quod erat aqua, obstupuit, sed nesciebat unde 
esset, sciebant vero qui impleverant aqud; 
statim vocavit sponsum , 

10. Et dixit ei: Omnis homo nonne pri- 
mum ponit bonum vinum, et delerius nonne 
poslea, nonne lunc ponit quum inebriati fue- 
rint? Tu autem etiam post ponis bonum vi- 
num. 

1 i . lloc prodigium primum fecit Dominus 
J. Ch. in Cana Galilcew, ibi manifestavit 
gloriam suam; et discipuli ejus crediderunt 
in eum. 



DOMMCA SECUNDA POST OCTAVAM EPIPHAMiE. 



EPISTOLA AD ROMANOS. 

Caput XII. 



Noteiccahuane , macamo ximohueymati- 
can; 

Intla aca quinamechihua , macamo xicue- 
pilican; monequi huelanmimatinemizque a- 
mocan yaiyo ixpantzinco intecuyo dios, cano 
imixpan inixquich tlacatl intlahueliti. 

Maixquich amotlapal xicchihuacan , xic- 
mocuitlahuican, inquenin yehuiyan yocoxca 
tetlan annemizque. 

Notlacohuane, intla aca quinamechihua, 
amechtolinva, macamo ximomapatlacan, can 



16. Mei fratres, nolite esse prudentes apud 
vosmetipsos; 

'17. Si quis quid mali vobis fecerit , nec 
ulciscamini; oporlet vos providentes esse non 
tanlum coram Domino Deo, sed etiam coram 
omnibus hominibus. 

18. Totis viribus vestris facite, curale, ut 
semper in pace cum illis vivalis. 

19. Charissimi, si quis vos offenserit, ve- 
xaverit, nolite vosmetipsos defendere, seddate 



•m, 



265 



xictlalcahuican inqualantli; ca icuilyuhtica: 
Inquimitalhuya tecuyo, inaquin mitztolinya 
macamo niman xictolini; quinnehnietlatza- 
cuiltiz. 

Auh intlateocihui moyaouh, xitlaqualti : 
intlaamiqui, xicatliti; ca intlayuh ticchihuaz 
y, yuhqui tlexochtli yicpac tictemaz. 

Ximochicahua , inicamo mitzpanahuiz in- 
anqualli, canyemotlapaccaihiyohuiliztica mo- 
qualnemiliztica xicpanahui. 



locum irce; scriptum est enim: Dicit Domi- 
nus , illum qui tc vexat noli vexare ; mihi 
vindicta. 

20. Et si esurierit inimicus tuus, ciba il- 
lum: si sitit, potum da illi; quoniam sisic fa- 
cies, veluli carbonis ignes supcr eum concjeres. 

21. Cave, ne te vincat malum, sed in to- 
lerantia et justilia vince illud. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTMUM. 



IntecuyoJ. X. tepeticpac hualmotemohui, 
miyec tlacatl quihualmotoquilityaya. 

Auh izcatqui niman cetlacatl nanahuati 
conmonaquilito, quimotlatlatlauhtili, quimol- 
huili: Totecuyoe, intlaticmonequiltya, huel- 
tinechmochipahuiliz. 

Auhintecuyo inimatzin ipan conmomanili, 
quimolhuili: Nicnequi, maxipahti. Auh ni- 
man icpolyuh ininanahuauh. 

Auh intecuyo J. X. quimolhuili: Inin mo- 
pan omochyuh macayac xiquilhui , can yix- 
pan xiyauh inteopixqui , xicmottiti , yuan 
huentzintli ticahuatyuh inteopan, inyuh a- 
mechnahuatitya Moyses inic pachihuiz in- 
yollo. 

Auh niman mohuicac cecni altepetlipan 
itocayocan Capharnaum, quihualmonami- 
quili cetlacatl yaotachcauh, 

QuimolhuiluNopiltzitzine^^cetlacatl no- 
macehual cenca mococohua omimic inina- 
cayo, cenca tlaihiyohuitoc. 



Caput VIII. 

1. Dominus ,/. Ck. quum de monte de- 
scendisset, mulke turbce sequebantur eum. 

2. Et ecce statim quidam leprosus acce- 
dens ad eum, adoravit eum, dicens: Domine 
noster, si vis, potes me rnundare. 

3. Et Dominus manum saam super illum 
extendit, clicens: Volo, mundare. Et confe- 
stim evanuit lepra ejus. 

4. Et Dominus J. Ch. ait i/li: Hoc quod 
supcr te factum est nemini dicas , secl vade 
ad sacerdotem, ostende teilli, et munus de- 
pone in templo, sicut prcecepit nobis Mot/ses 
in testimonium illis. 

5. El inde venit solus in civitalem quce 
vocatur Capharnaum , aceessit ad eum qui- 
dam Centurio, 

6. Dicens ei: Domine mi, quidam puer 
meus cjraviter cecjrotat paralytieus , et male 
torquetur. 




(1) Quamvis piltzin, ut ssepe vidimus, jilium, vel juvenem plerumque significet, tamen et ad exprimendi 
domimim valet, ex radice pilli quae equitem, vel virum nobilem significat. 



3* 





i J 1 / 1 Hk. 




I 




1 






'f 


' 1 



266 






Auh intecuyo J. X. quimolhuili: Ompa- 
niyaz, yuan nicpahtiz. 

Auh inyehuatl yaotachcauh quimolhuili: 
Totecuyoe, caamonomacehual inochan timo- 
callaquiz ; macan xicmitalhui motlatoltzin, 
caniman icpahtiz inomacehual. 

Cainnehuatl onca innechpachohua innech- 
yacana; yece nonitlacamacho, nechtlaca- 
mati innotlan nemi; auh iniquac acanapa 
cenictitlani, niman yauh; inanoce acacana 
noconnotza, niman huallauh; auh intlein ic- 
nicnahuati nomacehual, niman quichihua. 

Auh inoquimocaquiti y tecuyo J. X., cenca 
quimomahuicalhui, auh inquimohuiquilyaya 
quinmolhuili: Qannelli namechilhuya, acan 
yuhqui hueytlaneltoquiliztli oniquittac inno- 
huiyan Israel. 

Telnelli namechilhuya , camiyequintin 
huallazque inhuecatlaca, innompa inchan 
ompa hualquica tonatyuh, yuan ompa cal- 
laqui, yuan inompa ilhuicatlitic itlan motla- 
lizque inAbraham, inlsaac, yuan Jacub; 

Auh inintechpohui inintechitauhqui tlato- 
cayutl mictlan yazque, inornpa cenca tlayo- 
hua, ompa cemicac chocazque, huihuiyocaz- 
que, yuan motlantzitzilitzazque. 

Auh intecuyo J. X. quimolhuiliinyaolach- 
cauh: Ximohuica, inyuh otitlaneltocac, ma- 
yuh mochihua. Auh incocoxcatzintli niman 
iiueliquac pahtic. 



7. Dominus autem J. Ch. ait ilti: Ego 
veniam et curabo eum. 

8. At ille Centurio dixit ei: Domine no- 
stcr, non snm dignus ut in domum meam 
intres; sed tantum dic verbum, et statim sa- 
nabitur famulus meus. 

9. Nam sunt qui me gubernant et regunt; 
sed et ego impero, obediunt mihi qui mecum 
sunl; et quum aliquem mitlo, statim vadit; 
et quum aliquem voco , slatimvenit; et quie- 
cumque prwcipio servo m.eo, stalim perficit. 

10. Quum autem audisset luec Dominus 
J. Ch., valde miratus est, et sequentibus se 
dixit: Amen dico vobis , nullo loco tantam 
fidem inveni in universam Israel. 

\\. Vere autem dico vobis, quia mulli 
venient alienigenw, unde oritur sol, el unde 
occidit, et in cenlro ccelorum simul recum- 
bent cum Abraham, et Isaac, et Jacob. 

1 2. Qui autem sunt filii regni in inferos 
ibunl , ubi densw tenebrw sunt, ubi in wler- 
num plorabunl , conquerentur, ct strident. 

1 3. Et Dominus J. Ch. dixit Centurioni: 
Vade, sicut credidisti , ita fiat. Et wgrotus 
confestim in illa liora sanatus est. 



^&^^sS^ 



* 



267 



DOMINICA TERTIA POST OCTAVAM EPffHANLE. 



EPISTOLA AD ROMANOS. 



Noteiccahuane, macatle amotechpolyuhtic, 
inicayac amotechmoyollitlacoz , macanximo- 
nepantlacotlaca ; cainaquin huelquitlacotla 
ihuampo, yehuatl huelquipia teonahuatilli. 

Gainmitohua: Amo titetlaximaz; ayacmo- 
macmiquiz; amo tictequiz; amo titetentlapi- 
quiz; amo tiquelehuiz inteaxca, intetlatqui; 
auhinoccequi itenahuatiltzin dios, mochi ipan 
mocencaqui inin teonahuatilli inmitohua : Tic- 
tlacotlaz inmohuampo inyuh timotlacotla. 

Inaquin huelmelahuacicquitlacotla ihuam- 
po, atle quichihua inanqualli; nican huel- 
neci, caintetlacotlaliztli huelitzonquizca inix- 
quich teonahuatilli. 



Caput XIII. 

8. Mei fratres, nemini quidquam debeatis, 
nisiut invicem toto eorde diligamini; quienim 
diligit proximum suum, illeservat legem Dei. 

9. Quoniam dicit: Non adutterabis ; non 
occides; non furaberis; non fatsum testimo- 
nium dices; non concupisces res alienas; el 
si atiud mandatum Dei continet, hoeest in ea 
lege quw dieit: Ditiges proximum tuum sicut 
teipsum diligis. 

i 0. Quisimpticiter diligit proximum suum, 
nihil operatur mati; nunc patei, quod dile- 
ctio est plenitudo totius tegis. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X. , ceppa acalco motlatitzino inic 
mopanahui, itlantzinco onmotlalique initla- 
machtilhuan. 

Auh niman yehecatl moquetz , cenca to- 
tocac, cenca pocon inatl, yuhqui cencapol- 
laquiz nequya acalli ; auh inyehuatzin te- 
cuyo mocochityaya. 

Auh initlamachtilhuan itlantzinco onmi- 
quanique, yuan quimixitilique , quimolhui- 
hque: Totecuyoe, maxitechmomaquixtilli , 
ca yetimiquiz nequi. 



Caput VIII. 

23. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., rursus in naviculam ascendit ut trans- 
iret, et cum eo ascenderunt discipuli ejus. 

24. El confeslim ventus insurrexit, fortiter 
agitavit, turbavit aquas, ita ut operiretur flu- 
ctibus navicula; ipse autem Dominus dor- 
miebat. 

25. El discipuli ejus accesserwnt ad eum, 
et suscitaverunt eum, dicenles: Domine no- 
ster, satva nos, quoniam oportet nos mori 





-5-268 -:- 






Inyehuatzin tecuyo quinhualmolhuili: Tle- 

ica amomauhtya, cenca canachiton inamo- 
tlaneltoquiliz? Icniman hualmoquetzino inte- 
cuyo quimonahuatilli inehecatl yuan inatl ; 
niman cuctlan inehecatl, niman notlamatti- 
moman inhueyatl. 

Auh inoquittaque y inquimohuiquilyaya, 
cenca tlamahuicoque, quitoque: Ouenami y, 
aquin y? Caquitlacamali inehecatl yuan in- 
huevatl? 



26. Ipse Dominus dixit eis: Quid limetis 
nimis modicce fidei? Tunc surgens Dominus 
imperavit venlis et aquis; confestim cessavit 
ventus , confestim pacalum esl mare. 



27. Quum autem vidissent hcec qui se- 
quebantur eum, valde mirati sunt, dicenles: 
Qualis est hic, quis est hic? Quia obediunt 
ei venti et mare ? 



DOMINICA OUARTA POST OCTAVAM EPIPHANLE. 



EPISTOLA AD COLOSSENSES. 



Noteiccahuane, quallachihualiztica ximo- 
chichihuacan, inyuhqui itlaeohuan itlapepe- 
nalhuan tecuyo dios, amoyollocopa xitetlao- 
colican , xiteicnoittacan, ximocnonemitican, 
xitlaixyeyecocanemican , xitlapaccaihiyohui- 
can. 

Auh ximonepan paccaihiyohuican, ximo- 
nepan tlapopolhuican ; intla aca oqualancui- 
tilocitlaipampa, macan tetlapopolhui ; inque- 
nin oamech mocepan tlaocolili tecuyo , ma- 
noyuh nepanotl ximotlaocolican, ximotlapo- 
polhuican. 

Auh inipan ixquich y occenca ychuall 
xicmocuitlahuican inteoyotica tetlacotlaliztli 
inhuelyuhqui ilpica ichicahuaca inixquich 
qualli. 

Yuan maamotlantzincoe maamechpapa 
quilti initetlamatcanemityaya intccuyo, inic 
oamechmonochili , inicoamechmocetilili , ica 
ximocnelilmatica. 



jAPUT 



III. 



12. Mei fratres, bonis operibus exornami- 
ni, sicut dilecti elecli Domini Dei , ex corde 
vestro estole misericordes, benigni, humiles, 
modesti , patientes. 



13. Et invicem supporlate vos, invicem 
condonate vobismetipsis; si quis quterelam 
habet adversus aliquem, parcal illi; quemad- 
modum vobis pepercit Dominus, sic invicem 
condonate vobis, parcite vobis. 

1 4. Super omnia autem huic maxime estote 
solicili ut habeatis spiritualem charilatem 
quce est velut vinculum forte omnium bono- 
rum. 

15. Etin cordibus vestris exultet paxDo- 
mini, in qua vos vocavit, vos univit, et grali 
estole. 



* 



269 



Initlatoltzin tecuyo J. X. macenca lmela- 
moyolloitlane , inic hueltetlamatiliztica amo- 
nepan machtizque, yuan amonepan nono- 
tzazque inipan psalmos, yuan hymnos, yuan 
ipanteoyotica cuicatl, ipampa inigratia amo- 
yollocopa xicmocuica , yectenehuilican inte- 
cuyo. 

Inixquich anquichihua inanquitoh.ua cani- 
paltzinco intecuyo J. X. xicchihuacan, huel- 
ximocnelilmatican yixpantzinco idios, inhuel- 
tetatzin ipampa initlacopiltzin J. X. 



1 6. Verbum Domini J. Ch. abundanter 
m corde vestro maneat, ut in omni sapientia 
invicem doceamini, et invicem commoneamini 
psalmis, et hymnis, et spirilualibus canlicis, 
in gratia in eordibus vestris cantetis, laudetis 
Dominunt. 

17. Omne quodcumque facitis vel dicitis 
solum per Dominum J. Ch. facite , gratias 
agite coram\Deo, et Palri per Filium suum 
dileclum J. Ch. 









III 

ii! B 








1 




1 1 

jH 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 



Inoctlalticpac monemityaya tecuyo J. X., 
centlamantli machiyotlatolli quintlalili initla- 
machtilhuan, quinmolhuili : Inilhuicac tlato- 
cayutl itechmonenehuilya cetlacatl inqualli 
xinachtli quitepehuato imilpan. 

Inocontepehuato iquac inyecocochihua, ni- 
man hualla initecocolicauh, yuan yacho elo- 
cacatl ipan quitepehuato inCastillatithoWi^), 
auh nimaya. 

Auh inye oman loctli, yuan inyeotlaxilotic, 
hueliquac nez, canelyuhtoc cacatl. 

Auh inimayecahuan initlahnahuan niman 
quinonotzque inmile, quilhuique: Nopiltzi- 
tzine, cuixamo qualli inxinachtli inoticmote- 
pehuilito momiIpantzinco?Auh campa ohual- 
la aquipan oquitepehuato inelocacatl? 

Auh niman quimilhui: Inin atecocolyani 
oquichyuh. Auh inimayecahuan quilhuique: 
Intlaticmonequiltya , maticuihuitlatin. 

Auh quito inmile: Macayemomacequi yuan 
anquihuihuitlatin intoctli. 



Caput XIII. 

24. Quum adhuc super terram viveret 
Dominus J. Ch., et alteram parabolam pro- 
posuit discipulis suis, dicens illis: Ccelorum 
regnum simile faclum est homini qui bonum 
semen seminavit in agro suo. 

25. Postquam seminavisset, quum dormi- 
ret, slatim venit inimicus ejus, et zizanium 
superseminavit in medio tritici, et abiit. 

26. Quum autem crevisset herba, et fe- 
cisset fructum, tunc apparuerunt et zizania. 

27. Et operarii et famuli ejus statim voca- 
verunt dominum , dixerunt ei: Domine mi, 
nonne bonum semen seminasti in agro tuo? 
Unde ergo venit quod superseminata sint zi- 
zania ? 

28. Et statim dixil illis: Hoc inimicus 
homo fecit. Servi autem dixerunt ei : Si vis, 
nos colligimus ea. 

29. Ait autem dominus: Non; ne forte 
colligatis et trilicum. 



(1) Granum caslellanum, seu hispanicum pro tritico, quod Hispani primi in Mexicum importaverunt. 



Mil 





270 






Maocrno cemizcalti, quiniquac inpixcoz, 
jiiquinnahuatiz inpixcaque , niquimilhuiz : 
Achto xicuicuitlacan incacatl, yuan xicui- 
cuitlalpican tleco monequiz ; auh intlaolli ca- 
tepan nonquacan anquincchicozque nocuez- 
comac anquitemazque. 



30. Ulraque erescant, el in ternpore mes- 
sis, ego prcecipiam messoribus , dicam illis: 
Primum colligite zizania , et alligale ea in 
fasciculis ad comburendum; triticum aulem 
inde congregabilis el in horreum meum af- 
feretis. 



DOMINICA IN SEPTUAGESIMA. 



EPISTOLA AD CORINTHIOS I. a 



C.4 



IX. 



JNoteiccahuane, huelanquimati cainyehuan- 
lintlaccalizticatlatlamacehua, mochintin mo- 
tlalohua, canye amo mochintin quicui in- 
tlein quimacehua, can ce inquicui? Noyuh 
ximotlalocan , inie antlacnopilhuizque. 

Ca inixquichtin micalini inyaopan nemi, 
miyeetlamantli inquimocahualtya, auli inye- 
huantin ipampa motlacahualtya iniquicno- 
pilhuizque tenyutl mahuicotl impolihuini; auh 
intehuantin caipampa inamopolihuini. 

Auh innehuatl inicninotlalohua amocan- 
nen; inic nimicali, amo canyuhqui yehecatl 
nicuitequi; 

Cacenca nictlaihiyohuiltya innonacayo, 
yuhquintlacohtli ipan nicmati, inicamo ipan 
nihuetziz, inicamo nicchihuaz intlein temach- 
tiliztica nictecahualtya, inicamono nicentel- 
chihualloz. 

Auh inaxcan, noteiccahuane , manhuel- 
xicmatican, caintotahnan intocolhuan mixti- 
tlan anepantla quizque , 

Auh mochintin moquaatequique ica mixtli, 
yuan hueyatl ipan inmoyses; 



24. Mei fratres, bene scilis quod ii qui in 
stadio contendunl' sibi pnemium, omnes c.ur- 
runt, sed non omnes accipiunt pnemium, so- 
lum unus accipit illud? Sic et vos currite , 
ut comprehendatis. 

25. Omnesenim rjui contendnnt in agone, 
a multis se abstinent, et illi ideo se abstinent 
ut accipiant coronam corruptibilem; nos au- 
tem propter incorruptibilem. 

26. Ego igitur siccurro non in incertum; 
sic contendo , non quasi aerem verberam; 

27. Sed castigo corpus meum, quasi iu 
servitutem redigo, ne forte cadam, ne faciam 
quod prcedicavi vitandum , neque reprobus 
efficiar. 

Cap. X- i . Nunc ergo, mei fratres, scitote, 
quoniam patres nostri et avi nostri sub nube 
fuerunl , 

2. Et omnes baplizali sunt in nube, et in 
mari in Moyse; 



-»- 271 
Auh inixquichtin cacentlamantli intcoyo- 

tica intlaqual mochyuh. 

Aut inatl inquiya ; ( itechmeyaya intla- 

nezcayotilloni tetl inquihuicatihuiya ; auli 

inin tetl inezca inlecuyo J. X.) 



3. Et omnes eandem spiritualem escam 
manducaverunt , 

4. El eandem aquam biberunt: (bibebant 
autem de spirituali petra consequente eos; et 
illa petra erat Dominus J. Ch.). 



Inoctlalticpacmonemityayaintecuyo J.X., 
centlamantli tlatolmachiyotl quintlalili initla- 
machtilhuan; quinmolhuili: Inilhuicac tlato- 
cayutl itechmonenehuilya cetlacatl motlaca- 
mati, inoc yohuatzinco hualquiz quinmotla- 
quehuico motetlaquehualtyani ipampa ini- 
vinomW. 

Auh inoquintenehuili cecen tomin quin- 
macaz iniccemilhuitl tlatequipanozque , ni- 
man quimihua iniumomilpan. 

Auh inyeachihuecaca tonatyuh, noceppa 
hualquiz, occequintin quimittac intiyanquizco 
cannencate, 

Ouimilhui: Noamehuantin xihuiyan inno- 
v momilpan , auh inyuh monequi namech 
tlaxtlahuiz. 

Auh inyehuantin niman yaque. Auh in- 
yenepantla tonatyuh, occeppa hualquiz, oc- 
cequin quintlaquehuaco. 

Canoyuh y inyeomopilohua tonatyuh, auh 
inye calaquiznequi tonatyuh, noceppa hual- 
quiz motetlaquehuico, yuan occequintin in- 
pan ahcito, quimilhui: Tleica yecemilhuitl 
nican antlatzyuh ticate? 

Quilhuique: Caayac otechtlaqueuh. Qui- 
milhui : Noamehuantin xihuiyan , xitlatequi- 
panoti innoymomilpan. 

Auh inyeyohuaquiya , inyehuatl motlaca- 
mati niman quilhui inicalpixcauh: Xiquin- 




EVANGELIUM SECUNDUM MATTHvEUM. 



Caput XX. 

1 . Quum adhuc super terram viveret Do- 
minus J. Ch. , aliam parabolam proposuit 
discipulis suis; dixit illis: Coelorum regnum 
simile est homini patrifamilias , qui adhuc 
diluculo exiit ad conducendos operarios in 
vineam suam. 

2. Et quum convenisset singulum dena- 
rium se daturum eis ut diurnum opus fa- 
cerent, statim misit eos in vineam suam. 

3. Et quum jam surrexisset sol , iterum 
exiit, alios vidil in foro otiosos stantes, 

4. Dixit illis: El vos ite in vineam meam, 
et sicut juslum fueril vos remunerabo. 

5. llli autem statim abierunt. Et alto ad- 
huc meridie, rursus exiit, alios conduxit. 

6. Similiter vesperascenle die , et quum 
jam occideret sol, iterum exiit ad conducen- 
dos (operarios), et alios inveniens, dixit illis : 
Quid totd die hic otiosi statis? 

7. Dicunt ei: Quia nemo nos conduxil. 
Dicitillis: Eliamvosite, colite vineam meam. 

8 . Quum sero autem factum esset, ille pa- 
terfamilias statim dixit procuratorisuo: Voca 












27 2 -<- 






notza inotlatequipanoque , yuan xiquintlax- 
tlahui: yeachto tiquintlaxtlahuiz incatepan 
oniquimihua, auh catepan tiquintlaxtlahuiz 
inachto oniquimihua. 

Auh inohuallaque inyeohuaqui tonatyuh 
tlatequipanoto , cecen tomin quicuique. 

Auh inyehuantin inoc yohuatzinco peuh- 
que tlatequipanohua, momatya aco yemiye 
inquinmacazque; canye nocecen tomin in- 

macoque. 

Auh inyeconcui quichicoitoque inmotlaca- 

mati , 

Quilhuique: Incatepan ohuallaque, cana- 
chitonca inotlatequipanoque , auh intehuan- 
tin huelcemilhuitl inotitlatequipanoque , oti- 
tlamique intonali cenca oticiciyauhque , can- 
neneuhqui totlaxtlahuil titechmaca. 

Auh inyehuatl motlacamati ceyehuantin 
quilhui : Nocnyuhtzine , caamomoca ninoca- 
yahua; cuix amoyuh titononotzque ince to- 
min nimitzmacaz ? 

Inotiinacoc xoconcui, xiyauh. Canoyollo- 
tlama inyuh nictlaxtlahuya, nictlaocolya in- 
catepan ohualla inyuh nimitztlaxtlahuya. 

Ouentiquitohua ? Cuixamo huelnicchihuaz 
intlein quinequi noyollo? Cuix icamoqualli 
mixtelolo, inipampa caniqualli? 

Canoyuhqui incatepan notzalozque yeachto 
tlaxtlahuilozque, auh inachto notzalozque ca- 
tepan tlaxtlahuilozque ; camiyequintin ino- 
notzaloque , can quezquintin inpepenaloque. 



operarios meos, el redde illis mercedem: pri- 
mum reddes mercedem illis quos postea misi, 
et inde remunerabis illos quos antea misi. 

9. Quum eryo venissent qui occiduo sole 
opus cceperant, singulos denarios acceperunt. 

10. Qui autem primo diluculo cceperant 
opus facere, arbilrabantur se plus acceptu- 
ros; sed et ipsi singulos denarios acceperunt. 

11 . Et accipientes murmurabant adversus 
patremfamilias , 

12. Dicentes: Qui postea venerunt, tan- 
tum und hord fecerunt, nos autem totd die 
operali sumus, portavimus cestus et labora- 
vimus, sed eandem mercedem nobis reddis. 

13. At ille paterfamilias uni eorum dixit: 
Amicemi, non facio tibi injuriam; nonne 
sic convcnimus singulum denarium me da- 
turum tibi? 

14. Quod tibi ddtum est tolle, el vade. 
Volo enim ita remunerare illos qui poslea 
venerunt sicut te remunero. 

15. Quid dicis? An non licet mihi facere 
quod vult eor meum ? Num nequam est ocu- 
lus tuus, quia cgo bonus sum? 

16. Simililer qui post vocati erunt primi 
mercedem habebunt, et qui primi vocati erunt 
posterius mercedem accipient; multi enim 
sunt vocati , pauci vero electi. 



) 



273 



DOMINICA IN SEXAGESIMA. 



EPISTOLA AD CORTNTMOS II. 3 



Noteiccahuane , amoyollocopa anquipac- 
caihiyohuya inanmimati ; yehica cainame- 
huantin yeamimati. 

Caanquipaccaihiyohuya intlaaca amech- 
motlacahuali, intlaaca yuhqui amechquazne- 
qui, intlaaca amechtlacuicuilya, intlaaca atle 
amechonpohua, intlaaca amechixtlatzinya. 

Itechpa nitlatohua intepinauhtiliztli, yuh- 
quinmacamo notimahuiztililoni. Intlein icaca 
mochachamahua (mayuhquin anicmimati ic- 
nitlato) cano icninochachamahua; 

Hebreos mehe, nonhebreo; Ipilhuan israel, 
canonehuatl ; itechquizque inAbraham , ca 
nonehuatl; 

Itetlaecolticahuan in J. X. , canonehuatl 
(inic yuh nitlatohua y yuhquimacamo nic- 
mamati), ca yeoccenca, niquinpanahuiya; 
cacenca nitlatequipanohua; miyecpa nicaltza- 
qualoc; cacenca miyecpa nimecahuitecoc, 
miyecpa nimictillozquya. 

InJudiome macuilpa inonechmecahuitec- 
que , auh inimacuilpaixti , caceppa , inicon- 
pohualtizquya. 

Expa intlacotica onihuihuitecoc , ceppa 
onitetepacholoc, expa acalli nopan ttapan 
nimiquizquya, huel cemilhuitlhuelcenyohual 
inatlitic nicatca , 

Miyecpa inohtlica nitlaihiyohui, natocoz- 
quya, nichtaca mictilozquya. InJudiome in- 
cantitehuan nechtolinique, intlateotocanime 
nonechtolinique ; nohuiyan nitlaihiyohui in- 



Caput XI. 

1 9. Mei fratres, libenter suffertis insipien- 
tes; quoniam ipsi cstis sapientes. 

20. Suslinetis enim si quis vos in servitu- 
tem redigit, si quis vos devorare cupit , si 
quis accipit, si quis pro nihilo vos existimal, 
si quis in faciem vos ccedit. 

21. Secundum ignobiiitatem dico , quasi 
non fuerimus cestimabiles. In quo quis audet 
(in insipientia dicoj ct cgo audeo; 

22. Hebrceisunt, et ego Hebrceus: Filii 
Israel, et ego; Dcscendunt de Abraham, et 
ego; 

23. Minislri J. Ch. sunt, et ego sumfsic 
dico ut minus sapiensj plus ego sum , illos 
supero; quoniam magis laboro; swpius in 
carceribus fui; supramodmn flagellatus, fre- 
quenter occisus fuissem. 

24. Judcei quinquies verberaverunt me , 
et quinquies , una minus , quadragenas ac- 
cepi. 

25. Ter in servitute virgis ccesus sum , 
semel lapidalus sum, ter naufragium feci, 
una dic et una nocte in profundo maris fui, 

26. Scepe in itineribus laboravi , in pe- 
riculis fluminum et latronum. Juclcei ejus- 
dem generis afflixerunt me , Gentes quidem 
vexaverunt me; undique passus sum in ma- 

38 













5 





27 4 




huehueyaltepetlipan , inquauhtla , inhueya- 
pan ; nonechtolinique inyuhqui noteiccahuan 
icmonextyaya. 

Cencahuey inicnitequiti , yuan ninotoli- 
nya, miyecpa nixtocohua, napixmictinen 
yuan namictinen, miyecpa ininocauh, nicec- 
mictinen yuan nipetlauhtinen. 

Auh amono nictenehua innetoliniliztli inic- 
tepampa ninotequipachohua, inicninotolinya; 
ca inpampa momuztlae ninotequipachohua 
inixquichtin Christianome. 

Intlaaca mococohua , cuixamo yuhquini- 
nococohua ? Intlaaca motlapololtya, cuixamo 
yuhquintlatlanoyollo ? 

Intlamonequi ninochachamahuaz, yehuatl 
icninochachamahuaz innonetoliniliz. 

Auh huelquimomachitya mdios initlaco- 
tatzin tecuyo J. X. mochipa cenquizcayecte- 
nehualoni, caamo niztlacati. 

Innoncan Damasco cetlacatl iteuctlato- 
cauh tlatohuani Aretha quipyaya inimaltc- 
peuh Damascotlaca , tlanahuati inic necha- 
nazque : 

Auh inoncan, coyonqui altepetenamitl, in- 
ventana tonpiyatica innechhualpiloque , ic 
inmacpa nehuac. 

Intlanel monequi ninochachamahuaz(can 
amoninochachamahuaznequi), auh inaxcan 
nictenehuaz inoccencahuey inoccencamahuiz- 
tic inoquimotenextililito Dios. 

Cetlacatl niquiximati itetlaecolticauh inte- 
cuyo J. X. ayamo huelmatlacxihuill onnahui 
inhuicoc inilhuicac ompa tlachyato, amo- 
nicmati inaco quitquic inacayo, inanoco can- 
quicauhtya, yehuatzin quimomachitya inte- 
cuyo Dios; 

Auh inyehuatli huelnicmati, catlachyato 
inompa parayso, canamonicmati inaco quit- 
quic inacayo, inanoco canquicauhtya, yc- 
huatzin quimomachitya intecuyo Dios; 



gna civilate , in solitudine , in mari; etiani 
me persecuti sunt qui sicut fratres meos se 
manifeslabant. 

27. Vahle laboravi, et pauperlatem sus- 
tuli, scepe vigilavi, fame et siti laboravi , 
scepe jejunia, frigus ct nuditatem pertuli. 

28. Et quidem non dico tribulaliones a 
quibus angor, et urgor; nam quotidie soli- 
citus sum omnium Christianorum. 

29. Si aliquis infirmatur, num et ego 
non infirmor? Si aliquis scandalizatur , num 
ct ego non urorl 

30. Si oportet me gloriari, de his glo- 
riabor quce sunt infirmitatis mea3. 

31. Scit aulem Deus , et Paler Domini 
J. Ch. in stecula benedictus , quod non 
mentior. 

32. In Damasco quidam prwfectus regis 
Aretai qui custodiebat civitatcm Damasceno- 
rum, prcccepit ut me comprehenderent: 

33. Et tunc, foratis mceniis, per feneslram 
in sporta dimissus sum , et sic manus ejus 
effugi. 

Cap. Xil. 1. Si oportet me gloriari (sed 
mihi gloriari non expedit), igitur enarrabo 
magna el mirabilia , quce revelavit Deus. 

2. Ilominem scio ministrum DominiJ. Ch. 
ante annos decem et quatuor raptum in co3- 
lum visum essc, nescio sive raptum in cor- 
pore, sive extra corpus, ipsc novil Dominus 
Deus ; 

3. Et hoc scio , quoniam aspexit Paradi- 
sum , sed nescio an raptus in corpore , an 
extra corpus, ipse scit Dominus Deus; 



Ompa oquicac inintlatolli incencaohui , 
incencamahuiztic , inayac huelquitoz. 

Intla monequi icnipapaquiz y, cahuelic- 
nipapaquiz, canye ixquich icnipapaquiz in- 
notlaihiyohuiliz , innonetoliniliz. 

Intlatelnoco nicnequiz ninochachamahuaz, 
amoyuhqui annicmamatini yez, cahuelnelli 
huelyuhqui niquitohua; auh inaxcan miyec- 
tlamantli iniccahua inamoniquitohua , ini- 
camo cencanacah ipan nechmatizque inqui- 
caque notemachtil. 

Auh inicamo ninopohuaz inipampa incen- 
cahuey onechmottiliti tecuyo , onimacoc in- 
inetoliniliz nonacayo inititlan tlacate, inic 
nechixtlatziniz. 

Auh inipampa y expa inonicnotlatlauhtili 
tecuyo inic nechtlalcahuiz. 

Auh can onechmolhuili: Canixquich mo- 
techmonequi nogralia; cainqualli nemiliztli 
netoliniliztica chicahua, hueiya. Ipampa in- 
noyollocopa ipan ninomahuiztilya innoneto- 
liniliz, inic nitic yez initechicahualiztzin te- 
cuyo J. X. 




4. Ibi audivit vcrba arcana, mirabilia, 
quce nemini licet loqui. 

5. Si propterea oportet me gloriari, sane 
gloriabor, sed tantum gloriabor in infirmi- 
tatibus meis, in tribulationibus meis. 

6. Si enim voluero gloriari , non ideo 
insipiens ero , veritatem enim prorsus di- 
cam; multa autem omitto clicere, ne quis me 
supra id existimet quod audivit ex prcedi- 
cationibus meis. 

7. Et ne extollar propler magna quce re- 
ve/avit mihi Dominus, datus est mihi stimu- 
lus carnis mece nuncius diabuli, ut me co- 
lapliizel. 

8. Et proplerea ter rogavi Dominum ut 
discederet a me. 

9. Et dixit mihi: Tantum suffieit tibi 
gratia mea; nam virtus in infirmitate per- 
ficitur, crescit. Igitur ex corde meo gloriabor 
in in/irmitatibus r.ieis, ut in me inhabitet vir- 
tus Domini J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ceppa cencamiyequintin macehualtin 
miyeccan altepetlipan huallaque, inixpan- 
tzinco mocentlalique; auh inyehuatzin tecuyo 
J. X. machiyotlatoltica quinmomonochili 
quinmolhuili: 

Ceppa cetlacatl yaqui inimilpan quicha- 
yahuato inixinach; auh inyequichayahua in- 
xinachtli, cequi ohtenco chayahuac, auh 
oncan quiquequezque, yuan totome patlanti- 
nemi quiquaquaque. 



Caput VIII. 

4. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., olim plurimce turbce a multis civi- 
tatibus venerunt, et eoram illo congregatce 
sunt; et ipse Dominus J. Ch. per similitu- 
dinem loculus est ad eas, clixit: 

5. Olim homo quidam exiit in campum 
acl seminandum semen suum; et dum semi- 
nabat, aliud secus viam cecidil, et ibi con- 
culcatum est , et passeres circumvolitantes 
comederunt illucl. 





\ 



■^- 276 

Auh cequi tetlipan chayauh, inohualixuac 
can onuac , yehica amotlacuechahua inon- 
can. 

Auh incequi chicalotitlan xocohuitztitlan 
tepehuito, auh niman ixuac chicalutl can- 
quiximicti. 

Auh incequi qualcan yectlalpan inchaya- 
huac, inoixuac, cenca huelitechtlamochyuh, 
incentl xinachtli macuilpohualli inicmotla- 
pihui. Inoquimitalhui intecuyo, niman cenca 
omotzatziti, quhnitalhui: Inaquin huellaca- 
qui , maquicaqui y. 

Auh initlamachtilhuan quimotlatlahuili. 
que, quimolhuilique: Tleinezca inin machi- 
yotl? 

Intecuyo quinmolhuili: Inamehuantin a- 
momacehualtin inhuelanquicaquizque inhuey 
inohui teotlatolli inic huillohua ilhuicac, in- 
occequintin canyeyo machiyutl inquicaquiz- 
que, inic yehuantin tlachya amo tlachiyaz- 
que, auh intlacaqui amotlacaquizque. 

Auh izcatqui ininezca: Inxinachtli ipan- 
pohui initlatoltzin dios. 

Auhinxinachtli incanotenco tepeuh, itech- 
pa mocaqui inyehuantin quicaque teotlatol- 
li; auh niman huallauh intlacatecolutl quin- 
cuilya , quinpololtya intcotlalolli inoquimo- 
yollotiquica , inicamo tlaneltoquiliztica mo- 
maquixtizque. 

Auh inxinachtli incantetlipan chayahuac, 
intechpa mocaqui inyehuantin huelquipac- 
cacaqui teotlatolli , canamo yimitic monel- 
huayotya, yehica cacan quexquichcahuill in- 
tlaneltoca, auh iniquac tolinilo, niman qui- 
cahua. 

Auh inxinachtli inchicalutitlan inxoco- 
huitztitlan chayahuac, innezca inyehuantin 
quicaqui teotlatolli, auh caniquihiyomiqui 
inin netlaecoltilliz, inimaxca initlatqui, yuan 
inimaquallaelehuiliz, icatlcqualli quichihua. 



6. Et aliucl supra petram cecidit , post- 
quam nalum est ariiit , quia non habebal 
humorem illic. 

7. Et aliud inler spinas et stirpes ceci- 
dit , el statim exorlce spince suffocaverunt 
illud. 

8.Etaliud in bonam terram cecidit, quum 
exortum est, multum fructificavit, unum se- 
men centuplicatum est. Quum hcec dixisset 
Dominus, voce macjna clamavit, dicens: Qui 
potest audire, audiat licec. 

9. Discipuli ejus autem interrogaverunt 
eum , dicentes: Quid significat hcec para- 
bola? 

10. Dominus dixit eis: Vos dicjni facti 
estis intelligere magna mysteria regni cce- 
lorum , cceteri solum in parabolis audient 
ea , ut videntes non videant , et audientes 
non audiant. 

11. Ecce autem quocl significal: Semen 
est verbum Dei. 

12. Et semen quod secus viam cecidit, si- 
gnificat illos qui audiunt verbum Dei; sed 
statim vcnit diabolus qui tollit , disperdit 
verbum Dei de corde eorum , ne in fide 
salvi fiant. 

13. Semen autem quocl supra petrctm ce- 
eidit, signifcal illos qui cum gaudio audiunt 
verbum Dei, sed intus radices non habent, 
nam solum ad tempus crcdunt , et quum 
tentanlur, statim recedunt. 

14. Et scmen quocl inter spinas et slirpes 
cecidit , signifcat eos qui audiunt verbum 
Dei , secl suffocant illud solicitudines eorum, 
eorum divitice , et voluplates, et nihil boni 
producunt. 









Auh inxinachtli yectlalpan chayahuac, in- 
nezca incencaqualli inyollo inquipaccacaqui 
inhuelquimonemiliztya yollotya teotlatolli , 
miyectlamantli qualli quichihua tlapaccaihi- 
vohuiliztica. 




15. El semen quod in bonam terram ce- 
cidit , significat illos qui in corde bono et 
optimo audiunt cum gaudio, retinent in corde 
suo verbum Dei , et mullifaria bona ope- 
rantur in patientia. 



DOMINICA IN QUINQUAGESIMA. 



EPISTOLA AD CORINTHIOS I. 



Noteiccahuane, intlaizquitlamantli icnitla- 
toz inintlatol tlalticpactlaca, yuan mangelo- 
me, auh intlacamo nicnotlacotiliz intecuyo, 
canyuh quitepuzlli ipamipohui, incanyeyo 
caquizti tzilini. 

Auh intlanel nihuey propheta, intlamochi 
huelnicacicacaquiz inhuecapan inohui tcotla- 
tolli , intlanel ixquich tlamatiliztli nicacica- 
matiz, auh intlanel ipampa incencahuey tla- 
neltoquiliz niquimiquaniz tetepe, intlacamo 
nicnotlacotiliz tecuyo, yuhqui antle. 

Auh intlanel ixquich notlatqui niquinxe- 
xeilhuiz motolinya , yuan intlanel temac 
nictlacaz nonacayo inic nitlatiloz , can intla- 
camo nicnotlacotiliz tecuyo, atle nechon- 
quixtiz. 

Inteoyotica tetlacotlaliztli tlapaccaihiyo- 
huiyani, teicnoittani; ayac itechmoxicohua, 
atle tlahuelilocayutl quichihua, amo mo- 
pohua , 

Amo momahuiztililani, amocanyeyo qui- 
temohua initechmonequi, amo tlahuelcui, 
atle aqualli quilnamiqui, 

Amo icpapaqui intetlatlacol, canicpapaqui 
inmelahuac inqualli nemiliztli ; 



Caput XIII. 

1. Mei fratres, si multa loquar linguis 
homiaum, ct angelorum , vero si non diti- 
gam Dominum, velut ws faclus sum , aut 
cymbalum tinniens. 

2. Et si sanc magnus propheia fuero , 
si omnia noverim sublimia mysteria , si 
omneiu scientiam consecutus fuero , et si 
ideo habuero maximam fidem ita ut trans- 
feram monles, nisi dilexero Dominum, tam- 
quam nihil sum. 

3. Et si omnes facultates meas distribuero 
pauperibus , et si tradidero corpus meum 
ita ut ardeam , sed nisi habuero charitatem 
in Domino , nihil mihi proderit. 

4. Spiritualis clMritas patiens est , beni- 
gna est; nemini invidet, nullam iniquilalem 
agit, non inflatur , 

5. Non est ambitiosa, solum qucerit qum 
necessaria sunt, non irrilatur, nihil mali 
cogitat , 

6. Non gaudet super iniquitate, sed con- 
gaudet pune sanctw vitw ; 





278 






Mochi quipaccaihiyohuya, ixquich qui- 
neltoca, ixquich quichixtinemi. 

Jnteoyotica tetlaeotlaliztli ayc polihuiz , 
macihui nellamiz inintlatol prophelame , 
yuan polihuiz incemanahuactlatolli, yuan 
ixquich tlamatiliztli. 

Cainican tlalticpac amocenquizqui inicti- 
tlaiximati, yuan amo huelticacica tenehua 
intlein quinmochihuaz. 

Can iniquac tiquicnopilhuizque incenquiz- 
qui incemacitica, iquac polihuiz inamo cen- 
quizqui inamo huelmacitica. 

Iniquac ocnipiltontli, inayamo nixtlamati, 
can pipillatolli iniquitohuaya , canye innic- 
matya niquilnanamiqui, inahuili inamo mo- 
nequi. Auh iniquac onixtlama inyani huey- 
tlacatl , oniccauh inpipilutl. 

Inaxcan miyectlamantli incanyuhqui tez- 
cac tiquitta inohuitica; auh iniquac huelti- 
teixtelolo ica ixco titlachyazque. Inaxcan 
amocenquizqui inicnitlaiximati , auh catepan 
huelnicenquizcatlaiximatiz inyuh onixima- 
choc. 

Innican tlalticpac etlamantli mopia, tla- 
neltoquiliztli, netemachiliztli , teoyotica te- 
llacotlaliztli ; auh inietlamanixli y occenca 
tlapanahuiya inteoyutica tetlacotlaliztli. 



7. Omnia suffert, oinnia creclil , omnia 
sperat. 

8. Spiritualis charitas nunquam excidit, 
etsi evacuabitntur sermones prophetarum , 
et destruentur linguce et omnis scientia. 

9. Nam in hoc mundo non perfecte co- 
gnoscimus, et non possumus dicere quce sunt 
futura. 

10. Quurn autem obtinuerimus quod per- 
fectum, integrum est, tunc evacuabitur quod 
non est perfectum, non integrum. 

11. Quum essem parvulus, antequam ra- 
tione prceditus essem , solum ut parvulus 
loquebar , solum quod sciebam cogitabam , 
quocl non licet. Quanclo autem expertus fa- 
ctus sum vir, evacuavi quce erant pueritice. 

12. Nunc multa velut per speculum vi- 
demus in cenigmate; tunc autem facie ad fa- 
ciem videbimus. Nunc ex parte cognosco , 
tunc vero perfecte cognoscam sicut et cogni- 
tus sum. 

13. In hoc munclo tria manent, fides, 
spes, charitas; tria hcec, major autem ho- 
rum est charitas. 




EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XVIII. 



Intecuyo inoc tlalticpac monemityaya, 
quinmononochili inmailactin omomen itla- 
machtiltzitzihuan , caichtaca quinmonono- 
chili, quinmolhuili:Tlaxontlachyacan, caye- 
titlecotihui inHierusalem, auh inichpuchtli 
iconetzin ompa ixquich ipan mochihuaz in- 
quitotyaque prophetame. 



31. Dum Dominus adhuc super terram 
vivebat,vocavit duodecim discipulos suos, se- 
crete vocavit eos, clixit acl illos: Videte, quia 
jam ascendimus Jerosolimam , et Virginis 
Filio ibi omnia ficnt quce dixerunt prophetce. 



Cainmactlacaloz intlateotocanime, yuan 
quequeloloz , yuan mecahuitecoz, noyuan 
ichichaluz. 

Auh iniquac oquimecahuitecque, quimic- 
tizque, auh eilhuitica muzcalitzinoz. 

Auh mapostolome niman atle quicacque 
initlatoltzin tecuyo, yehica capolyuhticatca 
ininhuicpa, amono quicacque inmitohuaya. 

Auh inyeyuhqui intecuyo J. X. inyeon- 
maxitityuh inompa Jerico, cetlacatl ixpopu- 
yotzin ontenco tepalmotlaitlaniti catca. 

Auh iniquac oquicac inmiyectlacatl oncan 
quicaya, niman tetlatlani intlein icmochi- 
hua. 

Quilhuique, canican moquixtya inJesus 
Nazareno. 

Iniman tzatzic, quito: Jesu Xristoe, inti- 
piltzin David, maxinechmotlaocolili. 

Auh inquimoyacanilityaya tecuyo quitla- 
cahualtyaya inic mocahuaz. Auh inyehuatl 
ilhuice tzatziya, quitohuaya: Intipiltzin Da- 
vid, maxinechmotlaocolili. 

Auh intecuyo icniman moquetzino, mo- 
tlanahuatili inic ixpan hualhuicoz. Auh ino- 
ixpantzinco acito, quimotlatlanili, 

Quimolhuili: Tlein licnequi mopan nic- 
chihuaz? Auh inyehuatl quito: Totecuyoe, 
canitlachiyaznequi. 

Auh intecuyo J. X. quimolhuili : Xitla- 
chya, motlaneltoquiliz inomitzmaquixti. 

Auh niman icyuhca tlachix, yuan quimo- 
toquilitya intecuyo, quimoyectenehuili. Auh 
inixquichtin quittaque y, mochintin qui- 
moyectenehuilique intecuyo. 




79 ^- 

32. Tradetur enim Gentibus, et illude- 
tur, et (lagcllabitur, et ctiam conspuelur. 

33. Et poslquam flagellaverint eum, oc- 
ciilent eum, el tertki die resurget. 

34. Et Apostoli nihil intellexerunt hujus 
sermonis Domini, quia absconclitum erat ab 
eis, neque inteliigebanl qace dicebat. 

35. Et dum Dominus J. Ch. appropin- 
quabat Jericho, quidam ccecus secus viam 
sedens stabat. 

36. Et quum audivit turbam prwtereun- 
lem, statim interrogavit quid hoc esset. 

37. Dixerunl ei, quod tunc transiret Je 
sus Nazarenus. 

38. Slatim clamavit, dicens: Jesu Chri- 
sle, tu fili David , miserere mei. 

39. Et qui proiibant Domino increpabant 
eum ut desisteret. Ipse vero multo magis 
clamabat, dicebat: Tu fi/i David , mise- 
rere mei. 

40. Dominus autem illico stans, jussit 
illum ad se adduci. Et quum pervenisset 
coram eo , interrogavit illum , 

41. Dicens: Quid vis tibi faciam? Et ille 
dixit: Domine noster, ut videam. 

42. Et Dominus J. Ch. dixit illi: Vide, 
fules tua salvum te fecit. 

43. Et confestim vidit, et sequebatur Do- 
minum, magnificans illum. El omnes qui vi- 
derunt hoc, omnes dederunt laudem Do- 
mino. 




! A 




-c- 280 



D0MIN1CA L" IN QUADRAGESIMA. 



EPISTOLA AD CORINTHIOS II. 



Caput VI. 




JNoteiccahuane, tamechnemachtya, maca- 
mo canxicnenquixtiea xmgratia tecuyo Dios. 

Caquimitalhuya: Inmonecyan inomitztla- 
huelcaquili, auh inmonemaquixtilizpan ni- 
mitzpalehui. Inaxcan cenca qualcan cenca 
yecca, inic nemaquixtiloz. 

Macayac xicyollitlacocan, inicamo ahuil- 
quicaz intotequyuh; 

Inixquich ipan totlachihual mayuhtinemi- 
can inyuhqui itetlaecolticahuan Dios; ma- 
cenca titlapaccaihiyohuican iniquac titolinilo, 
iniquac ayaxcan hualneci totechmonequi , 
iniquac tinentlamanti, 

Iniquac quentichihualo, inaco ticaltzaqual- 
lo, aco tinononquaquetzalo, intixnamico, ina- 
noco titlatequipanohua, inanoce tixtocohua, 
inanoco iquac titocahua, 

Inanoce titopixtinemi , inanoce titomach- 
tya teotlatolli , iniquac ticcemana inqualli 
nemiliztli, iniquac titepaccaitta inyuh tech- 
moyollotilya Spiritu Sanvto , iniquac liuel- 
nelli titetlacotla inamo cantitlaizpanya , 

Iniquac nelli tiquitohua, inixquichy ite- 
chicahualiztica intecuyo ticchihuazque, ma- 
titoyaochichihuacan qualnemiliztica tlama- 
occampa , tlaopuchcopa , 

Iniquac timahuiztilito, inanoce titelchihua- 
lo , inanoce tahuilquixtilo , anoce tiyectene- 
hualo, iniquac litetlapololtiyani ipan tima- 
cho , cayenelli intiquitohua , yuan iniquac 
ayac techmocuitya, cayeliximacho; 



1. Mei fratres , admonemus vos , ne in 
vacuum disperdalis gratiam Domini Dei. 

2. Ait enim: tempore acceplo exaudivi 
te, et in die salutis adjuvi te. Nunc est tem- 
pus acceptabile, ut salvemur. 

3. Nemini date ofjfensionem, at non vi- 
tuperetur ministeriuni noslrum; 

4. In omnibus actionibus nostris exhibea- 
mus nosmetipsos sicut ministros Dei; patien- 
tid utamur in tribulationibus nostris , in 
necessitatibus, in angustiis nostris , 

5. In dolorihus, sive in carceribus, sive 
in seductionibus, in oppositionibus , sive in 
laboribus , sive in vigiliis, sive in jejuniis , 

6. Sive in castitale , sive in scientia , in 
longanimitale , in suavitate , quam in nos 
infundit Spiritus Sanctus , in charitate sin- 
cera, non simulata, 

7. Quum veritatem dicimus, omnia hcec 
in virlute Domini faciamus, certemus per 
justitiani a dextris, et a sinistris, 

8. Quum gloriamur, sive aspernimur, sive 
calumnianmr, aut laudamur, quum cestima- 
mur ut seductores, et veritatem dicimus, et 
quum nemo nos curat, et cogniti sumus; 



Yuan iniquac yuhqui timicque ipan tima- 
cho, cayehtiyoltinemi, macihui titlaihiyohuil- 
tilo , cayeamo ictimicqui ; 

Macihui yuhqui titlaocuxtinemi, cayeh- 
mochipa tipactinemi; macihui titotoliuitinemi, 
cayeh miyequintin intiquincuiltonohua ; ma- 
cihui yuhqui atle totlatqui, caixquich onca, 
intotechmonequi. 




9. Et quum quasi morienles videmur, el 
ecce vivimus, etsi casligati, el non mortifi- 
cati ; 

i 0. Quamvis sicut tristes vivimus, semper 
autem gaudemus; quamvis sicut egentes , 
multos aulem locupletantes ; quamvis tam- 
quam nihil habentes, et omnia possidentes, 
quo3 nobis necessaria sunt. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTMUM. 

Caput IV. 



Inomoquaatequitzino intecuyo J. X. , in- 
espiritu sancto quimohuiquilya innompa 
quauhtla, inicquimoyeyecoltiz tlacateculull. 

Auh inyeyuh ompohualilhuitl, inyeompo- 
hualyohual oinocauhtzino, catepan oinoteo- 
cihuiti. 

Auh niman ihuictzinco onya inmoteyeye- 
coltyani, quimolhuili: Intlanelli tipiltzin Dios, 
maxicmitalhui inin tetl matlaxcallimocuepa. 

Intecuyo quimonanquili : Teotlatolpan 
icuilyuhtica : Inllaca amocanyeyo intlax- 
calli icnemi, cannoyehuatl inixquich teotla- 
tolli inicamacpatzinco quica Dios. 

Iniquac intlacateculutl niman quimohui- 
quili inumpaHierusalem, teopan tlapantenco 
cenca aco quimoquechili, 

Quimolhuili: lntla tipiltzin Dios , nican 
xonmomayahui; cayuh tcotlatolpan icuilyuh- 
tica: Intecuyo motechpa oquinmonahuatili 
miangeiohuan , inmitzitzquizque caninmac 
intiyaz, inicamo timoteputlamiz. 

Intecuyo J. X. occeppa quimolhuili : Teo- 
tlatolpan icuilyuhlica : Amo licmoyeyecultiz 
inmoteouh , inmotlatocauh. 

Yenoceppa quimohuiquili ceccan tepetic- 
pac cencahuecapa , auh oncan quimottitili 
inixquich altepetl incemanahuac tlatocayutl, 
yuan intlalticpac necuiltonolli, 



1. Poslquam baptizatus esset Dominus 
J. Ch. , Spiritus Sanctus duxit eum in de- 
sertum, ut tentaret eum diabolus. 

2. Et quum quadraginta diebus , et qua- 
draginla noctibus jejunasset , postea esuriit. 

3. Et illico ad eum accessit tentator , 
dixit ei: Si vere Filius Dei es , dic ut isli 
lapides panes fiant. 

4. Dominus respondit ei: In Scripluris 
scriptum esl: flomo non in solo pane vivit, 
sed ctiam in omni verbo quod de ore Dei 
procedit. 

5. Tunc diabolus assumpsit eum in Je~ 
rosolimam, super summum pinnaculum tem- 
pli statuit eum, 

6. Dixit ad illum: Si tu Filius Dei es , 
nunc descende ; nam etiam in Scripturis 
scriptum est: Dominus de te mandavit an- 
gelos suos, qui tollent te in manibus suis , 
ne offendas ad lapidem pedem tuum. 

7. Dominus J. Ch. rursum dixit ei: In 
Scripturis scriptum est: Non tentabis Deum 
tuum, Dominum tuum. 

8. Iterum assumpsit eum in quemdam mon- 
tem valde excelsum, et ibi ostendit ei omnes 
civitatcs et regna mundi, et hominum divi- 
tias, 56 






! !l : 





282 






Quimolhuili : Ixquich nimitzmacaz y, in- 
tlanixpan timopechtecaz, intlatinechmoteotiz. 

Iniquac quimolhuili intecuyo J. X.: Tla- 
cateculutle, xiyauh, xinechtlalcahui ; cateo- 
tlatolpan icuilyuhtica: Caniceltzin inmoteouh, 
inmotlatocauh , ticmoteotiz, yuan caniceltzin 
ticmotlaecoltiliz. 

Intlacateculutl nimaniquac quimotlalca- 
huili; auh mangelolin niman itlantzinco on- 
yaque, yuan quimotlaecoltilique. 



9. Dixit ei: Omnia hcec tibi dabo, si anle 
me prostraveris te , si me adoraveris. 

10. Tunc dixit ei Dominus J. Ch.: Sa- 
tana, vade, discede a me; in Scripluris enim 
scriptum est: Ego solus Deus tuus , Domi- 
nus tuus , quem tu aclorabis, et mihi soli 
servies. 

11. Diabolus tunc reliquit eum; et an- 
geli stalim acl eum accesserunl , et ministra- 
verunt ei. 



D0M1NICA II.* IN QUADRAGESIMA. 



EPISTOLA AD TDESSALONICENSES. 



Caput IV. 




INoteiccahuane , cenca tamechtotlatlauh- 
tilya ipaltzinco intecuyo J. X. , inquenin 
otamechmachtique inic huelamonemitizque , 
inic anquimohuellamachtilizque tecuyo, ma- 
yuh xicchihuacan , mayuhxinemican, inic 
occenca hueyyaz inamo quafnemiliz. 

Cayeanquimomachitya intlcin iconamech- 
nonahuatilli itencopatzinco tecuyo J. X. 

Izcatqui initlancquilitzin tecuyo , yehuatl 
inicancenquizcaqualtiyazque , inic anquimo- 
cahualtizque ahuilnemiliztli , 

Inic ceceyaca quimatiz inquenin quipiaz 
inacayo, quiqualtiliz , quimahuizcotiz; 

Inicamo quichihuaz inoccequi tlein qui- 
nequi , intlein quclehuiya inacayo, inyuh 
quichihua tlateotocanime inamo quimixima- 
chilya tecuyo; 

Auh macayac quitlacuicuili, macayac ica- 
mocacayahua quitlaxiccuili inihuampo. Ina- 



1. Mei fralres, obsecramus vos in Do- 
mino J. Ch., ut quemadmodum accepistis a 
nobis quomodo oporteat vos ambulare , ut 
placealis Domino, sic faciatis , et sic ambu- 
letis, ut magis crescat sanctitas vestra. 

2. Scilis enim quce prcecepta dederim vo- 
bis in nomine Domini J. Ch. 

3. Ikec est voluntas Domini, ut sanctifi- 
cemini, ut abstineatis vos a fornicatione , 

4. Ut unusquisque sciat quomodo custo- 
dierit corpus suum, sanctificaverit et hono- 
raverit illud ; 

5. Ut non faciat ex opposito quod vult , 
quod appetit corpus suum, sicut faciunt Gen- 
tes quce non agnoscunt Dominum; 

6. Et nemo opprimat, nemo circumveniat 
aut fraudet proximos suos. De his qui faeiunt 



quique quichihua y quinmotlatzacuiltiliz in- 
tecuyo, inoyuhtameehilhuique, inoyuhamix- 
pan tictlalique. 

Ca intecuyo amo icotechmonochili inca- 
tzahuac yez toncmiliz , canye icotechmono- 
chili , inhuelchipahuac yez tonemiliz ipal- 
tzinco intecuyo J. X. 




hcec vinclex erit Dominus, sicut prcediximus 
vobis, et sicut teslificati sumus. 

7. Domimcs enim non vocavit nos ut im- 
mundasit vila nostra, secl icleo vocavit nos, 
ut pura sit vita nostra in Domino J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHvEUM 



Inoc tlalticpac monemityaya intecuyo J. X., 
ceppa quinmononochili inpedro , yuan in- 
Jacob , yuan initeiccauh Juan , quinmohui- 
quili cecni tepeticpac cenca huecapan ; 

Auh inompa occentlamantli iniximixpan 
monextitzino. Ga inixayacatzin iniccenca tla- 
nexti yuhqui tonatyuh: auh initilmatzin inic 
iztac mochyuh yuhqui incepayahuitl. 

Auh niman oncan imixpan monextique 
inMoyses yuan inHelias oncan quinmono- 
nochilyaya intecuyo. 

Auh in Pedro niman quimolhuili intecuyo 
J. X. : Totecuyoe , cenca qualli immanican 
tiyecan; intla ticmonequiltya, maizticchihua- 
can etetl caltzitzintin , centetl motechtzinco 
pouhquiyez, centetl Moyscs, auh centetl 
Helias itechpohuiz. 

Octlatohua inPedro, niman hualla cenca 
chipahuac mixtli quintlapacho impancouhti- 
moman. Auh niman mixtitlan hualcaquiztic 
tzatziliztli , quito: Cayehuatzin y innotlaco- 
piltzin cencanechmohuellamachtili; manhuel- 
xicmotlacamachitican. 

Inapostolome inoquicacque y, cenca mo- 
mauhtique , ixtlapach onotihuetzque. 

Auh intecuyo J. X. intlan hualmiquani- 
tzino , yuan quinmotzitzquili inapostolome , 
yuan quinmolhuili : Ximoquetzacan, auh 
macamo ximomauhtican. 



Caput XVII 



1. Quum adhuc super terram viveret Do- 
minusJ. Ch., olim vocavit Petrum , et Jaco- 
bum, et fratrem ejus Joannem, et duxit illos 
seorsum in montem valde excelsum; 

2. Et ibi ante eos transfiguratus est. Quia 
facies ejus ita resplenduit sicut sol: vesti- 
menta autem ejus ita alba facta sunt si- 
cut nix. 

3. Et statim ante eos apparuerunt Moy- 
ses et Elias qui loquebanlur cum Domiao. 

4. Petrus autem tuac dixit Domino J. Ch. : 
Domine noster, valde bonum est nunc nos 
hic esse; si tu vis, faciamus hic tria taber- 
nacula, unum tibi pertinebit, unnm Moysi , 
et unum Eliw pertinebit. 

5. Adhuc loquebatur Petrus, ecce venit 
lucidissima nubes quce operuil et obumbra- 
vit eos. Et ecce de nube auditus est clamor, 
dicens: Jlic est Filius meus dilectus in quo 
mild bene complacui; illi obedite. 

6. Aposloli audientes licec , valde timuc- 
runt, in faciem suam ceciderunt. 

7. Dominus autem J. Ch. accessit , et 
tetigit Aposlolos , et dixit eis: Surgite , et 
nolite timerc. 



• 




284 



Inohuallachixque aocac quittaque, cani- 
celtzin tecuyo J. X. 

Auh inyehualmotemohuiya tepeticpac quin- 
monahu'AliMinaposlolome, quinmolhuili: Inin 
tlamahuicolli oanquittaque macayac anquil- 
huizque, inixquichcahuitl mozcaliz ichpuchtli 
iconetzin. 



8. Levantes oculos suos neminem vide- 
runt, nisi solum Dominum J. Ch. 

9. Et dum descendebant de monte pree- 
cepit Apostolis, dieens eis: Hoc prodigium 
quod vidistis nemini narrabitis, donec resur- 
(jal Yirginis Filius. 






^?<^§s=^ 



DOMINICA 111/ IN QUADRAGESIMA. 

EPISTOLA AD EPHESIOS. 



I 




Noteiccahuane , itechtzinco ximixcuitican 
intecuyo dios, inyuhqui amitlacopilhuan dios; 

Auh xitetlacotlacan, inoyuh techmotlaco- 
tili tecuyo J. X. , catopampa omomiquili , 
yuhqui ahuiyac huentzintli omochyuh inix- 
pantzinco dios. 

Auh inahuilnemiliztli yuan inixquich ca- 
tzahuac, intetlaximaliztli, inllalticpaccayoelc- 
huiliztli macayac quito, macayac quitenehua, 
inyuh itechmonequi sanclome; 

Macacan caquizti incatzahuac, anoco in- 
tlaillatolli inteahuilquixti , anoeo tlatlaque- 
tzaliztlatolli inamo monequi ; macanye xi- 
mocnelilmatican ixpantzinco tecuyo. 

Auh mayuhquimati inamoyollo, cainix- 
quichtin ahuilnemi , yuan incatzahuaque, 
yuan inatetlaocolyani, inatle quixcahua, yuh- 
quin inpanpohui tlateotocanime, amo intech- 
pohui , amo quicuizque inillalocayutzin te- 
cuyo J. X. innelli Dios. 

Maaca iztlacatlatollica amechyolcuep, ca- 
inipampa y inquichyuhque intepilhuan atla- 
neltoca, intecuyo Dios cenca ic intechmo- 
quallaniti , quinmotlalzacuiltilli. 



Caput V. 

1. Mei fratres, estote imitatores Domini 
Dei , sicut filii charissimi Dei; 

2. Et diligite , sicut dilexit nos Dominus 
J. Ch., quia pro nobis morluus est , velut 
hostia in odorem suavitatis factus est co- 
ram Deo. 

3. Fornicatio autem et omnis immundi- 
lia, adulterium, mundana concupiscentia ne- 
que nominetur ab aliquo, sicut decet sanctos; 

4. Neque nominetur obscosnitas, aut sermo 
turpis, aut stultiloquium quod non decet; sed 
potius gratias agite Domino. 

5. Scitole enim intelligentes , quod omnes 
fornicatores , et immundi, et non misericor- 
des, et avari, sicut cultores idolorum, non 
habent , non consequcntur regnum Domini 
J. Ch. Dei veri. 

6. Nemo falsis verbis vos seducat, propter 
ho3c enim quw faciunt fdii dissidentice, Do- 
rninus Deus valde irascitur ct cos castigat. 



285 



Auh inaxcan inyehuantini macamo intech 
ximopohuacan. 

Cainamehuantin inychuecauh yuhquintla- 
yohualli ipan anmachoya; auh inaxcan yuh- 
quintlanextli ipan yeanmacho yixpantzinco 
indios. Mayuhqui amipilhuan tlanextli icxi- 
monemitican ; 

Cainitech quica tlanextli yehuatl inqual- 
tiliztli , yuan melahuac nemiliztli, yuan nel- 
tiliztli. 



7. Nunc igitur illorum nolite esse par- 
ticipes. 

8. Nam aliquando sicut tenebrce eratis ; 
nunc autem velut lux estis in Deo. Ut fdii 
lucis ambulate ; 



9. Fructus enim lucis est in bonitate , et 
justitia, et veritale. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Inoc tlalticpac monemityaya intecuyo J. X., 
ccllacatl itechquinehuaya, yiticcatca, tlaca- 
teculutl; auh inyehuatl nontlicatca. Auh in- 
yehuatzin quiquixtili, icniman tlato innontli 
catca, auh ixquich tlacatl cenca ictlamahuico. 

Auh incequintin canquitoque: Inin caiten- 
copa beelzebub inintlatocauh tlatlacateculo 
inic quinquixtya inoccequintin tlatlacateculo. 

Auh incequintin canicquimoquequelhuiz- 
nequya intecuyo, quinequya inmaitla tlama- 
huicolli ilhuica tilechquimochihuili. 

Auh inyehuatzin tecuyo, iniquac oquimot- 
tili inintlalnamiquiliz, niman quinmolhuili: 
Inixquich tlatocayutl xelyuhtica amohueca- 
huaz, icyuhca polihuiz , auh incalli ipan- 
huetziz inaoccentetl calli. 

Auh intla xelyuhlinemi tlatlacateculo, que- 
nin huecahuaz inintlatocayo ? Cainamehuan- 
tin anquilohua itencopa inbelzebub niquin- 
quixtya tlatlacateculo. 

Auh intlanelli itencopa inbelzebub niquin- 
quixtya tlatlacateculo, inamopilhuan ac iten- 
copa inquinquixtya? Ipampa y inamopilhuan 
amechtlatzontequilizque. 



XI. 



14. Dum adhuc super terram vivebat Do- 
minus J. Ch., a quodam erat ejiciens, quod 
intus hahebat , dcemonium; et illud erat mu- 
tum. Et quum liberavisset eum , stalim lo- 
cutus est qui mutus erat, et omnes admi- 
rati sunt. 

J5. Quidam aulem ex eis dixerunt: Iste 
per Belzebub principem dcemoniorum ejicit 
alia diemonia. 

16. Et alii qui volebant illudere Domi- 
num , qucerebant aliquod signum de ccelo 
faceret. 

17. Dominus autem, ut vidit cogitationes 
eorum , slatim dixit eis : Omne regnum di- 
visum non perclurabit , cito peribit , et do- 
mus cadet super alteram domum. 

18. Si autem divisus est in seipsum Sa- 
tanas, quomodo durabit regnum ejus? Quia 
vos dicitis per Belzebub me ejicere dcemonia. 

19. Si vere in nomine Belzebub ego ejicio 
dcemonia, friii vestri in quo ejiciunt? Icleo 
filii veslri vos judicabunt. 



• 



/ ' 



III 







286 






Auh intla itencopa inDios niquinquixtya 
intlatlatecolo, cacanelli amopan oacico ini- 
tlatocayutzin Dios. 

Iniquac tiyacauh moyaochichihua inhuel- 
quipya itecpanchan, mochi huelonoc inqui- 
pya. 

Auh intlaaca occetlacatl huallaz inoccenca 
chicahuac intlaquipanahuiz, ixquich quicui- 
liz iniyaotlatqui inicomochicahuacanequya , 
yuan inixquich itlatqui yaxca quitemamacaz. 
Inaquin amo nollanca, nechmixnamictya, 
auh inaquin amo nohuan tecentlalya, cante- 
cecenmana. 

Incenca catzahuac tlacateculo iniquac aca 
quitlatlacalhuya, nohuiyan quiztinemi intlal- 
huacpan inamo atlan, quitemohua incanin 
mocehuiz; auh inacan quitta, niman quito- 
hua: Maocceppa niyauh innochan inompa 
onihualquiz. 

Auh inohualla , inoquittac incacacticac 
tlachpantli , tlacencahualli. 

Nimaniquac occeppa yauh, quinnotzaz 
chicomentin tlatlacatecolo inoccenca quipa- 
nahuiya tlahuelilocayotica, auh inocalaque, 
oncan nemi. Auh initzonquizca inemiliz icoc- 
cenca ohuiti inamoyuh achto. 

Auh inyeyuhqui iniquac oyuhconmitalhui 
intecuyo, niman cecihuatzintli intlan tzatzic 
inmacchualtin, quimolhuili: Ouemachhuel 
yehuatl inmonantzin initic otimoyetzticatca, 
yuan mitzmochichitilli. 

Niman quimitalhui intccuyo: Huelnelli 
niquitohua: occenca ye tlacnopilhuiyani in- 
quicaqui yuan quimonemiliztya initlatoltzin 
Dios. 



20. Porro si in Deo ego ejieio dwmonia, 
profecto super vos pervenit regnum Dei. 

21. Quum fortis armatus cuslodit atrium 
suum, omnia sunt in pace quce possidet. 

22. Si autem alius supervenerit fortior 
eo qui vicerit eum, omnia auferet arma ejus 
in quibus confidebat, et omnia bona sua 
distribuet. 

23. Qui non est mecum, contra tne est , 
et qui non colligit mecum, dispergit. 

24. Immundus spiritus quum aliquem re- 
liquerit, undique ambulat per loca arida in- 
aquosa, qucerit ubi requiescat; et non inve- 
niens, illico dicit: Revertar in domum meam 
unde exivi. 

25. Et quum venerit, invenit eam mun- 
dalam scopis , atque omatam. 

26. Tunc revertitur, assuniit septem spi- 
ritus superantes se in nequitie , et ingressi , 
ibi habitant. Et novissima illius hominis 
fiunl pejora prioribus. 

27 . Et faclum est quum sic loqueretur 
Dominus, repente qucedam mulier clamavit 
cle turba, dixit: Beata illa mater tua quce 
in utero te portavit, et tibi lac prcebuit. 

28. Statim dixit Dominus: Quinimo ego 
dico: magis beatus qui audit et custodit ver- 
bum Dei. 



. . 



DOMIMCA IV. a IN QUADRAGESIMA 

EPISTOLA AD GALATAS. 



Capct IV. 



INoteiccahuane , teotlatolpan icuilyuhtica: 
GainAbraham omentin ipilhuan oncatca, ce 
canitlacopiltzin , auh ce huelitlacopiltzin. 

Auh initlacopiltzin canyuhtlacat inyuh tla- 
catihua , auh inillacopiltzin ipampa initlace- 
mitoltzin Dios tlacat; 

Auh inin cantlanezcayotya; cainimomex- 
tini icamonezcayoti inontetl testamento. In- 
cetetl yehuecauh testamenlo oncan temaca 
intepeticpac Synai ; inyehuatl gannemauh- 
tiliztica pialoya: auh icmonezcayoti inAgar. 

CainSyna centetl tepetl inompa Arabia 
quiquaxochnamiqui inHierusalem altepetl ; 
auh inin altepetl yuan inipilhuan cannemauh- 
tiliztica tetlaecoltya. 

Auh inicontetl Hierusalem inacoca amo- 
tlacotli, cainyehuatl hueltonantzin. 

Gateotlatolpan icuilyuhtica : Xipapaqui in- 
titetzacatl inamo timopilhuatya ; ximotla- 
machti , ximocnelilmali inamoticmocuitla- 
huiya tlacachihualiztli; yehica caoccenca mi- 
yequintin ipilhuan yezque cahualli, inamo- 
machyuh mopilhuatya inoquichuaquc. 

Auh intehuantin, noteiccahuane, hueltite- 
pilhuan itechpa oliquizque inlsaac inyuhca 
llacemitolli. 

Auh inquenin itlacopiltzin Abraham, in- 
canyuhtlacat inyuhtlacatihua, quicocolyaya 
initeiccauh intlamahuicoltica tlacat, cano- 
yuhmochihua inaxcan. 

Auh tlein quitohua teotlatolli ? Xiquiztli 
intlacotli yuan iniconeuh, caintlacutli ico- 
neuh atlequicuiz atleitechpohuiz initlatqui in- 
hueltepiltzin. 




22. Mei fralres, in Scripturis scriptum 
est: Quoniam Abraham duos filios habuit, 
unum tantum servum, et unum legitimum. 

23. Porro filius suus servus ita natus est 
sicut nascitur, et filius legitimus per repro- 
missionem Dei natus est; 

24. Hcec autem sunt allegorica; nam hi 
duo significant duo testamenta. Unum qui- 
dem velus testamentum datum in monte Si- 
na; hoc tantum cum timore serbatum est; 
et significat Agar. 

25. Sina enim mons est in Arabia qui 
conjunctus est civitati Jerusalcm; et hwc ci- 
vitas et filii sui solum cum timorc serviunt. 

26. Illa autem quoe sursum est Jerusalem 
non est serva, quia hcee est mater nostra. 

27. In Scripturis enim scriptum est: Lie- 
tare sterilis quce non paris; erumpe, et gra- 
tulare , quaz non parturis; quia multi filii 
erunt desertce, magis quam ejus quce par- 
turit desponsata viro. 

28. Nos autem, mei fratres, sumus filii 
descendentes de Isaac juxla repromissionem. 

29. Quomodo autem filius Abraham, qui 
natus erat solum secundum carnem, perse- 
quebatur fratrem suum, qui per prodigium 
natus erat, ita fil et nunc. 

30. Sed quid dicit Scriptura? Ejice an- 
cillam et filium ejus, filius enim ancilke 
non accipiet , non habebit hcereditatem fi/ii 
legitimi. 







288 



Auh inaxcan, notlacoteiccahuane, caanio- 
lipilhuan intlacutli , canhueltipilhuan inhuel- 
nellitenamic , caotechmomaquixtili intecuyo 
J. X. 



31. Nunc igitur, mei fratres dilecti, non 
sumus filii ancillce, sed filii illius quce nupta 
erat, quoniam nos Uberavit Dominus J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Inoc tlalticpac monemityaya intecuyo 
J. X., ceppa quimopanahuilli inhueyatl Ga- 
lilea itechpohui tyberiadis. 

Auh cenca miyectlacatl inquimohuiquili , 
yehica caquittaya intlamahuicolli ininpan 
quimochihuilyaya cocoxque. 

Auh intecuyo J. X. ceccan tepeticpac mo- 
tlecahui, oncan intlan motlalitzino initla- 
machtilhuan. 

Auh iniquac mochyuh y, yayuh huallaci 
mpaseha, inoncan ilhuiquixtyaya Judiome. 

Anh inohualmaquetzalti tecuyo J. X., quin- 
hualmottiii cacenca miyectlacatl oquihual- 
mohuiquili, niman quihualmolhuili inPhilip- 
pe: Gan mocohuaz inllaxcalli inquiquazquc 

y? 

Inin quimitalhuyaya tecuyo, canicquiye- 
yecoznequi inPhilippc, caquimomachityaya 
intlein quimochihuiliz. 

Inyehuatl Philippc quimolhuili intecuyo: 
Intlanel matlacpohualli tomines ictitlaxcalco- 
huacan, cuix onehuazque, cuix impanyaz, 
intlanel canachitzitzin quiquazque? 

Auh ceyehuantin itlamachtilhuan , itoca 
Andrcs, iteiccauh Simon Pcdro, quimolhuili 
intecuyo: 

Cacetlacatl nicanca piltontli quitquitinemi 
macuiltetl tlaxcalli hordeaceos , yuan ome 
michin ; auh inin canontlamamachiyaz, cuix 
onehuazque? 



Caput VI. 

1. Quum adhuc super terram viveret Do- 
minus J. Ch. , olim abiil trans mare Gali- 
lo3ce quod est Tiberiadis; 

2. Et magna mullitudo sequebatur eum, 
quia videbant signa quw faciebat super in- 
firmis. 

3. Ergo Dominus J. Ch. in quemdam 
montem subiil , et ibi sedil cum discipulis 
suis. 

4. Quum autem factum est hoc, jam ap- 
propinquabat Pascha, dies festus Judworum. 

5. Quum ergo sublevasset ocufos Domi- 
nus J. Ch. , ct vidisset quia mullitudo ma- 
xima secuta erat eum, statim dixit adPhi- 
lippum: Unde ememus panes ut mandu- 
cent hi? 

6. Hoc dicebat Dominus, tantum ut ten- 
taret Philippum, ipse enim sciebat quid es- 
set facturus. 

7. Ipse Philippus dixit Domino: Etsi du- 
centorum denariorum panes nos emeremus , 
numquid sufficient , numquid satis erunt , 
etsi modicum ederint? 

8. Unus autemex discipulis ejus, nomine 
Andreas, frater Simonis Petri, dixit Domino: 

9. Ilic est quidam puer, qui habet quin- 
que panes hordeaceos, el duos pisces; sed 
hcec quum distribuantur , numquid suffi- 
cient ? 



Auh intecuyo niman quinmolliuili inapo- 
stolome: Xiquintecpanacan mamotlatlalican. 
Auh innoncan cenca cacatla catca. Auh ino- 
quichtin inmotlatlaliqucinmotecpanque, achi 
matlactzontin omome ipan matlac tecpantin. 

Auh intecuyo J. X. niman conmocuili in- 
tlaxcalli ; auh inomotlatlauhtili, niman quin- 
momamaquilli innoncan tlaquaque; canoyuh 
y inmichin quinmomamaquilyaya intlaqua- 
ya , quiquaya inquexquich quincquya. 

Auh inopachyuhque, intecuyo quinmol- 
huili initlamachtilhuan: Xicnechicocan ino- 
mocauh tencahualli, inicamo cannenpolihuiz. 

Auh niman quinechicoque, yuan matlactl- 
omome inquauhchiquihuitl quiteiemitique 
initechpa quiz can macuiltetl tlaxcalli lior- 
deaceos, inquicauhque innoncan tlaquaque. 

Auh inmacehualtin inoquittaque intlama- 
huicolli inquimochihuili tecuyo J. X., qui- 
toque: Cayehualli inpropheta inchialoya, 
caohuilmohuicac inican tlalticpac. 




10. Dominus ergo tnnc dixit Apostolis: 
Facite homines in ordinem discumbere. In 
loco autem multum fcenum erat. Et viri 
discubuerunt in ordinem compositi , quasi 
quinque millia. 

11. Ergo Dominus J. Ch. accepii panes; 
et quum gratias egisset, stalim distribuit 
discumbentibus; similiter ex piscibus distri- 
buebat edentibus, qui manducabant quan- 
tum volebant. 

12. Vt aulem impleti sunt, Dominus dixit 
discipulis suis: Colligite quce superaverunt 
fragmenta , ne pereant. 

13. Et stalim coliegerunt , et duodecim 
cophinos impleverunt fragmentorum ex quin- 
que panibus hordeaceis, quce superfuerunt 
his qui manducaverant. 

14. Ilke turbce autem quum vidissent pro- 
digium quod fecerat Dominus J. Ch., dixe- 
runt: Quia hic est propheta, qui expecta- 
batur, et venlurus est in hunc mundum. 




DOMINICA IN PASSIONE. 

EPISTOLA AD HEBIMEOS. 



Caput IX. 



Noteiccahuane, inyehuatzin tccuyo J. X. 
huey obispo yaxcatzin, inixquich ilhuicac ne- 
cuiltonolli, inticchixtinemi totepantlatocatzin. 

Caceppa inomocallaqui cacenca qualcan 
teoppa inhuellacempanahuya inalleyuhqui 
inayac tlalticpac tlacatl oquichyuh. Caye- 
huatzin oquimochihuili incemicac temaquix- 
tiliztli , amoma ica inimeco quaquahueque 
anoco quaquauhtentzoneque, canhuel ica ini- 
tlacoyezcotzin. 



11. Mei fralres, ipse Dominus J. Ch. 
Pontifex est bonorum, omnium eceleslium cli- 
vitiarum, quas speramus ab intercessore no- 
stro. 

12. Semel enim introivit in Sancta per 
labernaculum perfectius, cujus simile nemo 
ex hominibus terras perfecit. Nam ipse ope- 
ratus est wternam redemptionem , non per 
sanguinem hircorum aut vitulorum , scd per 
proprium pretiosum sanguinem. 

37 




!90 



Caintla imezco inquaquahueque yuan qua- 
quauhtentzoneque, yuan ininexyo cihuatl- 
quaquahuetepiton, ininpan niotzatzelohuaya 
catzahuaque, huelquichipahuaya tenacayo; 

Auh initlacoezcotzin tecuyo J. X. inica 
espirilu sancto topampa cenquizcaqualli 
huentzintli omochyuh inixpantzinco Dios te- 
tatzin, cuix amooccenca yehuelquichipahuaz 
intanima initechpa totlatlacol , inic huelticto- 
tlaecoltilizque tecuyo incemicac monemitya? 

Ipampa y inyehuatzin tecuyo J. X. inipan 
yancuic teslamento totepantlatocatzin omo- 
chyuh, iniquimiquiztica quicnopilhuizque ini- 
tlacemitoltzin Dios inyehuantin, inyeippa in- 
techpouhqui inilhuicac papaquiliztii, inic po- 
polihuiz intlatlacolli inmochihuaya inipan ya- 
huecauh testamento. 



13. Si enim sanguis hircorum et tauro- 
rum, et cinis vitulce, qui aspergebatur super 
inquinatos , mundabat carnem; 

14. Et pretiosus sanguis Domini J. Ch., 
qui per Spirilum Sanctum pro nobis se- 
metipsum sanctam hostiam obtulit Deo Pa- 
tri, num non magis emundabit animam no- 
stram a peccatis nostris, ut possimus servire 
Domino in ceternum viventi? 

15. Propterea ipse Dominus J. Ch. novi 
teslamenti mediator noster factus est , ut 
morte intercedente mereantur promissionem 
Dei illi, qui jam vocati sunt coelestis beati- 
ludinis, ut redimantur prwvaricationes quw 
fiehant sub veteri testamenlo. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



\ 



': 



Caput VIII- 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , ceppa quinmolhuili inJudiome yuan 
inhuehueintin teopixque : Inamehuantin a- 
quin maitlallatlacolli nechixcomacaz? Intla 
yeyuhqui intlamelahuac namechilhuya, tleica 
inamo annechneltoca ? 

Inaquin itechtzinco pohui dios , initlat l- 
tzin huelquicaqui. Auh inamehuantin amoan- 
quicaqui, yehica caamo itettzinco ampohui. 

Auh inyehuantin Judiome quimonanquili- 
lique intecuyo, quimolhuilique: Cuixamo 
hueltiquitohua, intehuat! caSamaria mochan, 
yuan camiticca intlacatecolo? 

Ouimitalhui intccuyo J. X.: Cacanelli 
amonilicca intlacatecolo; cannicnomahuizti- 
lilya innotlacotatzin; auh can inamehuantin 
oanechahuilquixlique. 



46. Qnum super terram viveret Dominus 
J. Ch. , olim dixit Judwis et suinmis sacer- 
dotibus: Quis ex vobis de aliquo peccato ar- 
guet me? Si veritatem dico vobis, quare non 
creditis mihi? 

47. Qui est ex Deo , verba ejus audit. 
Vos autem non auditis, quoniam ex Eo non 
estis. 

48. Et illi Judcei responderunt Domino, 
dicentes: Nonne bene dicimus, quia lu Sa- 
maritanus cs, et intus habes dcemonium? 

49. Dixit Dominus J. Ch.: Equidem ego 
non habeo intus dcemonium; sed honorifico 
Patrem meum; vos autcm inhonoraslis me. 



Auh innehuatl amo ninomahuiztililani; 
caoncan innotlatzontequiliz , yuan inquimo 
temolya nomahuico. 

Nelli, huelnelli namechilhuya ; inaquin 
huelquipiaz notlatoltzin , amoquittaz incemi- 
cac miquiztli. 

Auh inJudiome quitoque: Axcan huelto- 
yollo pachihui camiticca intlacatecolo. In- 
Abraham yuan inoccequintin prophetame 
omomiquilique ; auh intehuall tiquitohua y: 
inaquin huelquipiaz notlatoltzin, amo ipan 
mochihuaz incemicac miquiztli. 

Intehuatl cuix ticpanahuya intotatzin A- 
braham, inomomiquili? Yuan inprophetame 
inomomiquilique. Ac tehuatl tletimomati? 

Ouinmonanquilili intecuyo J. X. , quin- 
molhuili: Intla cannehuatl ninomahuiztilila- 
ni, caatle ipanmotta innomahuico; caonmctz 
tica innotlacotatzin innechmomahuizcotilya, 
inyehuatzin inanquitohua , catoteouh ; 

Canye amo oanquixiuiatque : innehuall 
huelonicniximachili. Intla niquitoz, camoni- 
quiximati, camonyuhqui niyez inamyuhque 
amehuantin , inamiztlacatini. Auh inin ca- 
huelnicniximachilya , yuan nicnopialitya in- 
intlatoltzin. 

Inamotatzin Abraham cenca oquimicolti 
inquittaz nolhuitzin; teloquittac, auh cenca 
opapac. 

Auh inJudiome quimolhuilique : Ayamo 
huelompohual xihuitl onmatlactli intitlacat, 
auh inAbraham tiquittac? 

Intecuyo J. X. quimitalhui: Nelli, huel- 
nelli namechilhuya: Inayayac, inayamo tla- 
cati Abraham, yeippanica. 

Auh niman quicuicuitihuetzque tetl, icquin- 
motetepachilhuizquya; Auh intecuyo J. X. 
motlatitzino, hualmoquixti inteopan. 




50. Et ego non honorifico meipsum; est 
enim qui judicabit me , et quwret gloriam 

meam. 

51. Amen, amen dicovobis; qui servabit 
sermonemmeum, non videbit wtemam mor- 
tem. 

52. Judwi ergo dixerunt: Nune cogno- 
vimusquia intushabes dwmonium. Abraham 
et alii Prophetw morlui sunt; et tu dicis 
hwc: qui servabit sermonem meum, non gu- 
stabit mortem in wtemum. 

53. Numquid tu major es patre nostro 
Abraham, qui mortuus est? Et Prophetce 
mortui sunt. Quem teipsum existimas? 

54. Respondit Dominus J. Ch., dixit eis: 
Si ego glorifico meipsum, nihil est gloria 
mea; quoniam est Pater meus qui glorificat 
me, quem dicitis, cjuia Deus nosler est; 

55. Sed non cognovistis eum: ego eum 
cognosco. Si dixero, quia non scio eum , si- 
milis ero vobis, mendax. Illum autem bene 
cognosco, et servo sermanem ejus. 



56. Pater vester Abraham vehementer 
cupiit videre diem meum; vidit , et valde 
gavisus est. 

57. Judwi ergo dixerunt ad eum: Non- 
dum quinquaginta annorum natus es , et 
Abraham vidisti? 

58. Dominus J. Ch. clixit eis: Amen , 
amen dico vobis: antequam esset, antequam 
nasceretur Abraham, jam ego sum. 

59. Et statim tulerunt lapides , ut jacc- 
rent in eum: Dominus autem J. Ch. abscon- 
dit se , et exivit de templo. 










ili 




1 1 

i 









292 



DOMINICA IN RAMIS PALMARUM. 

EPISTOLA AD PHILIPPENSES. 




Noteiccahuane, manhuelconmati amoyollo 
inipantzinco mochyuh tecuyo J. X.: 

Cainyehuatzin, macihui nelli Dios, caamo 
quicuili inteoyotzin itlacolatzin cahuelqui- 
monenehuililya ; 

Can occenca omotepitono yuhquima tla- 
cutzintli omochyuh , oquimocuilli intomace- 
hualnacayo, yuan huellacatl omonextitzino. 

Hueliyollocopa omocnomatzino iniccenca 
huelquimotlacamachiti itlaeotatzin , hueliyol- 
locopa oquimopaccacelili inmiquiztli; auh in- 
miquiztli amocanquenami, cacruztitech ino- 
momiquili. 

Ipampa y inyehuatzin dios tetatzin oqui- 
mohuecapanilhui , yuan oquimomaquili to- 
caitl, inhuelquicempanahuya ixquich locaitl; 

Iniciquactenehualloz itocatzin Jesus, mo- 
tlanquaquetzazque inilhuicac monemitya, in- 
tlaltiepac nemi, yuan inmictlan nemi; 

Yuan inic ixquixtlacatl quimocuiliz, qui- 
toz, caintecuyo J. X. yuan tlatocati yuan 
- ahuizti initlacotatzin. 



Caput II. 

5. Mei fratres , sentile in corde veslro 
quod factum est in Domino J. Ch. : 

6. Ipse enim, quamvis Deus verus , non 
assumpsit divinitatem Patris sui eui erat 
cequalis; 

7. Sed semetipsum exinanivit tamquam 
servum se faciens , assumpsit carnem no- 
stram, et hominem se manifestavit. 

8. Toto corde humiliavit se factus obe- 
diens Palri suo, et libenter accepit mortem; 
sed non mortem communem , nam in cruce 
mortuus est. 

9. Propter quod ipse Deus Pater exalta- 
vit illum , et donavit ilii nomen , quod esl 
super omne nomen; 

10. Ut quum glorificatus erit nomen Jesu, 
omne genu flectatur coslestium, terrestrium , 
et infernorum ; 

11. Et ut omnis homo confiteatur , dicat, 
quia Dominus J. Ch. et in regno et in glo- 
ria est Patris sui. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHjEUM. 



Intecuyo J. X. inyemohuicatyuh ompa 
Hierusalem, omaxiti ceccan itocayocan Belh- 
phage illan intepetl Olivete; niman oncan 
quinmomihuali omenlin itlamachtilhuan, 

Ouinmolhuili: Ximohuicacan inaltepetlipan 
inihuicpatitztihui , auh niman anquimotliiiz- 
que ce asna ilpilicac, itlan icac iconeuh; xic- 
tomacan, yuan xinechhualhuiquilican ; 



Caput XXI. 

1. Dominus J. Ch. quum appropinquas' 
■set Jerosolimis , venit in locum quemdam 
nomine Bethphage ad montem Oliveti; tunc 
misit duos discipulos, 

2. Dicens eis: Ite in caslellum quod con- 
tra nos surgit, el stalim invcnietis asinam 
alligatam, et cum ea pullum; solvite , et 
adducite mihi; 



Auh intlaaca itla amechilhuiz , anquilhuiz- 
que : Caitettzinco monequi intlatohuani , ic 
niman amechcahuilizque. 

Inixquich mochyuh y, icneltic inquitotya 
propheta: 

Xiquilhuitin inichpuch Syon : Izcatqui caiz- 
mohuicaz inmotecuyo cenca icnohua cenca 
tlatlacatzintli, ipan mehuititihuitz asna, in- 
yetlamamani yuan iconeuh. 

Auh icniman yaque mapostolome, yuh qui- 
chyuhque inyuh quinmonahuatili tecuyo J. X. 

Yuan quihualhuicaque masna yuan ini- 
coneuh; auh niman ipan concouhque intil- 
ma, auh niman ipan conmotlalilique. 

Auh cenca miyequintin inhierusalemtlaca 
tlalpan quicohuaya initilma; auh incequintin 
quimapuztequya inquahuitl, otlica quitzetze- 
lotihuiya. 

Auh inmacehualtin quimoyacanilitihuiya , 
yuan quimotoquilitihuiya , cenca tzatzya , 
quitohuaya: Intitlatohuani, intipiltzin David, 
maxitechmomaquixtili ; quemachhuel yehuatl 
inohualmohuicac itencopatzinco Dios. 




3. Et si quis aliquid vohis dixerit , dice- 
tis: Quia his opus habet Dominus , et con- 
festim dimittentur vobis. 

4. Totum hoc factum cst, ut adimplere- 
tur quod dicebat Propheta: 

5. Dicite filke Sion: Ecce quia venit rex 
tuus valde mitis et mansuetus , sedens super 
asinam subjugalis et pullum filium. 

6. Confestim autem aberunt Apostoli, ita 
fecerunt sicut prcecepit eis Dominus J. Ch. 

7. Et adduxerunt asinam ct pullum; et 
statim imposuerunt super eos vestimenta sua, 
et eum desuper sedere fecerunt. 

8. Plurima autem turba ex Jerosolimis 
in via strcwerunt vestimenta sua; et alii crn- 
debant ramos de arboribus , et in via ster- 
nebant. 

9. Turbce autem quce prcecedebant, et quce 
sequebantur eum, clamabant , dicenles: Tu 
Rex, tu fiii David, libera nos; beatus illc 
qui venit in nomine Dei. 



• 



PASSIO DOMINI NOSTRI J. CH. SECUNDUM MATTHMM. 



Intecuyo J. X. quinmolhuili initlamachtil- 
huan: 

Yeanquimati cacanomilhuitl inquicaz pa- 
scha , auh inichpuchtli iconetzin temactla- 
calloz inic cruztitech mamacohuakilloz. 

Auh niman imoztlayoc inyehuantin hue- 
hueintin teopixque yuan inoccequintin tla- 
toque huehuetque mocentlalique inoncan 
itecpanchan hueyteopixqui , initoca catca 
Caiphas ; 



Caput XXVI. 

1. Dominus J. Ch. dixit discipulis suis: 

2. Jam scitis quia post biduum fiet Pa- 
scha, et Virginis Filius tradeiur ut crucifi- 
gatur. 

3. Et tunc altera die illi principes sa- 
cerdotum et alii seniores populi congregali 
sunt in atrium principis sacerdotum , cui 
nomen erat Caiphas; 








294 






Icmononotzque inquenin cantecocoliliztlica 
tetlachichihuililiztica quimanilizque tecuyo , 
inic quimomictilizque. 

Auh quitohuaya: Macamo iquac inilhuitl 
ipan, inicamo tiquincomonizque, tiquimaco- 
manazque inmacehualtin. 

Auh inyehuatzin tecuyo J. X. inyeompa- 
metztica Bethania ichan Symon leproso, 

Getlacatl cihuatzintli ixpan omohuicac co- 
nitquic centetlcontontli oncan yetya centla- 
mantli tlachichihualli pahatl cenca tlacotli; 
motlaqualtitica intecuyo, inicipantzineo con- 
tecac pahatl. 

Inoquittaque inapostolome, ce yehuantin 
icmoxico quito: Tleica cannen polihui pahall? 

Inin huelmonamacazquya , miyec ipatyuh 
yezquya, ictlaocolilozquya inmotolinya. 

Inoquimomachiti tecuyo J. X., quimilhui: 
Inin cihuatzintli tleica inanquitolinya, tleica 
amoxicohua? Caqualli inompa oquichyuh ; 

Inmotolinya mochipa amotlan nemizque, 
huelanquintlaocolizque; can innehuatl amo 
mochipa amotlan ninemiz. 

Inin cihuatzintli inic nocpac oquitecac pa- 
hatl, inoquinezcayoti ininomiquiliz, initocoz. 

Nelli namechilhuya, inohuiyan cemana- 
huac incanin ictemachiliz inin oquichyuh ci- 
huatzintli, ic ilnamicoz, ic yectenehualloz. 

Iniquac niman ya cetlacatl itlamachtilhuan, 
itoca Judas Scarioth, quinnonotzato huehue- 
intin teopixque, 

Quimilhui: Tlein annechmacaznequi, inic 
huelamomac nictlacaz? Auh inychuantin mo- 
nonotzque quilhuique, inquimacazque cem- 
pohualli onmatlactli lomines. 

Niman yeicmoyolnonotza inqueman in- 
canin hueltemac quimotlaxiliz tecuyo. 



4. Et consilium fecerunt quomodo exe- 
cratione et dolo prehcnderent Dominum , ut 
eum interftcerent. 

5. Dicebant autem: Non in die feslo, ne 
commoveamus , concitemus populum. 

6. Porro ipse Dominus J. Ch. quum esset 
in Bethania in domo Simonis leprosi, 

7. Qucedam mulier accessit ad eum affe- 
rens alabastrum in quo continebalur quo- 
dam paratum unguentum valde pretiosum; 
recumbebat Dominus , et super eum effudit 
unguenlum. 

8. Videntes Apostoii, unus ex illis iratus 
dixit: Ut quid disperditur unguentum? 

9. Istud potuisset venundari , niultum 
pretium fuisset , et datum pauperibus. 

10. Sciens autem Dominus J. Ch., dixit 
ei: Hanc mulierem quare affligitis , cur ira- 
scimini? Opus enim bonum operata est; 

1 1 . Pauperes semper vobiscum sunt , et 
potestis dare eleemosynam eis; ego autem non 
semper vobiscum sum. 

12. Hcec mulier ideo super me effudit un- 
guentum, ut ostenderet quocl ego moriturus 
sum et sepeliturus sum. 

13. Amen dico vobis, in quacumque parte 
hujus mundi prcedicetur quod fecit hcec mu- 
lier, recordabitur hoc et laudabitur. 

14. Tunc abiit unus ex discipulis, nomine 
Judas Iscariotes, ad consulendos principes 
sacerdotum , 

15. Ait illis: Quid vultis mihi dare , ut 
■ ego in manus vestras eum tradam ? Et illi 

statuerunt dicenles , se daturos ei triginla 
argenteos. 

16. Et exinde meditabatur modum et lo- 
cum ut traderet Dominum. 




!95 



Auh inJuehuez iniquac Judiome quiquaya 
azimas, inapostolome quimolhuiliquc intecu- 
yo: Canin ticmqnequiltya titlacencahuatihui 
inompa timotlaqualliz pascha? 

Intecuyo J. X. quinmolhuili: Xihuiyan 
inhuey altepetlipan cctlacatl, xiquilhuiti: 
Otechhualmihuali intemachtyani quimitalhu- 
ya : Ichan nitlaquaz , ichan nilhuiquixtiz , 
ompa niquinhuicaz innotlamachtilhuan, ca- 
yeimman initlaihiyohuiz. 

Initlamachtilhuan tecuyo yuh quichyuh- 
que inyuh quinmonahuatili , quicencauhque 
inmonequiz pascha. 

Auh inyeyohua intecuyo intlan motlaqual- 
tyaya inmatlactin omome itlamachtilhuan. 

Auh inyetlaqua, quinmolhuili : Nelli na- 
mechilhuya, caceme amehuantin temac nech- 
tlacaz. 

Inapostolome cenca ictlaocuxque cenca ic- 
motequipachoque, cecenyaca quimolhuilique: 
Totecuyoe, cuix nehuatl? 

Intecuyo quinmolhuili: Inaquin nohuan 
onmacohua tlaqualcaxic, yehuatl temac nech- 
tlacaz. 

Inichpuchtli iconetzin mohuica inicmomi- 
quiliz, inyuh itechpatzinco icuilyuhtica teo- 
tlatolpau. INiman quimitalhui: Huitlahueliltic 
inaquin temac quitlacaz inichpuchtli icone- 
tzin; qualli yezquya inmacamo tlacatini. 

Auh inyehuatl Judas intemac quimotla- 
xilli, noconmolhuili intecuyo: Cuix nehuatl, 
temachtyanye? Canquihualmolhuili : Caoti- 
quito. 

Tlaquatoque inapostolome, intecuyo con- 
mocuili tlaxcaltzintli, quimoteochihuili, qui- 
motlatlapanili , quinmomaquili initlamachtil- 
huan, quinmolhuili; Xicmocuilican , xicmo- 
qualtican: inin canonacayotzin. 



17. Primd autem die quum Judwi eo- 
medebant azyma, Apostoli dixerunt ad Do- 
minum: Ubi vis paremus tibi comedere Pa- 
scha ? 

18. Dominus J. Ch. dixit eis : Ite in ci- 
vitatem ad quemdam , dicite ei: Nos mi- 
sit magister qui dicil: Apud te ego come- 
dam, apud te diem festum celebrabo, ad te 
veniam cum discipulis meis, venil enim tcm- 
pus passionis mece. 

19. Discipuli Domini ila fecerunt sicut 
prwcepit illis, et paraverunt ut volebat Pa- 
seha. 

20. Vespere autem facto Dominus discum- 
bebat cum duodecim discipulis suis. 

21. Et manducans, dixit eis: Amen dico 
vobis, quia unus vestrum me traditurus est, 

22. Apostoli valde contristati et commoti, 
singuli dixerunt: Domine noster, numquid 
ego sum ~? 

23. Dominus respondit eis: Qui mecum 
intingit manum suam in paropside, hic me 
tradet. 

24. Virginis Filius vadit ad mortem, si- 
cut de illo scriptum est in Scripturis. Con- 
festim dixit: Vw aulem illi qui traditurus 
est Virginis Filium; bonum erat ei, si na- 
tus non fuisset. 

25. Judas autem qui tradidit eum, ctiam 
interrogavit Dominum: Numquid ego sum, 
Magister? Tantum ait illi: Tu dixisti. 

26. Cwnantibus Apostolis , Dominus ac- 
cepit panem, benedixit, fregit, deditque di- 
scipulis suis, dicens: Accipite , et comedite: 
hoc est corpus meum. 









296 



Niman noconmanili inCaliz inoncan catca 
vino, quimotlatlauhtili initlacotatzin, quimo- 
teochihuili , quinmomaquili initlamachtil- 
huan, quinmolhuili: Inin amochintin xicmi- 
tica. 

Canotlacoezcotzin icchicahua inEvangelio, 
camiyectlacatl impampa noquihuiz, ic poli- 
Iiuiz inintlatlacol. 

Cayenamechilhuya, inaxcan aocmo niquiz 
inin vino, quiniquac yancuic amotlan niquiz 
initlatocayopan notlacotatzin. 

Inoontlatlatlauhtique, niman hualquizque, 
mohuicaque inompa tepetl itzintlan olivete. 
Intecuyo J. X. niman quinmolhuili inapo- 
stolome: Inaxcan yohua nopampa amochin 
amotlapololdzque; cateotlatolpan icuilyuhti- 
ca: Percutiam pasiorem, et dispergentur oves 
gregis. Ouitozncqui: Nicmictiz inichcapixqui, 
auh inichcame cecenmanizque. 

Iniquac ninozcaliz, achto ompanyaz in- 
galilea. 

InPedro quimolhuili intecuyo: Sntlanel 
mochintin mopampatzinco motlapololtizque, 
innehuatl aic notlapololtiz. 

Intecuyo J. X. quihualmolhuili : Nelli ni- 
mitzilhuya, inaxcan yohua, inayamo tzatzi 
huexolutl , expa amo tinechmomachitocaz. 

InPedro yenoceppa conito: Intlanel mo- 
nequiz inmohuantzinco nimiquiz, amomaca 
nimitznomachitocaz. Canoyuh conitoque in- 
occequintin apostolome. 

Auhinomaxitito ceccan milpan itocayocan 
Gethzemani, quimonmolhuili: Nican ximo- 
tlalican , innehuatl ocnechcaniyauh nitlatla- 
tlauhtiz. 

Conmonochili inPedro, yuan inomentin 
ipilhuan Zebedeo, niman cenca motlaocolti, 
motequipachotzino , 



27. Deinde accepit Calicem ubi erat vi- 
num, gratias egit Patri suo , benedixit, de- 
ditque diseipulis suis, dicens: Ex hoc omnes 
bibile. 

28. Ilic est enim sanguis meus pretiosus 
qui fortifcat Evangelium , pro multis enim 
effundetur, ut remittantur eorum peccata. 

29. Dico autem vobis, amodo non bibam 
de hoc vino , nsquedum illud novum vobi- 
scum bibam in regno Patris mei. 

30. Postquam oravissenl, statim exierunt, 
et venerunt in montem Oliveti. 

31. Dominus J. Ch. tunc dixit Apostolis: 
In ista noete propter me omnes vos scanda- 
lizabimini; in Scripturis enim scriptum est: 
Percutiam pastorem , ct dispergentur oves 
gregis. Quod significat: Occidam pastorem , 
et oves dispergentur. 

32. Quum autem resurrexero, prwcedam 
vos in Galikeam. 

33. Peirus dixit ad Dominum: Etsi omnes 
in te scandalizati fuerint, ego nunquam scan- 
dalizabor. 

34. Dominus J. Ch. respondit ei: Amen 
dico tibi, in hac nocte, antequam canlet 
gallus, ter me negabis. 

35. Petrus ilerum dixit: Eiiamsi opor- 
tuerit me tecum mori, non te negabo. Si- 
militer dixerunt et alii Apostoli. 

36. Et quum pervenisset in quamdam 
villam quce dicitur Gethsemani , dixit eis : 
Sedele hic, donec ego vadam illuc et orem. 

37. Assumpsit Petrum, et duos filios Ze- 
bedcei, et ccepit contristari , et mcestus esse, 




Quinmolhuili: Iniccenca tlaocoya innnm- 
infl, yuhqui nimiquiznequi ; ocnican xine- 
chyacan, nohuan xictococan. 

Yenoachinepa onmoliuicac , tecuyo tlal- 
pan mixtlapachuetziti , motlatlallauhtili, qui- 
mitalhui: Notlacotatzine, intlahuelitiz, intla- 
huelmochihuaz, macamo nopan mochihua 
inin tlaihiyohuiliztli. Telamo nicnequi mo- 
chihuaz intlein noyollotlaina; macanyehuatl 
mochihua intlein ticmonequiltya. 

Moquetzino , hualmohuicac inoncan catca 
itlamachtilhuan, ininpan maxitico cococh- 
ticate; quimolhuili inPedro: Pedroe, yuhy 
amohuelanquichihua inaehitonca nohuan an- 
tlaihiyohuizque , inamo ancochizque? 

Xicacan , macamoxicochican, xitlatlatla- 
uhtican, inicamo annehecoltillozque. Inespi- 
n7wchicahuac, can intenacayo amochicahuac. 

Yenoceppa mohuicac motlatlatlauhtilito , 
quimitalhui: Notatzine, intlacamo huelmo- 
chihua , inamo nitlaihiyohuiz , mamochihua 
intlein ticmonequiltya. 

Occeppa hualmohuicac inoncan catca apo- 
stolomc, ininpan maxitico cocochticate; cain- 
yehuantin yuhqui cocochmiquya. 

Amo quinmomonochili, yenoceppa mohui- 
cac motlatlatlauhtilito; canye noyeinquimi- 
talhui inachto icmotlatlatlauhtili. 

Inoonmotlatlatlauhtili , hualmohuicac in- 
noncan catca itlamachtilhuan, quinmolhuili: 
Yequene ximocehuican, xicochican ; cayeim- 
man, inichpuchtli iconetzin imactlacaloz tla- 
tlacohuani. 

Ximoquetzacan, matihuiyan; cayeizhuitz 
intemac nechtlacaz. 

Ocnoma motlatoltiticac intecuyo , niman 
quiztihuetzico inJudas inintechpohui matla- 
ctin omome apostolome; cenca miyequintin 




38. Ait illis: Valde tristis est anima mea, 
usque ad morlem; hic me expectate , mecum 
vigilate. 

39. Quum pusillum progressus esset, Do- 
minus in terram procidit in faciem suam, 
oravit, et dixit: Pater mi, si possibile est , 
si potest fieri , transcat a me ista passio. 
Verumtamen ego nolo fiat quod vehementer 
cupio; sed illud fiat quod tu vis. 

40. Surgens , venit uhi erant discipuli 
sui , et invenit eos dormientcs; dixil Petro: 
Petre, sic non potestis pusillum mecum 
pati, et vigilare? 

41. Expergiscimini , non dormite, orate, 
ut non intretis in tenUUionem. Spiritus for- 
tis est, caro autem infirma. 

42. Iterum abiit ad orandum, et dixit ',: 
Pater mi, si nonpotest fieri, ut ego non pa- 
tiar, fiat quod tu vis. 

43. Et iterum venit ubi erant Apostoli, 
et invenit eos dormientes; erant enim a 
somno oppressi. 

44. Non expcrgefecit eos , ilerum abiit ad 
orandum; et simiiitcr dixit quod antea ora- 
vit. 

45. Postquam oravisset , venit ubi erant 
discipuli sui, et dixit illis : Jam jam requic- 
scite, dormile ; liora enim appropinquavit, et 
Virginis Filius tradetur in manus peccalo- 
rum. 

46. Surgite , eamus; quia jam venit qui 
me tradet. 

47. Adhuc loqucbatur Dominus, eece ac- 
cessit Judas qui unus erat de duodecim Apo- 
stolis; mulke turbce sequebantur euni, quas 

38 



I 



• 






1 







298 -o- 




inquinhualhuica , inquinhualihuaque Hieru- 
salem tlatoque yuan teopixque , quitquiti- 
huitzque tepuzmaquahuitl, yuan tepuztopilli. 

Auh inyehuatl temactetlacani machiyotl 
quintlalili , quimilhui inJudiome: Inaquin 
nictenamiquiz, cayehuatl, xictzitzquican. 

InJudas niman itlantzinco onmiquani in- 
tecuyo, conmotlatlapalhui , quimolhuili: Xi- 
mopaquilti, tictemachtyanye. Icniman con- 
motennamiquili. 

Intecuyo J. X. quimolhuili : Nocnyutzine, 
tleic otihualla? Inquinhualhuicac Judas ni- 
man quicuitihuetzque quimotzitzquilique in- 
tecuyo. 

Inyequimotzitzquilya , ce yehuantin ini- 
tlantzinco catca tecuyo J. X. niman canti- 
quiz initepuzmaquauh, icquihuitec ce tlacatli 
itlacauh huey teopixqui , quitlaxili ininacaz. 

Auh intecuyo quimolhuili : Xoconaqui in- 
motepuzmaquauh inyonoyan. Inixquichtin 
tepuzmaquahuitl ictemictizque , cannotepuz- 
maquauhtica mictillozque. 

Cuix timomati caanhuel nicnotlatlauhtiliz 
innotlacotatzin Dios, inic axcan quinhualmi- 
hualiz cenca miyequintin Angelome, inamo- 
can matlac xiquipiltin, innechpalehuizque , 
innechmanahuiquihui ? 

Quenin neltiz inicuilyuhtica teotlatolpan, 
inquitotyaque prophelame, cayuh monequi 
mochihuaz? 

Intecuyo J. X. nimaniquac quinhualmol- 
huili inJudiome : Inic anechanaco yuhquima 
ichtecqui ancanaco, amotepuzmaquauh, amo- 
tepuztopilictihuitz; camomuztlaamotlan oni- 
nenca teopan, onitemachtyaya, amo annech- 
anque. 

Inixquich y omochyuh, icneltic inquito- 
tyaque prophetame. Auh mapostolome mo- 
chintin cholloque , quimocahuilitiquizque. 



miserant Jerosolimarum principes et sacer- 
doles , ferentes gladios et fusles. 

48. Ille autem traditor signum dedit illis, 
dicens Judceis: Quem osculatus fuero, ipse 
esl, apprehendile eum. 

49. Judas confcstim accessit adDominum, 
salutavit eum , dicens: Ave , Magister. Et 
statim osculatus est eum. 

50. Dominus J. Ch. dixit illi: Amice mi, 
ad quid venisti? Qui sequebantur Judam sta- 
tim aggressi sunt ct tenuerunt Dominum. 

51. Dum apprehendebant eum, unus ex 
his qui erant cum Domino J. Ch. repente 
exemit gladium suum, percutiit servum prin- 
cipis sacerdotum , et amputavit auriculam 
ejus. 

52. Dominus aulem ait illi: Converte 
gladium tuum in locum suum. Omnes qui 
gladio occiderint, etiam gladio occidenlur. 

53. An putas quia non possum rogare 
Patrem meum Deum , qui modo mittel ad 
me magnum numerum Angelorum , plus- 
quam decem legiones, qui protegent, qui de- 
fendent me? 

54. Quomodo implebitur quod scriplum 
est in Scripturis , quod dixerunl Prophetce, 
quia sic oporlet fieri? 

55. Dominus J. Ch. tunc dixit Judwis: 
Existis ad mc tamquam ad latronem, cum 
gladiis et fuslibus venistis ; nam quotidie 
vobiscum sedebam in templo , et docebam , 
non me tenuistis. 

56. Omne hoc faetum est , ut adimplere- 
tur quod dixerunt Prophetcv. Apostoli vero 
omnes fugerunt , ct reliquerunt eum. 



299 -o- 



Auh inJudiome inoquimanilique tecuyo , 
niman quimohuiquilique inichan Cayphas 
huey teopixqui, inompa mocentlalique tlato- 
que, huehuetque, intlamatinime. 

Auh inPedro huecapa quimotoquilitihuiya 
tecuyo; ompa quimaxitilito inichan huey teo- 
pixqui. Inooncalac ichan Cayphas , intlan 
onmotlali innoncan nenca tecpan , inic quit- 
taz intlein ipan mochihuaz tecuyo. 

Inixquichtin tlatoque yuan teopixque mo- 
centlalique icmononotzaya , cenca quitemo- 
huaya intlein icquitlatolehuizque, intleiu ic- 
quitentlapiquizque tecuyo J. X., inic huel- 
quimictizque ; 

Can atle huelnecya, macihui miyequintin 
iztlacatini incantlapic, tetlatolehuiyani oncan 
nezque. Catepan oyaque tetentlapiquyani 
omentin , 

Quitoque : Inyehuatly quito : Huelnicxiti- 
huiz inicaltzin Dios, can eilhuitica occeppa 
niquetzaz. 

Niman huelmoquetz inhuey teopixqui, qui- 
molhuili intecuyo: Atle icticcuepa, atle icti- 
quinnanquilya inmohuicpa quitohua y, intlein 
quineltilya ? 

Inyehuatzin tecuyoJ. X. canmocauhtzino. 
Inhuey teopixqui quimolhuili: Nimitznahua- 
tya itencopatzinco indios incemicac monemi- 
tya, huelmelahuac xitechilhui , aco tehuatl 
intiXristo , intipiltzin Dios. 

Intecuyo quimolhuili : Caotiquito. Cai- 
naxcan nelli niquitohua namechilhuya, qui- 
nanquittazque inichpuchtli iconetzin imayec- 
campa metztiyez indios, mixtitlan hualmo- 
huicaz. 

Inhuey teopixqui, iniquac oquicac, niman 
cencaquallan quitzatzayan initilma, quito : 
Hueloquichicoito ind/os;tleinocticnequi, tlei- 
pampa octiquintemozque tlaneltilyani? Cao- 
anquicacque cenca huey inicoquichicoito in- 
dios. 




57. At Judcei postquam tenuissent Domi- 
num, duxerunt eum apud Caipham princi- 
pem sacerdotum , ubi convenerunt principes, 
seniores et Scribce. 

58. Petrus autem a longe sequebatur Do- 
minum; et pervenit usque in domum prin- 
cipis sacerdotum. Ingressus in domum Cai- 
phce , sedebat cum his qui erant in clomo , 
ut videret quid fieret Domino. 

59. Omnes principes et sacerdotes conve- 
nerunt meditantes, et qucerentes falsum te- 
slimonium contra Dominum J. Ch., ut pos- 
sent eum morti tradere; 

60. Sed nihil apparuit , quamvis multi 
mendaces accusavissent, et falsi testes acces- 
sissent. Novissime autem venerunt duo falsi 
testes , 

61. Dixerunt: Hic dixit:Possum deslruere 
templum Dei, et triduo recedificare illud. 

62. Confestim surrexit princeps sacerdo- 
tum, et dixit Domino: Nihil opponis , nihil 
respondes ad ea quce adversum ie clicunt hi, 
et quce testificantur? 

63. Ipse Dominus J. Ch. tacebat. Prin- 
ceps sacerdotum ait illi; Ego prcecipio tibi 
per Deum semper vivum, ut sincere nobis 
clicas, si tu es Christus, Filius Dei. 

64. Dominus ait illi: Tu dixisti. Nunc 
enim amen clico dico vobis, videbitis Virginis 
Filiwm a dextris sedentem Dei, el in nube 
venientem. 

65. Princeps sacerdotum , ut audivit, sta- 
tim valde iratus scidit vestimenla sua, di- 
cens: Blasphemavit in Deum; quid adhuc 
egemus, quid adhuc qucerimus testes? Au- 
distis enim magnam blasphemiam suam. 



• 






->■■ 300 






Quenanquitta?Inyehuantin quitoquc: Ma- 
miqui , cahuel oquimomaceuh inmiquiztli. 

Niman icquimochichilique, auh incequin- 
tin quimixquimilhuique, quimixtlatzinilique, 

Quimolhuilyaya: Xristoe , aco nelli ti- 
propheta, tlaxitechilhui aquin omitzixtlaca- 
tzini? 

InPedro quiyahuac itualco catca : auh ce- 
tlacatl cihuatl tlacotli ompan ipanacito, quil- 
hui: Intehuatl canoitlan tinenca, canoitlan 
ticatca inJesus inGalilea ichan. 

Auh inyehuatl amo quimomachitocac in- 
tecuyo inixquichtin oncan catca quito: Amo 
nicmati tlein tiquitohua. 

Auh inPcdro niman hualquiz tlatlapolo- 
yan, nocuel cetlacolli cihuatl quittac. Inici- 
huatl inyehuantin oncan catca quimonilhuili: 
Inin canoitlan nenca inJesus Nazareno. 

Auh inyehuatl nocuel ica Juramento amo 
quimomachitoca intecuyo , canquito : Caa- 
mo niquiximati. 

Canachitonca innoncan catca cequintin 
intlan onyaque , quilhuique inPedro: Caca- 
nelli notehuatl itlan otinenca, cahuelictineci 
inmotlatol. 

Auh nimaya iccenca motenquauhtilyaya, 
quitohuaya : Canelli namechilhuya ipaltzinco 
mdios, caniman amo niquiximati inanquite- 
nehua. Icniman tzatzic mcastillan huexolutl. 

InPedro niman quilnamic initlatoltzin te- 
cuyo, inquimolhuilica: Inayamo tzatzi in- 
huexolutl , expa amo tinechmomachitocaz. 
Niman quiyahuac hualquiz, cenca mocho- 
quili. 

Auh motlathuic, intlatoquc inhuehueintin 
teopixque niman icatzinco moccntlalique , 
icatzinco mononotzque inquenin huclquimo- 
mictilizque. 



66. Quid vobis videtur? Illi dixerunt: 
Moriatur , quia reus est nwrtis. 

67. Tunc expuerunt in eum , et quidam 
palmas in facicni ejus dederunt , colaphis 
eum ceciderunt, 

68. Dieentes: Christc, si profecto tu es 
Propheta, dic nobis quis te percussit? 

69. Petrus foris in atrio erat: et qucedam 
ancilla accessit adeum, dicens:Et tu simul 
ibas , tu quidem eras cum Jcsu Galilwo. 

70. At ille se nescire Dominum omnibus 
qui illic erant dixit: Nescio quid dicis. 

71. Petrus autem tunc exivit januam, et 
alia ancilla vidit eum. Ilcec mulier ad UIos 
qui ibi erant inquit: Et hic erat cum Jesu 
Nazareno. 

72. Et ille iterum cum juramento negavit 
Dominuni, dicens: Quianon novi liominem. 

73. Post pusillum aliqui ex illis qui ibi 
stabant venerunt ad euni, et dixerunt Petro : 
Vere et tu cum illis cras, nam manifestum 
te facit loqueki tua. 

74. Et tunc magis detestabatur , et dice- 
bai: Quia vere dico vobis per Deum, nun- 
quam novi quem dicitis. Et eontinuo cantavil 
hispanus gallus. 

75. Petrus statim recordatus est verbi Do- 
niini , quod dixeral : Antequam cantet gal- 
lus , ter me negabis. Et foras cgressus cst , 
flevil amare. 

Cap. XXYll. \ . Mane autem facto, principcs 
sacerdolum et seniores convenerunt , et con- 
silium inierunt quomodo posscnt ewn morti 
tradere. 



301 



Auh inyehuatzin mailpityuh inycquimo- 
huiquilya ichan tetlatzontcquilyani Pontio 
Pilato. 

Auh inychuatl Judas intemac quimotla- 
xili tecuyo, iniquac oquiltac caotlatzonte- 
quililuc, cenca moyolcoco, incempohualli 
onmatlactli tomines occeppa quinmacato in- 
huehueintin teopixque, yuan intlatoque, 

Ouimilhui : Cenca onitlatlaco , inamomac 
onictlaz qualli iyollo. Inyehuantin quihualil- 
huique: Quentopan? Quentimitztocuillahuiya? 
Aco otitlatlaco, tehuatl ticmati. 

Inteocuitlatl cateopan conchayauh, tiquiz; 
nimaya icmoquechmecanito mopiloto. 

Auh inteopixque concuique inteocuitlatl , 
quitoque: Aocmo monequi teopan mopiaz, 
inoncan mopia huentli, yehica miquizpatiyoll, 
ezpatiyutl. 

Mononotzque, quitoque : Maicmocohua 
inimil ^oquichyuhqui, oncan tocazque hue- 
catlaca motolinva. 

Ipampa y inJudiome inmili quitocayuti- 
que Acheldemach, quitoz nequi ; mil miquiz- 
patiyutl, ezpatiyutl ; inaxcan mochipa yuh 
yitollo. 

Iquac oneltic inquitotya Hicremias pro- 
pheta: Oquicuique incempohualtetl onmatla- 
ctli iztac teocuitlatl innipatyuh namacoc, in- 
quicouhque Judiome, 

Iquicouhque imil coquichyuhqui, cayuh 
motlatlalili tecuyo, inyuh nopan mochihuaz. 

Auh intecuyo inoyixpan conmoquechilique 
Pilato , niman quimotlatlanili, quimolhuili: 
Cuix nelli tehuatl tintlatocauh Judiome? In- 
tecuyo quimolhuili : Catehuatl tiquitohua. 

Auh inhuehueintin teopixque, yuan intla- 
toque inhuehuetque iniquac quimoteixpan- 
huilyaya, tecuyo at!e quimitalhui, icccnca 
tlamahuicohuaya Pilato. 



2. Et illum vinctum adducebantin do- 
mum judicis Pontii Pilali. 

3. Judas autem qui tradidit Dominum , 
quum vidisset quia damnatus esset , pami- 
tenlia ductus, viginti et decem argenteos 
rursus tulit principibus sacerdotum, et senio- 
ribus , 

4. Dicens: Magnopere peccavi, in manus 
vestras tradidi juslum. llli responderunt: 
Quid ad nos? Quid nobis tua intersunt? An 
peccaveris , tu nosti. 

5. Argento in templo projecio , exivit; et 
siatim abiens laqueo se suspendit. 

6. Sacerdotes aulem acceperunt pecuniam, 
dixerunt: Non licet in templo cam serbare, 
ubi serbantur oblationes, quia mortis pretium, 
sanguinis pretium est. 

7. Et inito consilio , dixerunt: Emamus 
cum ea agrum figuli, ubi sepeliemus advenas 
pauperes. 

8. Propter hoc Judcei agrum itlum voca- 
verunt Acheldemach , id est: ager pretium 
morlis, pretium sanguinis; et nunc semper 
sic vocatur. 

9. Tunc impletum esl quod dixerat Jere- 
mias propheta: Aceeperunt viginti et decem 
argenteos pretium appretiali, quod apprelia- 
verunt Judoei, 

10. Et emerunt agrum figuli, quoniam 
sic constituit Dominus , sicut mihi fiet. 

1 1 . Quum autem adduxissent Dominum 
ante Pilalum, statim interrogavit eum , di- 
cens: Numquid vere tu es rex Judo3orum? 
Dominus dixit illi: Tu dicis. 

1 2. Porro principes sacerdotum et scniores 
populi quum accusarent eum, Dominus nihit 
respondit , iia ut summopere miraretur Pi- 
latus. 











! 





1 



U i 









302 



Iniquac ilhui quixtitihuiya Judiome yuh- 
quitlali intlatzontequini inaltepetl quipacho- 
hua incetlacatl, quicaz tlaocoliloz, yehuatl 
inaquin quimaquixtiznequya Judiome. 

Iniquac y cetlacatl cencahuey tlahueliloc 
ilpitoya, itoca Barabas. 

Inmocentlalique Judiome, quinhualilhui 
inPilato: Aquin anquinequi inquicaz intlao- 
coliloz ; cuix yehuatl inBarabas , cuixnoe in- 
Jesu inmotenehua Xristo? 

InPilato huelquimatya, cacannexicoliztica 
inmac oquitlazque. 

InPilato inoomotlali icpalpan inoncan tla- 
tzontequya, hualla yuan ininamic, quilhuico: 
Macaquenxicchihua , macamo xictlatzonte- 
quili inqualli iyollo ; cainaxcan nocochpa mi- 
yectlamantli ipampa oniquihiyohui. 

Inhuehueintin teopixque yuan inoccequin- 
tin huehuetque cenca quitlatolmacaya inma- 
cehualtin , inic yehuatl quitlanizque inic 
quixtiloz Barabas , auh intecuyo J. X. mi- 
ctiloz. 

InPilato yenoceppa quimilhui : Huelxiqui- 
tocan imomextini ac yehuatl inanquinequi 
tlaocoliloz? Quilhuique: inBarrabas. 

InPilato quimilhui : Auh tleinipan mochi- 
huaz inJesu, inmotenehua Xristo? 

Mochintin quitoque.Mancruztitech mama- 
cohualtilo. Ouimilhui Pilalo: Auh tlei qui- 
tlaco? Inyehuantin Judiome ilhuice tzatziya, 
quitohuaya : Macruztitech mamacohualtilo. 

InPilato iniquac yequitta, caniman an- 
huelquincuepilya , canye ilhuice mocomo- 
nyaya, niman conitlan atl, imixpan icmo- 



15 ( 4 ). Per diem solemnem solebat Judceis 
tradere judex civitatis gubernator unum ho- 
minem, ut absolveretur , illum queni salvum 
voluissent Judaii. 

16. Tunc quemdam insignem malefacto- 
rem habebat vinctum , qui dicebatur Ba- 
rabbas. 

17. Congregatis Judceis , dixit illis Pila- 
lus: Quem vultis dimitlam, absolvam; num 
Barabbam , an Jesum qui dicitur Christus? 

18. Pilatus sciebat , quod per invidiam 
tradidissent eum. 

19. Quum Pilalus sederet pro tribunali , 
venil et mulier sua , dicens : Vide quod agis, 
noli condemnare justum ; hodie enim per 
somnium multa propter eum passa sum. 

20. Principes sacerdotum et alii seniores 
persuadebant populis , at peterent salvum 
fieri Barabbam , Dominum autem J. Ch. in- 
lerfici. 

21. Pilatus iterum dixit: Pronuntiate de 
his cluobus quem vullis vobis dimitti? Dixe- 
runt : Barabbam. 

22. Dixit illis Pilatus: Quid igilur faciam 
de Jesu, qui dicitur Christus? 

23. Omnes dixerunt: Crucifigatur. Ait 
illis Pilatus: Quid enim mali fecit? Ipsi Ju- 
dwi und voce clamabant , dicentes: Crucifi- 
gatur. 

24. Pilatus quum vidisset , quia continuo 
■repulsabant eum, el unanimiter tumullua- 

bant, acceptd aqud, coram Judceis lavit ma- 



(1) Quoniam versiculi 13 ct 14 repetitioncm continent antecedentium fortasse omissi fuerunt eonsulto ab 
intcrprcle mexicano. 



303 



matequi Judiome, quito: Amo nehnatl no- 
tlatlacol inimiquiz inyezco inamotlatlacole 
J. X. ; amehuantin anquimati. 

InJudiome mochintin quitotiquizque: In- 
yezco , inimiquiz mantehuantin totlatlacol , 
yuan intopilhuan. 

InPilato nima iquicauh quitlaocolli inBar- 
rabas; auh intecuyo J. X. iniquac omeca- 
huitecoc inmacquihualcauh inyehuantin, inic 
quimamacohualtizque. 

Initiyacahuan Pilato inconmotzitzquilique 
tecuyo inoncan tlatzontecoyan , nimaniquac 
quinnechicoque intetlaihiyohuiltyani ; 

Oncan quimopetlahuilique, conmaquilique 
centetl chichiltic tilmatli ; 

Niman ya icquiyahuallalya inxocohuiztli, 
yuhquima icpac xochitl , inquitlalique icpac- 
tzinco caquique tecuyo, yuan imayeccam- 
patzinco contecaque acatl. Ixpantzinco mo- 
tlatlanquaquetzaya , icatzinco mahuiltyaya , 
quimolhuilyaya: Nopiltzintzine , intintlato- 
cauh Judiome, maximopaquiltitye. 

Inoconitaque y, niman iconmichichilya- 
ya, yuan quicuiltihuetzya inacatl, ic conmo- 
quahuitequilyaya. 

Inoicatzinco onmahuiltique , conmocuitili- 
queinchichiltic tilmatli, occeppa conmoquen- 
tilique initilmatzin, quihualmoquixtilique, 
niman yeicquimohuiquilya incruztitech qui- 
momamacohualtiliti. 

A.uh inohualquizque inyehuantin huicotli- 
ca, quinamique cetlacatl itoca Symon Cire- 
neo, conanque inicoc yehuatl quinapaloz 
inicruz tecuyo. 

Inoonacito inoncan itocayocan Golgotha, 
oncan tepeuhcoc quaxicalli , 

Niman conmitilique vino chichicatl tlane- 
lolli. Inoquimomachiti inchichic, amoquimiti. 



nus suas, dicens: Non ego reus ero effun- 
dens sanguinem innocentis J. Ch.; vos vi- 
deritis. 

25. Judwi omnes clamaverunt : Sanguis 
ejus, mors ejus super nos , et super filios 
nostros. 

26. Pilatus stalim dimisit illis absolutum 
Barabbam; Dominum autem J. Ch. flagel- 
latum tradidit in manus eorum, ut crucifige- 
rent eitm. 

27. Milites Pilati postquam duxissent vin- 
ctum Dominum in prwtorium, congregave- 
runt tortores; 

28. Ibi exuerunt eum, et induerunt eum 
coccinea vesle ; 

29. Inde pleclerunt coronam de spinis , 
tamquam de floribus, et imposuerunt super 
caput Domini , et in dextera ejus posuerunt 
arundinem. Ante eum genua flcciebant , et 
illudebant ei , dicentes: Domine mi , tu rex 
Judceorum, ave. 

30. Et post hcec, expuebant ineum, et ac- 
cipiebant arundinem, et percutiebant caput 
ejus. 

31. Postquam illuserunt ei, exuerunteum 
coccined chlamide, iterum induerunt eutn 
vcslimentis ejus , eduxerunl eum , et statim 
duxerunt ad cruciftgcndum eum. 

32. Dum autem exibant per viam, inve- 
nerunt liominem nomine Simonem Cxjre- 
nceum , et angariaverunt ut tolleret crucem 
Domini. 

33. Poslquam pervenissent in locum, qui 
dicitur Golgotha , quod est mons Calvarice, 

34. Dedcrunt ei bibere vinum cum felle 
mistum. Et quum gustasset fel, noluit bibere. 



■ 



i 




304 



Inoconmomamacohualtilique tecuyo, qui- 
momamacaque initilmatzin, icmotlatlamani- 
lique, inic neltiz inquitotya David propheta : 
Quimomamacaque nolilma, auh inotilma ic- 
motlatlamanilique. 

Intiyacahuan oncan motlalique quimopia- 
lyaya intecuyo. 

Cruztitech ipactzinco conmanque tlacui- 
lolli, oncan icuilyuhti catca intleipampa mo- 
miquili. Hic est J. N. R. J. Yehuatli inJesu 
Nazareno intlatocauh Judiome. 

Noiquac omentin ichtecque itlantzinco 
quinmamacohualtique necocmamanca , ce 
iyeccampatzinco, ce iyopucheopatzinco. 

Inye cruztitech momamacohualtiticac te- 
cuyo, inyehuantin Judiome inoncan ixpan- 
tzinco quicaya, moquatlaztihuiya icatzinco 
tlatelchihuaya , 

Conmolhuilyaya : Tlaoque, xoconxitini 
incaltzin Dios , incan eilhuitica tiquetzaz, 
maximomaquixti; intlanelli tipiltzin Dios , 
xihualtemo cruztitcch. 

Auh inychuantin huehueintin teopixque, 
yuan inoccequintin tlatoque huehuetque 
yuan intlamatini noicatzinco camanalohua- 
ya, icatzinco tlatelchihuaya, quitohuaya: 

Incequintin oquinmaquixti, inyehuatl a- 
huelmomaquixtya; intlanelli intlatocauh Ju- 
diome, manhualtcmo cruztitech, icticnello- 
cazque toyollo pachihuiz. 

Itech omotemachitinen mdios; inaxcan in- 
tlaquinequi, maquimaquixti; cainyehuatl qui- 
totinenca: Nipiltzin Dios. 

Imchtecque itlantzinco manca eanoyuhqui 
icatzinco tlatclchihuaya. 

Inyc ncpantla tonatyuh nohuiyan tlayo- 
hua timoman incemanahuac , quiniquac tla- 
nez inyahuel omopilohua tonatyuh. 



35. Postquam autem crucifixerunt Domi- 
num, diviserunt veslimenta ejus, sorlem mit- 
tenies , ut impleretur quod dicebat David 
prophela: Diviserunt sibi vestimenta mea, et 
super veslimenta mea miserunt sortem. 

36. Milites ibi sedenles servabant Domi- 
num. 

37. Super crucem imposuerunt inscriplio- 
nem, ubi scriptum erat propter quod mor- 
tuus erat. Hic est J. N. R. J. Hic est Jesus 
Nazarenus rex Judieorum. 

38. Tunc etiam duo latrones cum eo cru- 
cifixi sunt utrinque , unus a dextris , unus 
a sinistris. 

39. Dumpendebate cruce Dominus, Ju- 
ckei qui ante illum transibant, moventes ca- 
pita sua blasphemabant eum, 

40. Dicentes: Eja, qui destruis templutn 
Dei, et in triduo illud recedificas, salva te- 
metipsum : si vere fdius Dei es, descende de 
cruce. 

41. Et ipsi principes sacerdotum , et alii 
seniores populi et Scribce similiter irridebant 
ei, et blasphemabant eum , dicentes: 

42. Alios salvos fecit, seipsum non potest 
salvum facere; si vere rex Judceorum est , 
descendat de cruce, et tolo corde credemus ei. 

43. Confidit in Deo; nunc si vult, liberet 
eum; ipse enhn dixit: Ego sum filius Dei. 

44. Lalrones qui cum eo erant similiter 
improperabant ei. 

45. A sexla autem hora undique tenebrw 
facke sunt superterram, usque ad occasum 
solis. 



305 



Auh inayamo huelomopilohua tonatyuh, 
cenca tlaquauh hualmotzatziti intecuyo J. X., 
quimitalhui: Heli, heli, lamazabathani , qui- 
toz nequi: Noteouhe, noteouhe, tleipampa 
inotinechmocahuili ? 

Innoncan manca cequintin quitohuaya: 
Inin Helias inquinotza, inquitzatzilia. 

Niman cetlacatl mollalotiquiz quicuitihue- 
tzito vinagre cenca xococ , conchichihualti 
yuhquin ichpopulli itoca spongia, acatl itech 
contlali, conmopachichinaltilyaya tecuyo. 

Incequintin canquitlacahualtique, quilhui- 
que: Tlaucxicahua tlatiquittacan , aco hual- 
laz inHelias quimaquixtiquyuh intecuyo J. X. 

Yenoceppa cenca hualmotzatziti , niman 
quiz iniyollyatzin. 

Auh inomomiquilitzino tecuyo, intilmatli 
iniquixtlapachihuiya teopan niman tlacotza- 
yan huelnalquiz, yuan tlallolin, intetl tla- 
tlapan, 

Miyec tlatatactli intepetlacalli innoncan 
onoca mimicque tlatlapan, miyequintin in- 
sanclome innomomiquilica innacayo muzcalli. 

Iniquac omuzcalitzino tecuyo J. X., hual- 
laque inoncan Hierusalem incenca qualli in- 
cenca mahuiztic altepetl, miyequintin quin- 
mottitique. 

Cetlacatl yaotachcauh, Centurio, yuan 
inoccequintin quimopialyaya tecuyo , ino- 
quittaque cenca yetlallolini , yuan occequi 
temamauhti yemochihua , cenca momauhti- 
que, quitoque: Inin huelnelli Dios ipiltzin 
catca. 

Nomiyequintin cihuatzitzintin ompa catca 
canachi hueca, quimotztiliti catca intecuyo 
ompa huallaque inGalilea; yehuantin inqui- 
momaquilyaya itettzinco monequya. 



46. Et antequam occideret sol , magna 
voce clamavit Dominus J. Ch., dicens : Eli , 
Eli, lammasabacthani , qnod signifcat: Deus 
meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me? 

47. Ibi erant quidam dicentes: Iste Eliam 
vocat, clamat. 

48. Continuo unus ex eis currens accepil 
acetum valde acidum, implevit veluti stupam 
nomine spongiam, arundini imposuit eam, 
et dabat sugere Domino. 

49. Cwteri qui secessi stabant , dixerunt: 
Sine videamus, an veniet Elias ad liberandum 
Dominum J. Ch. 

50. Iterum voce magna clamavit, etemisit 
spiritum. 

51. Quum autem mortuus est Dominus, 
velum quod tegebat templum repente in duas 
partes scissum esl, et terra mota est, et petrw 
scissce sunt , 

52. Multa sepulchrorum monumenta in 
quibus jacebant mortui scissa sunt, mulla 
sanctorum qui dormierant corpora surrexe- 
runt. 

53. Postquam resurrexit Dominus J. Ch., 
venerunt in Jerusalem sanctam insignem ci- 
vitatem, multis apparuerunt. 

54. Quidam dux mililum , Centurio , et 
alii qui custodiebant Dominum, viso terrce 
motu cl aliis terribilibus quo3 fiebanl, valde 
timuerunt, dicentes: Iste vere Filius Dei erat. 



55. Etiam mulke muMeres erant ibi a 
longe, qice secutce erant Dominum venientes 
a Galikea; ipsce ministrabant ei qucecumque 
volebat. 

59 




i 







: 



->- 306 



Oncan tetlan catca inMaria Magdalena , 
yuan inMaria Jacob, yuan ininantzin Joseph, 
yuan ininantzin ipilhuan Zebedeo. 

Auh inyeyohua, cetlacatl mocuiltonohuani 
ompa ichan inArimathia, itoca Joseph, cano- 
itlamachtiltzin catca intecuyo J. X. , 

Ixpan yaqui inPilato quillatlauhlito qui- 
tlanilo ininacayotzin tecuyo J. X. ImPilato 
hualcezqui tlanahuali inic macozinacayotzin. 

Joseph, inoconmanili inacayotzin, iztac 
tilmatzintli iconmoquimilhui. 

Oc yancuic intepetlacalli inoncan quimo- 
tequili intexcalli itechquicoyonica. Cenca 
huey tetl inicconmotzacuih , niman yaqui. 

Auhoncan catca inMaria Magdalena, yuan 
inocce Maria quixnamicti catca intepellacalli. 



56. Inter eas erat Maria Magdalene, et 
Maria Jacobi, et mater Joseph , et mater 
fdiorum Zebedwi. 

57. Quum autem sero factum essel, qui- 
dam homo dives ab Arimathtea , nomine Jo- 
seph, qui et discipulus erat Domini J. Ch., 

58. Accessit acl Pilatum et petiit ab eo 
corpus Domini J. Ch. Piiatus annuens prw- 
cepit dari corpus. 

59. Joseph, accepto corpore , in afba sin- 
done invoivit illud. 

60. Et in novo monumento posuil ex rupe 
exciso. Magnum saxum ad ostium advolvit, 
et abiit. 

61. Ibi aulem erant Maria Magdalene , 
et altera Maria sedenles contra monumentum. 



EVANGELIUM 



Inimoztlayoc inoquiz parasceve , inhue- 
hueintin teopixque yuan inphariseome mo- 
centlalique, yixpan yaque inPilato, 

Quilhuique : Nopiltzitzine , quinotiquilna- 
micque inyehuatl tetlapololtyani, inayamo 
miqui, quito: Iniquac nimiquiz, eilhuitica 
occeppa ninozcaliz. 

Maximotlanahuatilli , inoncan otococ ma- 
eilhuitl tlapialo, mahuallati quihualichtectin 
initlamachtilhuan , inic catepan quiteilhuiz- 
que, caomozcali inintlan mimicque; caoc- 
cencahuey netlapololliliztli mochihuaz. 

InPilato quinhualilhui: Cayequalli, caon- 
cate inamo tlapixcahuan; xihuiyan , matla- 
pialo inyuh anquimati. 

Inyehuantin niman yaque, huelquimachi- 
yotique intepetlacalli , yuan oncan quintlali- 
que tlapixque. 



62. Allerd die post Parasceven, principes 
sacerdotum el Phariswi eonvenerunt, et pe- 
tierunt Pilalum, 

63. Dicentes: Domine mi, recordati sumus 
quia ille seductor, antequam moriretur, dixit: 
Quum mortuus ero, tertid die resurgam. 

64. Jube ergo locum ubi sepultus est per 
tres dies custodiri, ne veniant furare eum 
discipuli cjus, ut inde dicant, quia surrexit 
a mortuis; hic enim maximus error erit. 

65. Pilalus ait illis: Justum est, habetis 
vestros custodes; ite, custodite sicut scitis. 

66. Illi ergo abierunt, signaverunt sepul- 
chrum, et ibi posuerunt cuslodes. 



(1) Ita Codex; vcrumtamcn sequitur idem Caput ejusdcm Evangelii s. Matthsei, absque interruptione. 



Noteiccahuane, xicchipahuacan inamone- 
miliz, inic huelyancuic yaz amoyollo, huel- 
xichipahuaca nemican.Canelli intecuyo J. X. 
tohuentzin omochyuh. 

Ipampa inaxcan matictopaccacelilican, amo 
ipan inyahuecauh nemiliztli, amono ipan in- 
tlatlacolli yuan tlahuelilocayutl , canipan in- 
chipahuaca nemiliztli, yuan neltiliztli. 



Inoquiz sabbato, inyehuantin Maria Mag- 
dalena, yuan Maria Jacobi , yuan Maria Sa- 
lome quimocohuique centlamantli pahatl 
cenca tlacotli, icquimomamatilhuizquya te- 
cuyo J. X. 

Auh niman imuztlayoc cenca oc yohua- 
tzinco yaque inompa onoca tepetlacalli , o- 
hualquiz tonatyuh. 

Auh icmononotztihuiya , quimolhuyaya : 
Ac techiquaniliz intetl inictzacui? 

Auh inontlachixque inconittaque canchico- 
mani intetl inictzacuiya, cacencahuey catca. 

Auh inocallacque innonca onoca tepetla- 
calli, quittaque ce telpuchtli tlamayeccampa 
catca, cenca iztac cenca chipahuac initlatqui 
inquimaquyaya , auh cenca momauhtique. 

Auh inyehuatl quimiihui : Macamo ximo- 
mauhtican : cainanquimotemolya inJesu na- 
zareno incruztitechomamacohualtiloc; omoz- 
calitzino, ayac nican metztica; maxiquittacan 
canican inoquimotoquilica. 




IN DIE SANCTO PASCDJl. 



EPISTOLA AD CORINTHIOS I 

Caput V. 



7. Mei fratres, expurgate vilam vestram 
ut omnino novum ftat cor vestrum, et caste 
vivatis. Etenim vere Dominus J. Ch. hostia 
noslra factus est. 

8. Itaque modo recipiamus eum , non in 
veteri vita, neque in peccato et nequitie, sed 
in sincerilate et veritale. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHjEUM. 



Caput XVI. 

1. Quum transisset sabbatum, Maria Mag- 
dalene et Maria Jacobi, et Maria Salome 
emerunt quodam balsamum valde pretiosum, 
ut ungerent Dominum J. Clt. 

2. Et alterd die valde mane veneruni ad 
locum monumenti , orto jam sole. 

3. Et invicem loquentes, dicebanl: Quis 
revolvet nobis lapidem ab ostio? 

4. Et respicientes viderunt revolutum la- 
pidem ostii, quippe ingens erat. 

5. Et quum introivissent in iocum monu- 
menti, viderunt juvenem in dextris sedentem, 
valde candidam et mundam stolam induen- 
tem, et multum timuerunt. 

6. Ille aulem dixit illis: Notile expave- 
scere: quoniam quceritis Jesum Nazarenuni 
crucifixum; resurrexit , nemo hic est; videte 
locum ubi sepeliverunt eum. 




308 



Auh inaxcan ximohuicacan, xiquilhuili in- 
Pedro, yuan inoccequintin itlamachtilhuan, 
caachtopa ompa mohuicaz inGalilea ; ompa 
anquimottilizque, inyuh amechmolhuili. 



7. Nunc igilur ile, dicite Petro et cceteris 
discipulis ejus, quia prcecedit vos in Gali- 
lceam; ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. 



DOMINICA I.' POST PASCHA. 



EPISTOLA B. JOHANNIS I." 

Caput V. 



I I 



Noteiccahuane , inixquichlin otlacatque 
itechpatzinco Dios, quipanahuya incemana- 
huac; auh inic huelpanahuillo ccmanahuac, 
cayehuatl intotlaneltoquiliz. 

Auh aquin huelquipanahuya cenianahuac? 
Cuixamo yehuatl inhuelquineltoca caintecu- 
yo J. X. huelnelli ipiltzin Dios? 

Yehuatzin intecuyo J. X. inatica yuan 
eztica otechmomaquixtillico ; amocaniyo ati- 
ca, canoyuan atica yuan eztica. Auh inye- 
huatzin Spiritu sancto tlaneltilya, caintecuyo 
J. X. neltiliztli. 

Cayeintin intlaneltilya inilhuicatlitic; ye- 
huatl intetatzin , tepiltzin , yuan Spiritu san- 
cto; auh inimeyxtini cance. 

Auh intlalticpac noetlamantli intlaneltilya: 
yehuall mspiritu, atl, yuan eztli ; inin etla- 
mantli canccntlamantli. 

Intla ticcui ininllaneltiliz inllalticpactlaca, 
initlaneltililitzin Dio s caoccencahuey; yehica 
cainitlaneltilililzin Dios, caoccencahuey, ca- 
yehuatl inicmollanellilili initechpa itlacopil- 
tzin. 

Cainaquin huelquimoneltoquitya inipiltzin 
ndios , icneci cayeitetzincoca initlaneltilili- 
zin Dios. 



4. Mei fralrcs, omne quod nalum est ex 
Deo , vincit mnndum; id autem a quo vin- 
citur mundus, esl fules nostra. 

5. Quis est qui vincit mundum? An non 
ille qui credit quoniam Dominus J. Ch. est 
vere Filius Dei? 

6. Ipse Dominus J. Ch. per aquam et 
sanquinem nos salvos fecit; non solum in 
aquu, sed etiam in aqua et sanguine. Et ipse 
Spiritus Sanctus testificatur , quoniam Do- 
minus J. Ch. esl veritas. 

7. Quoniam tres sunt qui testimonium 
dant in coelo; Pater, Filius et Spiriius San- 
ctus; et hi tres unum sunt. 

8. Et in terra quidem tres sunl qui dant 
tesiinionium : Spiritus, aqua et sanguis; et hi 
tres unum sunt. 

9. Si accipimus testimonium hominum , 
testimonium Dci majus est; quoniam hoc est 
testimonium Dei , quod majus esl, quoniam 
ipse testificatus est de Filio suo. 

10. Qui crcdit in Filium Dei , manifestat 
in semelipso testimonium Dei. 






309 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac omozcalitzino tecuyo J. X., cecni 
yeyohuac caltic mocentlaliti catca, auh no- 
huiyan tzaucticaya incalli , yehica caquimi- 
macacya inJudiome; hualmohuicac intecuyo 
J. X., yuan innepantla moquetzinoto, yuan 
quinmolhuili : Maamotlane intlamatcayeliztli. 

Auh inoquimitalhui , nirnan quinmottitili 
inimatzin yuan iniyomotlantzinco. Auh in- 
apostolome, inoquimottilique tecuyo , cenca 
papacque. 

Yenoceppa quinmolhuili intecuyo : Maa- 
motlane intlamatcaveliztli. Inquenin onech- 
hualmihuali notlacotatzin, inaxcan cannoyuh 
namechnihualya. 

Iniquac oquimitalhui y tecuyo, niman in- 
pan motlalpichili, yuan quinmolhuili : Maxic- 
mocelilican mspiritu sancto. 

Inaquique anquinpopolhuizque intlatlacol, 
huelpolihuiz; auh inaquique amo anquinpo- 
polhuizque intlallacol, amo polihuiz. 

Auh inThomas inmolenehua didimo , in- 
intechpohuiya matlactin omomen apostolo- 
me, amo intlan catca iniquac hualmohuicac 
tecuyo J. X. 

Auh inoccequintin apostolome quilhuique: 
Otictottilique intecuyo. Auh inyehuatl can- 
quiinilhui: Intlacamo niquittaz inoncan te- 
puztica quitetetzotzonque imatzin, yuan in- 
tlacamo oncan noconaquiz nomapil inoncan 
acticaca tepuztli , yuan intlacamo oncan no- 
conaquiz noma iniyomotlantzinco , amo ni- 
tlanelnocaz. 

Auh yenoceppa ichicueilhuiyoc inoncan 
calli cencatca initlamachtilhuan, yeoncan in- 



Caput XX. 

19. Postqnam resurrexit Dominus J. Ch., 
separate noctu domi congregali erant ( disci- 
puli) , et ubique clausa erat domus, quoniam 
metuebant Judceos; venit Dominus J. Ch., 
et in medio eorum slelit, et dixit illis: Sit 
vobiscum pax. 

20. Et quum hoc dixisset, statim ostendit 
eis manus et latus. Et Aposloli, quum vidis- 
sent Dominum , valde gavisi sunt. 

21. Iterum dixit illis Dominus: Sit vo- 
biscum pax. Quemadmodum misit me Pater 
meus, nunc ego mitto vos. 

22. Quum dixisset hoc Dominus , statim 
insufflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum 
Sanclum. 

23. Quorum remiseritis peccata , remit- 
tcntur; et quorum non remiseritis peccata , 
non remitlentur. 

24. Thomas autem qui dicilur Didymus, 
qui erat ex duodecim Apostolis, non erat cum 
eis quando venit Dominus J. Ch. 

23. Igitur alii Apostoli dixerunt ei: Vi- 
dimus Dominum. At ille dixit: JSisi videro 
fixuram clavorum in manibus ejus, et nisi 
misero digitum meum in locum clavorum, 
et nisi misero manum meam in latus ejus , 
non credam. 



26. Et iterumpost octo dies in domo con- 
gregati erant discipuli ejus, et ibicum eis erat 





310 



tlan catca inThomas. Auh incalli tzatzaucti- 
caya; hualmohuicac intecuyo J. X., yuan 
innepantla moquetzino, quinmolhuili: Ma- 
amotlane intlamatcayeliztli. 

Niman conmolhuili inThomas : Nican xic- 
calaqui inmomapil, yuan xiquitta innoma; 
auh xiqualcui inmoma, xoconaqui inoyomo- 
tlan ; macamo inamotitlaneltoca , manhuel- 
xitlaneltoca. 

InThomas quimonanquilili, yuan quimol- 
huili intecuyo: Catehualzin nelli tinotlato- 
cauh, yuan tinoteouh. 

Auh intecuyo J. X. niman quimolhuili : 
Thomase, otitlaneltocac, yehica caotinechit- 
tac; quemachuel yehuantin inamo nechitta- 
que, canhuel onechneltocaque. 

Auh occenca miyectlamantli tlamahuicoli 
inquimochihuili tecuyo J. X. inimixpan 
itlamachtilhuan, inamo nican amoxpan omi- 
cuilo. 

Auh inin canixquich inomicuilo inic an- 
«juineltocazque, caintecuyo J. X. huelnelli 
ipiltzin indios; inic amotlaneltoquiliztica, ini- 
pampa itocatzin cemicac annemizque. 



Thomas. Domus autem clausa crat; venil 
Dominus J. Ch. , et stetit in medio eorum , 
et dixit: Sit vobiscum pax. 

27. Deinde dixit Thomw: Huc infer di- 
gitum tuum, et vide manus meas; et affer 
manum tuam, et mitte in latusmeum; noli 
esse incredulus , secl crede. 

28. Thomas respondil, et dixit ad Domi- 
num: Quoniam tu es vere Dominus meus , 
et Deus meus. 

29. Dominus aulem J. Ch. dixit ei: Tho- 
ma, tu credidisli , quia vidisti me; beati illi 
qui non viderunt me, et quidem crediderunt. 

30. Mulla quidem signa fecit Dominus 
J. Ch. in conspectu discipulorum suorum , 
quai non sunt in hoc libro scripta. 

31. Hcec autem omnia scripta suntut cre- 
datis , quia Dominus J. Ch. esl vere Filius 
Dei; ut credentes , in nomine ejus wternam 
habeatis vitam. 



*<as^ 



DOMINICA II.* POST PASCHA. 



EPISTOLA B. PEIRI I. 



Caput II. 



Motlacohuane , intecuyo J. X. topampa 
omotlaihiyohuilti, oamechcahuilitya machi- 
yutl , inic anquimonemiliztoquilizque. 

Cainyehuatzin atle tlatlacolli oquimochi- 
huili, atle teca necacayahualiztli oquimilalhui. 



21. Charissimi, Dominus J. Ch. pro nobis 
passus est, vobis relinquens exemplum , ul 
vesligia ejus sequamini. 

22. Quia ipse nullum peccatum fecit, nul- 
lum sermoncm subdolum pronuntiavit. 



-«- 311 



Inyehuatzin iniquac chicoitoloya, atle ic- 
quitecuepilyaya; iniquac tlaihiyohuiltilloya, 
anquen telchihuaya, amomomapatlaya; auh 
inyehuatzin caniyollocopatzinco imac motla- 
tzino inamo mellahuac ictetlatzontequilyaya. 

Inyehuatzin ipampa totlatlacol oquitlatza- 
cuilti ininacayotzin cruztitech; inic canti- 
quixcahuizque inqualli melahuac nemiliztli, 
intehuantin tlatlacoltica otimicca ; ixoxole- 
hualizlica otipatizque. 

Cainamehuantin inmacacan amichcame, 
oamixcuepca oancecenmanca, can inaxcan 
ihuictzinco oanmocuepque inamotepixcatzin, 
inamobispo inquimotlahuililya amanima. 



23. Ipse quum malediceretur , non repel- 
lebal; quum pateretur , non comminabatur ; 
et semetipsum libenter in manus tradebat 
illius qui injuste judicabal illum. 

24. Ipse propter pcccata nostra affixit 
corpus suum cruei; ut nos vivamus justitiw, 
nos peccatis mortui; cujus livore sanabimur. 



25. Vos enim eratis sicut oves erranles 
et dispersce , sed nunc conversi estis ad pa- 
storem vestrum, episcopum vestrum qui il- 
luminat animas vestras. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Inoc tlalticpac monemitya tecuyo J. X. , 
quinmolhuili initlamachtilhuan : Innehuatl 
niqualli nichcapixqui. Cainqualli ichcapixqui 
impampa miqui iniichcahuan. 

Auh incantlequehualli , inamo huelichca- 
pixqui, inamo huelichcahuan, iniquac quitta 
inyehuitz coyutl, anocomiztli, niman quin- 
cauhtiquica inichcame, yuan cholohua; auh 
incoyutl inichcame quincuitihuetzi, yuan 
quincecenmana. 

Auh intlequehualli ipampa incholohua, ye- 
hicacacan tlequehualli, amo cenca inpampa 
matequipachohua inichcame. 

Innehuatl niqualli nichcapixqui, yuan ni- 
quiximati innochcahuan, auh inyehuantin 
nonechiximati. 

Inquenin nechmiximachilya notlacotatzin, 
noyuh nicniximachilya inotatzin; auh in- 
pampa nimiqui innochcahuan. 



Caput X. 

11. Quum super terram viveret Dominus 
J. C/t., dixit discipulis suis: Eijo sum pastor 
bonus. Quoniam pastor bonus moritur pro 
ovibus suis. 

12. Mercenarius autem, qui non est pa- 
stor, cujus non sunt oves, quum videt ve- 
nientem lupum, vel leonem, stalim dimittit 
oves , et fugit; lupus auleni rapit oves , et 
dispergit eas. 

13. Mercenarius autem fugit, quia solum 
mercenariusest, neque soliciius estde ovibus. 

14. Ego sum pastor bonus, et cognosco 
oves meas, et ipsce cognoscunf, me. 

15. Quemadmodum novit me Pater meus, 
sic et ego agnosco Patrem meum; et ego mo- 
rior pro ovibus meis. 

















312 



Auh occequintin innochcahuan , inamo 
nican tepancalco mani; auh inyehuantin mo- 
nequi niquimanatyuh , niquinhualhuicaz ; 
auh quicaquizque inotlatol, inic mochintin 
nochcahuan cancentepancaltizque, auh cance 
tlacatl inichcapixqui yez. 



1 6. Et alias oves habeo, quce ex hoc ovili 
non sunt; et illas oportet me adducere et 
vocare; et audienl vocem meam, ut omnes 
oves mece fiunt unum ovile, et tantum unus 
pastor sit. 



DOMINICA III. a POST PASCHA. 



EPISTOLA B. PETRI V 



Notlacohuane, namechtlatlauhtya inma- 
yuhqui anhuecatlaca, inmayuhqui annenen- 
catzitzintin, xicmocahuallica initlanequiliz 
initlaelehuiliz amonacayo , inquiyaochihua 
nmanima. 

Manquallye inamonemiliz, huelximimat- 
tinemican inintlan tlateotocanime, inic ye- 
huantin incanamechicoytohua incanamech- 
tlahuelilocamati, niman icquimoyectenehui- 
hzque intecuyo clios , iniquac hualmohuicaz 
intecuyo. 

Ipampa y ixquich tlacatl xictlacamatican 
ipaltzincoin^'os; inaco hueytlatohuani ipam- 
pa catepanahuya; 

Inanoco cequinlin pipiltin inteyacana, ye- 
hica caixiptlahuan inhuey tlatohuani, oquin- 
hualmihuali, inic quintlatzacuiltizque tlahuc- 
liloque, yuan inic quinhuecapanozque, quin- 
mahuiztilizque inqualtin inyecnemilizceque. 
Cayuh quimonequiltya intecuyo clios, inic 
amoqualnemiliztica anquintentzaquizque in- , 
amozcalya inamimati. 

Caamo antlatlacotin, auh macamo icxaa- 
tlamatican , macamo itech ximotlamican in- 
amo tlaocoliloca , inic anquintelchihuazque 
inamechpachohua; macanyuhximoncmitican, 
inyuh monemitya innelli itetlaccollicahuan. 



Caput II. 

11. Mei charissimi, obsecro vos tamquam 
advenas, tamquam peregrinos, abstinete vos 
a desideriis carnis vestrce , quce militant ad- 
versus animam vestram. 

12. Sil bona vita vestra , conversamini 
honeste inter Gentes, ut in eo , quod detre- 
clant cle vobis tamquam cle malefactoribus , 
inde glorificent Dominum Deum, quum ve- 
nerit Doniinus. 

1 3. Propterea omnibus hominibus obedite 
propter Deum ; sive regi quasi prcecellenti; 

14. Sive aliis nobilibus quiprcesunt, quo- 
niam reprcesentant regem, qui misit eos, acl 
vindictam malefaclorum, ct ad exallationem 
etgloriam bonorum et justorum. 

15. Quia sie vult Dominus Deus, ut scin- 
ctci vitci vestrci obmutescere faciatis stultos 
et ignorantes. 

16. Non servi, neque estote subjecti, ne- 
que hauriie tollerantiam vestram , ita ut 
aspernatis eos qui vos regunt; sed ila vivile, 
sicut vivunt veri servi (Dei). 



-*- 31 
Mochi tlacatl xicmalniiztilican ; xicmocui- 
tlahuican innenepantlaoollaliztli ; xicniimaca- 
xilican intecuyo dios; noxicmahuiztilican 
huey tlatohuani. 

Inamehuantin antlatlacotin xiquinllacama- 
tican , xiquimimacacican inamotecuiyohuan, 
amocan yeyoque inqualtin inmimatini, can- 
noyehuantin inamoqualtin. 

Inin cay huellamachtiloca intecuyo J. X. 



3 



17. Omnes homines honorate; observalc 
niutuam charitatem; timete Dominum Deum; 
honorificate regem. 

18. Vos servi estote obedientes, et reve- 
rentes dominos veslros , non solum bonos ct 
modestos , sed etiam malos. 

19. Quia hoc est gratum Domino J. Ch. 









' 


w 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Inoc tlalticpac monemitya tecuyo J. X. , 
quinmolhuili inillamachtilhuan : Achitonca , 
aocmo annechittazque; occeppa noachitonca, 
annechittazque; yehica cayenictotoquilya in- 
notlacotatzin. 

Auh inapostolome nepanotl motlatlani- 
que: Tlein techmolhuilya : Achitonca, aocmo 
annechittazque; occeppa noachitonca , an- 
nechittazque, yehica cayenictotoquilya inno- 
tlacotatzin ? 

Auh quitohuaya : Tlein quitoz nequi Achi- 
tonca? Caamo ticmati intlein quimitalhuya. 

Auh inyehuatzin tecuyo huelquimomachi- 
ti, inquimotlatlaniliznequi apostolomc ; icni- 
man quinmolhuili: Yehuatl icnepanotl amo- 
tlatlanya , inoniquito, achitonca, aocmo an- 
nechittazque , occeppa noachitonca, annech- 
ittazque. 

Nelli , huelnelli namechilhuya , iname- 
huantin anchocazque , yuan antlaocoyazque, 
auh intlalticpactlaca papaquizque ; auh ina- 
mehuantin antlaocuxtinemizque, can inamo- 
tlaocoyaliz amopapaquiliz mocuepaz. 

Incihuatl iniquac itlacachihuaz , tlaocoya, 
yehica cahuelquimati cayeoncan intlacachi. 



Caput XVI. 

1 6. Dum adhuc super terram vivebat Do- 
minus J. Ch., dixit discipulis suis: Modicum, 
et non videbitis mc; et itc.rum modicwm , et 
videbitis mc; quia vado ad Patrem meum. 

17. Apostoli igitur ad invicem qucesive- 
runt: Quid dicit nobis: Modicum , et non 
videbitis me ; et iterum modicum, et videbilis 
me, quia vado ad Patrem meum? 

18. Dicebant ergo : Quid vult dicere Mo- 
dicum ? Nescimus enim quid loquilur. 

19. Ipse Dominus autem cognovit, quia 
volebant inlerrogare eum Apostoli: quare 
dixit eis: De hoc inter vos quceritis , quia 
dixi, modicum , et non videbitis mc ; ct ile- 
rum modicum , ct videbitis me. 

20. Amen, amen dico vobis, vos plorabitis 
et trisles eritis, mundus autem gaudebit; vo$ 
autem contristabimini, sed tristitia vestra in 
gaudium vestrum vertetur. 

21. Mulier quumparit, tristitiam habet, 
quia scit quoniam venit hora partus ; quum 

kO 



'■ 











314 



I 



huaz; auh iniquac oquitlacatili piltzintli, cen- 
ca papaqui, aocmo quilnamiqui ininetolini- 
liz, yehica cayeotlacat iniconeuh intlalticpac. 
Canoyuh y inamehuantin inaxcan antla- 
ocoyazque, auh occeppa namech nottiliz, 
yuan cenca motlamach inamoyollo ; auh ina- 
mo papaquiliz, inamo netlamachtil ayac a- 
mechcuiliz. 



autem peperit puerum, valde gaudct, jam 
non meminit pressurce suce , quia natus est 
filius suus in mundum. 

22. Ila et vosnunc tristitiam liabetis, ite- 
rum autem videbo vos, et valde gaudebil cor 
vestrum; et gaudium vestrum, Iwtitiam ve- 
stram nemo tollet a vobis. 



-»00§§000- 



DOMINICA IV. a POST PASCHA. 



EPISTOLA B. JACOBL 



Notlacohuane, inixquich qualli tetlauhtilli, 
yuan inixquich cenquizqui nemactli ilhuicac- 
pa huitz, itechpatzinco quica intetlanextilyani 
tetatzin ; inyehuatzin aic mopalla , aic mo- 
cuepa , ixquich huelquimocenmachitya, qui- 
mocemittilya. 

Cayehuatzin oiyollotlamatic innelliliztla- 
toltica otechmochihuili, inic tiquinpanahuiz- 
que itlachilhuan. 

Inin cayehuel anquimomachitya, nollaco- 
teiccahuane. Auh inaxcan namechnollatlauh- 
tilya: maixquich tlacatl icyuhca tlacaqui, auh 
macayac canilihuiztlato, yuan macayac cani- 
cyuhca quallani. 

Caininquallaniliz tlaca iquitlacahui inite- 
nahuatiltzin dios. 

Ipampa y maxiccentelchihuacan inixquich 
tlatlacolli catzahuac, yuan inixquich tlahue- 
lilocayull; maihuiyan xicpaccacelican initla- 
toltzin lecuyo inamilhuilo, caic huelmoma- 
(juixtiz m&manima. 



Caput I. 

17. Charissimi , omne bonum datum , el 
omne perfectum donwn de cmlo venit , de- 
scendens a Patre luminum; ipse nunquam 
transmutatur, nunquam convertilur , omnia 
simul scit, el simul videt. 

18. Ipse enim voluntarie verbo veritatis 
genuit nos, ut essemus primitiw suarum crea- 
lurarum. 

19. Nam hoc scilis , fratres mei dilectis- 
simi.Nunc igitur obsecro vos:sit omnis homo 
velox ad audiendum, sed nemo loquatur in- 
considerate , et nemo sit promptus ad iram. 

20. Ira enim hominis transgreditur legem 
Dei. 

21. Propter quod abjicite omnia peccata 
immunditiai , et omnes iniquitutes; in man- 
suetudine suscipite verbum Domini insitum 
vobis , quod potest salvare animas vestras. 



-o- 315 -o- 
EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XVI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , ceppa quinmolhuili initlamachtilhuan: 
Yenicnotoquilya innechhualmihuali, auh in- 
amehuantin ayac nechtlatlanya : Cantinio- 
huica? 

Auh yehica onamechilhui y, cenca ico- 
motequipacho, otlaocux inamoyollo. 

Cacanelli huelnamechilhuya ; cenca amo- 
techmonequi iniyaz: caintlacamo nyaz, amo 
amopan luialmohuicaz impiritu sancto teyol- 
lalyani: auh intla nyaz, namechhualnihua- 
liliz. 

Auh iniquac hualmohuicaz , quinpinauhti- 
quyuh, quimixcomacaquyuh inintlatlacol tla- 
tlacohuani, yuan inanqualli inanmelahuac 
quichilma, yuan inanquimacaci itetlatzonte- 
quililitzin dios. 

Ipampa inquimixcomacaquyuh inintlatla- 
col tlatlacohuani , yehica caamo nechnelto- 
caque. 

Noyuan quinpinauhtiquyuh inanqualli in- 
anmelahuac quichihua, yehica cayenicnoto- 
quilya inotlaeotatzin , auh aocmo annechit- 
tazque. 

Noyuan quinpinauhtiquyuh inanquimacaci 
itetlatzontequililitzin dios, yehica caintlaltic- 
pac tlatohuani yeotlatzontequililuc. 

Occenca miyectlamantli inocnamechilhuiz, 
can ayamo huelanquicaquizque inaxcan. 

Auh iniquac hualmohuicaz spiritu sancio 
tlaneltilyani, yehuatzin amechmachtiz inix- 
quich neltiliztli, caintlein quimitalhuiz, ca- 
mocan moyocoyaz; can inquexquich quica- 
quiz quimitalhuiquyuh , auh intlein quinmo- 
chihuaz yehuatzin amechilhuiquyuh. 

Yehuatzin nechmahuiztiliquyuh, cano no- 
techpa quica, yuan amechmachliquyuh. 



5. Quum super terram viverel Dominus 
J. Ch., olim dixit discipulis suis: Jam vado 
ad eum qui misit me , et nemo ex vobis in- 
terrogat me: Quo vadis? 

6. Et quoniam vobis locutus sum licec , 
valde contristatum est cor vestrum. 

7. Sed ego verilatem dico vobis; multum 
expedit vobis ut ego vadam: si enim non 
abiero, non venerit ad vos Spiritus sanctus 
consolator: et siabiero, mittam eum ad vos. 

8. Et quum venerit , arguet , imprope- 
rabit peccata sua peccaloribus , et iniqui- 
tates cis qui injusle operantur , ct qui non 
reddunt judicia Dei. 

9. Ideo improperabii ' peccata peccatoribus, 
quia non crediderunt in eum. 

10. Etiam arguet de juslitia eos qui in- 
juste operantur, quoniam jam vado ad Pa- 
trem meum, et jam non videbilis me. 

1 1 . Etiani improperabit illos qui non dant 
judicia Dei , quoniam hujus mundi princeps 
jam judicatus est. 

12. Adhuc multa habeo vobis dicere, sed 
nondum potestis intelligere nunc. 

13. Quum autem venerit Spiritus Sanctus 
veritatis , ille docebit vos omnem veritatem, 
qim enim loquetur, non solum a semetipso 
erunt; sed qucecumque audiet loquetur , et 
quce ventura sunt ipse annuntiabit vobis. 

14. Ille me glorificabit, quia de meo ac- 
cipiet , et annunliabit vobis. 








31 6 



DOMINICA V. a POST PASCHA. 



EPISTOLA B. JACOBI. 



Caput I. 




Notlacohuane , initlatoltzin tecuyo inan- 
quicaque xicmonemiliztican , auh macamo 
canyeyo xiccaquican , inicamo anmuztlaca- 
huizque. 

Cainaquin canyeyo quicaqui teotlatolli , 
inamoquichihua, inyehuatli quinenehuilya 
inaquin tezcac conitta ixayac; 

Gainiquac conmottac, inyeyauh, niman 
quilcahua inquenami tezcaco omottac. 

Auh inaquin quicaquiz inhuelquitztimo- 
tlaliz incenquizqui itenahuatiltzin dios , inic 
huelnemaquixtilo, yuan mochipa huelquice- 
mana , inamocannen conilcahua, incan huel- 
quimonemiliztya; inin caitlachihualiztica tlac- 
nopilhuiz. 

Auh intla aca momali ca huelteoyotica- 
nemi, auh inamo quimocahualtya anqualli 
tlatolli, inaquin yuhnemi y, can muztlaca- 
huya, cannen quica intcoyotica inemiliz. 

Gainqualli inchipahuac teoyotica nemiliztli, 
inquimoqualittilya iadios inlmeltetatzin , ye- 
huatl: inic tlapalolo inic yollalilo inicnotla- 
ca, inicnocihua, iniquac motolitinemi innen- 
tlamatinemi; yuan yehuatl: inic huelnepialo 
inihuicpa ixquich tlalticpac mochihua tlatla- 
colli. 



22. Charissimi mei, in verbo Domini quod 
audivistis vivite, et nolile tantum audire il- 
lud , ne deeipiamini. 

23. Quia qui lantum audii verbumDei, el 
non operatur illud, hic similis est viro qui 
in speculo conlemplatur faciem suam ; 

24. Nam quum consideravit, abiit, et sla- 
tim oblitus est qualem in speculo se vidit. 

25. Qui autem audierit libertatem repo- 
silam in perfecta lege Dei, ut possit salvum 
fteri, et semper manserit in ea, non oblivi- 
scitur, sed vivit in ea; hic in faclo suo beatus 
erit. 

26. Si quis aulcm putat se religiose vi- 
vere, et non cavet a malis sermonibus , qui 
ita vivit , decipilur, et vana ftt ejus reiigio. 

27. Jusla et munda religio , quce placel 
Deo et Patri , hcec est: visitare cl consolari 
pupillos et viduas, quum cruciantur et affli- 
guntur ; et hwcest: custodire semetipsum ab 
omni peccalo hujus mundi. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XVI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Nelli, 



23. Quum super tcrram viveret Dominus 
J. Cli., dixit discipulis suis : Amen , amen 



huelnelli namechilhuya ; intla itla ica notoca- 
tzin anquitlanilizque notlacotatzin , amech- 
momaquiliz. 

Inye ixquichcahuitli ayeic itla ica notoca- 
tzin oanquitlanque: Xitlaitlanican , caanqui- 
cuizque , inic huelcenquizqui yez amopapa- 
quiliz. 

Inin can tlatolmachyotica inonamechilhui. 
Auh inaxcan yeimman yequalcan aocmo can 
llatolmachiyutl inicnamechnonotzaz , can 
huelmelahuac inamechilhuiz initechpatzinco 
notlacotatzin. 

Ouiniquac ica notocatzin antlaitlanizque; 
auh amo namechilhuya inamopampa nicno- 
tlatlauhtiliz notlacotatzin. 

Yehica cainyehuatzin notlacotatzin amech- 
motlacotilya, yehica caoannechtlagotlaque , 
yuan hueloanquineltocaque , caitechtzinco 
niquiz indios. 

Itechtzinconiquiz inotlacotatzin, yuan oni- 
hualla nican tlalticpac; yenoceppa nicahua 
tlalticpac, yuan nicnotoquilya inotlacotatzin. 

Niman quimolhuilique inapostolome: Iz- 
catqui cainaxcan huelmelahuac inticmitalhu- 
ya, yuan amotle tlatolmachiyotl inticmital- 
huya. 

Inaxcan huelticmati, caixquich ticmoma- 
chitya, auh amo monequi inaca mitzmotla- 
tlaniliz. Ipampa y ticneltoca , caitechtzinco 
tiquiz indios. 




dico vobis; si quid in nomine meo petieritis 
Patrem meum, dabit vobis. 

24. Usque modo nihil in nomine meo pe- 
tistis: Petitc , et accipietis, ut perfectum sit 
gaudium vestrum. 

25. Hoc lantum in proverbiis loculus sum 
vobis. Nunc autem venit liora quum non so- 
lum in proverbiis loquar vobis , sed palam 
annuntiabo vobis de Patre meo. 

26. In illo die in nomine meo petelis; et 
non dico vobis quia de vobis rogabo Patrem 
meum. 

27. Quoniam ipse Pater meus diligit vos, 
quia vos me amastis , et credidistis, quia ego 
exivi a Deo. 

28. Exivi a Patre meo, et veni in hunc 
mundum; iterum relinquo mundum, et vado 
ad Patrem meum. 

29. Statim dixerunt ei Apostoli: Ecce 
nunc palam loqueris, et nullum proverbium 
dicis. 

30. Nunc scimus , quia omnia tu scis, et 
non opusesttibi, ut quis te interroget. Pro- 
pterea credimus, quia tu existi a Deo. 



DOMINICA INFRA OCTAYAM ASCENSIONIS. 



EPISTOLA B. PETRI I. a 

Capct IV. 



Notlacohuane, ximimatican , yuan xicto- 
cocan inipan tlatlatlauhtiliztli. 



7. Charissimi mei, estote prudentes, et vi- 
gilate in orationibus. 






318 



Auh occenca yehuatl xicmocuitlahuican 
inic mochipa amonepantlacotlazque ; cain- 
teoyotica tetlacotlaliztli ixquich quitlapacho- 
hua intlatlacolli. 

Innenencatzitzintin xiquinpaccacelican , 
ximonepantlaocolican amo techicoytoliztica. 

Intlein cecenyaca oamechmomaquili te- 
cuyo , nepanotl icximotlaocolican , inyuhqui 
qualtinitlapixcahuan tecuyo, inquitemamaca 
miyectlamantli itetlauhtiltzin. 

Intla aca tenonotza , maitlatoltzin Dios 
quito; inaquin tetlaocolya, inyuh quimoyol- 
lotilya tecuyo manhuelyuh tetlaocolli, inic 
ixquich ipan qualli mahuiztililoz, yectene- 
hualoz indios inipampatzinco tecuyo J. X. 



8. Ante omnia aulem estote soliciti vt 
semper invieem diligamini ; nam religiosa 
charitas multa operit peccata. 

9. Peregrinos suscipite, estote invicem ko- 
spitales sine murmuratione. 

i 0. Quod unicuique veslrum dedit Domi- 
nus, in alterutrum illud administrate , sicut 
boni ministri Domini , qui dispensat varia 
dona. 

11. Si quis loquitur, verbum Dei loqua- 
tur; qui minislrat, quemadmodum placet 
Domino sic ministret , ut in omnibus hono- 
rificetur , et glorificetur Deus per Dominum 
J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XV et XVI. 



Inoc tlalticpac monemityaya tecuyo J. X., 
quinmolhniliinitlamachtilhuan: Iniquac hual- 
mohuicaz teyollalyani, initechpa notlacota- 
tzin namechhualihualiz , mspiritu sancto tla- 
neltilyani initechpatzinco quica notlacota- 
tzin, yehuatzin notechpa tlaneltiliquyuh. 

Auh inamehuantin noantlaneltilizque, ye- 
hica cahuelachto notlan annenque. 

Inin onamechilhui, inicamo amotlapolol- 
tizque. 

Cainamehuantin caamechhualquixtizque 
inteopan. Auh inaxcan yeoncan inmochi- 
huaz , inaquin amechmictiz , momatiz aco 
icquimohuellamachtilya in(/?'os ; 

Auh yuhqui y inamopan quichihuazque , 
yehica caamo quimiximachilique innotlaco- 
tatzin , amono nechiximatque. 

Auh inin onamechilhui, iniciquac amopan 
quichihuazque , anquilnamiquizquc y , cao- 
namech achtopa ilhui. 



26. Dum adhuc super lerram vivebat Domi- 
nus J. Ch., dixit discipulis suis: Quum vene- 
rit Paracletus , quem ego a Patre meo mit- 
tam vobis , Spiritus Sanctus veritatis qui pro- 
cedit a Patre meo, ille de me testimonium 
perhibebit. 

27. Et vos testimonium perhibebitis, quia 
ab initio mecum estis. 

Cap. XVI. 1 . Ho3c locutus sum vobis , ut 
non scandalizemini. 

2. Quoniam expellent vos de templis. Et 
nunc venit hora, quum qui interficiet vos, ar- 
bitinbitur obsequium se prcestare Deo ; 

. 3. Et sie hwc vobis facient, quia non no- 
verunl Patrem meum, neque me noverunt. 

4. Sed hcec locutus sum vobis, ut quum 
vobis hcec fienl, reminiseamini, quia ego prce- 
dixi vobis. 



IN DIE SANCTO PENTECOSTES. 



LECTIO ACTUUM 



Inyeyuh ompohualilhuitl onmatlactli moz- 
calitzino tecuyo J. X., ceccan callitic cen- 
catca inixquichtin apostolome; 

Auh nirnan iihuicac hualcaquiztic, yuh- 
quima yehecatl yehuitz cenca hualicoyoca- 
tya, auh nimanictenqui incalli inoncan mo- 
huititi catca apostolome. 

Yuan ceceyaca impan onez yuhqui tlene- 
nepilli, ceceyaca imicpac moquetz. 

INiman ixquichtin icotenque inspiritu san- 
clo , niman icopeuhque inyamiyectlamantli 
tlatolli ictlatohua, inyuh quinmoyollotilyaya 
spiritu sancto. 

Auh iniquac y inHierusalem cenca miye- 
quintin inJudiome, inquixcahuyaya teoyutl, 
oncan nemiya innohuiyan cenca hueca hual- 
ehuaque. 

Auh iniquac ocacoc intlein yeinpan mo- 
chihua apostolome, niman cenca miyequintin 
oncan hualmotlaloque, yuhquin icmotlapolol- 
tique, yehica cecenyaca quicaquya inintlatol 
inictlatohuaya. 

Icmochintin cenca micahuiyaya, tlama- 
huicohuaya , quitohuaya: Tlaxiquimittacan: 
inixquichtin tlatohua, cuix amo Galileatlaca? 

Quenin mochihua axcan , iniquac tlatohua 
cecenyaca , ticcaqui intotlatol mipan otitla- 
catque? 

Inyehuantin parthos , yuan medos, yuan 
Elemitas, auh inyemochintin ompa inchan 
Mesopotamia , Judea , yuan Cappadocia , 
Ponto, yuan Asia , 




APOSTOLORUM. 

Caput II. 

1. Jam quinquaginta diebus postquamre- 
surrexerat Dominus J. Ch. , congregati in 
domo erant omnes Apostoli; 

2. Et repente de ccelo auditus est sonus , 
tamquam spiritus advenientis vehementis, et 
statim replevit domum ubi sedentes stabant 
Apostoli. 

3. Et super unumquemque apparuerunt 
tamquam ignis linguw , et super singulos 
steterunt. 

4. Tunc omnes repleti sunt Spiritu San- 
cto, et statim cceperunt variis linguis loqui, 
prout inspirabat eos Spiritus Sanctus. 

5. Tunc autem erant in Jerusalem per- 
multi Judcei, qui habebant varias divinita- 
tes, et ex omnibus regionibus longinquis terrce 
venerant. 

6. Quum igitur audiverunt quocl accide- 
rat Apostolis, statim multitudo eorum illuc 
convenerunt , et tamquam confusi fuerunt, 
quoniam unusquisque audiebat illos linguci 
suci loquentes. 

7. Omnes valde stupebant , et miraban- 
tur , dicentes : Viclete : omnes hi qui loquun- 
tur , nonne Galilcei sunt? 

8. Quomoclo fit ergo, quocl quum loquun- 
tur sincjuli, audimus linguam nostram in 
qua nali sumus? 

9. Illi Parthi , et Medi, et JElamitcs , et 
etiam multi qui habitant Mesopotamiam, Ju- 
clceam, et Cappadociam , Pontum et Asiam, 



n 






320 



I 




Phrigia yuan Pamphilia, Egipto, yuan 
inixquichtin ompa hualehua Lybia , inachi 
itlanca Cyrenc , yuan inRomatlaca inhueca 
hualehuaquc, 

Noyehuantin inJudiome, yuan proselites, 
inCretes yuan Arabiatlaca, inizquican inal- 
tepetlipan tihualehua, timochintin oticcacque 
totlatol inicquitenehua, inicquitenquixtya in- 
cenca mahuicauhqui inoquimochihuili tote- 
cuvo dios. 



10. Phrygiam et Pamphyliam, yEgyptum, 
et ornnes qui veniunt ex Libya, qucc est circa 
Cyrenen, et Romani e longe venientes, 

11. Quoque ipsi Judcei, ei Prosclyti , 
Creles, etArabes, cx omnibus regionibus, nos 
omnes audivimus nostris linguis loqucntes , 
et declaranles mirabilia quce fecil Dominus 
noster Deus. 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 

Caput XIV. 



Inoc tlalticpac monemityaya tecuyo J. X., 
quinmolhuili initlamachtilhuan : Inaquin 
nechtlacotla, quipiaz inotlatoltzin , auh ino- 
tlacotatzin quimotlacotiliz; auh tiqualtotoqui- 
lizque, yuan yitic titocaltizque. 

Inaquin amonechtlacotla , amoquipia no- 
tlatoltzin. Auh intlatolli inoanquicacque , ca- 
monotlatol, caitlatoltzin inotlacotatzin ino- 
nechualmihuali. 

Inicaoc amotlan nican , inonamechilhui. 

Auh inteyollalyani spiritu sancto , inno- 
pampa quihualmihualiz notlacotatzin, mochi 
yehuatzin amechmomachtiliz, yuan ixquich 
amcchyollotiz, amechcaquitiz , inonamechil- 
hui. 

Namechcahuilityuh intlamatcayeliztli , na- 
mechnomaquilityuhinotetlamatcanemityaya; 
amo yuhqui inquitemaca cemanahuac, na- 
mechmaca. Macamo motlapololtiinamoyollo, 
macamono momauhti. 

Caoanquicacque inonamechilhui : Nino- 
huica, yuan namcchualtoca. Intla xinechtla- 
cotlani, canclli anpapaquizquya, yehica ca- 
yenicnotoquilya inotlacotatzin; cainychuatzin 
nechmopanahuilya. 



23. Quum adhuc super terram viveret 
Domiuus J. Ch. , dixit discipulis suis: Qui 
me diligit, servabit sermonem meum, etPater 
meus diliget illum; et veniemus ad eum, et 
in eo manebimus. 

24. Qui non ditigit me , non servat ser- 
monem meum. Et sermo quem audistis, non 
est meus sermo, est sermo Patris mei qui me 
misit. 

25. Dum adhuc apud vos maneo , hcec 
locutus sum vobis. 

26. Paracletus a,utem Spiritus Sanctus , 
quem propter me miltet Pater meus , ille 
omnia vos docebit, et omnia suggeret vobis, 
quce vobis diri. 

27. Vobis relinquo pacem, cio vobis paeem 
meam; non quomodo dat mundus, do vobis. 
Non turbetur cor vestrum , neque formidet. 



28. Nam audistis quia ego dixi vobis: 
Vado, et venio acl vos. Si diligeretis me, uti- 
que gauderetis , quia ego vado ad Patrem 
meum ; quoniam ipse major me est. 



w 




321 



Auh inaxcan onamcchilhui inayamo mo- 
chihua, inic iquac yeomochyuh, antlanelto- 
cazque. 

Aocmo miyec innamechilhuiz. Caohualla 
intlalticpac tlatohuani , yece atle notechca 
iyaxca. 

Can inic quimatizque tlalticpactlaca , ca- 
nicnotlacotilya innotlacotatzin , auh inyuh 
nechmonahuatili, cayuh nicchihua. 



29. Et nunc dixi vobis priusquam fmt, ut 
quum factum .fuerit , credalis, 

30. Jam non multa loquar vobiscum. Venit 
enim hujus mundi princeps, ct in me non 
habet quidquam. 

31. Sed ut cognoscant homines, quia di- 
ligo Patrem meum, et sicut prweepit mihi , 
sic facio. 



DOMINICA L- POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. JOHANNIS V 



Notlacohuane, inyehuatzin dios catetlaco- 
llaliztli; izcatqui inic topan onez initetlaco- 
tlaliztzin dios, caoquihualmihuali incanhuel- 
iceltzin itlacopiltzin inican tlalticpac , inic 
huelipaltzinco tinemizque. 

Caizcatqui yeneci initetlacotlaliztzin dios, 
arno yehica inachtopa tehuantin otictotlaco- 
tilique, cayehuatzin achtopa otechmotlaco- 
tili, yuan oquihualmihualli initlacopiltzin inic 
techllayolcehuiliz inipampa totlatlacol. 

Notlacoleiccahuane , intla oyuhtechmotla- 
cotili intecuyo , canototechmonequi titone- 
pantlacotlazque. 

Inyehuatzin tecuyo dios ayc ac oquimot- 
tili. Intla titonepantlacotlacan, catotlan mo- 
yetztica intecuyo dios, yuan initlacotlaloca 
totech cenquiztica. 

Auh izcatqui icticmati caitechtzinco ti- 
pohui, yuan totlan monemitya; yehica cao- 
fechmomaquili Inspirilu sancto. 



Caput IV. 

9. Charissimi, ipse Deus est charitas; in 
hoc in nobis apparuit charitas Dei, quoniam 
misit unigenitum Filium suum in hunc mun- 
dum, ut per eum vivamus. 

10. In hoc enim manifeslatur charitas 
Dei , non quia antea nos dilexerimus eum , 
sed quia ipse prius dilexit nos, et misit Fi- 
lium suum ad propitiandum pro pcccatis no- 
stris. 

1 1 . Fratres mei charissimi , si sic dilexit 
nos Dominus , et nos debemus allerutrum 
diligere. 

1 2 . Ipsum Dominum Deum unquam nemo 
vidit. Si diligamus invicem , in nobis manet 
Dominus Deus, et charitas ejus in nobis per- 
fecta est. 

13. In hoc cognoscimus quoniam in eo 
manemus, et ipse in nobis manet; quoniam 
dedit nobis de Spiritu Sancto. 





<- 322 



! 



Auh intehuantin otiquittaque, yuan titla- 
nellilya , caindios tetatzin oquihualmihualli 
initlacopiltzin cemanahuac temaquixtyani. 

Inaquin quimocuitiz, caintecuyo J. X. ipil- 
tzin indios , inin yitic metztica indios, yuan 
itechtzinco pohui. 

Auh intehuantin oliquiximatque , yuan 
oticneltocaque initetlacotlalitzin dios, inictech- 
inotlacotilya. Intecuyo dios catetlacotlaliz- 
tli, auh inaquin ipanca tetlacotlaliztli , itlan- 
tzincoca indios , auh indios yitic moyelztica. 

Izcatqui icncci catotech cenquizlica inite- 
tlacotlaliztzin dios, inic titotemachizque ini- 
quae motetlatzontequililiz ; cainquenin ye- 
huatzin moyetztica, canoyuh ticate inican 
tlalticpac. 

Inaquin momauhtya, amo ipanca intetla- 
eotlaliztli, yehica caincenquizqui tellacotla- 
liztli quilopehua innemauhtiliztli; cainnema- 
uhtiliztli tetlaihiyohuiltya, auh inaquin moma- 
uhtya , caayemo cenquizqui initetlacotlaliz. 

Auh inaxcan matictotlacotilican indios, 
cayehualzin achto otechmollacolili. 

Intla aca quitoz, nicnotlacotilya indios , 
auh intla quicocolya ihuampo, caiztlacatini. 
Cainaquin amo quitlaco ihuampo inquitta, 
quenin quimotlacoliliz indios inamoquitta? 

Caizcatqui inicotechmonahuatili tecuyo 
dios: Inaquin quimotlacotilya dios, monequi 
quitlacotlaz initeiccauh. 



14. Et nos vidimus , et testifieamur, quo- 
niam Deus Pater misit Filium suum salvn- 
lorem mundi. 

15. Quisquis confessus fuerit, quoniam 
Dominus J. Ch. est Filius Dei, in ipso ma- 
net Deus, et ipse in eo. 

1 6. El nos cognovimus, et credidimus eha- 
ritati Dei , qua nos diligit. Dominus Deus 
est Charitas, et qui manet in charilate, manet 
in ipso Deo, et Deus manet in eo. 

17. In hoc apparei in nobis perfecla cha- 
ritas Dei, ut fiduciam habeamus in die ju- 
dicii: quia quemadmodum ille est , sic et 
nos sumus in hoc mundo. 

18. Qui timcl, non manct in charitate , 
quoniam perfecta charilas ejicit timorem ; 
quoniam timor pcenam habet, qui autem ti- 
met, non est perfecta charitas ejus. 

19. Nunc igitur diiigamus Deum , quo- 
niam ipse prius dilexit nos. 

20. Si quis dixerit, ego diligo Deum , et 
si oderil proximum suum, mendax est. Qui 
enim non diligit proximum suum quem vi- 
det, quomodo diliget Dominum Deum quem 
non videt? 

21. Nam ecce quod prwcepit nobis Do- 
minus Deus: Qui diligit Deum, debel dili- 
gere fratrem suum. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Inoc nican llalticpac monemitya tecuyo 
J. X., ceppa quinmolhuili initlamachtilhuan: 



Caput VI. 

36. Dum adhuc in hoc mundo vivebal 
Dominus J. Ch., olim dixil discipulis suis: 




-o- 32 
Xitetlaocolican, inyuh motctlaocolitya amo- 
tatzin Dios. 

Macamo xitechicotlatzontequilican , inica- 
mo antlatzontequililozque; macamo tetechxi- 
chicotlamatican, inicamo amixnahuatilozque. 
Xitetlapopolhuica , noantlapopolhuilozque. 

Xitetlaocolican, noantlaocolilozque ; qualli 
inictlatamachihualli, tlatemitilli , tlahuihui- 
xolli, yuan huelmotzotzonehua amechcuexa- 
noltizque. Canelli inquexquich ican tetlata- 
machihuilizque, canoixquich ica tlalamachi- 
huililozque. 

Auh izcatqui machiyutl imixpan quimo- 
tlalili, quimolhuili: Inixpopuyotl cuix huel- 
quiyacanaz incanoixpopuyotl? Cuixamo ne- 
huan tlatataco huetzitini? 

Intlamachtili amo quipanahuya initemach- 
ticauh; cacenca mozcalyani intlamachtilli , 
intla quinenehuiliz itemachticauh. 

Auh tleican tiquitta incacatontli inoyxco- 
huetz moteiccauh, auh amo tiquitta inhue- 
pantli inmixco onoc? 

Auh quenin tihueliliz intiquilhuiz moteic- 
cauh: INicauhtzine, tlanimitzonanili incaca- 
tontli inmixco huetztoc , auh inteh amoti- 
quitta inhuepantli mixo onoc? Teixcuepa- 
nye, yeachto xictlaca inhuepantli mixco onoc, 
auh quiniquac hueltiquittaz inicticahuiliz ca- 
catl imixco onoc moteiccauh. 



Eslote misericordes, sicut misericors est Pater 
vester Deus. 

37. Nolile judicare, ne judicemini; nolite 
condemnare, ne condemnemini. Dimittite, et 
dimittetur vobis. 

38. Date eleemosynam, et dabitur vobis; 
bonam mensuram, confertam, et concussam 
el supereffluenlem dabunt in sinum vestrum. 
Quippe quemadmodum mensi fueritis, ita et 
remetietur vobis. 

39. Et hanc similitudinem antc eos po- 
suit, dicens: Ccecus numquid potest ducere 
alium coecum? Nonne ambo in foveam ca- 
dunt ? 

40. Discipulus non esl super magistrum 
suum; perfectus enim erit discipulus, si si- 
milis erit magistro suo. 

41. Quid autem vides feslucam in oculo 
fratris tui , vero non vides trabem quce in 
oculo tuo est? 

42. Et quomodo potes dicere fratri tuo : 
Frater mi, sine ejiciam feslucam in oculo tuo 
injectam , dum non vides trabem in oculo 
tuo inserlam? Hipocryta , primum ejice tra- 
bem de oculo tuo, et tunc perspicies ut educas 
fcstucam de oculo fratris tui. 



< 



\> 



— | i-=<i=a=>s=ij»=£i- 



DOMINICA 11/ POST OGTAVAM PENTECOSTES. 



EPISTOLA B. JOIIANNIS I. a 

Caput III. 



Notlacohuane, macamo icximicahuican , 
intla amechcocolya tlalticpactlaca. 



13. C/tarissimi, nolite mirari , si odil vos 
mundus. 




3 24 



Intehuantin lmelticmati , caoliccauhque 
inmiquiztli , oitechtipachyuhque innemiliztli, 
yehica cayetiquintlacotla intohuampohua. ln- 
aquin amo tetlacotla, camiquiztli ipanca. 

Inixquichtin quincocolya inhuampohua , 
cahuel yuhqui temictyani. Auh anquimati, 
cainixquichlin temictyani amo intechca ince- 
micac nemiliztli. 

Caizcatqui huelico tiquiximatque intetla- 
cotlalitzin dios, yehica catopampa omomi- 
quili; auh intehuantin canototechmonequi 
inimpampa timiquizque tohuampohuan. 

Inaquin quipiaz tlalticpae necuiltonolli , 
auh intla quittaz ihuampo incenca itechmo- 
nequi tetlaocoliliztli, intlacamo ipampa icno- 
yohua iniyollo, quenin itechca itlacotlaloca 
mdios? 

Notlacopilhuantzitzine , macamo canya- 
manqui tlatolli ictitetlacotlacan, matotlachi- 
liualiztica, mahuelnelli titetlacotlacan. 



14. Nos scimus quoniam vitavimus mor- 
tem, el translali sumus ad vilam, quoniam 
diligimus proximos noslros. Qui non diligit, 
in morte manet. 

15. Quicumque odit proximos suos , tam- 
quam homicida cst. Et scilis, quoniam omnes 
homicidw non habent ceternam vilam. 

1 G. In hoc enim cognovimus charitalem 
Dei, quoniam pro nobis mortuus est ; et nos 
quoque debemus ponere vilam nostram pro 
fratribus nostris. 

17. Qui habuerit hujus mundi divilias , 
et si viderit proximum suurn necessitalem ha- 
bere , si non apcruerit ei viscera siia , quo- 
modo manet in eo charilas Dei? 

18. Filioli mei, non solum blandis verbis 
diligamus, sed operibus noslris, ct vcritale 
di/igamus. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 




Inoc tlalticpac monemitya tecuyo J. X., 
centlamantli machyotlatolli quinmolhuili ini- 
tlamachtilhuan, quimitalhui: Cetlacatl oqui- 
cencauh huey cochcayutl, auh miyequintin 
inquincohuanotz. 

Auh inyeimman necochcayotiloz , quimi- 
huali initlacauh quinnotzato initlacohuano- 
tzalhuan, inic huallazque, yehica camochi 
omocencauh. 

Auh inyehuantin cohuanotzalloque niman 
icpeuhque inoantlein ycitcch motlamia. Ice- 
tlacatl quilhui: Oninotlalcohui, auh notech- 
monequi niyaz niquittatyuh ; nimitznotlatla- 
uhtilya, ca ahuclniyaz. 



Caput XIV. 

1 6. Dum adhuc super terram vivebat Do- 
minus J. Ch., quamdam parabolam narravit 
discipulis suis , dicens eis: Homo quidam 
paravit magnam ccenam, et multos invitavit. 

17. Et quum venit hora coenw, misit ser- 
vum suum dicere invitatis suis, ut venirent , 
quoniam omnia parata sunt. 

18. Et illi convilati tunc cceperunt excu- 
sare. Primus dixit: Ego villam emi , et nc- 
cesse habeo ut vadam videre eam ; rogo te , 
quia non possum venire. 



325 



Auh inoccetlacatl quito: Oniquinnocohui 
matlactetl elimique quaquahueque , oc ni- 
quinyeyecotyuh ; nimitztlatlauhtya, ca an- 
liuelniyaz. 

Auh inoccetlacatl canquito : Oninonamic- 
ti , ipampa y anhuclniyaz. 

Auh intlacotli, inohualmocuep, quilhuico 
initecuyo. Auh inoyuhquicac y, inmotlaca- 
mati niman icquallan quilhui: Icyuhca xi- 
yauh intiyanquizco, nohuiyan xinemi incalla, 
auh inmotolinya , yuan incocoxcatzitzintin , 
yuan inixpopoyotzitzintin , yuan inhuilantzi- 
tzin, yehuantin xiquinhualcallaqui. 

Auh intitlantli niman quilhui inmotlaca- 
mati : Nopiltzitzine , caomochyuh inoyuh ti- 
nechmonahuatilli, auh oc miyeccan cauhtica 
inicpali. 

Inmotlacamati quilhui inititlan: Caoc xi- 
yauh innohuiyan otlica, tepanchinantitlan xi- 
tenotza, xictecuitlahuilti inic hualcallacohuaz, 
inic cacatzcaz nochan. 

Auh namechilhuya, inixquichtin ocohua- 
notzalloque antle quiquazque innotlaqual. 



19. El alter dixit: Ego quidcm emi de- 
cem arantes boves, et co probare illos; rogo 
te , quia non possum venire. 

20. Et alius lantumdixit: Uxorem duxi, 
et ideo non possum venire. 

21. Et servas, reversus, nuntiavit domino 
suo. Quum autem audivit hcec, dominus con- 
tinuo iratus dixit ei: Cito exi in plateas, et 
undique lustra vicos , et pauperes, et debiles, 
et coecos , et claudos , omnes introduc huc. 



22. Et nuntius tunc dixit domino suo: 
Domine mi , factum est sicut imperasti mihi, 
ed adhuc locus remanet admensam. 

23. Dominus inquit nuntio suo: Iterum 
cxi in omnes vias, et per sepes voca, et com- 
pelle intrare , ut impleatur domus mea. 

24. Dico autem vobis, quod ex omnibus 
invitatis nemo guslabit coenam meam. 



k i 



u 
I 



DOMIMCA III. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PETRI I. a 

Caput V. 



Notlacohuane, itlantzinco ximocnotecacan 
indios ixquichihueli , inic yehuatzin amech- 
mohuecapanilhuiz iniquac motetlatzontequi- 
liliz. 

Inixquich amonetequipacholiz itechtzinco 
xiccahuacan, cayehuatzin amechmocuitlahui- 
tzinohua. 



6. Charissimi, humiliamini sub Deo omni- 
potenti, ut ipse vos exallet in die judicii. 

7. Omnem soliciludinem vestram in eo 
ponite, quoniam ipse solicitus est de vobis. 









>- 32G 



Manhuelxitlaixyeyecocan, yuan ximimat- 
tinemican , yehica cainamo yaouh tlacate- 
culutl yuhqui miztli telicoyouhtinemi, tlaya- 
hualotinemi, quitemotinemi inaquin quitolloz; 

Inyehuatl chicahuac tlaneltoquiliztica xic- 
topehuacan; xicmatican caintlaihiyohuiliztli 
inamopan mochihua , cano inpanmochihua 
inoccequintin amohuampohuan intlalticpac 
monemitya. 

Auh intecuyo Dios inquimotemaquilya ix- 
quich qualli, inotechmonochili inompa ite- 
centlamachtyaya ipaltzinco intecuyo J. X. , 
inic amehuantin canachitzin icantlaihiyohui- 
ya amechyectiliz , amechmochicahuiliz, a- 
mechtlapaltiliz. 

Manyehuatzin cemicac yectenehuallo, ma- 
nyehuatzin tlatocati. Mayuh mocliihua. 



8. Eslole sobrii, et vigilate , quia inimicus 
vester diabolus tamquam leo rugit, circuit , 
qucerit quem devoret; 

9. Ei fortes in fide resistite; scitote eam- 
dem passionem quce vobis fit, fieri etiam et 
aliis proximis vestris qui in mundo vivunt. 



i 0. Dominus Deus autem qui donat omnia 
bona , qui vocavit nos in wternam gloriam 
in Domino J. Ch., vos parumper afflictos 
pcrficiet, confirmabil, solidabit. 



1 1 . Ipse in (eternum glorificeiur , ct im- 
peret. Amen. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Capit XV. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , inpublicanos yuan tlatlacohuani ix- 
pantzinco yaque, inic quimocaquitizque. 

Auh inyehuantin Phariseome yuan tlama- 
tini icquimochicoitalhuiyaya , quitohuaya: 
Inin quincelya intlatlacohuani, yuan intlan 
tlaqua. 

Auh inyehuatzin tecuyo izcatqui machi- 
yotlatolli quinmotlalilili , quinmolhuili : 

Intla aca amehuantin macuiltecpantin on- 
nemi yichcahuan , intla centetl quipoloz , 
cuixamo niman quauhlla quincauhti qui^az 
innauhtecpantli oncaxtolli onnahui, amo ni- 
man quitemotyuh incentctl opolyuh, inix- 
quichcahuitl quittaz? 

Auh iniquac oquittac, quimoquechpanol- 
tya : 



1. Quum super terram viverel Dominus 
J. Ch. , publicani et peccatores accesserunt 
ad eum, at audirent illum. 

2. Et ipsi Phariscei et Scribce blasphema- 
bant eum, dicentes: Hic recipit peccatores, 
et cum illis manducat. 

3. Etipse Dominus hanc parabolam nar- 
ravit illis , dicens: 

4. Si quis ex vobis habuerit centum oves, 
et si unam perdiderit , nonne statim dimittit 
in deserto nonagintanovem , non qucerit sta- 
tim singulam quce perierat, donec inveniat 
eam ? 

5. Et quum invenerit eam, imponit stiper 
collum suum ; 




Auh inohualla ichan papaqui, niman quin- 
centlalia inicnihuan, yuan inicalnahuactlaca, 
quimilhuya: Manohuan xipapaquican, ca- 
oniquittac innochcauh opolyuhca? 

Yenamechilhuya , canoyuh papacohuaz 
inilhuicac inipampa cetlacatl tlatlacohuani 
intlamacehua, amocenca yuh ipampa netla- 
machtilloz inauhtecpantli oncaxtollonahui 
yecnemilizceque, inamo intechmonequi tla- 
macehualiztli. 

Auh intla aca cihuatl, quipiya matlactetl 
iztac teocuitlatl, intla centetl quipoloz, amo 
niman tlahuitinemiz, amo nohuiyan nemiz 
inichan, amo cencahuelquitemoz, inixquich- 
cahuitl quittaz? 

Auh inonez, amoniman quinnonotzaz ini- 
cihuapohuan, yuan inicalnahuactlaca, amo- 
nirnan quimilhuiz: Manohuan ximopapaquil- 
tican, caoniquittac inteocuitlatl inonicpoloca? 
Yenamechilhuya , canoyuh papacohuaz 
inilhuicac inimixpan iangeloliuan dios, ini- 
pampa cetlacatl tlatlacohuani inmonemitiz- 
cuepa. 



327 -<- 

6. Et veniens domum gaudet, stqlimcon- 
vocat amicos suos cl vicinos dicens illis : Mc- 
cum congratulamini, qaia invcni ovem meam 
quoB perierat? 

7. Dico vobis , quod ita gaudium crit in 
ccelo propter unum peccatorem pcenitenliam 
agentem , magis quam propler possessionem 
nonagintanovem justorum , qui non indigent 
pcenitentid. 

8. Aut si queedam mulier, habens decem 
argenteos, unum perdiderit, non accendit 
statim lucernam, non lustrat totam domum, 
non qucerit diligenter , donec inveniat eum? 

d.El quum invenerit, non convocat statim 
amicas, et vicinas, dicens illis: Mecum gau- 
dete, quia inveni argenteum quem perdide- 
ram ? 

10. Dico vobis, similiter gaudium eril in 
ccelo coram Angelis Dei, super uno pecca- 
tore pcenitenliam agente. 






T> 






DOMINICA IV. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD ROMANOS. 



Noteiccahuane, huelnicmatL caintlalticpac 
tlaihiyohuiliztli amohuel inamic inilhuicac 
papaquiliztli intopan quimonextiliz tecuyo 
dios. 

Caintlachihualli quichixtinemi inintlace- 
micnopilhuiliz ipilhuan dios. 



Caput VIII. 

1 8. Mei fratres , existimo quod passiones 
mundi non sunt condignce ad cceleste gau- 
dium quod in nobis revelabit Dominus Deus. 

19. Nam creatura expectat remuneratio- 
nem filiorum Dei. 



^tamm 




328 



Caintlachihualli polihuini itlacahuini, ma- 
cihui amocea, can itencopatzinco inyelma- 
tzin oquimonahuatili inictetlacamatiz nechix- 
cayeliztica; 

Yehica inyehuatl tlachihualli momaquixtiz 
initechpa tetlaecoltiliztli , yuan aocmo itlaca- 
huinyez tlacemicnopilhuizque inipilhuan. 

Cahuelticmati, cainixquich tlachihualli yel- 
cicihuini yuan tlaihiyohuiya inompa icoti- 
huallaque. 

Auh amo canyeiyo, cannotehuantin inoc- 
cencahuey itenemactzin spiritu sancto ticpia 
titic, ticchixlinemi inic yuan techmopiltzintiz 
inipilhuan dios , yuan inic quimoyancuililiz 
tonacayo ipaltzinco intecuyo J. X. 



20. Creatura enim vanitati subjecta est.. 
elsinon velit, sed propter illum qui prcecepit 
ei subjectam esse in spe; 

21. Quia et ipsa creatura liberabitur a 
seruitute, et non erit subjecta glorite fdiorum. 

22. Scimus enim , quod omnis creatura 
ingemiscit et patitur usque adhuc. 

23. Non solum autem illa , sed et nos 
ipsi qui majora dona Spiritus Sancti intus 
habemus , suspiramus adoptionem filiorum 
Dei , et redemptionem corporis nostri ver 
Dominum J. Ch. 



EVANGELIM SECUNDUM LUCAM. 

Caput V. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , ceppa macehualtin conmololhuilique, 
inic quicaquizque itlatoltzin dios , auh inye- 
huatzin tecuyo atenco moquetzinoticaca ito- 
cayocan Genesaieth. 

Auh oncan quimottili ontetl acalli atenco 
onoya; auh intlatlamaque atenco hualquizca, 
yuan quiyectyaya , quitlacuicuilyaya inin- 
matl. 

Niman ceccan acalco omotcmohui, yacalco 
inSymon , quitlatlauhti inSymon inic achi 
quitzinqui.vtiz acalli quicahuaz inatentli. Auh 
inoonmohuetziti, niman ya oncan quinhual- 
mornachtilya imacehualtin. 

Auh inotzonquiz itemachtiltzin , niman 
quimonahuatili inSymon, quimolhuili: Ahue- 
catlan xicuicacan inacalli , yuan ompa xic- 
cohuacan inamomatl inic antlatlamazque. 

Auh inSymon quimonanquilili, quimol- 
huili: Totcmachlicatzine, cayecenyohual ino- 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch. , oiim turbw irruebant in eum , ul 
audirent verbum Dei, et Dominus ipse sta- 
bat secus stagnum quod dicitur Genesareth. 

2. Et ibi vidit duas naves secus stagnum 
slantes ; piscatores autem descenderant, et la- 
vabant et parabant retia. 

3. Tunc in unam navim ascendit, quce 
navis erat Simonis , et rogavit Simonem ut 
pusillum reduceret navim longe a lilore. Et 
quum sedisset , de navicula docebat lurbas. 

4. Et quum cessavil docere , slatim pne- 
cepit Simoni , dicens: In allum duc navim, 
et laxate retia vestra, ad piscandum. 

5. Siinon vero respondens , dixit illi: Prae- 
ceptor noster , per totam noctem laboravi- 




329 



tinentlamatque, can ayac oticacique; auh 
inaxcan canel motencopatzinco macaocno- 
concohuan matlatl. 

Auh iniquac oconcouhque matlatl, cenca 
miyequintin inmimichtin quinmatlahuique , 
yuan yeic cocotocaya inmatl. 

Niman quimomanotzque inimicnihuan 
inocce acalli icnenca, inic huallazque yuan 
quinpalehuizq.ue. Auh inohuallaque, inimacal 
iyomexti quitetemitique inmichin, cenca ic- 
polaquiz nequya. 

Auh inyehuatl Symon Pedro, inoquittac 
y , mixtlapachtlaz yicxitlantzinco intecuyo 
J. X., quimolhuili: Totecuyoe, maxinech- 
motlalcahuili , canitlatlacohuani. 

CainPedro cenca icmicahui , yuan inix- 
quichtin oncan catca, inic cenca miyec oma- 
cic michin. 

Noyehuantin cenca tlamahuicoque inipil- 
huan Zebedeo, inJacobo yuan Juan inicni- 
huan Symon. Auh intecuyo J X. quimol- 
huili inSymon Pedro : Macamo ximomauhti, 
cainye ompatitztihui tlaca intiquimaciz. 

Auh iniquac, ocanque imacal, inoquitlal- 
huaccaquixtique, niman ixquich quicauhti- 
quizque inimaxca , quimotoquilityaque inte- 
cuyo. 



mus, sed nihil cepimus; nunc aulem inverbo 
tuo rursum /axabo rete. 

0. Et quum laxcwissenl rele, multitudi- 
nem piscium concluserunt , ct jam rumpe- 
batur rete eorum. 

7. Stalim annuerunt amicis qui erant in 
alia navi, nt venirent ed adjuvarent eos. Et 
venerunt, et ambas naviculas impleverunt 
piscibus , ila ut pene mergerenlur. 

8. Et ipse Simon Petrus , quum vidisset 
hcec, procidit in faciem suam ad genua Do- 
mini J. Ch., dicens ei: Domine noster , <li- 
scede a me , quoniam ego peccator sum. 

9. Petrus enim valde obstupuit, ct omnes 
qui ibierant, propter multitudinem piscium 
quam ceperant. 

10. Similiter valde mirali sunt Filii Ze- 
bedwi, Jacobus ct Johannes qui erant socii 
Simonis. Et Dominus J. Ch. ait ad Simo- 
nem Petrum: Noli limcre, quoniam ex hoc 
jam homines capies. 

11. Et quum, subductis navibus, descen- 
clerunl in terram, statim reliquerunt omnia 
sua, et secuti sunt Dominum. 



DOMINICA V. a POST PENTECOSTEN. 

EPISTOLAB. PETRI I. a 

Caput III. 



Notlacohuane, macentetya inamoyollo ini- 
pan tlaneltoquiliztli, yuan tlatlatlauhtiliztli ; 
maxiteicnoittacan, xiquintlacotlacan inamo- 
huampohuan , xitetlaocolican ihuiyan yo- 
coxca, ximonemitican, xicmocnomatican; 



8. Charissimi, eUote unanimes in fide et 
in oratione; estote compaticnfes , amatores 
proximorum vestrorum, misericordes erga in- 
firmos, modesti, humiles; 

42 






: i. i, 





330 



Ataca quinamechihua, macamo ximotzon- 
cuican; intlanoce aca itla anqualli icamech- 
ahua, macamo xicahuacan , canye xicye- 
ctenehuacan; caipampa y inoamechmonochili 
intecuyo, inic anquicnopilhuizque , anqui- 
maxcatizque cemicac netlamachtili. 

Cainaquin quitlacotlaz nequi nemiliztli , 
yuan quittaz nequi qualli ilhuitl, maquimo- 
cahualti inanqualli tlatolli , yuan macamo 
quito intecanecayahualiztli. 

Auh manhuelquillalcahui inanyectli, in- 
anqualli: manyehuatl quichihua inqualli, 
yectli. Maquitemo intlamatcayeliztli , yuan 
maquicemana. 

Yehica intecuyo Dios quinmottilya inqual- 
tin, yuan quinmocaquililya inintlatlatlauhti- 
liz; auh inquichihua anqualli quinmotlahue- 
litilya. 

Auh cuixtaca quenamechihuaz, intla ix- 
quich yeclli xicmonemilizlica? 

Auh intla itla anquihiyohuya inipampa 
qualli nemiliztli, oamocnopiltic. Auh maan- 
quimimacaztin inamechtlaihiyohuiltya, inic- 
amo anmotlapololtizque. 

Macanhuel amoyollocopa xicmoyectene- 
huilican intecuyo J. X. 



9. Si quis vobis insultaverit , ne uleisea- 
mini; si quis vobis maledixerit, nolite maledi- 
cere, sed benedicite; quia in hoc vocavit vos 
Dominus , ut mereamini el possidealis ceter- 
nam bealitudinem. 

10. Qui enim vult diligere vitam, et vull 
videre dies bonos , caveat a malis sermoni- 
bus , et ne loquatur dolum. 

11. Declinet autem ab injusto etmalo; 
faciat bonum et justum. Inquirat pacem, et 
maneat in ea. 

12. Quia Dominus Deus aspicit bonos, ct 
exaudit orationcs eorum; illos autem qui fa- 
ciunt malum cum indignatione observal. 

13. Numquid aliquis vobis nocebit, si in 
omm justitia vixeritis? 

14. Et si quid palimini propler justitiam, 
beati eritis. Nolile autem timere eorum quce 
vos vexant , ne conturbemini. 

15. Sed in cordibus vestris sanotifionto 
Dominum J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATIMUM. 

Caput V. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: (^a- 
nelli namechilhuya: Intlacamo amoqualne- 
miliztica anquinpanahuizque tlamatinime 
yuan Phariseome, amo huelancallaquizque 
inilhuicac tlatocayopan. 

Oanquicacque , cainyehuecauh ilhuiloque 
inamotahuan, inamocolhuan: Ayac momac 
miquiz; auh inaquin temictiz , tlatzontequi- 
liloz. 



20. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Amen dico vobis: 
Nisi in justitia vestra superaveritis Scribas 
et Phariswos , non intrabilis in regnum cce- 
lorum. 

21. Audistis, quiajam ab antiquo dictum 
est patribus vestris, avis vestris: Nemo manu 
tud moriatur ; qui autem occiderit, reus erit 
judicio. 




331 



Auh innehuatl namechilhuya : cainaquin 
itechquallaniz ihuampo, notlatzontequililoz. 
Auh inaquin quilhuiz ihuampo, nocne, ica 
necentlaliloz. Auh inaquin quiteilhuiz, yol- 
lopolyuhque, mictlan cemicac tlatlaz. 

Auh intla titlamanaz nequi ixpan allar , 
auh intla oncan tiquilnamiquiz, cainmohuam- 
po itla icmotechmoyollitlacohua, 

Oc oncan xicauhtiquica inmohuen ixpan 
altar , yuan xiyauh achto xicyolcehui in- 
mohuampo ; iquac huelticmanaquyuh. 



22. Ego aulem dico vobis: quia quisque 
irascetur proximo suo, quidem reus erit ju- 
dicio. Qui autem dixerit proximo suo, vacue, 
reus erit consilio. Qui aulem dixerit, fatue, 
in inferis in ceternum ardet. 

23. Siergo munus offerre vis anle altare, 
et si ibi recordatus fueris, quia proximus 
tuus aliquid habet adversum tc, 

24. Ibi relinque munus tuum ante altare, 
et vade prius reconciliari proximo tuo; tunc 
offeres munus tuum. 



DOMIMCA VI.» POST PENTECOSTEN. 

EPISTOLA B. PAULI AD ROMANOS. 

Caput VI. 



Noteiccahuane , intixquichtin ipaltzin te- 
cuyo J. X. titoquaatequique, ica initlacomi- 
quitzin otitoquaatequique. 

Caihuantzin otitocoque nequaatequiliztica 
ica inimiquitzin ; inic tehuantin ticyancuiliz- 
que tonemiliz, inyuh yehuatzin tecuyo J. X. 
omozcallitzino intlan mimicque ichicahualiz- 
tica intetatzin. 

Caintla ihuantzinco timiquican, yuan ti- 
tococan, noihuantzinco titozcalizque. 

Auh huelticmati y, caintohuehuetlacauh 
ihuantzincocruztitech omamacohualtiloc, inic 
polihuiz tenacayo tlatlacohuani, inic aocmo 
ceppa tictlaecoltizque tlatlacolli. 

Cainaquin omic, ocenquizcaqualtililoc ini- 
techpa tlatlacolli. 

Auh intla ihuantzinco otimicque tecuyo 
J. X., ticneltoca caihuantzinco tinemizque. 

Auh ticmati, caintecuyo J. X., inomozcal- 
litzino intlan mimicque, aocmo momiquilya, 
aocmo ceppa ipantlatocatiz inmiquiztli. 



3. Meifralres, nos omnes in Domino J. Ch. 
baptizaii sumus, et in v.iorle ipsius baptizati 
sumus. 

4. Cum illo enim sepulti sumus per ba- 
ptismum in mortem; ut nos in novilate vitce 
nostrce ambulemus, quemadmodum Dominus 
J. Ch. resurrexit a mortuis per virlutem 
Patris. 

5. Si enim cum illo morimur , et sepeli- 
mur, simul cum eo resurgemus. 

6. Hoc autem scimus, quia vetus homo 
noster simul crucifixus est, ut dcstrualur 
corpus peecati, et ut ultra nonserviamus pec- 
cato. 

7. Qui enim mortuus est , juslificatus est 
a peccato. 

8. Si autem mortui sumus cum ipso Do- 
minoJ. Ch., credimus quia cumillo vivemus. 

9. Scimus enim, quia Dominus J. Ch., re- 
surgens a morluis, non morilur, nec amplius 
dominabitur illi mors. 






D 




l'i li 


1 








J 



332 



Cainic omomiquili ipampa tlatlacolli , ca- 
cempa inomomiquili ; auh inic monemitya , 
iccemicac nemiz itlantzinco indios. 

Auh inaxcan inamehuantin yuh ximoma- 
tican, cahuel oanmicque itechpa intlatlacolli, 
auh anyoltinemi itechpatzinco indios, ipal- 
tzinco intecuyo J. X. 



10. Quod enim morluus est propter pec- 
catum, tantum semel morluus est; quod au- 
tem vivit, in ceternum vivet cum Deo. 

1 1 . Nunc igitur vos ila existimate , vos 
mortuos esse propter peccalum , et vivere 
propter Deum, in Domino J. C/i. 



EVANGELIUM SECUNDUM MARCUM. 

Caput VIII. 






I ' 




Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., ceppa cencamiyequintin itlantzinco 
catca, aoctle oncatca inintlaqual; inyehua- 
tzin tecuyo niman quimomonochili initla- 
machtilhuan , quinmolhuili. 

Nechtlaocoltya inmacehualtin; caye eil- 
huitl inotlan tlaihiyohuya, aoctle inintlaqual. 

Auh intla canyuh niquimihuaz inompa in- 
chan inatle quiquatiyazque, otlica mihiyoca- 
huazque; cacequintin hueca inohualehuaque. 

Niman quimonanquililique initlamachtil- 
huan, quimolhuilique: Inyehuantini aquin 
huelquintlaqualtiz, inhuelquinpachihuitiz in- 
nican ixtlahuacan ? 

Auh intecuyo quinmotlatlanili , quinmol- 
huili: Quezqui inoncan amotlaxcal? Ouimol- 
huilique: Cachicome. 

Auh intecuyo motlanahuatili, iniquixquich 
tlacatl tlalpan motlalizque. Yuan conmo- 
cuilli inchicome tlaxcalli, quimoteochihuili, 
quirnotlatlapanili, yuan quinmomaquili ini- 
tlamachtilhuan, inic quitemamacazque; auh 
inyehuantin niman quinmamacaque inma- 
cehualtin. 

Auh canoquezqui inmichtepitoton oncan 
quipiyaya itlamachtilhuan; noquimoteochi- 
huili, yuan motlanahuatili inic temamacuz. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., olim mulla turba apud eum eral , 
et nihil habcbat quod manducaret; ipse Do- 
minus lunc vocavit discipulos suos , et ait 
illis. 

2. Misereor super turbam; quia jam tri- 
duo mecum laborant, nec habent quod man- 
ducent. 

3. Et si sic dimisero eos in domum suam 
quum nihil manducassent, in via deficient ; 
quidam enim e longe venerunt. 

4. Continuo rcsponderunt ei discipuli sui, 
dicentes illi: Hos quis poterit pascere , quis 
poterit saturare in hac solitudine? 

5. Dominus autem interrogavit eos , di- 
cens: Quot panes habetis? Qui dixerunt: 
Septem. 

6. Et Dominus pnecepit, ut omnes super 
terram discumbcrent. Et accepit septem pa- 
nes, benedixit eos, fregit, et dedit discipulis 
suis, ut apponerent ; et ipsi statim apposue- 
runt lurbte. 



7. El etiam paueos pisciculos ibi habebant 
discipuli sui; et ipsos benedixit, et jussit ap- 
poni. 



-<- 333 
Niman motlaqualtique , yuan huelpa- 
chyuhque, yuan quinechicoque inmocauh 
tencahualli teten inchicotetl otlachiquihuitl. 
Auh intlaquaque achi huelmatlactzontin ; 
auh niman quinmihualli intecuyo. 



8. Tunc manducaverunt, et saturati sunt, 
et sustulerunt quod superaverat dc fragmen- 
tis plenas quinque sportas. 

9. Qui autem manducaverunt erant quasi 
quatuor millia; et inde dimisit eos Dominus. 



-0-O0§§-Cx>o- 



DOMINICA Vll. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD ROMANOS. 



*TS 



Noteiccahuane , amo ohui inniquitohua , 
yehica cayemocenca anchicahuaque ; cain- 
quenin ica amonacayo oanquichyuhque in- 
catzahuac, yuan tlahuelilocayotl, inic mi- 
yecpa ontlatlacoque, inaxcan ganoyuh xic- 
chihuacan inqualli ica amonacayo , inic an- 
cenquizcaqualtyazque. 

Cainiquac amitlacahuan ancatca tlatlacolli, 
amo amotech catca inqualnemiliztli. 

Auh inaxcan tleitech oanquittaque, tleo- 
amechonquixti inanquichyuhtinenca, inaxcan 
yeicampinahua? Ga inanquichyuhtinemi, ca- 
can miquiztli initzonquizca. 

Auh inaxcan caohuanquitlalcahuique in- 
tlatlacolli, cayeamitlacahuan intecuyo dios, 
caanquipia ingratia, inic ancenquizcaqualtya, 
auh inamotzonquicaliz cayehuatl incemicac 
nemiliztli. 

Cainitlaxtlahuil intlatlacolli cayehuatl in- 
miquiztli. Auh wigratia tecuyo ic icnopil- 
huillo incemicac nemiliztli ipaltzinco inte- 
cuyo J. X. 



Caput VI. 

19. Mei fratres , aperte loqaor, quoniam 
jam valde infirmi estis; sicut enim corpus 
vestrum exhibuistis immunditice, et iniquilali , 
ut scepe peccaretis, nicnc similiter cxhibete 
justitice membra vestra, ut sanctificemini. 



20. Quum enim servi essetis peccati, li- 
beri fuislis justitice. 

21. Nunc ergo quid obtinuistis , quid pro- 
fuerunt vobis opera vestra , in quibus nunc 
erubescitis? Nam illorum operum sola mors 
est finis. 

22. Nunc vero quoniam Uberati estis a 
peccato, et facti servi Domino Dco , possi- 
detis gratiam, ut sanctificemini , et finis ve- 
sler est ipsa vita wlerna. 

23. Stipendia enim peccali est ipsamors. 
Gratia autem Domini remuneralur vitani 
ceternam in Domino J. Christo. 



i 






i 



,.— ... 




334 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTHMM. 



II 











Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: Huel- 
ximimattinencan ininhuicpa iztlaca prophe- 
tame , inamechhualtoca inquimoquentitihue- 
tze ichcayehuatl , auh inimitic yuhquimman 
cocoyo tetlatlaluchtyani. 

Inyehuantin y intlachihualiztica anquimi- 
ximatizque. Inxocomecatl cuix huelitechmo- 
tequi inchicalutl, auh mhigos cuix itechmo- 
tequi intlapatl? 

Canoyuh y inixquich qualli quahuitl cano 
qualli inxochiqualli itechmochihua: auh ina- 
moqualli quahuitl amonoqualli initechmo- 
chihua. 

Inqualli quahuitl amo huelitechmochihua 
inanqualli xochiqualli : auh inanqualli qua- 
lmitl anhueliteehmochihua inqualli xochi- 
qualli. 

Inixquich quahuill inamo itechmochihua 
qualli xochiqualli tecuz, tleco monequiz. 

Auh inaxcan inin intlachihualiztica an- 
quimiximatizque. 

Caamo mochintin calaquizque inilhuicac 
tlatocayopan, innechilhuya: Totecuyoe, to- 
tecuyoe; can yehuantin inquichihua intlein 
quimonequiltya notlacotatzin inilhuicac mo- 
yetztica. 



Caput VII. 

15. Quum super lerram viveret Dominus 
J. Ch., dix.it discipulis suis : Attendite a falsis 
prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis 
ovium, intrinsecus autem sunt tamquam lupi 
rapaces. 

1 6. Istos ex operibus eorum cognoscetis. 
Uoam numquid possunt colligere a spinis, et 
ficusnumquid colligunt de tribulis? 

17. Similiter omnis bona arbor et bonos 
fructus fert: mala autem arbor malos fru- 
ctus fert. 

18. Bona arbor non potest edere malos 
fructus: mala autem arbor non potest ferre 
bonos fructus. 

19. Omnis arbor quce non fert bonum 
fructum excidetur, el in tgnem mitti debetur. 

20. Nunc igitur ex operibus eorum co- 
gnoscetis eos. 

21. Non enim omnes inlrabunt in regnum 
emlorum , qui dicuni mihi: Domine noster , 
Domine noster; sed illi qui faciunt quod 
vult Pater meus qui in ccelis est. 



?£>S3g^^~. 




335 






DOMINICA VIII. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD ROMANOS. 



Noteiccahuane, hueltotechmonequi titetla- 
camatizque, canamo yehuatl intonacayo, inic 
yuh tinemizque inyuh quinequi. 

Gaintla yuh xinemican inyuh quinequi 
amonacayo , anmiquizque ; auh intla spiritu 
anquimictizque initlachihual amonacayo, an- 
nemizque. 

Cainaquique yacanalo ica spirilu sancto, 
inyehuantiny caipilhuan indios. 

Aocmo ceppa oanquicelique inspiritu in- 
motetlacahuatyani nemauhtiliztica ; can oan- 
quicelique spiritu inic oamechmopiltzinti 
dios, inic titlatlatlauhtya , tiquitohua: Abba, 
totatzine. 

Cainyehuatzin spirilu sancto quineltililya 
intanima, catipilhuan indios. 

Aut intla tipilhuan dios, cano totechpohui 
iniyaxcatzin , yuan ticuizque iniyaxcatzin 
dios; auh ihuantzinco titlacnopilhuizque in- 
tecuyo J. X. 



Caput VIII. 

12. Mei fratres, opus est nobis servire , 
sed non cami nostrce, ut vivamus sicut ipsa 
vult. 

13. Si enim ita vixerilis sicut vult caro 
vestra , moriemini; si autem spiritu morlifi- 
caveritis facta carnis vestra? , vivetis. 

1 4. Quicumque enim diriguntur a Spiritu 
Sancto , ii sunt ftlii Dei. 

15. Non enim iterum accepistis spiritum 
servitutis in timore; sed accepislis spiritum 
ut vos adoptet in fdios suos Deus, in quo cla- 
mamus, dicentes: Abba, Pater noster. 

1 G.Ipse enim Spirilus Sanctus tcstimonium 
reddit animw nostrw, quia nos sumusfilii Dei. 

17. Si autcm filii Dei , est etiam nostra 
ejus hcereditas , et accipiemus hwreditatem 
Dei; et glorificemur cum ipso Domino J. Ch. 



-k 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 

Caput XVI. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., centlamantli machiyotlatolli quinmo- 
tlalilili initlamachtilhuan, quinmolhuili: Ce- 
tlacatl mocuiltonohua onnenca , oncatca ical- 
pixcauh; auh ixpan oteixpanhuiloc incalpix- 
qui, yeoquipopolo initlatqui. 



1. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., hanc parabolam narravit discipulis 
suis, dicens eis: Homo quidam dives erat, et 
habebat villicum; et apud illum diffamalus 
erat villicus , quasi dissipasset substantiam 
suam. 










336 



Auh inyehuatl ninian quinotz, quilhui: 
Tlein nimitzcaquilya? Manixpan xitlapohua 
quenin tinechtlapialya , ca aocmoteh tical- 
pixcatiz. 

Auh incalpixqui niman ihitic quimolhui : 
Tlein naizca innotecuyo yenechcahualtya in- 
calpixcayutl? Ahuelnelimiqui, auh nipinahua 
inmantepal notlatlaitlani. 

Nicmati intlein nicchihuaz, iniquac oni- 
cahualtiloc calpixcayutl, inic inchan nece- 
lizquc. 

Niman cecenyaca quinnotz inipal motla- 
cuique itecuyo , auh iniccetlacatl quilhui: 
Ouexquich inmonetlacuil inmotechpolyuhti- 
ca itlatqui notecuiyo? 

Auh quilhui : Gamacuiltecpan comitl in- 
azeite , yehuatl inhuehuey comitl. Niman 
quilhui: Izcatqui mamauh; icyuhca ximo- 
tlali, xiquicuilo can ontecpan comitl onma- 
tlactli. 

Auh inoccetlacatl niman quilhui : Auh in- 
tehuatl quexquich inmonetlacuil? Ouilhui : 
Camacuiltecpan tzincopinqui tlaolli. INiman 
quilhui: Xoconcui inmamauh, can nauhtec- 
pan tzincopinqui xiquicuilo. 

Auh inmotlacamati quiyecteneuh intlahue- 
liluc calpixqui , inicotlanematcachyuh ; ye- 
hica cainipilhuan cemanahuac inicmimati 
quinpanahuiya inipilhuan tlanextli inipan in- 
nemiliz. 

Auh innehuatl namechilhuya : icximoteic- 
nyuhtican inamoqualli necuiltonolli , inic, 
iquac anmiquizque, ancelilozque inilhuicac 
tecpancalco inmochipa mani. 



2. Et ipse slatim vocavit illam , et dixit 
ei: Quid audio de te? Redde rationem quo- 
modo administrasti , jam enim non amplius 
villicabis. 

3. Villicus autem tunc intra se dixit .- 
Quid faciam quia dominus meus aufert a ine 
villicationem ? Non valeo fodere, et erubesco 
mendicare. 

4. Scio quid faciam, ut quum amotus 
fuero a villicatione , in domos suas me re- 
cipiant. 

5. Statim singulos convocavii debitores 
domini sui , et primo dixit: Quantum debes 
domino meo ? 

6. At ille dixit: Centum cados olei , el 
magnos cados. Dixitque illi: Ecce chirogra- 
phus tuus; cito sede , scribe solum quinqua- 
ginta cados. 

7. Deinde alii dixit: Et tu quantum de- 
bes? Qui ait: Centum coros tritici. Statim 
dixit illi: Accipe chirographum tuutn, tan- 
tum oetoginta coros scribe. 

8. Et Dominus laudavit iniquum villi- 
cum, quod prudenter fecissel; quia fdii hujus 
mundi prudentiores sunt filiis lucis in gene- 
ratione sua. 

9. Et ego vobis dico: fucite vobis amicos 
de injustis divitiis , ut , quum defeceritis, re- 
cipiamini in ccelum in tabernacula wterna. 



S§£*<£ 3§x^~ 



337 



DOAONIGA IX. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD CORINTMOS I. 



Noteiccahuane , macamo tiquelehuican in- 
anqualli tlatlacolli , inyuh omochyuhque, in- 
yuh oquelehuique cequintin Judiome. 

Macamo xitlateotocacan, inyuh cequintin 
tlateotocaque, inyuh teotlatolpan icuilyuh- 
tica; camitohua: Motlalique inmacehualtin, 
tlaquaqne, yuan atlique, niman moquetzque 
mahuiltique. 

Macamono tahuilnemican , inyuh cequin- 
tin ahuilnenque; caipampa y onxiquipilli 
ipan caxtoltzontli ipan ontzontli ipan matlac- 
tecpantli incan cemilhuitl micque. 

Macamono tictoyeyecoltican inJ. X., in- 
yuh cequintin oquimoyeyecoltique, inipam- 
pa ocohuaqualoque. 

Macamono xitechicoitocan, inyuh cequin- 
tin techicoitoque , yuan quinmictique inte- 
mictyani. 

Inixquich y impan mochihuaya can tla- 
nezcayotiloni; auh ipampa omicuillo tono- 
notzaloca, inyeotopan oacico itzonquizca ce- 
manahuac. 

Ipampa y inaquin momati caycac, man- 
huelmotta, mahuetzi. 

Macamo amechpanahui intenecoltiliztli, 
intlacamo cantepiton; auh intecuyo dios cai- 
techtzinco netlacaneconi, amo quimonequil- 
tiz inic anneyeyecoltilozque inquipanahuya 
amochicahualiz, can quimohueyliliz inamo- 
tlacnopilhuiliz, inipampa amoneyeyecoltilo- 
ca inic huelantlapaccaihiyohuizque. 



Caplt X. 

6. Mei fratres , non simus coneupiscenles 
malorum, sicut fecerunt, sicut concupivcrunt 
quidam Judcei. 

7. Neque idolatrce efficiamini, sicut qui- 
dam idolos habuerunt , quemadmodum in 
Scripturis scriptum est : dicit enim : Sede- 
runt turbce, manducaverunt, el biberunt, et 
surrexerunt ludere. 

8. Neque fomicemur , sicut quidam for- 
nicati sunt; propler hoc enim viginti tria 
millia tantum und die morlui sunt. 

9. Neque tentemus J. Ch. , sicut quidam 
lentaverunt eum, et ideo a serpenlibus de- 
vorati fuerunt. 

10. Neque murmuraveritis , sicut quidam 
murmuraverunt , et occisi fuerunt ab exter- 
minatore. 

1 1 . Omnia hcec contingebant illis in ft- 
gura; ideo autem scripla suul ad admonitio- 
nem nostram, in quos devenit finis mundi. 

12. Proplerea qui se cxistimat stare , vi- 
deat, ne cadat. 

13. Non apprehendat vos tentatio , nisi 
parva;Dominus Deus aulem fidelis est, non 
sinet vos tenlari supra id quod superat vir- 
tutem vestram, sed magnificavit meritum vc- 
slrum, (faciens), ut iu tenlafione possitis su- 
stinere. 



43 



, 





*- 338 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 






I 







Iniquac tlalticpac monemityaya intecuyo 
J. X., ceppa mohuicaya inompa Hierusalem; 
inyeonmaxitityuh , inoconmottili altepetl , 
ipampa mochoquili, quimitalhui: 

Intehuatl inaxcan intla huelxiquiximatini 
intlein ic hueltipactinemiz , huelticmocuitla- 
huizquya, auh inaxcan mitznetlalilya, amo- 
tiquitta. 

Ca mochihuatyuh , inmoyaohuan mitzya- 
hualotimotecaquihui, yuan nohuiyampa mitz- 
tzatzacuilizque , yuan nohuiyampa mitztoli- 
nizque; 

Yuan hueltlaltitechmitzhuicazque, yuan 
inixquichtin mopilhuan, inmitic nemi, quin- 
popoluzque ; auh iniccenca hueltipopulihuiz, 
aoccan nepanyuhtiyez intetl, yehica amo ti- 
quixima cayemonemaquixtilizpan. 

Auh inomocalaqui teopan , niman yaic- 
quinhualmoquixtilya innoncan tlanamacaya, 
yuan intlacohuaya , 

Quinmolhuili: Cateotlatolpan icuilyuhlica: 
Innocaltzincatlatlatlauhtilizcalli. Auh iname- 
huantin ichtecque imoztouh oanquichyuhque. 

Auh momuztlae oncan motemachtilyaya 
inteopan. 



Caput XIX. 

h\. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., olim ibal ad Jerusalem ; et ut ap- 
propinquavit, videns eivitatem, super illam 
flevit , dicens: 

42. Tu hodie si eognovisses quce ad pacem 
tuam sunt, sane curavisses ea, nunc autem 
abscondita sunt tibi , non vides ea. 

43. Quia venienl dies , et inimici tui cir- 
cumdabunt te, et unclique cingenl te vallo, 
et undique coangustabunt te; 

44. Et ad terram prosterncnt te, et omnes 
filios tuos , qui iii te vivunt, dispcrdcnt; tu 
autem destrueris , ita ut non superfuerit la- 
pis, eo quod non eognoveris tempus salutis 

tU03. 

45. Et in'gressus in templo , statim cwpit 
ejicere illos qui in illo vendebant , et eme- 
bant, 

46. Dicens iliis: In Scripturis scriptum 
est: Domus mea domus orationis est. Vos 
autem latronum speluncam fecislis eam. 

47. Et quolidie erat doccns in templo. 



339 





f 'T^ . jM. 


a 




. 











DOMINICA X. a POST PENTECOSTEN. 






EPISTOLA B. PAULI AD C0R1NTHI0S I. a 



Noteiccahuane, anqnimati cainiquac an- 
tlateotocatinenca, inhuica anhuicoya inimi- 
xiptlahuan tlatlacatecolo inamotlatohua , in- 
yuh ancuitlahuiltiloya. 

lpampa inaxcan namechnemachtya, cain- 
aquin spiritu sancto quitlatoltya , amohuel- 
quimochicoitalhuiz intecuyo J. X. Yuan ayac 
huelquitoz , catlatohuani inJ. X. , inllacamo 
ica spiritu sancto. 

Camiyectlamantli inixexeloloca intetlauh- 
tili, yece canyeyehuatzin mspiritu. 

Auh miyectlamantli inixexeloloca teoyo- 
tica tequitl, yece canyeyehuatzin intlato- 
huani. 

Auh miyectlamantli inixexeloloca intlachi- 
hualiztli, yece canyeyehuatzin indios, inix- 
quich quimotemaquilya. 

Auh ceceyaca maco initetlauhliltzin spi- 
ritu, inic tepalehuizque. 

Incetlacatl ica spiritu rnaco teotlamatiliz- 
tli, auh inoccetlacatl maco tlamatiliztlatolli, 
can noyehuatl ica mspiritu. 

Inoccetlacatl maco tlaneltoquiliztli, can 
noye ica mspiritu ; 

Inoccetlacatl maco tlamahuicollachihua- 
liztli, inoccetlacatl maco tlaachtopahitoliztli, 
inoccetlacatl maco iniximachoca spiritu, in- 
occetlacatl maco miyectlamantli tlatolli, in- 
occetlacatl maco inicquimelahuaz teotlatolli. 

Auh inixquitlamantli y cance yuan can- 
yeyehuatl mspiritu quimochihuili, inixquich- 
tlacatl quimoxexelhuilya inyuh quimonequil- 
tya. 



Capct XII. 

2. Mei fratres, scitis quoniam quum Gen- 
ies essetis, adibatis ad simulacra diabuli quce 
non loquuntur . prout ducebamini. 

3. Ideo nunc notum vobis facio, quodqui 
in Spiritu Sancto loquitur , non dicit ana- 
thema Domino J. Ch. Et nemo potest dicere, 
Dominus J. Ch. , nisi in Spiritu Sancto. 

4. Varice enini sunt divisiones donorum, 
sed idem Spiritus. 

5. Et varice sunt divisiones spiritualis mi- 
nisterii , sed idem Dominus. 

6. Et varite sunt divisiones operalionum, 
idem vero Deus , qui omnia operatur. 

7. Unicuique autem datur donum Spiritus, 
ut proficiant. 

8. Alii in Spiritu datur sapientia , alii 
autem datur sermo scientice , sed secundum 
eumdem Spiritum. 

9. Alteri datur fides , sed in eodem Spi- 
ritu. 

10. Alii datur operatio virtutum, aliida- 
tur prophetia, alii datur discrelio spirituum, 
alii dantur diversce linguce, alii dalur inter- 
pretatio sermonum. 

1 1 . Hcec autem omnia sotum unus et idem 
Spiritus operatur , singulis dividens prout 
vult. 






\ 


■ 




i 



\ i 





3 40 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 







Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmononochili cequintin mochica- 
huacamatya, yuan moqualtocaya, can qui- 
telchihuaya inocccquintin inhuampohuan , 
machiyutl quinmotlalilili, quinmolhuili : 

Gaomentin teopan tlecoque, tlatlatlauhti- 
to; cePhariseo, inoccetlacatl Publicano. 

Auh inyehuatl Phariseo nepohualiztica in- 
tlatlatlauhtyaya, quitohuaya : Totecuyoe, ni- 
mitznotlacocamachitya, camonyuhqui, camo- 
niquinnenehuilya inoccequintin tlalticpactla- 
ca: inichtequini , inamo melahuac inemiliz, 
intetlaxinque; amono nyuhqui inicanicac 
Publicano. 

Gainnehuatl inchicometica oppa ininoca- 
liua; cainixquich notlatqui intlamallactetilya, 
icmixpantzinco nitlamana. 

Auh inyehuatl Publicano canhueca inica- 
ca amo motlapalohuaya inacotlachiyaz; can 
meltepinyaya, quitohuaya : Diose, maxinech- 
mocnoittili initlatlacohuani. 

]Niman icquimitalhui: Canelli namechil- 
huya: inin Publicano occenca yechipahuac 
iniamma inhualtemoc teopan, inyaqui ichan, 
quipanahuya inPhariseo; yehica inixquichtin 
mohuecapanohua, tlanitlacalozque; auh in- 
mocnomati , huecapanolozque. 



Caput XVlll. 

9. Quum supcr terram viveret Dominus 
J. Ch. , vocavit quosdam , qui se credebant 
puros , ct sc dicebant juslos , sed asperna- 
bantur caiteros proximos suos , hanc para- 
bolam narravit eis, dicens: 

10. Duo liomines in templum ascende- 
runt, ut orarent; unus Pharisceus, et altcr 
Publicanus. 

11. Et hic Pharisceus inlra se orabat, cli- 
cens: Domine noster, gratias ago tibi, quia 
non sum similis , non sum sicut ccetcri ho- 
minum: latrones, injusti , aclulleri; ncque 
sicut hic Publicanus. 



12. Ego enim septimd die bis jejuno; et 
omnium bonorum meorum decimas palam 
offero. 

13. Et Publicanus a longe stans neque 
audebal levare oculos; sed pcrcutiebal pectus 
suum, et dicebal: Deus , propilius esio milii 
peccalori. 

14. Tunc ail: Amen dico vobis: hic Pa- 
biicanus magis justificalus in anima sua de- 
scendit de templo , et petiit domum suam , 
quam Pharisceus; quia omnes qui se exallant, 
humiliabuntur ; et qui se humilianl, exalta- 
buntur. 



. 



•^- 341 



DOMINICA XI. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD CORINTIIIOS V 



Noteiccahuane, namechilnamictya mEvan- 
gelio inonamechnomachtili , inoanquicuique, 
yuan inyeanquimonemiliztya, 

Yuan inye icanmomaquixtya ; namechil- 
namictya intleipampa onamechmachti, intla 
anquilnamiqui, intlacamo cannen contlanel- 
tocaque. 

Caoccenca yehuatl achto onamechmacac 
inonicuic, oniccac; cainyehuatzin tecuyo 
J. X. ipampa intotlatlacol omomiquili, inyuh 
icuilyuhtica teotlatolpan ; 

Yuan otococ, yuan eilhuitica omuzcalitzi- 
no , inyuhca teotlatolli ; 

Yuan quimottili Gephas, yuan catepan 
noquimottilique inmatlactin onceme itlamach- 
tilhuan. 

Auh nomochintin quimottilique inamo 
cancentzontli ipan macuiltecpantli tlanelto- 
cani; auh inyehuantin oc miyequintin inne- 
mi axcan, auh inoccequintin omomiquilique. 

Noyuan oquimottiti inJacobo, yuan inix- 
quichtin apostolome. 

Auh ceccan catepan nonehuatl onicnottili, 
inyuhqui ayamo notlacatilizpan onitlacat. 

Cainnehuatl cahuelniquintzacuiya inopo- 
stolome , amo nomacehual ininotenehuaz na- 
postol, yehica caoniquintotocac inquimonel- 
toquitya tecuyo. 

Auh inic napostolo canipampa inigratia 
dios, auh imgralia amocan nopan onenquiz. 



Caplt XV. 

1. Mei fralres , vobis commemoro Evan- 
gelium quod pradicavi vobis , quod vos ae- 
cepistis , et in quo vivitis , 

2. Et per quod salvamini; notum facio 
vobis qua ratione pradicaverim vobis, si re- 
cordamini, nisi frustra credidistis. 

3. ld enim in primis tradidi vobis quod 
accepi, quod audivi; quoniam ipse Dominus 
J. Ch. pro peccatis nostris mortuus est, sicut 
scriplum est in Scripturis; 

4. Et sepultus est, et tertid die resurrexit, 
secundum Scripturas; 

5. Et vidit eurn Cephas, et inde etiam vi- 
derunt eum duodecim discipuli sui; 

6. Et quidem multi viderunt eum phis 
quam quingenti credentes; et ex istis adhuc 
multi vivunt hodie, caiteri autem dormierunt. 

7. Et etiam apparuit Jacobo , et omnibus 
Apostolis. 

8. Aovissime aulem etiam ego vidi eum , 
tamquam abortivus. 

9. Ego enim sum minimus Aposlolorum, 
qui non sum dignus vocari Aposlolus, quo- 
niam pcrsecutus sum eos qui credunt in Do- 
mino. 

10. Ego aulem sum Apostolus propler 
graliam Dei , et gratia ejus in me vacua 
non fuil. 












342 



EVANGELIUM SECUNDUM MARCUM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya intecuyo 
J. X. , ceppa ompa hualmotztilya intyro , 
oncan moquixti inSydon quimotoquili ini- 
quaxoch Decapuleos. 

Auh inyeoncan moquixtityuh, cetlacatl ix- 
pan quihualmohuiquilique nacatzatzatzin 
yuan nontli ; auh inyehuantin quihualhuica- 
que quimotlatlauhtilique intecuyo, inic ipan 
quimomaniliz imatzin. 

Auh nonqua quihualmiquanili, inacazco 
momayahuiti, yuan mochichili, conmotzitz- 
quili ininenepil; 

ISiman aco onmotlaehyalti, melcicihuiti, 
quimolhuili incocoxcatzintli: Epheta, quitoz 
nequi , ximotlapo. 

Auh niman tlatlapouh ininacaz, yuan mo- 
ton inic yuhqui ilpiticatca inenepil, yuan 
huclmelahuac inictlatohuaya. 

Auh quinmonahuatilli inicayac quilhuiz- 
que. Auh macihui cenca quinmotlaquauhna- 
huatilli totecuyo , cayeilhuice quiteilhuyaya. 

Auh cenca huelictlamahuicohuaya, quito- 
huava : Mochi hueloquimochihuili; ca oquin- 
tlacaquiti innacatzatzame , yuan oquinmotla- 
loltilli innonontin. 



Caput VII. 

3 1 . Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., olim exiens de Tyro , venit per Si- 
donem usque ad fines Deeapoleos. 

32. Quum autem illuc pervenit, quemdam 
hominem ante eum adduxerunt surdum et 
mutum; et illi qui adduxerant eum depre- 
cali sunt Dominum, ut imponerel illi manum 
suam. 

33. Et seorsum apprchendit eum, in auri- 
culas ejus misit digitos suos, el expuens, te- 
tigil iinguam ejus; 

34. Inde in altum suspexit, ingemuit, et 
ait infirmo: Ephpheta , quod est , adaperire. 

35. Et eontinuo aperlw sunt aures ejus , 
et solutum est quod tamquarn ligabat lin- 
guam suam , et recle loquebalur. 

36. Et prwcepit illis ne cui dicerent. Et 
quamvis valde prtecepisset eis silere Domi- 
nus , tamen eo magis prcedicabant. 

37. Et co amplius admirabantttr, dice- 
bant: Omnia bene fecit; quoniam feeit audire 
surdos, et dedit loquelam mutis. 



DOMIMCA XII. 1 POST PENTECOSTEN. 

UPISTOLA AD COMNTHIOS II.' 

Capit III. 



Noleiccahuane, yuhini initechtzinco tito- 
chicahua infZios inipampatzinco tecuyo ,1. X. 



4. Mei fralres , talem fiduciam liabemus 
in Deo per Dominum J. Ch. 



343 



Camo tihueliti initla cantonoma tiquilna- 
miquizque, inyuhquima toneyocol; can inic 
itla tahueli itechpatzinco huitz intecuyo. 

Cainyehuatzin otechmixquechili, otech- 
mozcalili, inic tictemachtizque inyancuic te- 
stamenlo , amocanyeyo inpan itlacuilolli , 
canoyuan inquenin teoyotica mocaqui; ye- 
hica cainpan itlacuilolli temictya, auh inteo- 
yotica imelahuaca teyollitya. 

Auh intla yehuatl temicti tequitl intetitech 
tlacuilolli cenca omahuicohuac : inic yehuan- 
tin anhuelixcotlachixque inMoysen inipil- 
huan Israel, ipampa ixayac itlanextiliz, incan 
polihuini ; 

Ouenin amo cenca mahuicohuaz inEvan- 
gelio tequitl? 

Yehica caintla yehuatl temicti tequitl ma- 
huicohua, caoccenca hueya inimahuizco in- 
Evangelio tequitl. 



5. Quoniam non possumus aliquid a nobis 
cogilare, quasi ex nobis; sed suffioientia no- 
stra venit ex Doniino. 

6. Ipse enim nos constituit , nos idoneox 
fecil, ut prcedicemus Novum Testamentum , 
non solum Hlerd, sed etiam secundum spi- 
ritum; litera enim occidit, ct spiritualis in- 
lerpretatio vivifical. 

7. Quod si Iikc mortis ministratio in la- 
pidibus seriptis fuit in gloria: adeo ut non 
possent oculos intendere in faciem Moysi filii 
Israel , propter gloriam vultus ejus, quce 
abolelur; 

8. Quomodonon mogis glorifieabiturEvan- 
gelii ministratio ? 

9. Nam si ipsa mortis ministratio est gio- 
ria , multo magis crescit in gloria Evangelii 
minislralio. 




EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan : Ouen- 
machuel yehuatl inixtelolotli inquitta ina- 
mehuantin anquitta. 

Canelli namechilhuya, miyequintin pro- 
phetame yuan tlatoque quittaznecque iname- 
huantin axcan yeanquitta, yece amoquitta- 
que, yuan cenca quicaquiznecque inyean- 
quicaque , Qanamo quicaque. 

Auh niman iquac cetlacatl huelmoquetz 
tlamatini can quinahuallatlani intecuyo, qui- 
molhuili: Temachtyanye, tlein nicchihuaz 
inic niquicnopilhuiz cemicac nemiliztli? 

Auh inyehuatzin quimolhuili: Inipan teo- 
tlatolli tlein icuilyuhtica ? Quenin ticpohua? 



Caput X. 

23. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., dixit discipulis suis: Beati oculi qui 
vident quw vos videtis. 

24. Amen dico vobis, multi propheta? et 
reges voluerunt videre quaz vos nunc videtis, 
sed non viderunt, et valde voluerunt audire 
quce vos auditis, sed non audierunt. 

25. Et ccce quidam Legisperitus surrexit 
tentans Dominum, dixit illi: Magisler, quid 
faciam ut possideam wternam vitam? 

26. A t ille dixit ei: In lege quid scriptum 
est? Quomodo legis? 

















344 




Auhinyehuatl quimonanquilili, quito: Tic- 
motlacotiliz inmotcouh , inmotlatocauh ica 
mochi moyollo, yuan ica mochi manima, 
yuan ica mochi mochicahualiz, yuan ixqui- 
chica motlacaquiliz; yuan tictlacotlaz inmo- 
huamjto inyuh timotlacotla. 

Auh intecuyo niman quimolhuili: Huelo- 
titlananquili: yehuatl xicmonemilizti, iccemi- 
cac tinemiz. 

Auh inyehuatl icmoqualtocaznequya, qui- 
molhuili intecuyo J. X.: Auh aquin nohuam- 
po? 

Auh intecuyo J. X. ahcopa motlachyalti, 
quimitalhui: Cetlacatl ompa hualiztya inHie- 
rusalem, oncan hualtemoc yhierico, inmac 
huetzico ichtecque , quipepetlauhque , cenca 
huelquicocoque, caquinquimatoc inquicauh- 
tiquizque. 

Auh iquac mochyuh, cetlacatl sacerdote 
oncan quiz; auh inoquittac, can conpanahui. 

Canoyuh y cetlacatl lcvila oncan quicato, 
inoquittac, canocompanahuitequiz. 

Auh cetlacatl Samaria ichan nooncan qui- 
cato, auh inoitlan onacic, inoquittac, cenca 
icnoyohuac iniyollo, quitlaocolli , 

Icquilpiti inonca ohuihuitecoc, oncan con- 
tequili inazeite yuan vino , yuan icavalo 
ipan contecac, ompa quihuicac intecochiti- 
loya, oncan quimocuitlahui. 

Auh imuztlayoc concuic ome pesos , qui- 
macac intecochityani , quilhui : Maxicmocui- 
tlahui; auh intla occequiipan ticpopoloz, cai- 
niquac nihuallaz, nimitztlaxllahuitaciquyuh. 

Quen tiquitta inimomextini , acquehuatl 
initetlaocolicauh inimac huetz ichtecque? 

Auh inyehuatlquimolhuili: Cayehuatlino- 
quitlaocolli. Auh inyehuatzin tecuyo J. X. 
quimolhuili: Ximohuica, yuan noyuh xic- 
chihua. 



27. Et ille respondit ei , dicens: Di/iges 
Deum tuum, Dominum tuum ex toto corde 
tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus 
viribus tuis, et ex totamente tua; el diliges 
proximum luum sicut diligis teipsum. 

28. Dominus autem dixit illi: Recte re- 
spondisti; hoc fac, et in ceternum vives. 

2 9. Ille autem volens juslificare seipsum, 
dixit ad Dominum J. Ch. : Et quis est meus 
proximus? 

30. Et Dominus J. Ch. in altuni suspexit, 
et dixit illi: Homo quidani exibat de Jeru- 
salem, et descendens in Jericho , in manus 
incidit latronum , qui despoliaverunl eum , 
valde vulneraverunt eum, ct semivivum re- 
liquerunt. 

31. Tunc autem accidit, ut quidam sacer- 
dos illinc transiret; et viso ilto , prcelerivit. 

32. Simililer quidam Lcvita illinc trans- 
iens , viso illo, quidem pertransiit. 

33. At quidam Samaritanus illinc etiam 
transivit , et quum pervenisset secus locum , 
viso illo , misericordid motusest, 

34. Alligavit ubi vulneralus erat , ibiin- 
fudit oleum et vinum, ct super equum suum 
imposuil, duxit eum in slabuhim, et ibi cu- 
ram ejus egit. 

35. Et allerd die protulit cluos denarios, 
dedit stabulario , etail: Curam illius habe; 
et si aliucl supererogaveris, cgo quum vene- 
ro , reddam libi. 

36. Quis videtur tibi horum cluorum , et 
illius qui misertus est ejus qui in manus in- 
cidit latronum ? 

37. A t ille dixit: Ille qui fecit misericor- 
cliam in illum. Et ipse Dominus J. Ch. ail 
illi: Vade, et tu simiiiter fac. 



DOMINIGA Xni. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD GALATAS. 



Noteiccahuane, iiiAbraham tenehuiloc ini- 
tlacemitoltzin Dios , yuan inipiltzin ; amo 
quitohua : yuan inipilhuan , inyuhquiman 
miyequintin, canhuel yuhqui ce; yuan in- 
mopiltzin, inyehuatzin X. 

Auh intestamento inoquimotenehuili Dios; 
cayehuatl inic tenehua teonahuatilli inye- 
centzonxihuitl ipan cempohualxihuitl onma- 
tlactli motlali, inin teonahuatilli amo quipo- 
polo initlacemitoltzin Dios. 

Caintlacnopilhuiliztli intla canipampa te- 
maco nahuatilli, caamo ipampa intlacemi- 
tolli. Auh inin cacanipampa initlacemitoltzin 
Dios quimotlauhtili inAbraham. 

Auh tleipampa inomotlali nahuatilli ? Ga- 
canipampa tlatlacolli omicuillo, inquitema- 
cazque Angelome icatzinco intetlayolcehui- 
lyani, inixquichcaluiitl huallaz inipiltzin ino- 
tlacemitalhuiloc. 

Caintetlayolcehuilyani amocan ceccan in- 
nepantlatohua; auh indios ca cance. 

Auh inahuatilli cuix quipolohua initlace- 
mitoltzin dios? Caniman amo. Ca canelli in- 
otemacoc nahuatilli intlateyollotyani , intlac- 
nopilhuiliztli itechquicazquya. 

Can ica nahuatilli ixquich tlacatl omixima 
catlatlacohuani, inicyehuatl tlacnopilhuiliztli 
macozque intlaneltocani, ipampa inineltoca- 
catzin tecuyo J. X. 



Caput III. 

I 6. Mei fratres, Abrahce clictce sunt pro- 
missiones Dei, ct semini ejus; non clicil : et 
seminibus ejus, quasi in multis, sed quasi in 
uno; et semini ejus, qui est Chrisius. 

17. Hoc autem testamenlum confirmavit 
Deus ; nam continet legem post quadringentos 
et triginta annos positam, et hcec lcx non 
abrogat promissionem Dei. 

18. Nam remuneratio si datur ex lege , 
jam nonesl ex promissionc. Illam autem tan- 
tum per repromissionem Deus donauit Abra- 
hce. 

19. Quare autem posita est lex? Solum 
propter transgressiones scripta est, ordinala 
per Angelos in manu mediatoris , donec ve- 
niret semen cui promissum fuerat. 

20. Mediator enim non solum unius me- 
diator est; Deus autem est unus. 

21. Lex igilur numquid adversatur pro- 
missa Dei? Absit. Si enini vere data esset 
lex quw posset vivificare, justilia ex ea ma- 
naret. 

22. Sed lex omnes liomines constituit sub 
peccato , ut illa promissio daretur credenli- 
bus , ex fide DominiJ. C/t. 



f 



4* 











346 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., ceppa mohuicaya inHierusalem, 
innepantla moquixtyaya inSamariatlaca , 
yuan Galileatlaca. 

Iniquac yeonmaxitya cecni altepetlipan , 
oncan quihualmonamiquilique matlactin teo- 
cocoxque, can hueca momanque; 

Ouimotzatzililique intecuyo, quimolhuili- 
que: IntiJesu, titemachlyani, xitechmotlao- 
colili. 

Auh intecuyo, iniquac oquinmottili, quin- 
molhuili: Ximohuicacan, xiquinmottititin in- 
sacerdoteme. Auh inyeyuhqui , iniquac ye- 
yatitzui , niman patique. 

Auh ce yehuantin, iniquac omottac cao- 
patic , niman hualmocuep, ccnca quimotza- 
tzilili intecuyo, quimoyectenehuili, 

Yuan yixitlantzinco ixtlapach onolihuetz, 
quimocnelilmachiti ; auh inin caSamaria 
ichan. 

Auh intecuyo J. Ch. niman motlatoltih 
quimitalhui: Cuixamo matlactin inopatique? 
Catlique inoc chiucnahuintin ? 

Ayac neci inhualmocuepaz, yuan quimo- 
yectenehuiliquyuh indios, can yehuatli in- 
hueca tlacatl. 

Auh quimolhuili : Ximoquetza, ximohuica, 
camollaneltoquiliz iuomitzmaquixti. 



Caput XVII. 

1 1. Quum super hanc lerrani viveret Do- 
minus J. Ch., olim dum iret in Jerusalem, 
transibat per mediam Samariam , el Gali- 
lceam. 

12. Quum ingrederetur quoddam caslel- 
lum, ibi occurrerunt ei decem leprosi , sed 
a longe steterunt; 

13. Clamaverunt ad Dominum , dicentcs: 
Jesu, prceccptor, misercre noslri. 

1 4. Dominus autem, quum vidit illos, dixit 
eis: Ite, ostendile vos sacerdotibus. Et sic fe- 
cerunt, et dum irent , stalim sanati sunt. 

15. Unus autem ex illis, ut vidit quia mun- 
datus est, conlinuo regressus est , magnd 
voce clamavit ad Dominum, gloriftcans cum, 

16. Et anle pedes ejus cecidit in faciem, 
gratias egit illi; et hic erat Samaritanus. 

17. Tunc Dominus J. Ch. respondens , 
ait: Nonne decem sanati sunt? Ubi sunt ce- 
teri novem? 

18. Nemo apparuit qui redirel, et daret 
gloriam Deo , nisi hic alienigena. 

19. Et ait illi: Surge, vade , quia fides 
tua le salvum fecit. 



347 



DOMINICA XIV. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD GALATAS. 



Noteiccahuane, ica Spiritu sancto ximo- 
nemitican, icamo anquitzonquixtizque ini- 
tlaelehuiliz amonacayo. 

Gaintonacayo quitlahuelnamiqui intanima; 
can noyuh y mtanima quitlahuelnamiqui in- 
tonacayo; cainimontlamanixtinin monepan- 
yaochihua, inicamo anquichihuazque intlein 
anquinequi. 

Auh intla amechyacana spirilu sancto, amo 
amopanca innahuatilli. 

Auh initlachihualiz tonacayo cahuelpani- 
neci; cayehuatl innemecatiliztli, yuan incenca 
teicahui, incenca catzahuac, inamo tenehual- 
loni llatlacolli yuan inoccequintin itechaci 
inhuanyolque , noyehuatl inahuilnemiliztli , 

Inllateotoquiliztli, yuan intetlachihuiliztli, 
ncyaochihualiztli , nechachalaniliztli yuan 
neyolcocoliztli , quallaniliztli, netlahuelcui- 
tilizlli, anetlahuelcaquililiztli, iztlaca tlanel- 
toquiliztli, 

Nexicoliztli , temictiliztli, tlahuanaliztli , 
tequitlaqualiztli, yuan inoccequi canoyuhqui, 
inaxcan namechilhuya , inyuh achtopa ona- 
mechilhui ; yehica cainaquique quichihua y, 
amo huelquicnopilhuizque inilhuicac tlato- 
cayutl. 

Auli initetlauhtiltzin spiritu sancto caye- 
huatl inclios itlaeollaloca, teoyotica papaqui- 
liztli, tlamatcayeliztli, tlapaccaihiyohuiliztli, 
yollotlapaltiliztli, qualtiliztli, teicnoittaliztli , 

Yocuxca nemiliztli, tlaneltoquiliztli, neh- 
matcanemiliztli, netlacahualtiliztli, nepiya- 
liztli. Inihuicpa y atle onca nahuatilli. 



16. Mei fratres, Spirilu Sanclo arnbu- 
lale , ne perficiatis desideria carnis vestrm. 

17. Caro enim nostra concupiscit adver- 
sus animam nostram; et similiter anima no- 
stra concupiscit aduersus carnem nostram; 
hwc duo enitn inviccm sibi adversanfur , ut 
non facialis quwcumque vultis. 

18. Quod si vos ducit Spiritus Sanctus, 
non esl super vos lex. 

19. Opera autem carnis nostrm manifesta 
sunt; quce sunt fomicatio , et scandalum , 
immundilia, abominabile peccatum el alia 
inter consanguineos, etiam ipsa luxuria, 

20. Idolorum servilus , et veneficia , ini- 
micitice, contentiones et cemulationes , irce , 
rixrn, dissensiones , falsa teslimonia , 



21. Invidiie, homicidia, ebrietates, com- 
messationes , et cetera similia, quce nunc 
dico vobis, sicut prcedixi; quoniam qui talia 
acjunl, non consequenlur recjnum coelorum. 



22. Donum autem Spiritus Sancli est ipsa 
charilas in Deum , spirituale gaudium, pax, 
patientia , benignitas, bonilas, longanimilas, 

23. Mansuetudo , fides , modestia , conti- 
nentia, castitas. Adversus hujusmodi non est 
lex. 



- 








Auh inaquique itechtzinco pohui tecuyo 
J. X., ininnacayo cruztitech oquimamaco- 
hualtique, yuan inintlatlacol, yuan inima- 
quallaelehuiliz. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTD^UM. 




24. Qui autem sunt Domini J. Ch., car- 
nem suam crueifixeruat , ct peccula sua , et 
concupiscenlias suas. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: 
Ayac huel omentin tlatoque quintlaecoltiz; 
yehica intla cetlacatl quintlacocoltiz, inocce- 
tlacatl quitlacotlaz; auh intla cetlacatl qui- 
hiyohuiz, inocce quitelchihuaz. Gaamo huel 
imomextin anquintlaecoltizque, inc/*os, yuan 
intlacateculutl. 

Yehica inaxcan namechilhuya, macamo 
cenca ximotequipachocan ipampa inamam- 
ma intlein anquiquazque, macamono ipampa 
inamonacayo intlein anquiquemizque. Inam- 
anima cuixamo cenca tlacolli, cuixamo qui- 
panahuiya intlaqualli? Auh inamonacayo 
cuixamo quipanahuiya intilmatli? 

Maxiquimittacan intotome inahco patlan- 
tinemi, caamotoca, amo pixca, amo tlae- 
huezco matema; auh inyehuatzin inamota- 
tzin inilhuicac moyetzlica quinmotlaqualti- 
lya. Auh inamehuanlin cuixamo anquimpa- 
nahuiya intotome? 

Auh aquin amehuantin canitlalnamiquiliz- 
tica cen molicpitl icmanaz? 

Auh inipampa intlein anquiquemizque 
tleica amotequipachohua? Maitechximixcui- 
tican inxochitl inquenin mana; amotequiti , 
amotzahua. 

Canclli namechilhuya , cainSalomon, ma- 
cihui cenca tlacotli icmochichihuaya, caamo 
quinenehuilya inxochitl iniccenca qualneci. 



Caput VI. 

24. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., dixit discipulis suis: JVemo 
potest duobus dominis servire ; quoniam si 
unum odio habebit , allerum diligel; et si 
unum sustinebit, alterum contemnet. Non po- 
testis duobus servire, Deo, et diabolo. 



25. Quare hodie dico vobis, non solicitisitis 
animce vestrce quid manducetis , neque cor- 
pori vestro quid induamini. Anima vestra 
nonne pretiosior est, nonne plus est quam 
esca? Et corpus veslrum nonneplus est quam 
vestimentum? 

26. Respicite aves quce in altum volilanl, 
quoniam non serunt, non metunt, non con- 
gregant in horrea: et ipse Pater vesler qui 
in ccelis est pascit illas. Et vos nonne pluris 
estis avibus? 

27. Quis autem veslrilm solum cogitans 
unum cubilum crescel? 

28. Et de vestimento vestro quid solicili 
estis? Considerale flores quomodo crescunt; 
ndn laborant, neque nent. 

29. Amen dico vobis, quoniam Salomon 
quamvis magno splendore induebatur , non 
erat similis flori longe formosiori. 



349 



Gaintlaehuatl xihuitl inmilpan, onoc inax- 
can itzmolyulica, auh inmoztla tleco tlacalo, 
inyuh quimochihuilya tecuyo dios; iname- 
huantin cuixamo occenca huelamechmocui- 
tlahuitzinoz, cenca canachiton inamotlanel- 
toquiliz? 

Auh inaxcan macamo cenca ximotequipa- 
chotinenca , macamo xiquitocan : Tlein ti- 
quazque, tlein tiquizque, tlein tiquemizque? 

Inin cacan yehuantin incenca icmotequi- 
pachohua intlateotocanime. Caquimomachiti 
inamotatzin dios inilhuicac moyetztica inix- 
quich y caamotechmonequi. 

Auh inaxcan occenca yeachto xictemocan 
initlatocayotzin dios, yuan initequalnemitya- 
ya; auh inixquich y catepan mochi anma- 
cozque, caitoquilo mochihuaz. 



30. Si cnim fcenum agri, quod hodie flo- 
rescit, ct cras in ignem injicitur, sic vestit 
Dominus Deus; nonne vos multo magis ex- 
ornabit, vos modicce fidei? 



31. Nunc igilur nolile nimis soliciti esse, 
nolite dicere: Quid manducabimus, quid bi- 
bemus, quo operiemur? 

32. De his enim tanlum solicitce sunt 
gentes. Scit cnim Paler vester Deus qui in 
ccelis est, quia omnibus his indigelis. 

33. Nunc igitur magis primum qucerite 
regnum Dei , etjustitiam ejus; et hcec omnia 
deinde dabunlur vobis , consequenter fienl. 



'1 


1 Kj 


'■ 


• 








H 



DOMINICA XY. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD GALATAS. 



Noteiccahuane , intla ica Spiritu sancto 
tinemi , maica spiritu sanclo intinenemican. 

Macamo titomahuiztililanican , macamo 
nepanotl titotlahuelcuitican, macamo netech- 
titoxicocan. 

Noteiccahuane, intla aca amoquimattihue- 
tziz tlatlacoz, inamehuantin teoyotica amo- 
nemitya, yuhiyan yocuxca xinonotzacan, xi- 
mutztimotlalli manoyuh timochyuh. 

Inamixquichtin maceceyaca quitqui inte- 
tlamamal ximonepanitquican , ic huelanqui- 
monemiliztizque initenahuatiltzin J. X. 

Gaintla aca mohueymati, cannonomamuz- 
tlacahuiya, yehica canelli atle. 



Caput V et VI. 

Caput V. 25. Mei fraires, si Spiritu Sancto 
vivinius , et Spiritu Sanclo ambulemus. 

26. Non efficiamur inanis glorice cupidi, 
ne contendamus invicem, neque invideamus. 

Cap. VI. 1. Mei fratres, si quis prceoccupa- 
tus fuerit in aliquo delicto, vos qui spiritua- 
les estis, hujusmodi cum lenitate instruile , 
considera teipsum ne idem facias. 

2. Vos omnes , alter alterius onera invi- 
ccm portate , el adimplebitis legem J. Ch. 

3. Nam si quis exislimat se aliquid esse, 
ipse se seducit, quum vere nihil sit. 



i ! ' o 




350 -— 



Auh manmochi tlacatl ceceyaca quitzti- 
motlali initlachihual , iccanhuel yixcoyan 
onyez inimahuico, amocan tetechpa mahuiz- 
tililoz. 

Camochi tlacatl ceceyaca quitquiz initla- 
mamal. 

Auh inaquin machtilo teotlatolli , maqui- 
tlaocolli initemachticauh inixquich itechmo- 
nequi. 

Macamo ximotlapololtican : caintecuyo 
amo icanecayahualoni. 

Cainquenami quitocazque tlalticpactlaca , 
canoyuhqui quipixcazque. Yehica inaquin 
ipantoca inacayo, initech inacayo quipixcaz 
intlailli ; auh inaquin toca ica spiritu sancto, 
initechpatzinco spiritu sancto quipixcaz in- 
cemicac nemiliztli. 

Auh inic ticchihua inqualli, macamo tito- 
ciyauh canequican , cainiquac yequalcan , 
amoticiyahuizque inic tipixcazque. 

Auh inaxcan caocqualcan maticchihuacan 
inqualli , maixquich tlacatl tictlaocolican , 
occenca yehuantin inChristianome. 



4. Unusquisque autem ex hominibus pro- 
bet opus suum, et tantum in semelipso ha- 
bebit gloriam suam , neque in allero gloria- 
bitur. 

5. Unusquisque enim portabit onus suum. 

6. Qui autem calechizalur verbo, adjuvet 
eum qui se catechizat in omnibus necessitati- 
bus suis. 

7. Nolite errare: Dominus enim non est 
irridendus. 

8. Quoniam qualia seminaverit homo , 
talia et metet. Quia qui seminat in carne 
sua, de carne sua metet corruptionem; qui 
autem seminat in Spiritu Sanclo, de Spirilu 
Sancto metet vitam wternam. 

9. Ut autem bonum faciamus, ne deficia- 
mus, quum enim venerit hora, nou deficie- 
mus ad metendum. 

10. Nunc igitur dum tempus habemus 
operemur bonum, omnes homines adjuvemus, 
maximc Christianos. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X. , ceppa ompa mohuicaya inalte- 
petlipan itocayoca Naim; quimohuiquilique 
initlamachtilhuan, yuan occequin cenca mi- 
yequintin. 

Auh iniquac ocaltenco maxitito, ipan mo- 
quixtito micqui, yehuih quitocazque. Inin 
micqui cetlacatl icnocihuatzintli can icente- 
coneuh, quichoquilityuh, yuan miyequintin 
cololhuitihui. 

Auh iniquac oquimottili tecuyo , quimoc- 
noittili, quimolhuili: Maca xichoca. 



Caput VII. 

1 1 . Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., olim ibal in civilalem quce vo- 
calur Naim; et sequebantur illum diseipuli 
sui, et turba copiosa. 

12. Quum autem appropinquaret portw 
Civitatis, effercbaiur defunctus, ul sepelire- 
tur. Hic defunclus cujusdam vidtue filius 
unicus erat, quw flebat , et turba mulla cir- 
cumibant ei. 

13. Quam quum vidisset Dominus, mise- 
ricordid motus, dixit ad illam: Noli flere. 






INiman itlan omaxiti, conmotzizquili in- 
tlapechtli. Auh inyehuantin quinapalotihui- 
ya , ocmomanquc. Intecuyo quimolhuili in- 
micqui: Telpuchtle, nimitznotza, ximoque- 
tza. 

Auh inyehuatl omicca hualmehuatitlalli , 
nimayetlatohua. Auh inyehuatzin niman qui- 
mohuicaltili ininantzin. 

Auh inixquichtin oncan manca cenca mi- 
cahuique, yuan cenca quimohuecapanilhu- 
yaya intecuyo, quitoque: Cahuey propheta 
inican totlan omonextitzino, auh cayehuatzin 
tecuyo oquimomaquixtilico iniyatzin initepe- 
tzin. 



15. Et qui erat mortnus resedit, et coepit 
loqui. Et ipse continuo dedit illum matri 
suce. 

16. Omnes autem qui ibi erant valde ob- 
stupuerunt , ct magnifieabant Dominum, di- 
centes: Quia propheta magnus surrexit in 
nobis , et quia ipse Dominus visitavit plebem 
saam. 



-~^}^y^D^}^> 



DOMIMCA XVI. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD EPHESIOS. 



Noteiccahuane , namechtlatlauhtya , ma- 
camo cocotlauhti inipampa notoliniloca, ca- 
can amopampa initlaihiyohuiya ; cainnotlai- 
hiyohuiltiloca amotenyo amomahuizco mo- 
chihua. 

Ipampa y ixpantzinco ninotlanquaquetza 
initatzin tecuyo J. X. , 

Initechtzinco quica ixquich tahyutl inil- 
huicac yuan tlalticpac, 

Inic yehuatzin inipampa cencahuey ini- 
tlamachtiltzin amechmomaquiliz intechica- 
huaya spiritu sancto, inic mochicahuaz am- 
anima. 

Inic tlaneltoquiliztica amoyollo itic mone- 
mitiz intecuyo J. X, , inic noamochicahuaz- 
que, inyuhquiman amonelhuayotizque inipan 
itlacotlaloca Dios, 



Caput III. 

13. Mei fratres, obsecro vos ne deficialis 
in tribulationibus , quas pro vobis sustineo; 
nam mece tribulaliones laudem vestram glo- 
riam vestram efficiunt. 

14. Propterea flecto genua mea ad Pa- 
trem Domini J. Ch. , 

13. Ex quo procedit omnis palernitas in 
ccelis et in terra, 

16. Ut ipse secundum infinitas divitias 
suas det vobis virtutem Spiritus Sancti , ut 
corroboretur anima vestra; 

17. Ut per fidem in cordibus vestris ha- 
bitet Dominus J. Ch., et ut fundemini, quin 
eliam radicemini in charitate Dei , 



i 








) ; ' 







352 



Inic huelyuan acacicamatizque itlacohuan 
tecuyo incatlehuatl patlahuac, inhueyac, in- 
huecapan yuan inhuecatlan; 

Yuan inic anquimatizque cainiccenca 
huey itetlacotlaliztzin tecuyo J. X., quipana- 
huiya inixquich tlamatiliztli, inic antemiti- 
lozque itetlauhtiltzin Dios. 

Auh inyehuatzin inixquich huelquimochi- 
huilya inamocan inixquich tiquitta, inanoco 
ticcaqui, inyuhcatqui itechicahualiztzin inic 
ipaltzinco ticchihua qualli , 

Mamochipacemicac yectenehuallo inoncan 
inoccentlalyaya Christianome, ipampatzinco 
intecuyo J. X. 



18. Ut et possitis comprehendere cum di- 
lectis Domini quce sit lalitudo , longiludo , 
sublimilas et profundum ; 

19. Et utcognoscatis supereminenlem cha- 
ritatem Domini J. Ch., majorem omni scien- 
tia, ut impleamini in gratiam Dei. 

20. Ipse autem qui omnia potest facere 
plus quam cogitamus, aut intelligimus , secun- 
dum virtutem propter quam operamur bo- 
num, 

21. In ceternum glorificetur ubicumque 
congregantur Ghristiani, per Dominum J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



Caput XIV. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X. , ceppa ichan mocalaquito cetla- 
catl imachcauh inPhariseome ompa motla- 
qualtito : cailhuitl quiz iniquac , auh inye- 
huantin Phariseome caquipipyaya intecuyo. 

Auh inoncan ichan Phariseo cetlacatl yi- 
texihui ixpantzinco catca. 

Auh intecuyo quinmolhuili inteotlatolma- 
tini , yuan inPhariseome : Guix hueltepatiloz 
inilhuitlipan? 

Auh inyehuantin can mocauhque. Auh in- 
yehuatzin tecuyo quimotzitzquili, quimopa- 
tili , yuan quimahuili. 

Auh niman quinmolhuili: Intla ce amehuan- 
tin amasno, anoco amoquaquahuecauh atla- 
comolco onhuetziz iniquac ilhuitl , cuixamo 
niman iquac anconanazque? 

Auh inyehuantin atle huelicquimonanqui- 
lilyaya. 



1 . Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., olim ingressus esl in domum 
cujusdam principis Pharisceorum ad come- 
dendum: dum esset dies festus , et ipsiPha- 
riscei observabant Dominum. 

2. Ibi autem in domo Phariscei quidam 
hydropicus eral anle illum. 

3. Et Dominus dixit ad Legisperitos , et 
Pharisceos: Numquid licet sanari in die fe- 
sto? 

4. At illi lacuerunl. Ipsc vcro Dominus 
tetigit eum, sanavit, et dimisit eum. 

5. Et continuo ait ad illos: Si uni ex vo- 
his asinus, vel bos in puteum ceciderit iu die 
festo, nonne statim exlraheretis illum? 



6. Et illi nihil poterant respondei 



~e eu 



353 



Niman yeicquinmononochilyaya inonca 
onoca tlacohuanotzalti can machiyotlatoltica, 
yehica caquinmotilyaya inic teyacanti yez- 
nequi tlaqualloyan; quinmolhuili: 

Iniquac ticohuanotzalloz nenamictilloyan , 
macamo tlayacac ximotlali, caintla Uayacac 
ximotlali, aco aca ocohuanotzaloc inmitzpa- 
nahuiya icmahuizti, 

Inohualla caniman mitzilhuiz intecohua- 
notza: Xictlalcahui mohualmohuicac; niman 
ictipinahuaz inictlatzaccan timotlaliquyuh. 

Can iniquac ticohuanotzallo, xitetzauctie, 
cainiquac hualcallaquiz intecohuanotza, mitz- 
ilhuiz: Nocnyuhtzine , mayenican xihual- 
mohuica. lcnimaniquac timahuiztililoz inix- 
quichtin imixpan inocohuanotzaloque. 

Gainixquich tlacatl mopantlaca , tlanitla- 
caloz; auh inaquin mocnomati, huecapanoloz. 



7. Inde monebat illos quiibi invitati erant 
cum quadam parabola, quoniam alludebat ad 
eos qui primos volebanl accubitus; dixit illis: 

8. Quum invitatus fueris ad nuptias, non 
discumbas inprimo loco, nam si discubueris, 
et forle quis invitalus sit honoralior te , 

9. Veniens, dicet tibi , qui te el illumvo- 
cavit: Da locum ei qui venil; lunc erubesces 
infimum locum tenere. 

10. Sed quum invitatus fueris, vade in in- 
fimo loco, ut quum venerit qui te invitavit, 
dicet tibi: Amice mi, hic ascende. Tunc eril 
tibi gloria coram omnibus invitatis. 

11. Quia omnis qui se exaltat, humilia- 
bitur ; et qui se humiliat , exallabitur. 



oOOggOOC— 




DOMIMCA XVII.' POST PENTECOSTEN. 






EPISTOLAAD EPHESIOS. 
Caput IV. 



Noteiccahuane, namechtlatlauhtya inne- 
huatl nilpitica inipampatzinco tecuyo , ma- 
huelyuh ximonemitican inyuhca amonotza- 
loca inic oannotzaloque , 

Necnomatiliztica , yocoxcanemiliztica, tla- 
paccaihiyohuiliztica , ximonepanpaccaihiyo- 
huican ipampa initlacotlaloca indios ; 

Huelxicmocuitlahuican inic anquicenteti- 
lizque amoyollo ica inilpitica tlamatcayeliztli. 

Inamixquichtin teoyotica canyuh ce amo- 
nacayo, canoyuhqui centetl amoyollo, inyuh 
oannotzaloque ipan incance netemachilizlli, 
inicoamechmonochili tecuyo. 



1 . Mei fratres , obsecro vos ego vinclus 
in Domino, ut ita ambuletis secundum vo- 
cationem qua voeati estis , 

2. Cum humilitate, mansuetudine, patien- 
tid, supportamini invicetn in charitate Dei: 

3. Estote soliciti ut servetis unitatem spi- 
ritus vestri in vinculo pacis. 

4. In vobis omnibus sit sicut unum corpus 
vestrum ita el unus spiritus vester, sicut vo- 
cati estis in una spe , in qua vos vocavit Dn- 
minus. 



13 



/ m ,! ! 






354 



.« 



Cance intecuyo , cancentetl intlaneltoqui- 
liztli , cancentetl innoquaatequiliztli. 

Cance indios , yuan cance intimochintin 
totatzin, inixquich huelquimocempanahuilya, 
aut totlan moyetztica , yehuatzin mochipa 
cemicac cenyectenehualoni. 



5. Unus Dominus, una fides , unurn ba- 
plisma. 

6. Unus Deus, et unus Paler omnium, qui 
est super omnes, et in nobis est , ipse solus 
in ceternum glorificandus. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X. , inyehuantin Phariseome yixpantzinco 
onyaque ; auh ceyehuantin tlamatini quimo- 
tlatlahuili, caniquiztlacoznequya, canicqui- 
tlatolanazquya ; quimolhuili ; 

Temachtyanye, catlehuatl incenca tlapa- 
nahuya, incencahuey nahuatilli? 

Auh intecuyo J. X. quimonanquilili : Ca- 
yehuatl inmitohua: Ticmotlacotilliz inmo- 
teouh, inmotlatocauh ica mochi moyollo, 
yuan ica mochi manima, yuan ica motlaca- 
quiliz. 

Cayehualli iniccentetl ccncahuey nahua- 
tilli , tlapanahuya. 

Auh inicontetl canoyuhqui y : Tictlacotlaz 
inmohuampo inyuh timotlacolla. 

Inipan y ontlamantli nahuatilli oncan pe- 
uhtica, oncan nelhuayotica inixquich teotla- 
tolli, yuan inixquich quitotyaque/wopAetame. 

Auh inyehuantinPhariseome inoncan mo- 
centlaliqne, quinmotlatlahuili intecuyo; 

Quinmolhuili: Ouenanquilta inXristo?A- 
quipiltzin? Quimolhuilique: Caipiltzin in- 
David. 

Ouinmolhuili : Auh inyehuatl David que- 
nin ica Spiritu Sancto quilhuya, notlatoca- 
tzinc, inic quitohua: 

Intlatohuani quimolhuili inotlatocauh : ma- 
nomayeccampa ximotlali , inixquichcahuitl 



Caput XXII. 

35. Quum super lerram viueret Dominus 
J. Ch. , Phariscei ante illum venerunt ; el 
unus ex Legisperilis interrogavit eum , vo- 
lens tentare ei deprehendere illum; dixit ei: 

36. Magister, quod est superius, majus 
mandalum ? 

37. Et Dominus J. Ch. respondit illi: 
Illud est quocl dicit: Diliges Deum luum , 
Dominum tuum ex toto corde tuo, et ex lola 
anbna tua, et ex tola mente tua. 

38. Hoc est primum et maximum man- 
datam. 

39. Secundum autem simile est huic: Di- 
liges proximum tuum sicut te diligis. 

40. In his duobus mandatis conslat et 
fundatur universa lex , et qucecumque clixe- 
runt prophetce. 

41. Ipsis Phariswis autem congregatis , 
interrogavit eos Dominus; 

42. Dixit illis: Quid vobis videtur de Chri- 
sto? Cujus est fdius? Dixerunt ei: Est fiiius 
David. 

43. Ait illis: At ipse David quomodo in 
Spiritu Sancto dicit ei, Domine mi, dicens: 

44. Dominus dixit Domino meo: a dextris 
meis scde, donec sub pcdibus (uis ponam ini- 




355 



mocxitlan niquintlaliz moyaohuan, inyuhqui 
tiquinmocxipepechtiz? 

Auh inaxcan inDavid intla quitocayotya 
tlatohuani, quenin ipiltzin quimotlatocatya? 

Auh aocac huelquimonanquilili , yuan 
aocno ac motlapallo inmaoquitla icquimo- 
tlatlahuili. 



micos tuos, tamquam scabellum pedum tuo- 
rum ? 

45. Nune igitur si David vncal eum Do- 
minum, quomodo est filius Domini? 

46. Et nemo poterat respondere ei , cl 
nemo amplius ausus fuit eum interrogare. 



-=-oo§§oo< 



DOMIMCA XVIII. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA B. PAULI AD CORINTHIOS I. 



Noteiccahuane , mochipa amochintin amo- 
pampa nicnoyectenehuilya inoteouh , ino- 
tlatocauh ipampa inigratia, inoamechmoma- 
quili ipampa intecuyo J. X. 

Cayehuatzin ipaltzinco inaxcan yeixquich- 
ipan amocuiltonohua, inixquichipan tlatolli, 
yuan inixquichipan tlamatiliztli; 

Inyuh amopan ochicahuac initlacemitol- 
tzin tecuyo J. X. ; 

Iniccenca ye amocuiltonohua , ye ixquich 
anquipya initetlauhtiltzin mdios, inamehuan- 
tin inanquichixtinemi inic hualmohuicaz te- 
cuyo J. X. 

Yehuatzin mochipa amechmochicahuiliz 
inic antle amotlatlacol yez , iniquac hualmo- 
huicaz tecuyo J. X. 



Caput I. 

4. Mei fratres , semper pro vobis omnibus 
glorifico Deum meum , Dominum meum in 
gratia ejus, quam dedit vobis per Dominum 
J. Ch. 

5. Quoniam in illo nunc in omnibus di- 
vites factieslis, in omni verbo, et in omni 
scientia; 

G. Sicut in vobis confirmata est promhsio 
Domini J. Ch.; 

7. lta ut magis divites sitis, quicm possi- 
deatis omnia dona Dei, vos qui expeciatis ad- 
ventum Domini J. Ch. 

8. Ipse semper confirmabit vos sine ullo 
crimine, quum vencrit Dominus J. Ch. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput IX. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., ceppa acalco onmotlalitzino, mo- 
panahui, auh ompa maxitito inaltepepan- 
tzinco. 



1. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., olim in naviculam ascendens, 
transfretavit, et appropinquavit civilati suce. 




356 -->- 









II 



Auh niman cetlacatl cocuxcatzintli inomi- 
mic inacayo yixpantzinco quilmaltecaque 
ipepechpan hualonotya. Auh intecuyo J. X., 
inoquimottili inintlaneltoquiliz inquihualhui- 
caya, quimolhuili incocoxcatzintli: Nopiltzi- 
ne, ximochicahua; capolihui inmotlatlacol. 
Auh nimaniquac cequinlin tlamatini yi- 
milic quimolhuilique: Inin caquimochicoital- 
huya indios. 

Auh intecuyo J. X., inoquimottili inyuh- 
qui icmoyolnonotza , niman quinmolhuili : 
Tleica inamitic anquinemitya anqualli? 

Catle inamoccnca ohui icmochihua: cuixe 
inicniquilhuya: Gapolihui inmotlatlacol, ano- 
ce inic niquilhuiz: Ximoquetza , yuan xine- 
nemi? 

Auh inaxcan inicanquimatizque , cainich- 
puchtli iconetzin huclitequitzin inquitepopol- 
huiliz tlallacolli inican tlalticpac, niman qui- 
molhuili incocoxcatzintli : Ximoquetza , xo- 
conana inmopepech, yuan ximohuica imno- 
chantzinco. 

Auh niman icmoquctz, yuan ximohuica 
inmochantzinco. 

Auh inoquittaque macehualtin , yecenca 
tlamahuicoque , yuan icquimoyectenehuili- 
que intecuyo Dios, inic yuhqui y oquinmo- 
tequyuhtili intlallicpactlaca. 



2. Etecce quemdam infirmum paralyticum 
anle illum obkderunt in grabato suo jacen- 
tem. Et Dominus J. Ch., videns fidem illo- 
rum qui ferebant eum, dixit paralylico: Fili 
mi , confide; quia remiltuntur tibi peccata 
tua. 

3. Et tunc statim quidam de Scribis inter 
se dixerunt: Hic blasphemat. 

4. Et DominusJ. Ch., ut vidit quomodo 
cogitabant in corde suo, statim dixit illis : Ut 
quid intus cogitatis mala? 

5. Nam quid facilius esl: an ut dicam: Re- 
mittuntur tibipeccata tua, aut ut ego dicam: 
Surge , ct ambula? 

6. Nunc igitur ut sciatis , quia Virginis 
Filius habet potestatem dimittendi peccata in 
hoc mundo, tunc ait paralylico : Surge, tollc 
grabatum tuum , et vade in domum tuam. 



7. Et statim surrexil , et abiit in domum 
suam. 

8. Vidcntes autem turbw , valde miratce 
sunt , el glorificaverunt Dominum Deum , 
qui talia minislravit hominibus. 



-5=5=ES53=B«=!>— 



) 



-o- 357 



DOMINICA XIX. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD EPIIESIOS. 

Caput IV. 



Noteiccahuane , teoyotica xicyancuilican 
in&manima; 

Ximaquican inyancuic tlacatl, inyuh qui- 
mochihuili mdios ipan mjusticia, yuan ipan 
incenquizcaqualli neltiliztli. 

Ipampa y maxicahuacan iniztlacatiliztli , 
macan mochi nelli inxiquitocan; macayac 
quiztlacahui inihuampo , yehica caintimo- 
chintin cayuhqui ce totlac. 

Xiquallanican, auh macamoxitlatlacocan; 
inamoquallan macamo ipan callaqui intona- 
tyuh. 

Macamo amitic xiccelican intlacateculutl. 

Inaquin oichtectinenca macaocmo ichte- 
qui , macan occencaye intlatequipanoliztli 
icmotlayecolti inin cacenca qualli, inic on- 
yez intlein icquintlaocolliz intlaihiyohuiti- 
nemi. 



23. iWeifratres, spiritu renovamini animw 

vestrai ; 

24. Induite novum hominem, sicut crea- 
vit illum Deus in fustitia , et in sanctitate 
veritatis. 

23. Propter quod deponite mendacium , 
tantum omnes loquimini veritatem; nemo de- 
cipiat proximum suum , quoniam nos omnes 
sumus tamquam tinum corpus. 

26. Irascimini, et nolite peccare ; super 
iram vestram non occidat sol. 

27. Nolite intus recipere diabolum. 

28. Qui furabatur non amplius furelur , 
sed major sit labor suus operando quod bo- 
num est, ul habeal de quo Iribuat necessita- 
tem patienti. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTILEUM. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., quinmononochili inhuehueyntin 
teopixque yuan inPhariseome machiyotlatol- 
tica, quinmolhuili: 

Inilhuicac tlatocayutl itechmonenehuilya 
cetlacatl tlatohuani quinamicti ipiltzin. 

Auh quimihua itlacahuan inquimanato itla- 
cohuanotzalhuan inipampa nenamictiliztli , 
can amohuallaznecque. 



Caput XXII. 

1. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., locutus est principibus sacer- 
dotum el Pharisceis per parabolam , dicens 
eis: 

2. Regnum ccelorum simile facturn est ho- 
mini regi , qui fecit nuptias filio suo. 

3. Et misit servos suos vocare invitalos 
ad nuptias , sed nolebant vcnire. 









358 




Occeppa cequintin quimihua itlacahuan 
quimilhuitin: Intlacohuanotzaltin anquitoz- 
que: Tlaxicmocaquitican, caonicccncauh in- 
notlaqual, caonicquinmicti innoquaquahue- 
cahuan yuan nototolhuan , omochirnocen- 
cauh; maxihualmohuicacan nenamictilloyan. 

Auh inyehuantin atle ipanquittaque , can 
yayaque; cetlacatl imilpan ya, auh inocce- 
llacatl motlaccoltito ; 

Auh inoccequintin quincuicuitihuetzque 
inintlacahuan , auh inoquinpinauhtique , in- 
macmicque. 

Auh iniquac oquicac tlatohuani, icquallan 
niman quimihua iyaoquizcahuan, quinpopolo 
intemictique, yuan quintlatili inimaltepeuh. 

Auh intlatohuani nimaniquac quimilhui 
initlacahuan : Canelli inixquich itechmonequi 
nenamictiliztli omocencauh; auh can inoco- 
huanotzaloque amo oinmacehualtic. 

Auh inaxcan xihuiyan innompa tlatlanti- 
cac otli , auh incacoaquique anquimittazque 
xiquinhualnotzacan inipampa nenamictiliztli. 

Auh initlacahuan niman yaque inohtlica, 
mochintin quincentlalique inixquichtin qui- 
mittaque inqualtin yuan amoqualtin ; auh 
niman iccacatzac innenamictiloya. 

Auh intlatohuani inpan mocalaqui quin- 
mottilito intlaquaya , auh oncan quimottili 
cetlacatl amo quimoquentyaya nenamictiliz 
tilmatli. 

rSiman quimolhuili: Nocnyuhtzine, quen- 
otihualcalac inamo ticmoquentiya nenami- 
ctiliz tilmatli? Auh inyehuatl canmotentzauc. 

Intlatohuani nimaniquac quinmolhuili ini- 
topilecahuan: Xicmailpican y, yuan xiquic- 
xiilpican , quiyahuac llayohuayan xictlacali ; 
auh ompa chocohuaz netlantzitzilitzaliz. 

Camiyequintin inonotzaloque , can amo 
miyequintin inopcpenaloque. 



4. Iterum misit alios servos dicens : Invi- 
tatis dicetis: Audite , quoniam paravi pran- 
dium meum,jam occidi lauros nieos et al- 
tilia mea, omnia parala sunt; venite ad 
nuptias. 

5. Illi autem neglexerunt et abierunt ; 
nnus in villam suam ahiit , et alius ad ne- 
gotia sua; 

G. Ceteri vero lenuerunt sei'vos ejus , et 
poslquam contumeliis affecissent, occiderunt 
eos. 

7. Quum autem audisset rex, iratus sla- 
tim misit exercitus suos, perdidit homicidas 
illos, et succendit civitalem illorum. 

8. Rex autem tunc dixit servis suis : Re- 
vera omnia qute necesse sunt ad nuptias pa- 
rata sunt; sed qui invitati erant non fue- 
runt digni. 

9. Nunc igitur ite ad exitus viarum, et 
quoscumque inveneritis vocate ad nuptias. 

10. Et servi sui statim abierunt in vias , 
congregaverunt omnes quos invenerunt bo- 
nos et malos; et continuo impletce sunt nu- 
ptice. 

1 1 . Rex autem intravit ut videret come- 
dentes, et ibi vidil hominem non veslitum 
veste nuptiali. 

12. Statim dixil illi: Amice mi, quomodo 
huc intrasti lu qui non habes vestem nuptia- 
lem? At ille obmuluit. 

13. Rex tunc dixit ministris suis: Ligate 
manus istius, et ligate pedes ejus, in exte- 
riores tenebras mitlite eum; ibi erit fletus et 
stridor dcntium. 

14. Quoniam multi sunl vocati , sed non 
multi sunt clecti. 



»•"32 






359 



DOMINICA XX. a POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD EPIIESIOS. 

Caput V. 



Noteiccahuane, huelxiquittacan, inquenin 
huellamimatcanemizque , macamo yuhqui 
inaanquimamati , 

Macan huelyuhqui anmozcalyani icxine- 
mican ; macamo canxictlagacan incemilhuitl 
incenyohual, yehica caohuican intlalticpac. 

Ipampa y macamo canilihuiz xitlaicyuh- 
cachihuacan, can xicnemilican incatlehuatl 
quimonequiltya tecuyo dios. 

Yuan macamo icxihuintican int>mo, cai- 
techquica inahuilnemiliztli, camacan yehuatl 
icxitemican mspiritu sanclo. 

Icximonepan nonotzacan mpsalmos , hy- 
mnos, yuan inteoyotica cuicatl; xicuicatican, 
yuan xicmocuicayectenehuilican intecuyo 
ica amoyollo. 

Maipampatzinco intecuyo J. X. mochipa 
xicmocnelilmachitican mdios tetatzin inipam- 
pa ixquich amopan mochihua; 

Nepanotl ximotlacamatican, xicmimacaxi- 
lican intecuyo J. X. 



15. Mei fratres, videle , quomodo caule 
ambuletis , non quasi insipientes , 

16. Sed utique ut sapientcs ambulate; no- 
lite dissipare unum.diem, unam noctem, quo- 
niam periculosum est in terra. 

17. Propterea nolile inconsiderate operari, 
sed intelligite quw sit volunlas Domini Dei. 

18. Et nolite inebriari vino, quoniam ex 
eo nascitur luxuria , sed solum implemini 
Spiritu Sancto. 

19. Invicem loquimini in psalmis, hymnis, 
et spiritualibus canlicis; cantate, et psallen- 
tes glorificale Dominum in cordibus vestris. 

20. In nomine Domini J. Ch. semper gra- 
tias agile Deo Patri pro omnibus quce in 
vobis fmnt; 

21. Invicem estote obedientes , et timctc 
Dominum J. Ch. 



i 



EVANGELIUM SECUNDUM JOHANNEM. 



Iniquac tlalticpac monemityaya tecuyo 
J. X., cetlacatl oncatca tlatohuani, inipiltzin 
mococohuaya inompa Capharnaum. 

lnyehuatli iniquac oquicac, caintecuyo 
J. X. yeoncan mohuicaz inGalilea ompa 



Caput IV. 

46. Quum super terram viveret Dominus 
J. Ch., erat quidam regulus , cujus filius 
inftrmabatur Capharnaum. 

47. Hie quum audisset, quia Dominus 
J. Ch.jam adveniret in Galilceam relinqueiis 




li 



360 






ohualmehuiti inJudea, niman quimonami- 
quilito, quimotlatlauhtili inic motemohuiz , 
yuan inic quimopatiliz ipiltzin, cainiquac 
cenca yeonmiquiznequi. 

Auh intecuyo J.X. quimolhuili: Intlacamo 
anquittazque machiyutl yuan tlamahuicolli , 
amo antlaneltoca. 

Intlatohuani quimolhuili: Totecuyoe, oquic 
ayamo omiqui innopiltzin , maximotemohui. 

Auh intecuyo J. X. quimolhuili: Ximo- 
huica, caoyol inmopiltzin. Intlatohuani huel- 
quineltocac initlatoltzin tecuyo J. X. inqui- 
molhuili, auh niman ic ya. 

Iniquac yetemotyuh, quihualnamicque ini- 
tlacahuan, yuan quiyolpachihuitiquc, quil- 
huique, caoyol inipiltzin. 

Auh quintlatlahui inqueman huelquicauh 
incocoliztli. Auh quilhuique: Cayalhua ye- 
omopilohua tonatyuh, inquicauh atonahuiztli. 

Auh inyehuatl huelquima , cahueliquac 
huelimman inquimolhuili tecuyo J. X.: Ca- 
oyol inmopillzin; auh niman ictlaneltocac 
intlatohuani, yuan inixquichtin ichantlaca. 



Judceam, stalim occurrit ei , et rogavit eum 
ut descenderet, et sanaret filium suum, tunc 
enim incipiebat mori. 

48. Et Dominus J. Ch. dixilad cum : Nisi 
viderilis signa et prodigia, non credilis. 

49. Regulus dixit illi: Domine noster , 
interim prius quam moriatur filius meus , 
descende. 

50. Dominus autemJ. Ch. ail illi: Vads, 
quia vivit filius tuus. Regulus credidit verbo 
quod Dominus J. Ch. dixit ei, et conlinuo 
ibat. 

51. Dumjam descendebat, occurrerunt ei 
servi sui , et nuntiaverunt ei, dicentes, quia 
viveret filius suus. 

52. Et interrogavit eos qud hord cessavit 
morbus. Et dixerunt ei: Quia heri quum oc- 
cidisset sol, reliquit eum febris. 

53. I/le igitur cognovit , quia illa hora 
crat in qua dixit ei Dominus J. Cli. : Quo- 
niam vivit ftlius tuus; ct tunc credidit rex, 
et tota domus ejus. 




DOMINICA XXI/ POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD EPIIESIOS. 



Noteiccahuane, itetzinco ximochicahuacan 
intccuyo, yuan itechicahuayatzin. 

Maxoconmaquican initlahuitzin tecuyo, 
inic huel amotlaquauhquetzazque inihuicpa 
intenepachihuiliz tlacatccolull. 



Caput VI. 

10. Mei fratres, conforlamini in Domino, 
cl in virtute ejus. 

11. Induite armaturam Domini, ut pos- 
sitis stare adversus insidias diaboii. 



-^- 361 

Yehica caamo canacatl yuan eztli inihuicpa 
titicalli, can inhuicpa inmicllan pipiltin yuan 
tlatoque, inhuicpa intlallicpac tlapachohua 
tlayohuayan, inhuicpa inccnca tlahucliloque 
tlatlacatecolo ehecalicpac nemi. 

Ipampa y xoconcuican initlahuitzin tecuyo 
dios, inic huelantetopehuazque iniquac amo- 
qualcan , yuan inic huel ixquich ipan anchi- 
cahuaca icazque. 

Auh inaxcan neltiliztica ximoquichquetzaca 
ximocuitlalpican, yuan in/wsfa'ci*ainmayuhqui 
tepuzhuipili xoconmaquican, 

Yuan ximocactican , inic huelanquiteca- 
quitizque Evangelio inicpaccancmohua; 

Mochi ipan xiccuican inllaneltoquiliz chi- 
malli, inic huelanquicecehuizque inixquich 
itlemyuh incenca tlahucliloc; 

Yuan xoconmaquican innemaquixtiliz qua- 
calalatli, yuan inteoyotica tepuzmaquahuitl, 
inin cayehuatl inteotlatolli. 



1 2. Quoniam non adversus carnem elsan- 
guinem nobis certandum est , sed adversus 
inferorum rectores et principes , adversus 
mundi rectores tenebrarum, adversus iniquos 
spiritus qui in aere vivunt. 

13. Proplerea accipile armaturam Domini 
Dei, ut possitis resistere in die malo , et ut 
possitis in omnibus puri slare. 

14. Nunc igilur in verilate lumbos ve- 
stros succingite , et justitiam veluti loricam 
induite , 

15. Et calceale vos, ut possitis intelligere 
Evangelium pacis; 

1 6. In omnibus sumite fidei scutum , ut 
possitis extinguere omnia tela ignea nequis- 
simi; 

17. Et assumile salutis galeam , et spiri- 
tuale gladium , quod est verbum Dei. 



EVANGELIUM SECUNDUM MATTH^UM. 

Caput XVIII. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X.,centlamantli machiyotlatolli quin- 
motlalilili initlamachtilhuan, quinmolhuili : 
Inilhuicac tlatocayutl itechmonenehuilya ce- 
tlacatl tlatohuani , inquinec quintlatemoliz 
itlacahuan. 

Auh iniquac oquinpehualti, cetlacatl ix- 
pan hualhuicoc, initechpolyuhticatca cexi- 
quipilli ipan macuiltzontli pesos. 

Auh aoctle initlaxtlahuaya, intlatohuani 
niman ictlanahuati inicnamacuz , yuan ini- 
cihuauh, yuan inipilhuan, yuan inixquich 
itlatqui, inic huel axtlahuaz. 

Auh inyehuatl tlacotli ixpan ixtlapacho- 
notihuetz , quimotlatlauhtili , quimolhuili : 



23. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., hanc parabolam narravit di- 
scipulis suis, dicens: Regnum ccelorum simile 
est homini regi, qui voluit rationem ponere 
cum servis suis. 

24. Et quum cwpisset, unus ante eum ve- 
nit, qui debebat ei octo millia prceter duo 
millia talenta. 

25. Quum autem non haberet unde red- 
deret, dominus ejus slatim jussit eum venun- 
dari, et uxorem ejus , et filios , el omnia 
bona sua, ut posset reddere. 

26. At servus ille ante illurn procidit in 
faciem suam , oravit eum , dicens : Domine 








362 




Nopipiltzitzine, maocnotlaecolti, camochi ni- 
mitznotlaxtlahuililiz. 

Auh intlatohuani initlacauh quimotlaoco- 
lili, inic atle quixtlahuaz. 

Auh inyehuatl tlacotli, inohualquiz quiya- 
huac, quittac cetlacatl itlacopo, itechpolyuh- 
licatca macuilpohual pesos , niman iquech- 
tlancauhqui quiquechmatilohuaya , quilhui : 
Maxiquixtlahua inmotechpolyuhtica. 

Auh initlacopo ixtlapachonotihuetz , qui- 
tlatlauhtyaya, quilhuyaya: Maocnotlaecolti, 
camochi nimitzixtlahuiliz. 

Auh inyehuatl amocoz , can niman ya 
teilpiloyan quitecato, inixquichcahuitl qui- 
macaz initechpolyuhticatca. 

Auh inoccequinlin itlacopohuan, iniquac 
oquittaque inmochihua , cenca icnoyohuac 
ininyollo; auh niman yaque quimolhuilito 
inintlatocauh inixquich omochyuh. 

Auh initecuyo niman quinotz, quilhui: 
Tlacopolle, inic otinechtlatlauhti , camochi 
iconimitztlaocolli inolicpopulo ; 

Cuix amono motechmoncquya intictlao- 
coliz motlacopo, inyuh onimitztlaocolli"? 

Auhcenca quallan initecuyo inmaicquitlaz 
initetlatzacuilticahuan , inixquichcahuitl mo- 
chi quixtlahuaz inixquich itechpolyuhlicatca. 

Qanoyuh amechmochihuiliz inotlacotatzin 
inilhuicac moyetztica , intlacamo amoyollo- 
copaamixquichtin cecenyaca quitlapopolhuiz 
inamohuampohuan. 



mi, patientiam habe in me, quia omnia red- 
dam. 

27 . Et dominus servi illius miser/us est, 
ut nihil redderel. 

28. Ille servus autem, egressus foras, in- 
venit unum de conscrvis suis , qui debebat ei 
centum talenla, stalim tenuit eum et suffo- 
cabat, dicens: Redde quod mihi debes. 

29. Et conservus ejus procidens , rogabat 
eum , dicens: Patientiam habe in me , quia 
omnia tibi reddam. 

30. Ille autem noluit, sed continuo abiit 
et in carcerem eum conjecit, donec redderet 
quod debebat. 

31. Ceteri autem conservi ejus, quum vi- 
dissent quce fiebant, valde contristati sunl; 
et slalim narraverunt domino suo omnia 
qum acciderant. 

32. Et dominus suus tunc vocavit illum, 
et ait illi: Serve nequam , quoniam rogasti 
me , omne debitum dimisi tibi; 

33. Nonne oporlebat et te misereri con- 
servi tui, sicul et ego tui misertus sum? 

34. Et valde iratus dominus suus tradidii 
eum tortoribus , quoad usque redderet uni- 
versum debitum suum. 

35. Similiter faciet vobis Pater meus qui 
in ckUs est, si de eordibus vestris vos omnes 
unusquisque non reniiserilis proximis vestris. 



363 



DOMINICA XXII. a POST PENTECOSTEN. 






EPISTOLA AD PHILIPPENSES. 

Caput I. 



Noteiccahuane , huelitechtzinco titotema- 
chya intecuyo J. X. , yehica cainyehuatzin 
amopan oquimopehualtilli inqualli nemiliztli, 
noyehuatzin amopan quimotzonquixtiliz ini- 
quac ilhuitzin yez intecuyo J. X.; 

Auh ca qualli camellahuac inic yuhqui 
amixquichtin amotechpa niquilnamiqui , i- 
pampa camochipa noyollo itlan ancate, yuan 
innican icnilpitica inic nepanotl ticmanahuiz- 
que yuan ticchicahuazque insancto Evange- 
lio, canelli amixquichtin nohuan ampapaqui. 

Caquimomachitya intecuyo dios, inquenin 
cenca niquelehuya iniyollotzin itlan anyez- 
que intecuyo J. X. 

Auh icnicnotlatlauhtilya, maoccenca huey- 
ya inteoyotica amotetlacotlaliz inipan tlama- 
tiliztli yuan inixquich ipan tlacaquiliztli ; 

Inic huel anquipepenazque intlein occen- 
caqualli, inicamoamomeyollohuazque, yuan 
atle teyollitlaco amotechyez inipan ilhuitzin 
tecuyo J. X. , 

Antemizque inyecnemiliz xochiqualli ipal- 
tzinco intecuyo J. X. , inic mahuiztililloz 
yuan yectenehualloz intecuyo dios. 



6. Mei fralres, nos confidimus in Domino 
J. Ch., quoniam ille qui in vobiscoepit bonam 
vitam , ipse in vobis perficiet usque in diem 
Domini J. Ch.; 

7 . Et quia justum est ut sic de omnibus 
vobis senliam, propterea quod seniper in corde 
meo vos sitis, et in vinculis meis ut invicem 
defendamus et confirmemus sanctum Evan- 
gelium, quia vere vos omnes niecuni gaudetis. 

8. Testis cnim esl Dominus Deus , quo- 
modo ego cupiam vos in visceribus esse J. Ch. 

9. Et hoc oro, ut magis crescat spirilualis 
charitas vestra in scientia et in omni sensu; 

10. Ut possitis eligere quce sunt potiora, 
ut sitis sinceri , et sine ulla offensa in diem 
Domini J. Ch. , 

11. Repleti justitke fruclu per Dominuni 
J. Ch., ut glorificetur et laudelur Dominus 
Deus. 




EVANGELIUM SECUNDUM MATTHjEUM. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., mocentlalique inphariseome, mo- 
nonotzque inic quitlatollanazque intecuyo. 



Capit XXII. 

15. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., convenerunt Phariscei, consi- 
lium inierunt ut caperent in sermone Domi- 
num. 








364 









Niman ihuictzinco quimonilmaque intla- 
machtilhuan, yuan initechpohuiya Herodes, 
quimolhuilique: Temachtyanye, huelticmati, 
camellahuac inmotlatoltzin , yuan caneltiliz- 
tica ticmoteittitilya inyohuitzin tecuyo, yuan 
ayac ihuic timomati; yehica ayac ticmixittilya; 
Auh inaxcan maxitechmolhuili, quen tic- 
mottilya , cuix monequi ticmacazque tlacal- 
laquili inEmperador, acanocomo? 

Auh intecuyo, inoquimottili intlahuelilo- 
cayo, niman quinmolhuili: Tcixcuepanimee, 
tleica innanechnahuallalanya? 

Xinechittilican inamotlacallaquil tomin. 
INiman conmomaquilique cepeso. 

Auh intecuyo J. X. niman quinmolhuili : 
Aquixiptla y, yuan aquitlacuiloli? 

Ouimolhuilique: Cayehuatzin mEmperador 
Cesar. Niman quinmolhuili : Intlein itechpo- 
hui Emperador Cesar xicmacacan, auh ini- 
techpohui Dios xicmomaquilican. 



16. Statim adeum miltunl discipulossuos, 
et illos qui pertinebantHerodi, dicentes: Ma- 
gister , seimus , quia verax est sermo taus, et 
quia in veritate demonslras viam Domini , 
et de nemine est libi cura; neminem enim 
respicis ; 

17. Nunc igitur dic nobis quid tibi vide- 
tur , an oporteat nos dare censum impcra- 
tori , an non? 

18. Dominus autcm, cognila ncquitia eo- 
rum , tunc aitillis: Hypocritce, quid me ten- 
latis ? 

19. Oslendile mihi census vestri numisma. 
Slulim obtulerunt ei denarium. 

20. Et Dominus J. Ch. ait illis: Cujus est 
imago hcec , et cujus superscriptio? 

21. Dixerunt ei: Ipsius imperatoris Cce- 
saris. Tunc ait illis: Quod est imperatoris 
Ccesaris dale (Caesari), et quod est Dei date 
(Deo\ 



DOMIMCA XXIII/ POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD PIIILIPPENSES. 



Noteiccahuane, manotech ximixcuitican , 
auh maychuantin xiquinnemiliztocaca inyuh 
nemi, inyuh notech oanquittaque. 

Camiyequinlin onnemi, innimiyecpa ona- 
mechtenehuilli (inaxcan nicchoquicitohua) 
cacan quiyaochihua imCruz tecuyo; 

Cainintzonquicaliz cemicac miquiztli; ca- 
inincuillaxcol quimoteotya, yuan ininma- 
huizco inpinauhlilloca mocuepaz incanyeyo 
quihuelmati tlalticpaccayotl. 



Caput III et IV. 

17. Mei fratres , imilalores mei estole, ct 
illos sequimini qui ita ambulant, sicut et nos 
videtis. 

18. Multi enim a.mbulant, quos scepe dixi 
VQbis (nunc autem flens dicoj solum inimicos 
crucis Domini ; 

19. Quorum finis celerna mors; qui ven- 
tremsuum adorant, et quorum gloria in con- 
fusione convertetur ipsorum qui sapiunt ter- 
rena. 



365 



Caintoyollo totlannamiquiliz can ilhuicac 
onhuetztinemi ; ipampa inaxcan tictochialili- 
nemi intotemaquixlicatzin tecuyo J. X. ; 

Inyehuatzin quimoyancuililiz intomace- 
hualnacayo achyuhqui quinenehuiliz inictla- 
ncxtya ininacayotzin, yehica caixquichihuel- 
li , caixquich quimotlacamachitya. 

Ipampa inaxcan , noteiccahuane , cenca 
namechnotlacotilya, yuan cenca namechte- 
mohua, caanopapaquilizhuan, annomahuico- 
huan ; mayuh xitlacemanacan icatzinco inte- 
cuyo , notlacohuane. 

Niquintlatlauhtya inEustochia yuan Syn- 
dicen, mahuelcentetya ininyollo inihuicpa- 
tzinco tccuyo. 

Noyuan nimitztlatlauhtya iutehuatl, tiger- 
mano intinocnyuh, maxiquinpalehui incihua- 
tzintin, inonechpalehuiqueipan sancto Evan- 
gelio, yuan inClemente, yuan inoccequintin 
notepalehuicahuan, inintoca cemicac nemiliz 
amoxpan icuilyuhtica. 



20. Nam anima noslra conversatio nostra 
tantum in ccelis est; unde nunc expectamus 
Salvalorem nostrum Dominum J. Ch. ; 

21. Qui reformabit humilitatis nostrce 
corpus configuratum ad similitudinem clari- 
tatis corporis sui , quoniam omnipotens est, 
quoniam omnia subjecta sunt illi. 

Cap. IV. 1 . Itaque nunc, mei fratres, valde 
vos diligo, el valde vos desidero , quoniam 
gaudium meum eslis, et corona mea; sic ma- 
nete in Domino, charissimi mei. 

2. Ego rogo Evodiam et Syntyclien , ut 
sint concordes ex corde eorum in Domino. 

3. Etiam rogo et te, germane amice mi , 
adjuva illas mulieres, quw adjuverunt mc 
in sanclo Evaugelio , cum Clemente , et ce- 
teris adjutoribus meis, quorum nomina in 
ceternw vitw libro scripta sunt. 




EVANGELIUM SECUNDUM MATTIItEUM. 



Caput IX. 



Iniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., ceppa motemachtilyaya, oncan 
yixpantzinco hualla cetlacatl pilli, quimotla- 
tlauhtili , quimolhuili: Totecuyoe, caquinax- 
can oonmomiquili nochpotzin ; maxihual- 
mohuica , mamomatzin ipan xicmomaquilli- 
qui , caniman icmozcalliz. 

Auh inyehuatzin tecuyo J. X. niman ic 
hualmoquetzino quimotoquilitya, yuan ini- 
tlamachtilhuan. 

Auh iniquac yemohuica , cetlacatl cihua- 
tzintli cocoxqui, yematlacxihuitl omome yez- 
quiztinemi , yicampatzinco onmoquetz, con- 
tzitzquili initilmatentzin tecuyo. 



18. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch., olini docebat , et coram illo 
venit quidam princeps, adoravit illum, dixit: 
Domine noster, nuper defuncta est filia mea; 
veni , manum tuam super illani impone , et 
slatim resurget. 

19. Et ipse Dominus J. Ch. continuo sur- 
gens sequebatur eum , et discipuli ejus. 

20. Et quum pervenit , qucedam mulier 
infirma, quce jam duodecim annis sanguinis 
fluxum paliebalur, retro acl eum accessit, te- 
tigit fimbriam vestimenti Domini. 




3C6 












Can itic quimolhui: Ca intlanel can itil- 
matentzin nictzitzquiz, caicnipatiz. 

Auh intecuyo J. X. niman hualmocuep- 
tzino, inoquimottili , quimolhuili: Nopiltzine, 
ximochicahua, camotlaneltoquiliz inomitzma- 
quixti. Auh niman hueliquac patic incihua- 
tzintli. 

Auhintecuyo J. X. iquac oonmaxiti ichan 
pilli, yuan inoquinmottili tlapitzque yuan 
inixquichtin oncan onoca incenca tzatzya , 
chocaya, niman quinmolhuili: 

Ximiquanican, caamomiqui inichputzintli, 
cacan cochi. Auh inyehuantin canic icatzinco 
huetzcaya. 

Auh iniquac ohualquixihuac, niman ipan 
mocallaque inmicqui, yuan ima quimotzitz- 
quilli, quimolhuili: Ichputzintle , ximoque- 
tza. Niman muzcalli incihuatzintli. 

Auh inin tlamahuicolli nohuiyan tepan 
motecac. 



21. Nam intra sc dicebat: Quoniam si 
tantum fimbriam vestimenti ejus tetigero , 
salva ero. 

22. At Dominus J. Ch. tunc conversus , 
ut viditeam, dixit: Filiamea, confule, quo- 
niam fides tua te salvam fecit. Et ex illa 
hora sanala fuit mulier. 

23. Et Dominus J. Ch. quum venissel in 
domum principis , et vidisset tibicines el 
omnes qui ibi erant lumulluanles, et flentes, 
dixit eis: 

24. Recedile, non est enim mortua puel- 
la, sed dormit. Et illi deridebant eum. 

25. Et quum ejecta esset turba, continuo 
intravit apud mortuam, et manum ejus le- 
nuit, dicens: Pue/la, surge. Illico surrcxit 
mulier. 

26. Et hoc prodigium in universam ter- 
ram divulgatum esl. 



DOMINICA XXIV. 1 POST PENTECOSTEN. 



EPISTOLA AD COLOSSENSES. 



Noteiccahuane, aic titocahua inamopampa 
titlatlatlauhtya, yuan inamopampa titlaitla- 
ni , inic huelancacicamatizque intlein quimo- 
nequiltya Dios, inipan ixquich tlamatiliztli , 
yuan teoyotica tlacaquiliztli ; 

Inic huelamonemitizque, inic anquimohuel- 
lamachtilizque tecuyo; inixquich ipan amo- 
quallachihualiz inic huelanquichihuazque in- 
ixquich qualli, inic huelamozcallizque inipan 
teotlamatiliz; 



Caput I. 

9. Mei fratres , non cessamus pro vobis 
orantes , el pro vobis postulantes , ut perfecte 
cognoscatis qucc sit voluntas Dei , in omni 
sapientia et spirituali intellectu; 

10. Ut bene ambulelis, ut complaceatis 
Domino; in omni opere bono ut faciatis omnia 
bona , ut crescalis in scientia Dei; 



i - 




3G7 



Inic huelamochicalmazque initechicahua- 
liztica Dios , inyuh catqui inihuellitiliz ma- 
huizcotzin inipan ixquich tlapaccaihiyohui- 
liztli, yuan yollotlapalliliztli ; 

Inic papaquiliztica anquimocnelilmachitiz- 
que mdios, yequene tetatzin, yehuatzin otech- 
macehualti inic yaintechtipohui sanclome ini- 
pan ilhuicac netlamachtilli ; 

Yehuatzin inmacpa otechmomaquixtili in- 
mictlantlatoque , yuan oitechtechmopohuili 
initlatocayotzin itlacopiltzin , 

Inipaltzinco otimaquixtilloque , yuan oti- 
quicnopilhuique intlatlacolpolihuiliztli. 



11. Ut confortemini in virlute Dei , se- 
cundum potentiam claritatis ejus in omni 
patientia, et longanimitate; 

12. Ut eum gaudio gralias agatis Deo , 
prwsertim Patri, qui dignos nos fecit ut par- 
ticipemus cuin sanctis gloriam ccelorum; 

13. Quide manibus eripuit nos principum 
inferorum, el nos transtulit in regnurn filii 
sui dilecti , 

14. In quo redempli fuimus , et obtinui- 
mus remissionem peccatorum. 



i 



EVANGELIUM SECUNDUM MATIMUM. 



lniquac nican tlalticpac monemityaya te- 
cuyo J. X., quinmolhuili initlamachtilhuan: 
Iniquac anquittazque tetzauhmachiyutl inte- 
popolo inteopan icaz, inquitotya Daniel pro- 
pheta, inaquin quipohua, manhuelquicaqui; 

Inaquique iquac Judea nemizque, macho- 
lozque, maquauhtla callaquizque; 

Auh inaquique tlapanco yezque, macamo 
hualtemozque inic itla quicuiquyuh inchan ; 

Auh inaquique milpan nemizque , maca- 
ocmo huallazque inic quicuiquyuh intilma. 

Iyoyahue ointlahueliltic inaquique iquac 
otztityezque, yuan tlachichitizque. 

Auh inaxcan maxitlatlauhtican, inicamo 
iquac cehuitzi, inanoco ilhuitlipan ancholoz- 
que. 

Cainiquac cenca tlapanahuiya innetolini- 
liztli tepan mochihuaz , inayc yuhqui omo- 
chyuh, inyeixquichcahuitl mani cemanahuac, 
inanoyc yuhqui mochihuaz. 



Caput XXIV. 

15. Quum super hanc terram viveret Do- 
minus J. Ch. , dixit discipulis suis: Quum 
videritis abominationem deso/ationis in tem- 
plo slantem, quam dixit Daniel prophela, 
qui legit, inlelligat; 

16. Qui tunc in Judcea vivunt, fugiant, 
in desertum intrent; 

17 . Et qui in teclo erunt, non descendanl 
aliquid tollere de domo sua; 

18. Et qui in agro vivunt , non revertan- 
tur lollere tunicam suam. 

19. Vce miseris quce tunc gravidce erunt, 
et lactabunt. 

20. Nunc ergo orate , ne in hieme , vel 
die festo fugialis. 

21. Tunc enim maxima tribulatio fiet, 
qualis nunquam fuit, ex quo existit mundus, 
neque similis fiet. 



■ I 




368 









S :' 



Auh intlaca icyuhca quicaz inin netolini- 
liztli, niman ayac momaquixtizquya ; auh 
caninpampa itlapepenalhuan tecuyo Dios 
quiztiquicaz innetoliniliztli. 

Auh iniquac y intla aca amechilhuiz, in- 
tlaquitoz : Izcatqui tlaxiquittacan , cainJesus 
Xristo nican moyetztica, anoce nepa, ma- 
camo xicneltocacan. 

Yehica camoquetzazque iztlacatemaquix- 
tyani, yuan htlacapr ophetame , auh cenca 
huey machiyutl yuan tlamahuicolli quichi- 
huazque, auh iniccenca huey quichihuazque 
intlahuelitiz , achi quintlapololtizque initla- 
pepenalhuan Dios. 

ca oachtopanamechilhui. 

Auh inaxcan intla acame amechilhuizque: 
Onachca , ixtlahuacan monemitya , macamo 
ompa anyazque; auh intla amechilhuizque: 
Onachca, calitic moyetztica, macamo xic- 
neltocacan. 

Ca inyuhqui iquac tlapetlahui inompa hual- 
quica tonatyuh, niman ompa tlaneci inical- 
laquya tonatyuh; noyuh mochihuaz iniquac 
hualmohuicaz ichpuchtli iconetzin. 

Incaco canyez tenacayo , nooncan mocen- 
tlalizque inquaquauhtin. 

Auh nimaniquac inomochihui y intlaihi- 
yohuiliztli, aocmo tlanextiz intonatyuh, yuan 
aocmo tlanextiz inmetztli, auh incitlaltin il- 
huicac hualhuetzizque, auh mangelome hual- 
temozque. 

Auh iquac ilhuica titechneciz inimachiyo- 
tzin ichpuchtli iconetzin; auh iniquac y ix- 
quichtin chocazque incemanahuactlaca, yuan 
quimottitizque inichpuchtli iconetzin mixti- 
tlan inhualmohuicaz, huelhualneztiaz inque- 
nin cenca chicahuac, inquenin cenca ma- 
huiztic. 



22. Et nisi breviata fuisset illa tribulatio, 
nemo salvus fieret; sed propler eleclos Do- 
minus Deus breviabit tribulationem. 

23. Tunc autem si quis vobis dixerit: 
Ecce respicite , quoniam Jesus Christus hic 
est , aut illic , nolite credere. 

24. Surgent enim pseudosalvatores , ct 
pseudoprophetce , etmagna signa et prodigia 
operabuntur, et magna facient portenta, fere 
seducent electos Dci. 



25. Ecce prcedixi vobis. 

26. Igitur si aliqiii vohis dixerint: Ecce , 
in deserto est, nolitc illuc abire; et si vobis 
dixerint: Ecce, in penetralibus est , nolite 
credere. 

27. Sicut enim quum fulgurat ubi oritur 
sol , slatim apparct ubi occidit sol; ita fiet 
et quum venerit Virginis Filius. 

28. Ubicumque fuerit corpus, illic con- 
gregabuntur el aquilce. 

29. Statim autem post hanc tribulalionem, 
non amplius refulget sol, nec amplius splen- 
clebit luna, et slellce de ccelo cadent, et an- 
geli descendent. 

30. Et tunc in ccelo parebit signum Vir- 
ginis Filii; et tunc omnes tribus terrce plan- 
gent, et videbunt Virginis Filium in nubi- 
bus venientem , et apparebit quomodo est 
potens, quomodo majestale prceditus. 



369 



Auli niman quinhualmihualiz mangelome 
huallapitztiyazque , yuan cenca hualtzatzi- 
tyazque, yuan quincentlaliquihui initlapepe- 
nalhuan inauhcapaixti inompa huallauh ehc- 
catl, ilhuica titechhualpehuaz nohuiyan aciz 
incemanahuac. 

Auh itech ximixcuitican inxocoquahuitl 
initoca higuera; iniquac yeitzmolini inima, 
inomoquiloti, ic anquimati ca yexopantlatiz; 

(^anoyuhqui iniquac anquittazque inix- 
quich yemochihua y, ic anquimatizque, ca 
yequiyahuac yecaltempa mohuicaz. 

Nelli namechilhuya , amopolihuizque in- 
tlalticpactlaca inixquichcahuitl achto mochi- 
huaz y. 

Polihuiz inilhuicatl, intlalticpactli, can in- 
notlatoltzin aic polihuiz. 



31. Et stalim miltel angelos suos lubas 
sonantes , el voce magna clamantes, et con- 
gregabunt electos ejus e quatuor regionibus 
unde spirant venti, ab iuilio ccelorum usque 
ad terminos mundi. 

32 Discite autein ab arborc cujus nomen 
esl ficus; quum jam tener fuerit ramus ejus, 
folia ejus, scitis quia prope est ceslas ; 

33. Similiter quum videritis omnia Iiwc fie- 
ri, scietis , quia jam foras jam in lirnine est. 

34. Amen dico vobis , non prceteribit ge- 
neralio hwc donec hwc fiant. 

35. Transibit coelum et terra; sed verba 
mea nunquam prceleribunt. 




FINIS. 



hl 











! 
1 ' 






IN NOMINE DOMINI INCIPIUNT 



EPISTOL^ ET EVANGELIA 









QUtE per anni totius tractum leguntur 



IN DIEBUS FESTLS. 



Q^zG^SsS*^*- 



IN NOCTE NATIVITATIS DOMINI AD PRIMAM MISSAM. 



i 



EPISTOLA ad titum. 



Caput II. 



Nollacoteiccauhtzine, inigratia 'mDios to- 
ternaquixticatzin ixquich tlacatl ixpan onez 
oquittac , 

Otechmomachtili, inic ticcentelchihuazque 
tlahuelilocayotl yuan tlalticpacayo elehuiliz- 
tli, inic titlaixyeecuzque, timelahuacanemiz- 
que, tiyocoxcanemizque nican tlalticpac, 

Ticchixtinemizque intecempapaquilti ne- 
temachiliztli , yuan inihuallaliz initecentla- 
machtyaya cenca huey Dios, yuan totema- 
quixticatzin totecuyo J. X. ; 

Inyehuatzin topampa omotemacatzino, in- 
omatzinco temac motlaz, inictcchmomaquix- 
tiliz initechpa ixquich tlahuelilocayotl, yuan 
inic quimochipahuiliz inimacehualtzin in- 
cenca quimotlacotilya , inquimonemiliztya 
quallachihualiztli. 

Inin xicteilhui, yuan icxitenonotza ipal- 
tzinco intotecuyo J. X. 



1 1 . Mi charissime frater, gratiu Dei Sal- 
vatoris nostri omnibus hominibus apparuit , 

12. Nos erudivit , ut abnegemus impieta- 
tem et mundanas concupiscenlias , ut simus 
sobrii , juste et pie vivamus in hoc mundo , 

13. Expectantes beatam spem, et adoen- 
tum glorios maximi Dei, el Salvatoris nostri 
Domini J. Ch.; 

14. Qui pro nobis dedit semetipsum , se- 
metipsum tradidit, ut redimerel nos ab omni 
iniquitafe, et ut mundaret popuium suum 
acceptabiiem , sectatorem bonorum opcrum. 



13. Hcec loquere, et exhortare per Do- 
minum nostrum J. Ch. 




•<- 372 



EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM. 



v 









Iniquac ycmotlacatiliz totecuyo J. X. , 
oquiz itenahuatil inCesar Augusto, inic mi- 
cuiloz ixquich cemanahuac altepetl. 

Inin altepctlacuiloli achtopa quichyuh in- 
Cirino inSiria presidenle ; 

Auh ixquich llacatl cecenyaca ohuya ini- 
altepcuh ipan , inic micuilozque inipampa 
tequitl. 

Auh noyehuatl inJoseph ompa hualme- 
huiti inGalilea initechpohui altepetl Nazareth, 
ompa motlecahui inJudea, inumpa yaltepeuh 
David itocayocan Bethlem, yehica caitech- 
quiz inillacamccayo David. 

Icmohuicac, inic ipampa tequitl nehuan 
micuilozque santa maria ininamictzin, in- 
yeotztli catca. 

Auh niman mochyuh iniquac yeompa 
moctzticate, otlainmantic inic motlacachi- 
huiliz. 

Auh quimotlacatilili iniconetzin iyacapan- 
tzin incanhueliceltzin ehua; niman tilma- 
tzintli icquimoquimilhui , yuan conmotequili 
inoncan mamaca intlaquayan, yehica caoc- 
can huelli intecochililoyan. 

Auh inipan altepetl oncan nenca ichca- 
pixquc yitzticatca amocochya, inpampa ini- 
michcahuan cenyohual inquinpyaya mopa- 
patlaya. 

Auh niman oncan intlan hualmoqu